9. тиссасуттаван̣н̣ана̄
243. наваме думманоти уппаннадоманассо. касма̄ пана̄йам̣ евам̣ дуккхӣ думмано джа̄тоти? кхаттийапаббаджито хеса, тена нам̣ пабба̄джетва̄ дупат̣т̣аса̄т̣акам̣ нива̄са̄петва̄ варачӣварам̣ па̄рупетва̄ аккхӣни ан̃джетва̄ маносила̄телена сӣсам̣ маккхесум̣. со бхиккхӯсу раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄нам̣ гатесу ‘‘бхиккхуна̄ на̄ма вивиттока̄се нисӣдитабба’’нти аджа̄нанто бходжанаса̄лам̣ гантва̄ маха̄пӣт̣хам̣ а̄рухитва̄ нисӣди. диса̄вачара̄ а̄гантука̄ пам̣сукӯлика̄ бхиккхӯ а̄гантва̄, ‘‘имина̄ва нӣха̄рена раджокин̣н̣ехи гаттехи на сакка̄ дасабалам̣ пасситум̣. бхан̣д̣акам̣ та̄ва т̣хапесса̄ма̄’’ти бходжанаса̄лам̣ агамам̣су. со тесу маха̄тхересу а̄гаччхантесу ниччало нисӣдийева. ан̃н̃е бхиккхӯ ‘‘па̄даваттам̣ карома, та̄лаван̣т̣ена бӣджа̄ма̄’’ти а̄пуччханти. айам̣ пана нисиннакова ‘‘кативассаттха̄’’ти? пуччхитва̄, ‘‘майам̣ авассика̄. тумхе пана кативассаттха̄’’ти? вутте, ‘‘майам̣ аджджа паббаджита̄’’ти а̄ха. атха нам̣ бхиккхӯ, ‘‘а̄вусо, адхуна̄ чхинначӯл̣оси, аджджа̄пи те сӣсамӯле ӯка̄гандхо ва̄йатийева, твам̣ на̄ма еттакесу вуд̣д̣хатаресу ваттам̣ а̄пуччхантесу ниссаддо ниччало нисинно, апачитиматтампи те наттхи, касса са̄сане паббаджитосӣ’’ти? парива̄ретва̄ там̣ ва̄ча̄саттӣхи пахаранта̄ ‘‘ким̣ твам̣ ин̣ат̣т̣о ва̄ бхайат̣т̣о ва̄ джӣвитум̣ асакконто паббаджито’’ти? а̄хам̣су. со екампи тхерам̣ олокеси, тена ‘‘ким̣ мам̣ олокеси махаллака̄’’ти? вутте ан̃н̃ам̣ олокеси, тенапи татхева вутте атхасса ‘‘име мам̣ парива̄ретва̄ ва̄ча̄саттӣхи виджджхантӣ’’ти кхаттийама̄но уппаджджи. аккхӣсу ман̣иван̣н̣а̄ни ассӯни сан̃чарим̣су. тато не а̄ха – ‘‘касса сантикам̣ а̄гататтха̄’’ти. те ‘‘ким̣ пана твам̣ ‘майхам̣ сантикам̣ а̄гата̄’ти? амхе ман̃н̃аси гихибйан̃джанабхат̣т̣хака̄’’ти ватва̄, ‘‘садеваке локе аггапуггаласса саттху сантикам̣ а̄гатамха̄’’ти а̄хам̣су. со ‘‘майхам̣ бха̄ту сантике а̄гата̄ тумхе, йади евам̣ ида̄ни во а̄гатамаггенева гаманам̣ карисса̄мӣ’’ти куджджхитва̄ никкханто антара̄магге чинтеси – ‘‘майи имина̄ва нӣха̄рена гате саттха̄ ете на нӣхара̄пессатӣ’’ти дуккхӣ думмано ассӯни паваттайама̄но агама̄си. имина̄ ка̄ран̣ена еса евам̣ джа̄тоти.
ва̄ча̄саннитодакена̄ти вачанапатодена. сан̃джамбхаримакам̣сӯти сан̃джамбхаритам̣ нирантарам̣ пхут̣ам̣ акам̣су, упари виджджхим̣сӯти вуттам̣ хоти. ватта̄ти паре йадиччхакам̣ вадатийева. но ча вачанаккхамоти паресам̣ вачанам̣ кхамитум̣ на саккоти. ида̄ни та̄ва твам̣ имина̄ копена имина̄ вуттава̄ча̄саннитодакена виддхо. атӣте пана рат̣т̣хато ча пабба̄джитоти. евам̣ вутте, ‘‘катарасмим̣ ка̄ле бхагава̄’’ти? бхиккхӯ бхагавантам̣ йа̄чим̣су.
саттха̄ а̄ха – атӣте ба̄ра̄н̣асийам̣ ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ раджджам̣ ка̄реси. атхеко джа̄тима̄, еко ма̄тан̇готи две исайо ба̄ра̄н̣асим̣ агамам̣су. тесу джа̄тима̄ пуретарам̣ гантва̄ кумбхака̄раса̄ла̄йам̣ нисӣди. ма̄тан̇го та̄пасо паччха̄ гантва̄ таттха ока̄сам̣ йа̄чи кумбхака̄ро ‘‘аттхеттха пат̣хаматарам̣ павит̣т̣хо паббаджито, там̣ пуччха̄’’ти а̄ха. со аттано париккха̄рам̣ гахетва̄ са̄ла̄йа два̄рамӯле т̣хатва̄, ‘‘амха̄кампи а̄чарийа екараттива̄са̄йа ока̄сам̣ детха̄’’ти а̄ха. ‘‘пависа, бхо’’ти. пависитва̄ нисиннам̣, ‘‘бхо, ким̣ готтосӣ’’ти? пуччхи. ‘‘чан̣д̣а̄лаготтомхӣ’’ти. ‘‘на сакка̄ тайа̄ саддхим̣ екат̣т̣ха̄не нисӣдитум̣, екамантам̣ гаччха̄’’ти. со ча таттхева тин̣асантха̄ракам̣ паттхаритва̄ нипаджджи, джа̄тима̄ два̄рам̣ нисса̄йа нипаджджи. итаро пасса̄ваттха̄йа никкхаманто там̣ урасмим̣ акками. ‘‘ко есо’’ти ча вутте? ‘‘ахам̣ а̄чарийа̄’’ти а̄ха. ‘‘ре чан̣д̣а̄ла, ким̣ ан̃н̃ато маггам̣ на пассаси? атха ме а̄гантва̄ аккамасӣ’’ти. ‘‘а̄чарийа, адисва̄ ме аккантоси, кхама майха’’нти. со маха̄пурисе бахи никкханте чинтеси – ‘‘айам̣ пачча̄гаччхантопи итова а̄гамиссатӣ’’ти париваттетва̄ нипаджджи. маха̄пурисопи ‘‘а̄чарийо ито сӣсам̣ катва̄ нипанно, па̄дасамӣпена гамисса̄мӣ’’ти пависанто пуна урасмим̣йева акками. ‘‘ко есо’’ти ча вутте? ‘‘ахам̣ а̄чарийа̄’’ти а̄ха. ‘‘пат̣хамам̣ та̄ва те аджа̄нантена катам̣, ида̄ни мам̣ гхат̣ентова ака̄си, сӯрийе те уггаччханте саттадха̄ муддха̄ пхалатӯ’’ти сапи. маха̄пурисо кин̃чи аватва̄ пуреарун̣ейева сӯрийам̣ ган̣хи, на̄сса уггантум̣ ада̄си. манусса̄ ча хаттхиасса̄дайо ча пабуджджхим̣су.
манусса̄ ра̄джакулам̣ гантва̄, ‘‘дева, сакаланагаре аппабуддхо на̄ма наттхи, на ча арун̣уггам̣ пан̃н̃а̄йати, кинну кхо ета’’нти? тена хи нагарам̣ паривӣмам̣сатха̄ти. те паривӣмам̣санта̄ кумбхака̄раса̄ла̄йам̣ две та̄пасе дисва̄, ‘‘имесам̣ етам̣ каммам̣ бхависсатӣ’’ти гантва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ран̃н̃а̄ ча ‘‘пуччхатха не’’ти вутта̄ а̄гантва̄ джа̄тимантам̣ пуччхим̣су – ‘‘тумхехи андхака̄рам̣ ката’’нти. ‘‘на майа̄ катам̣, еса пана кӯт̣аджат̣ило чхаво анантама̄йо, там̣ пуччхатха̄’’ти. те а̄гантва̄ маха̄пурисам̣ пуччхим̣су – ‘‘тумхехи, бханте, андхака̄рам̣ ката’’нти. ‘‘а̄ма айам̣ а̄чарийо мам̣ абхисапи, тасма̄ майа̄ ката’’нти. те гантва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ра̄джа̄пи а̄гантва̄ маха̄пурисам̣ ‘‘тумхехи катам̣, бханте’’ти? пуччхи. ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘касма̄ бханте’’ти? ‘‘имина̄ абхисапитомхи, саче мам̣ есо кхама̄пессати, сӯрийам̣ виссаджджесса̄мӣ’’ти. ра̄джа̄ ‘‘кхама̄петха, бханте, ета’’нти а̄ха. итаро ‘‘ма̄дисо джа̄тима̄ ким̣ еварӯпам̣ чан̣д̣а̄лам̣ кхама̄пессати? на кхама̄пемӣ’’ти.
атха нам̣ манусса̄ ‘‘на ким̣ твам̣ аттано ручийа̄ кхама̄пессасӣ’’ти? ватва̄ хаттхесу ча па̄десу ча гахетва̄ па̄дамӯле нипаджджа̄петва̄ ‘‘кхама̄пехӣ’’ти а̄хам̣су. со ниссаддо нипаджджи. пунапи нам̣ ‘‘кхама̄пехӣ’’ти а̄хам̣су. тато ‘‘кхама майхам̣, а̄чарийа̄’’ти а̄ха. маха̄пурисо ‘‘ахам̣ та̄ва туйхам̣ кхамитва̄ сӯрийам̣ виссаджджесса̄ми, сӯрийе пана уггате тава сӣсам̣ саттадха̄ пхалиссатӣ’’ти ватва̄, ‘‘имасса сӣсаппама̄н̣ам̣ маттика̄пин̣д̣ам̣ маттхаке т̣хапетва̄ етам̣ надийа̄ галаппама̄н̣е удаке т̣хапетха̄’’ти а̄ха. манусса̄ татха̄ акам̣су. етта̄вата̄ сарат̣т̣хакам̣ ра̄джабалам̣ саннипати. маха̄пурисо сӯрийам̣ мун̃чи. сӯрийарасми а̄гантва̄ маттика̄пин̣д̣ам̣ пахари. со саттадха̄ бхиджджи. та̄вадева со нимуджджитва̄ екена титтхена уттаритва̄ пала̄йи. саттха̄ имам̣ ваттхум̣ а̄харитва̄, ‘‘ида̄ни та̄ва твам̣ бхиккхӯнам̣ сантике парибха̄сам̣ лабхаси, пуббепи имам̣ кодхам̣ нисса̄йа рат̣т̣хато пабба̄джито’’ти анусандхим̣ гхат̣етва̄ атха нам̣ оваданто на кхо те там̣ тисса патирӯпантиа̄дима̄ха. навамам̣.