1. пан̃чаверабхайасуттаван̣н̣ана̄

41. гахапативаггасса пат̣хаме йатоти йада̄. бхайа̄ни вера̄нӣти бхайаверачетана̄йо. сота̄паттийан̇гехӣти дувидхам̣ сота̄паттийа̄ ан̇гам̣, (сота̄паттийа̄ ча ан̇гам̣,) йам̣ пуббабха̄ге сота̄паттипат̣ила̄бха̄йа сам̣ваттати, ‘‘саппурисасам̣сево саддхаммассаванам̣ йонисоманасика̄ро дхамма̄нудхаммаппат̣ипаттӣ’’ти (дӣ. ни. 3.311) евам̣ а̄гатам̣, пат̣иладдхагун̣асса ча сота̄паттим̣ патва̄ т̣хитасса ан̇гам̣, йам̣ сота̄паннасса ан̇гантипи вуччати, буддхе авеччаппаса̄да̄дӣнам̣ етам̣ адхивачанам̣. идамидха адхиппетам̣. арийоти ниддосо нирупа̄рамбхо. н̃а̄йоти пат̣иччасамуппаннам̣ н̃атва̄ т̣хитан̃а̄н̣ампи пат̣иччасамуппа̄допи. йатха̄ха – ‘‘н̃а̄йо вуччати пат̣иччасамуппа̄до, арийопи ат̣т̣хан̇гико магго н̃а̄йо’’ти. пан̃н̃а̄йа̄ти апара̄парам̣ уппанна̄йа випассана̄пан̃н̃а̄йа. судит̣т̣хо хотӣти апара̄парам̣ уппаджджитва̄ дассанавасена сут̣т̣ху дит̣т̣хо.

кхӣн̣анирайотиа̄дӣсу а̄йатим̣ таттха ануппаджджаната̄йа кхӣн̣о нирайо майханти со ахам̣ кхӣн̣анирайо. еса найо саббаттха. сота̄панноти маггасотам̣ а̄панно. авинипа̄тадхаммоти на винипа̄тасабха̄во. нийатоти пат̣хамамаггасан̇кха̄тена самматтанийа̄мена нийато. самбодхипара̄йаноти уттаримаггаттайасан̇кха̄то самбодхи парам̣ айанам̣ майханти сохам̣ самбодхипара̄йано, там̣ самбодхим̣ авассам̣ абхисамбуджджханакоти аттхо.

па̄н̣а̄типа̄тапаччайа̄ти па̄н̣а̄типа̄такаммака̄ран̣а̄. бхайам̣ веранти аттхато екам̣. веран̃ча на̄метам̣ дувидхам̣ хоти ба̄хирам̣ аджджхаттиканти. екена хи екасса пита̄ ма̄рито хоти, со чинтеси ‘‘етена кира ме пита̄ ма̄рито, ахампи там̣йева ма̄ресса̄мӣ’’ти ниситам̣ саттхам̣ а̄да̄йа чарати. йа̄ тасса аббхантаре уппаннаверачетана̄, идам̣ ба̄хирам̣ верам̣ на̄ма. йа̄ пана итарасса ‘‘айам̣ кира мам̣ ма̄ресса̄мӣти чарати, ахамева нам̣ пат̣хаматарам̣ ма̄ресса̄мӣ’’ти четана̄ уппаджджати, идам̣ аджджхаттикам̣ верам̣ на̄ма. идам̣ та̄ва убхайампи дит̣т̣хадхаммикамева. йа̄ пана там̣ нирайе уппаннам̣ дисва̄ ‘‘етам̣ пахарисса̄мӣ’’ти джалитам̣ айамуггарам̣ ган̣хато нирайапа̄ласса четана̄ уппаджджати, идамасса сампара̄йикам̣ ба̄хираверам̣. йа̄ часса ‘‘айам̣ ниддосам̣ мам̣ пахарисса̄мӣти а̄гаччхати, ахамева нам̣ пат̣хаматарам̣ пахарисса̄мӣ’’ти четана̄ уппаджджати, идамасса сампара̄йикам̣ аджджхаттаверам̣. йам̣ панетам̣ ба̄хираверам̣, там̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘пуггалавера’’нти вуттам̣. дуккхам̣ доманассанти аттхато екамева. йатха̄ четтха, евам̣ сесападесупи ‘‘имина̄ мама бхан̣д̣ам̣ хат̣ам̣, майхам̣ да̄ресу ча̄риттам̣ а̄паннам̣, муса̄ ватва̄ аттхо бхагго, сура̄мадаматтена идам̣ на̄ма ката’’нтиа̄дина̄ найена веруппатти ведитабба̄. авеччаппаса̄дена̄ти адхигатена ачалаппаса̄дена. арийакантехӣти пан̃чахи сӣлехи. та̄ни хи арийа̄нам̣ канта̄ни пийа̄ни. бхавантарагата̄пи арийа̄ та̄ни на виджаханти, тасма̄ ‘‘арийаканта̄нӣ’’ти вуччанти. сесаметтха йам̣ ваттаббам̣ сийа̄, там̣ саббам̣ висуддхимагге ануссатиниддесе вуттамева. пат̣хамам̣.