2. дутийадасабаласуттаван̣н̣ана̄
22. дутийам̣ бхагавата̄ аттано аджджха̄сайасса васена вуттам̣. таттха дасабаласаманна̄гатоти дасахи балехи саманна̄гато. балан̃ча на̄метам̣ дувидхам̣ ка̄йабалан̃ча н̃а̄н̣абалан̃ча. тесу татха̄гатасса ка̄йабалам̣ хаттхикула̄нуса̄рена ведитаббам̣. вуттан̃хетам̣ пора̄н̣ехи –
‘‘ка̄л̣а̄вакан̃ча ган̇геййам̣, пан̣д̣арам̣ тамбапин̇галам̣;
гандхаман̇галахеман̃ча, упосатхачхаддантиме даса̄’’ти.(ма. ни. ат̣т̣ха. 1.148; вибха. ат̣т̣ха. 760); –
има̄ни даса хаттхикула̄ни. таттха ка̄л̣а̄ваканти пакатихаттхикулам̣ дат̣т̣хаббам̣. йам̣ дасаннам̣ пуриса̄нам̣ ка̄йабалам̣, там̣ екасса ка̄л̣а̄вакасса хаттхино. йам̣ дасаннам̣ ка̄л̣а̄вака̄нам̣ балам̣, там̣ екасса ган̇геййасса. йам̣ дасаннам̣ ган̇геййа̄нам̣, там̣ екасса пан̣д̣арасса. йам̣ дасаннам̣ пан̣д̣ара̄нам̣, там̣ екасса тамбасса. йам̣ дасаннам̣ тамба̄нам̣, там̣ екасса пин̇галасса. йам̣ дасаннам̣ пин̇гала̄нам̣, там̣ екасса гандхахаттхино. йам̣ дасаннам̣ гандхахаттхӣнам̣, там̣ екасса ман̇галасса. йам̣ дасаннам̣ ман̇гала̄нам̣, там̣ екасса хемаватасса. йам̣ дасаннам̣ хемавата̄нам̣, там̣ екасса упосатхасса. йам̣ дасаннам̣ упосатха̄нам̣, там̣ екасса чхаддантасса. йам̣ дасаннам̣ чхадданта̄нам̣, там̣ екасса татха̄гатасса. на̄ра̄йанасан̇гха̄табалантипи идамева вуччати. тадетам̣ пакатихаттхиган̣ана̄йа хаттхӣнам̣ кот̣исахасса̄нам̣, пурисаган̣ана̄йа дасаннам̣ пурисакот̣исахасса̄нам̣ балам̣ хоти. идам̣ та̄ва татха̄гатасса ка̄йабалам̣. ‘‘дасабаласаманна̄гато’’ти еттха пана етам̣ сан̇гахам̣ на гаччхати. етан̃хи ба̄хиракам̣ ла̄макам̣ тираччха̄нагата̄нам̣ сӣха̄дӣнампи хоти. етан̃хи нисса̄йа дуккхапарин̃н̃а̄ ва̄ самудайаппаха̄нам̣ ва̄ маггабха̄вана̄ ва̄ пхаласаччхикирийа̄ ва̄ наттхи. ан̃н̃ам̣ пана дасасу т̣ха̄несу акампанаттхена упаттхамбханаттхена ча дасавидхам̣ н̃а̄н̣абалам̣ на̄ма аттхи. там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘дасабаласаманна̄гато’’ти.
катамам̣ пана танти? т̣ха̄на̄т̣т̣ха̄на̄дӣнам̣ йатха̄бхӯтам̣ джа̄нанам̣. сеййатхидам̣ – т̣ха̄нан̃ча т̣ха̄нато ат̣т̣ха̄нан̃ча ат̣т̣ха̄нато джа̄нанам̣ екам̣, атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄нам̣ каммасама̄да̄на̄нам̣ т̣ха̄насо хетусо йатха̄бхӯтам̣ випа̄каджа̄нанам̣ екам̣, саббаттхага̄минипат̣ипада̄джа̄нанам̣ екам̣, анекадха̄туна̄на̄дха̄тулокаджа̄нанам̣ екам̣, парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ на̄на̄дхимуттиката̄джа̄нанам̣ екам̣, тесам̣йева индрийапаропарийаттаджа̄нанам̣ екам̣, джха̄навимоккхасама̄дхисама̄паттӣнам̣ сам̣килесавода̄навут̣т̣ха̄наджа̄нанам̣ екам̣, пуббенива̄саджа̄нанам̣ екам̣, сатта̄нам̣ чутӯпапа̄таджа̄нанам̣ екам̣, а̄саваккхайаджа̄нанам̣ еканти. абхидхамме пана –
‘‘идха татха̄гато т̣ха̄нан̃ча т̣ха̄нато ат̣т̣ха̄нан̃ча ат̣т̣ха̄нато йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. йампи татха̄гато т̣ха̄нан̃ча т̣ха̄нато ат̣т̣ха̄нан̃ча ат̣т̣ха̄нато йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. идампи татха̄гатасса татха̄гатабалам̣ хоти, йам̣ балам̣ а̄гамма татха̄гато а̄сабхам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣иджа̄на̄ти, париса̄су сӣхана̄дам̣ надати, брахмачаккам̣ паваттетӣ’’ти.
а̄дина̄ (вибха. 760) найена виттха̄рато а̄гата̄нева. аттхаван̣н̣ана̄пи несам̣ вибхан̇гат̣т̣хакатха̄йан̃чева (вибха. ат̣т̣ха. 760) папан̃часӯданийа̄ ча маджджхимат̣т̣хакатха̄йа (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.148) сабба̄ка̄рато вутта̄. са̄ таттха вуттанайенева гахетабба̄.
чатӯхи ча веса̄раджджехӣти еттха са̄раджджапат̣ипаккхам̣ веса̄раджджам̣, чатӯсу т̣ха̄несу веса̄раджджабха̄вам̣ паччавеккхантасса уппаннасоманассамайан̃а̄н̣ассетам̣ на̄мам̣. катамесу чатӯсу? ‘‘самма̄самбуддхасса те пат̣иджа̄нато име дхамма̄ анабхисамбуддха̄’’тиа̄дӣсу чодана̄ваттхӯсу. татра̄йам̣ па̄л̣и –
‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, татха̄гатасса веса̄раджджа̄ни…пе…. катама̄ни чатта̄ри? ‘самма̄самбуддхасса те пат̣иджа̄нато име дхамма̄ анабхисамбуддха̄’ти татра вата мам̣ саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасмим̣ саха дхаммена пат̣ичодессатӣти нимиттаметам̣, бхиккхаве, на саманупасса̄ми. етамахам̣, бхиккхаве, нимиттам̣ асаманупассанто кхемаппатто абхайаппатто веса̄раджджаппатто вихара̄ми. ‘кхӣн̣а̄савасса те пат̣иджа̄нато име а̄сава̄ апариккхӣн̣а̄’ти татра вата мам̣…пе… ‘йе кхо пана те антара̄йика̄ дхамма̄ вутта̄, те пат̣исевато на̄лам̣ антара̄йа̄йа̄’ти татра вата мам̣…пе… ‘йасса кхо пана те аттха̄йа дхаммо десито, со на ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄’ти татра вата мам̣ саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄…пе… веса̄раджджаппатто вихара̄мӣ’’ти (а. ни. 4.8).
а̄сабхам̣ т̣ха̄нанти сет̣т̣хат̣т̣ха̄нам̣ уттамат̣т̣ха̄нам̣. а̄сабха̄ ва̄ пуббабуддха̄, тесам̣ т̣ха̄нанти аттхо. апича гавасатаджет̣т̣хако усабхо, гавасахассаджет̣т̣хако васабхо, ваджасатаджет̣т̣хако ва̄ усабхо, ваджасахассаджет̣т̣хако васабхо, саббагавасет̣т̣хо саббапариссайасахо сето па̄са̄дико маха̄бха̄равахо асанисатасаддехипи асампакампийо нисабхо, со идха усабхоти адхиппето. идампи хи тасса парийа̄йавачанам̣. усабхасса иданти а̄сабхам̣. т̣ха̄нанти чатӯхи па̄дехи патхавим̣ уппӣл̣етва̄ ават̣т̣ха̄нам̣ (ма. ни. 1.150). идам̣ пана а̄сабхам̣ вийа̄ти а̄сабхам̣. йатхева хи нисабхасан̇кха̄то усабхо усабхабалена саманна̄гато чатӯхи па̄дехи патхавим̣ уппӣл̣етва̄ ачалат̣т̣ха̄нена тит̣т̣хати, евам̣ татха̄гатопи дасахи татха̄гатабалехи саманна̄гато чатӯхи веса̄раджджапа̄дехи ат̣т̣хапарисапатхавим̣ уппӣл̣етва̄ садеваке локе кеначи паччаттхикена пачча̄миттена акампийо ачалат̣т̣ха̄нена тит̣т̣хати. евам̣ тит̣т̣хама̄но ча там̣ а̄сабхам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣иджа̄на̄ти упагаччхати на паччаккха̄ти, аттани а̄ропети. тена вуттам̣ ‘‘а̄сабхам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣иджа̄на̄тӣ’’ти.
париса̄сӯти ‘‘ат̣т̣ха кхо има̄, са̄рипутта, париса̄. катама̄ ат̣т̣ха? кхаттийапариса̄ бра̄хман̣апариса̄ гахапатипариса̄ саман̣апариса̄ ча̄тумаха̄ра̄джикапариса̄ та̄ватим̣сапариса̄ ма̄рапариса̄ брахмапариса̄’’ти, има̄су ат̣т̣хасу париса̄су. сӣхана̄дам̣ надатӣти сет̣т̣хана̄дам̣ абхӣтана̄дам̣ надати, сӣхана̄дасадисам̣ ва̄ на̄дам̣ надати. айаматтхо сӣхана̄дасуттена дӣпетаббо. йатха̄ ва̄ сӣхо саханато чева хананато ча сӣхоти вуччати, евам̣ татха̄гато локадхамма̄нам̣ саханато параппава̄да̄нан̃ча хананато сӣхоти вуччати. евам̣ вуттасса сӣхасса на̄дам̣ сӣхана̄дам̣. таттха йатха̄ сӣхо сӣхабалена саманна̄гато саббаттха виса̄радо вигаталомахам̣со сӣхана̄дам̣ надати, евам̣ татха̄гатасӣхопи татха̄гатабалехи саманна̄гато ат̣т̣хасу париса̄су виса̄радо вигаталомахам̣со, ‘‘ити рӯпа’’нтиа̄дина̄ найена на̄на̄видхадесана̄вила̄сасампаннам̣ сӣхана̄дам̣ надати. тена вуттам̣ ‘‘париса̄су сӣхана̄дам̣ надатӣ’’ти.
брахмачаккам̣ паваттетӣти еттха брахманти сет̣т̣хам̣ уттамам̣, висуддхасса дхаммачаккассетам̣ адхивачанам̣. там̣ пана дхаммачаккам̣ дувидхам̣ хоти пат̣иведхан̃а̄н̣ан̃ча десана̄н̃а̄н̣ан̃ча. таттха пан̃н̃а̄пабха̄витам̣ аттано арийапхала̄вахам̣ пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣, карун̣а̄пабха̄витам̣ са̄вака̄нам̣ арийапхала̄вахам̣ десана̄н̃а̄н̣ам̣. таттха пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ уппаджджама̄нам̣ уппаннанти дувидхам̣. тан̃хи абхиниккхаманато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва арахаттамагга̄ уппаджджама̄нам̣, пхалаккхан̣е уппаннам̣ на̄ма. туситабхаванато ва̄ йа̄ва маха̄бодхипаллан̇ке арахаттамагга̄ уппаджджама̄нам̣, пхалаккхан̣е уппаннам̣ на̄ма. дӣпан̇карато ва̄ пат̣т̣ха̄йа йа̄ва арахаттамагга̄ уппаджджама̄нам̣, пхалаккхан̣е уппаннам̣ на̄ма. десана̄н̃а̄н̣ампи паваттама̄нам̣ паваттанти дувидхам̣. тан̃хи йа̄ва ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃асса сота̄паттимагга̄ паваттама̄нам̣, пхалаккхан̣е паваттам̣ на̄ма. тесу пат̣иведхан̃а̄н̣ам̣ локуттарам̣, десана̄н̃а̄н̣ам̣ локийам̣. убхайампи панетам̣ ан̃н̃ехи аса̄дха̄ран̣ам̣ буддха̄нам̣йева орасан̃а̄н̣ам̣.
ида̄ни йам̣ имина̄ н̃а̄н̣ена саманна̄гато сӣхана̄дам̣ надати, там̣ дассетум̣ ити рӯпантиа̄дима̄ха. таттха ити рӯпанти идам̣ рӯпам̣ еттакам̣ рӯпам̣, ито уддхам̣ рӯпам̣ наттхӣти руппанасабха̄ван̃чева бхӯтупа̄да̄йабхедан̃ча а̄дим̣ катва̄ лаккхан̣арасапаччупат̣т̣ха̄нападат̣т̣ха̄навасена анавасесарӯпапариггахо вутто. ити рӯпасса самудайоти имина̄ евам̣ париггахитасса рӯпасса самудайо вутто. таттха итӣти евам̣ самудайо хотӣти аттхо. тасса виттха̄ро ‘‘авиджджа̄самудайа̄ рӯпасамудайо тан̣ха̄самудайа̄, каммасамудайа̄ а̄ха̄расамудайа̄ рӯпасамудайоти ниббаттилаккхан̣ам̣ пассантопи рӯпаккхандхасса удайам̣ пассатӣ’’ти (пат̣и. ма. 1.50) евам̣ ведитаббо. аттхан̇гамепи ‘‘авиджджа̄ниродха̄ рӯпаниродхо…пе… випарин̣а̄малаккхан̣ам̣ пассантопи рӯпаккхандхасса ниродхам̣ пассатӣ’’ти айам̣ виттха̄ро.
ити ведана̄тиа̄дӣсупи айам̣ ведана̄ еттака̄ ведана̄, ито уддхам̣ ведана̄ наттхи, айам̣ сан̃н̃а̄, име сан̇кха̄ра̄, идам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ еттакам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, ито уддхам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ наттхӣти ведайитасан̃джа̄нанаабхисан̇кхаран̣авиджа̄нанасабха̄ван̃чева сукха̄дирӯпасан̃н̃а̄дипхасса̄дичаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дибхедан̃ча а̄дим̣ катва̄ лаккхан̣арасапаччупат̣т̣ха̄нападат̣т̣ха̄навасена анавасесаведана̄сан̃н̃а̄сан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣апариггахо вутто. ити ведана̄йа самудайотиа̄дӣхи пана евам̣ париггахита̄нам̣ ведана̄сан̃н̃а̄сан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ самудайо вутто. татра̄пи итӣти евам̣ самудайо хотӣти аттхо. тесампи виттха̄ро ‘‘авиджджа̄самудайа̄ ведана̄самудайо’’ти (пат̣и. ма. 1.50) рӯпе вуттанайенева ведитаббо. айам̣ пана висесо – тӣсу кхандхесу ‘‘а̄ха̄расамудайа̄’’ти аватва̄ ‘‘пхассасамудайа̄’’ти ваттаббам̣, вин̃н̃а̄н̣аккхандхе ‘‘на̄марӯпасамудайа̄’’ти. аттхан̇гамападампи тесам̣йева васена йоджетаббам̣. айаметтха сан̇кхепо. виттха̄рато пана удайаббайавиниччхайо сабба̄ка̄рапарипӯро висуддхимагге вутто.
имасмим̣ сати идам̣ хотӣти айампи апаро сӣхана̄до. тассаттхо – имасмим̣ авиджджа̄дике паччайе сати идам̣ сан̇кха̄ра̄дикам̣ пхалам̣ хоти. имассуппа̄да̄ идам̣ уппаджджатӣти имасса авиджджа̄дикасса паччайасса уппа̄да̄ идам̣ сан̇кха̄ра̄дикам̣ пхалам̣ уппаджджати. имасмим̣ асати идам̣ на хотӣти имасмим̣ авиджджа̄дике паччайе асати идам̣ сан̇кха̄ра̄дикам̣ пхалам̣ на хоти. имасса ниродха̄ идам̣ нируджджхатӣти имасса авиджджа̄дикасса паччайасса ниродха̄ идам̣ сан̇кха̄ра̄дикам̣ пхалам̣ нируджджхати. ида̄ни йатха̄ там̣ хоти чева нируджджхати ча, там̣ виттха̄рато дассетум̣ йадидам̣ авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄тиа̄дима̄ха.
евам̣ сва̄ккха̄тоти евам̣ пан̃чаккхандхавибхаджана̄дивасена сут̣т̣ху аккха̄то катхито. дхаммоти пан̃чаккхандхапаччайа̄ка̄радхаммо. утта̄ноти аникуджджито. виват̣оти виваритва̄ т̣хапито. пака̄ситоти дӣпито джотито. чхиннапилотикоти пилотика̄ вуччати чхиннам̣ бхиннам̣ таттха таттха сиббитаган̣т̣хитам̣ джин̣н̣аваттхам̣, там̣ йасса наттхӣти ат̣т̣хахаттхам̣ навахаттхам̣ ва̄ ахатаса̄т̣акам̣ ниваттхо, со чхиннапилотико на̄ма. айампи дхаммо та̄дисо. на хеттха кохан̃н̃а̄дивасена чхиннабхиннасиббитаган̣т̣хитабха̄во аттхи. апича кхуддакаса̄т̣акопи пилотика̄ти вуччати, са̄ йасса наттхи, ат̣т̣ханавахаттхо маха̄пат̣о аттхи, сопи чхиннапилотико, апагатапилотикоти аттхо. та̄дисо айам̣ дхаммо. йатха̄ хи чатухаттхам̣ са̄т̣акам̣ гахетва̄ париггахан̣ам̣ каронто пурисо ито чито ча ан̃чханто киламати, евам̣ ба̄хиракасамайе паббаджита̄ аттано париттакам̣ дхаммам̣ ‘‘евам̣ сати евам̣ бхависсатӣ’’ти каппетва̄ каппетва̄ вад̣д̣хента̄ киламанти. йатха̄ пана ат̣т̣хахаттханавахаттхена париггахан̣ам̣ каронто йатха̄ручи па̄рупати на киламати, наттхи таттха ан̃чхитва̄ вад̣д̣ханакиччам̣; евам̣ имасмимпи дхамме каппетва̄ каппетва̄ вибхаджанакиччам̣ наттхи, техи техи ка̄ран̣ехи майа̄ва айам̣ дхаммо сувибхатто сувиттха̄ритоти идампи сандха̄йа ‘‘чхиннапилотико’’ти а̄ха. апича качаваропи пилотика̄ти вуччати, имасмин̃ча са̄сане саман̣акачаварам̣ на̄ма патит̣т̣ха̄тум̣ на лабхати. тенева̄ха –
‘‘ка̄ран̣д̣авам̣ ниддхаматха, касамбум̣ апакассатха;
тато пала̄пе ва̄хетха, ассаман̣е саман̣ама̄нине.
‘‘ниддхамитва̄на па̄пиччхе, па̄паа̄ча̄рагочаре;
суддха̄ суддхехи сам̣ва̄сам̣, каппайавхо патиссата̄;
тато самагга̄ нипака̄, дуккхассантам̣ кариссатха̄’’ти. (а. ни. 8.10);
ити саман̣акачаварасса чхиннатта̄пи айам̣ дхаммо чхиннапилотико на̄ма хоти.
аламева̄ти йуттамева. саддха̄паббаджитена̄ти саддха̄йа паббаджитена. кулапуттена̄ти две кулапутта̄ а̄ча̄ракулапутто джа̄тикулапутто ча. таттха йо йато куточи кула̄ паббаджитва̄ сӣла̄дайо пан̃ча дхаммаккхандхе пӯрети, айам̣ а̄ча̄ракулапутто на̄ма. йо пана йасакулапутта̄дайо вийа джа̄тисампаннакула̄ паббаджито, айам̣ джа̄тикулапутто на̄ма. тесу идха а̄ча̄ракулапутто адхиппето. саче пана джа̄тикулапутто а̄ча̄рава̄ хоти, айам̣ уттамойева. еварӯпена кулапуттена. вӣрийам̣ а̄рабхитунти чатуран̇гасаманна̄гатам̣ вӣрийам̣ ка̄тум̣. ида̄нисса чатуран̇гам̣ дассенто ка̄мам̣ тачо ча̄тиа̄дима̄ха. еттха хи тачо екам̣ ан̇гам̣, нха̄ру екам̣, ат̣т̣хи екам̣, мам̣салохитам̣ еканти. идан̃ча пана чатуран̇гасаманна̄гатам̣ вӣрийам̣ адхит̣т̣хахантена навасу т̣ха̄несу сама̄дха̄таббам̣ пуребхатте паччха̄бхатте пуримайа̄ме маджджхимайа̄ме паччхимайа̄ме гамане т̣ха̄не нисаджджа̄йа сайанети.
дуккхам̣, бхиккхаве, кусӣто вихаратӣти имасмим̣ са̄сане йо кусӣто пуггало, со дуккхам̣ вихарати. ба̄хирасамайе пана йо кусӣто, со сукхам̣ вихарати. вокин̣н̣оти миссӣбхӯто. садаттханти собханам̣ ва̄ аттхам̣ сакам̣ ва̄ аттхам̣, убхайена̄пи арахаттамева адхиппетам̣. париха̄петӣти ха̄пети на па̄пун̣а̄ти. кусӣтапуггаласса хи чха два̄ра̄ни агутта̄ни хонти, тӣн̣и камма̄ни апарисуддха̄ни, а̄джӣват̣т̣хамакам̣ сӣлам̣ апарийода̄там̣, бхинна̄джӣво кулӯпако хоти. со сабрахмача̄рӣнам̣ аккхимхи патитараджам̣ вийа упагха̄такаро хутва̄ дуккхам̣ вихарати, пӣт̣хамаддано чева хоти лан̣д̣апӯрако ча, саттху аджджха̄сайам̣ гахетум̣ на саккоти, дуллабхам̣ кхан̣ам̣ вира̄дхети, тена бхутто рат̣т̣хапин̣д̣опи на махаппхало хоти.
а̄раддхавӣрийо ча кхо, бхиккхавети а̄раддхавӣрийо пуггало имасмим̣йева са̄сане сукхам̣ вихарати. ба̄хирасамайе пана йо а̄раддхавӣрийо, со дуккхам̣ вихарати. павивиттоти вивитто вийутто хутва̄. садаттхам̣ парипӯретӣти арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти. а̄раддхавӣрийасса хи чха два̄ра̄ни сугутта̄ни хонти, тӣн̣и камма̄ни парисуддха̄ни, а̄джӣват̣т̣хамакам̣ сӣлам̣ парийода̄там̣ сабрахмача̄рӣнам̣ аккхимхи сусӣталан̃джанам̣ вийа дха̄тугатачанданам̣ вийа ча мана̄по хутва̄ сукхам̣ вихарати, саттху аджджха̄сайам̣ гахетум̣ саккоти. саттха̄ хи –
‘‘чирам̣ джӣва маха̄вӣра, каппам̣ тит̣т̣ха маха̄мунӣ’’ти –
евам̣ готамийа̄ вандито, ‘‘на кхо, готами, татха̄гата̄ евам̣ вандитабба̄’’ти пат̣иккхипитва̄ та̄йа йа̄чито вандитабба̄ка̄рам̣ а̄чиккханто евама̄ха –
‘‘а̄раддхавӣрийе пахитатте, ниччам̣ дал̣хапараккаме;
самагге са̄ваке пасса, еса̄ буддха̄на вандана̄’’ти. (апа. тхерӣ 2.2.171);
евам̣ а̄раддхавӣрийо саттху аджджха̄сайам̣ гахетум̣ саккоти, дуллабхам̣ кхан̣ам̣ на вира̄дхети. тасса хи буддхуппа̄до дхаммадесана̄ сан̇гхасуппат̣ипатти сапхала̄ хоти саудрайа̄, рат̣т̣хапин̣д̣опи тена бхутто махаппхало хоти.
хӣнена аггасса̄ти хӣна̄йа саддха̄йа хӣнена вӣрийена хӣна̄йа сатийа̄ хӣнена сама̄дхина̄ хӣна̄йа пан̃н̃а̄йа аггасан̇кха̄тасса арахаттасса патти на̄ма на хоти. аггена ча кхоти аггехи саддха̄дӣхи аггасса арахаттасса патти хоти. ман̣д̣апеййанти пасаннат̣т̣хена ман̣д̣ам̣, па̄таббат̣т̣хена пеййам̣. йан̃хи пивитва̄ антаравӣтхийам̣ патито висан̃н̃ӣ аттано са̄т̣ака̄дӣнампи асса̄мико хоти, там̣ пасаннампи на па̄таббам̣, майхам̣ пана са̄санам̣ евам̣ пасаннан̃ча па̄таббан̃ча̄ти дассенто ‘‘ман̣д̣апеййа’’нти а̄ха.
таттха тивидхо ман̣д̣о – десана̄ман̣д̣о, пат̣иггахаман̣д̣о, брахмачарийаман̣д̣оти. катамо десана̄ман̣д̣о? чатуннам̣ арийасачча̄нам̣ а̄чиккхана̄ десана̄ пан̃н̃а̄пана̄ пат̣т̣хапана̄ виваран̣а̄ вибхаджана̄ утта̄нӣкаммам̣, чатуннам̣ сатипат̣т̣ха̄на̄нам̣…пе… арийасса ат̣т̣хан̇гикасса маггасса а̄чиккхана̄…пе… утта̄нӣкаммам̣, айам̣ десана̄ман̣д̣о. катамо пат̣иггахаман̣д̣о? бхиккхӯ бхиккхунийо упа̄сака̄ упа̄сика̄йо дева̄ манусса̄ йе ва̄ панан̃н̃епи кечи вин̃н̃а̄та̄ро, айам̣ пат̣иггахаман̣д̣о. катамо брахмачарийаман̣д̣о? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи, айам̣ брахмачарийаман̣д̣о. апича адхимоккхаман̣д̣о саддхиндрийам̣, ассаддхийам̣ касат̣о, ассаддхийам̣ касат̣ам̣ чхад̣д̣етва̄ саддхиндрийасса адхимоккхаман̣д̣ам̣ пиватӣти ман̣д̣апеййантиа̄дина̄пи (пат̣и. ма. 1.238) найенеттха аттхо ведитаббо. саттха̄ саммукхӣбхӯтоти идаметтха ка̄ран̣авачанам̣. йасма̄ саттха̄ саммукхӣбхӯто, тасма̄ вӣрийасампайогам̣ катва̄ пиватха етам̣ ман̣д̣ам̣. ба̄хиракан̃хи бхесаджджаман̣д̣ампи веджджасса асаммукха̄ пиванта̄нам̣ пама̄н̣ам̣ ва̄ уггаманам̣ ва̄ ниггаманам̣ ва̄ на джа̄на̄ма̄ти а̄сан̇ка̄ хоти. веджджасаммукха̄ пана ‘‘веджджо джа̄ниссатӣ’’ти нира̄сан̇ка̄ пиванти. евамева амха̄кам̣ дхаммасса̄ми саттха̄ саммукхӣбхӯтоти вӣрийам̣ катва̄ пиватха̄ти ман̣д̣апа̄не несам̣ нийодженто тасма̄тиха, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха сапхала̄ти са̄нисам̣са̄. саудрайа̄ти савад̣д̣хи. ида̄ни нийоджана̄нурӯпам̣ сиккхитаббатам̣ ниддисанто аттаттхам̣ ва̄ хи, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха аттаттханти аттано аттхабхӯтам̣ арахаттам̣. аппама̄дена сампа̄детунти аппама̄дена саббакичча̄ни ка̄тум̣. параттханти паччайада̄йака̄нам̣ махаппхала̄нисам̣сам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти. дутийам̣.