10. паччайасуттаван̣н̣ана̄
20. дасаме пат̣иччасамуппа̄дан̃ча во бхиккхаве, десесса̄ми пат̣иччасамуппанне ча дхаммети саттха̄ имасмим̣ сутте паччайе ча паччайаниббатте ча сабха̄вадхамме десесса̄мӣти убхайам̣ а̄рабхи. уппа̄да̄ ва̄ татха̄гата̄нанти татха̄гата̄нам̣ уппа̄депи, буддхесу уппаннесу ануппаннесупи джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣, джа̄тийева джара̄маран̣асса паччайо. т̣хита̄ва са̄ дха̄тӯти т̣хитова со паччайасабха̄во, на када̄чи джа̄ти джара̄маран̣асса паччайо на хоти. дхаммат̣т̣хитата̄ дхамманийа̄мата̄ти имехипи двӣхи паччайамева катхети. паччайена хи паччайуппанна̄ дхамма̄ тит̣т̣ханти, тасма̄ паччайова ‘‘дхаммат̣т̣хитата̄’’ти вуччати. паччайо дхамме нийамети, тасма̄ ‘‘дхамманийа̄мата̄’’ти вуччати. идаппаччайата̄ти имесам̣ джара̄маран̣а̄дӣнам̣ паччайа̄ идаппаччайа̄, идаппаччайа̄ва идаппаччайата̄. танти там̣ паччайам̣. абхисамбуджджхатӣти н̃а̄н̣ена абхисамбуджджхати. абхисаметӣти н̃а̄н̣ена абхисама̄гаччхати. а̄чиккхатӣти катхети. десетӣти дассети. пан̃н̃а̄петӣти джа̄на̄пети. пат̣т̣хапетӣти н̃а̄н̣амукхе т̣хапети. виваратӣти виваритва̄ дассети. вибхаджатӣти вибха̄гато дассети. утта̄нӣкаротӣти па̄кат̣ам̣ кароти. пассатха̄ти ча̄ха̄ти пассатха ити ча вадати. кинти? джа̄типаччайа̄, бхиккхаве, джара̄маран̣антиа̄ди.
ити кхо, бхиккхавети евам̣ кхо, бхиккхаве. йа̄ татра̄ти йа̄ тесу ‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’нтиа̄дӣсу. татхата̄тиа̄дӣни паччайа̄ка̄рассева вевачана̄ни. со техи техи паччайехи анӯна̄дхикехева тасса тасса дхаммасса самбхавато татхата̄ти, са̄маггим̣ упагатесу паччайесу мухуттампи тато ниббатта̄нам̣ дхамма̄нам̣ асамбхава̄бха̄вато авитатхата̄ти, ан̃н̃адхаммапаччайехи ан̃н̃адхамма̄нуппаттито анан̃н̃атхата̄ти, джара̄маран̣а̄дӣнам̣ паччайато ва̄ паччайасамӯхато ва̄ идаппаччайата̄ти вутто. татра̄йам̣ вачанаттхо – имесам̣ паччайа̄ идаппаччайа̄, идаппаччайа̄ ева идаппаччайата̄, идаппаччайа̄нам̣ ва̄ самӯхо идаппаччайата̄. лаккхан̣ам̣ панеттха саддасаттхато ведитаббам̣.
аниччанти хутва̄ абха̄ват̣т̣хена аниччам̣. еттха ча аниччанти на джара̄маран̣ам̣ аниччам̣, аниччасабха̄ва̄нам̣ пана кхандха̄нам̣ джара̄маран̣атта̄ аниччам̣ на̄ма джа̄там̣. сан̇кхата̄дӣсупи есева найо. еттха ча сан̇кхатанти паччайехи сама̄гантва̄ катам̣. пат̣иччасамуппаннанти паччайе нисса̄йа уппаннам̣. кхайадхамманти кхайасабха̄вам̣. вайадхамманти вигаччханакасабха̄вам̣. вира̄гадхамманти вираджджанакасабха̄вам̣. ниродхадхамманти нируджджханакасабха̄вам̣. джа̄тийа̄пи вуттанайенева аниччата̄ ведитабба̄. джанакапаччайа̄нам̣ ва̄ кичча̄нубха̄ваккхан̣е дит̣т̣хатта̄ екена парийа̄йенеттха аничча̄тиа̄дӣни йуджджантийева. бхава̄дайо аничча̄дисабха̄ва̄йева.
саммаппан̃н̃а̄йа̄ти савипассана̄йа маггапан̃н̃а̄йа. пуббантанти пуримам̣ атӣтанти аттхо. ахосим̣ ну кхотиа̄дӣсу ‘‘ахосим̣ ну кхо нану кхо’’ти сассата̄ка̄ран̃ча адхиччасамуппаттиа̄ка̄ран̃ча нисса̄йа атӣте аттано виджджама̄натан̃ча авиджджама̄натан̃ча кан̇кхати. ким̣ ка̄ран̣анти на ваттаббам̣, умматтако вийа ба̄лапутхуджджано йатха̄ ва̄ татха̄ ва̄ паваттати. ким̣ ну кхо ахосинти джа̄тилин̇гупапаттийо нисса̄йа ‘‘кхаттийо ну кхо ахосим̣, бра̄хман̣авессасуддагахат̣т̣хапаббаджитадеваманусса̄нам̣ ан̃н̃атаро’’ти кан̇кхати. катхам̣ ну кхоти сан̣т̣ха̄на̄ка̄рам̣ нисса̄йа ‘‘дӣгхо ну кхо ахосим̣ рассаода̄такан̣хапама̄н̣икааппама̄н̣ика̄дӣнам̣ ан̃н̃атаро’’ти кан̇кхати. кечи пана ‘‘иссаранимма̄на̄дӣни нисса̄йа ‘кена ну кхо ка̄ран̣ена ахоси’нти хетуто кан̇кхатӣ’’ти ваданти. ким̣ хутва̄ ким̣ ахосинти джа̄тиа̄дӣни нисса̄йа ‘‘кхаттийо хутва̄ ну кхо бра̄хман̣о ахосим̣…пе… дево хутва̄ мануссо’’ти аттано парампарам̣ кан̇кхати. саббаттхева пана аддха̄нанти ка̄ла̄дхивачанаметам̣. апарантанти ана̄гатам̣ антам̣. бхависса̄ми ну кхо нану кхоти сассата̄ка̄ран̃ча уччхеда̄ка̄ран̃ча нисса̄йа ана̄гате аттано виджджама̄натан̃ча авиджджама̄натан̃ча кан̇кхати. сесаметтха вуттанайамева.
етарахи ва̄ паччуппаннам̣ аддха̄нанти ида̄ни ва̄ пат̣исандхима̄дим̣ катва̄ чутипарийантам̣ саббампи ваттама̄нака̄лам̣ гахетва̄. аджджхаттам̣ катхам̣катхӣ бхависсатӣти аттано кхандхесу вичикиччхӣ бхависсати. ахам̣ ну кхосмӣти аттано аттхибха̄вам̣ кан̇кхати. йуттам̣ панетанти? йуттам̣ айуттанти ка̄ еттха чинта̄. апичеттха идам̣ ваттхумпи уда̄харанти – чӯл̣ама̄та̄йа кира путто мун̣д̣о, маха̄ма̄та̄йа путто амун̣д̣о, там̣ путтам̣ мун̣д̣есум̣, со ут̣т̣ха̄йа ‘‘ахам̣ ну кхо чӯл̣ама̄та̄йа путто’’ти чинтеси. евам̣ ахам̣ ну кхосмӣти кан̇кха̄ хоти. но ну кхосмӣти аттано наттхибха̄вам̣ кан̇кхати. татра̄пи идам̣ ваттху – еко кира маччхе ган̣ханто удаке чират̣т̣ха̄нена сӣтибхӯтам̣ аттано ӯрум̣ маччхоти чинтетва̄ пахари. апаро суса̄напассе кхеттам̣ раккханто бхӣто сан̇кут̣ито сайи, со пат̣ибуджджхитва̄ аттано джан̣н̣ука̄ни две йаккха̄ти чинтетва̄ пахари. евам̣ но ну кхосмӣти кан̇кхати.
ким̣ ну кхосмӣти кхаттийова сама̄но аттано кхаттийабха̄вам̣ кан̇кхати. есева найо сесесупи. дево пана сама̄но девабха̄вам̣ аджа̄нанто на̄ма наттхи, сопи пана ‘‘ахам̣ рӯпӣ ну кхо арӯпӣ ну кхо’’тиа̄дина̄ найена кан̇кхати. кхаттийа̄дайо касма̄ на джа̄нантӣти че? апаччаккха̄ тесам̣ таттха таттха куле уппатти. гахат̣т̣ха̄пи ча поттхалика̄дайо паббаджитасан̃н̃ино, паббаджита̄пи ‘‘куппам̣ ну кхо ме камма’’нтиа̄дина̄ найена гахат̣т̣хасан̃н̃ино. манусса̄пи ча ра̄джа̄но вийа аттани девасан̃н̃ино хонти. катхам̣ ну кхосмӣти вуттанайамева. кевалан̃хеттха аббхантаре джӣво на̄ма аттхӣти гахетва̄ тасса сан̣т̣ха̄на̄ка̄рам̣ нисса̄йа ‘‘дӣгхо ну кхосми рассачатурассачхал̣ам̣саат̣т̣хам̣сасол̣асам̣са̄дӣнам̣ ан̃н̃атараппака̄ро’’ти кан̇кханто катхам̣ ну кхосмӣти? кан̇кхатӣти ведитаббо. сарӣрасан̣т̣ха̄нам̣ пана паччуппаннам̣ аджа̄нанто на̄ма наттхи. куто а̄гато со кухим̣ га̄мӣ бхависсатӣти аттабха̄васса а̄гатигатит̣т̣ха̄нам̣ кан̇кханто евам̣ кан̇кхати. арийаса̄вакасса̄ти идха сота̄панно адхиппето, итарепи пана тайо ава̄рита̄йева̄ти. дасамам̣.
а̄ха̄равагго дутийо.