4. далиддасуттаван̣н̣ана̄

260. чатуттхе мануссадалиддоти мануссаадхано. мануссакапан̣оти мануссака̄рун̃н̃атам̣ патто. мануссавара̄коти мануссала̄мако. татра̄ти тасмим̣ т̣ха̄не, тасмим̣ ва̄ атирочане. уджджха̄йантӣти аваджджха̄йанти ла̄макато чинтенти. кхийантӣти катхенти пака̄сенти. випа̄чентӣти таттха таттха катхенти виттха̄ренти. есо кхо ма̄риса̄ти еттха айаманупуббикатха̄ – со кира ануппанне буддхе ка̄сират̣т̣хе ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ хутва̄ самусситаддхаджапат̣а̄кана̄на̄лан̇ка̄рена сут̣т̣ху алан̇катам̣ нагарам̣ падаккхин̣ам̣ ака̄си аттано сирисампаттийа̄ сама̄кад̣д̣хитанеттена джанака̄йена самуллокийама̄но. тасмин̃ча самайе еко паччекабуддхо гандхама̄данапаббата̄ а̄гамма тасмим̣ нагаре пин̣д̣а̄йа чарати, сантиндрийо сантама̄насо уттамадаматхасаманна̄гато. маха̄джанопи ра̄джагатам̣ читтӣка̄рам̣ паха̄йа паччекабуддхамева олокеси. ра̄джа̄ – ‘‘ида̄ни имасмим̣ джанака̄йе екопи мам̣ на олокети. ким̣ ну кхо ета’’нти? олокенто паччекабуддхам̣ аддаса. сопи паччекабуддхо махаллако хоти паччхимавайе т̣хито. чӣвара̄ниписса джин̣н̣а̄ни, тато тато сутта̄ни гал̣анти. ран̃н̃о сатасахасса̄дхика̄ни две асан̇кхйеййа̄ни пӯритапа̄рамим̣ паччекабуддхам̣ дисва̄ читтапаса̄даматтам̣ ва̄ хаттхам̣ паса̄ретва̄ ванданаматтам̣ ва̄ на̄хоси. со ра̄джа̄ ‘‘паббаджито ман̃н̃е еса усӯйа̄йа мам̣ на олокетӣ’’ти куджджхитва̄ ‘‘ква̄йам̣ кут̣т̣хичӣвара̄ни па̄руто’’ти нит̣т̣хубхитва̄ пакка̄ми. тасса каммасса випа̄кена маха̄нирайе ниббаттитва̄ випа̄ка̄васесена мануссалокам̣ а̄гаччханто ра̄джагахе парамакапан̣а̄йа иттхийа̄ куччхимхи пат̣исандхим̣ ган̣хи. гахитака̄лато пат̣т̣ха̄йа са̄ иттхӣ кан̃джикаматтампи ударапӯрам̣ на̄латтха. тасса куччхигатассева кан̣н̣ана̄са̄ вилӣна̄, сан̇кхапалитакут̣т̣хӣ хутва̄ ма̄тукуччхито никкханто. ма̄та̄питаро на̄ма дуккарака̄рика̄ хонти, тенасса ма̄та̄ йа̄ва капа̄лам̣ гахетва̄ чаритум̣ на саккоти, та̄васса кан̃джикампи удакампи а̄харитва̄ ада̄си. бхиккха̄йа чаритум̣ саматтхака̄ле панасса капа̄лам̣ хаттхе датва̄ ‘‘пан̃н̃а̄йиссаси сакена каммена̄’’ти пакка̄ми.

атхасса тато пат̣т̣ха̄йа сакаласарӣрато мам̣са̄ни чхиджджитва̄ чхиджджитва̄ патанти, йӯсам̣ паггхарати, маха̄ведана̄ ваттанти. йам̣ йам̣ раччхам̣ нисса̄йа сайати, саббараттим̣ маха̄равена равати. тасса ка̄рун̃н̃апаридевитасаддена сакалавӣтхийам̣ манусса̄ саббараттим̣ ниддам̣ на лабханти. тасса тато пат̣т̣ха̄йа сукхасайите пабодхетӣти суппабуддхотвева на̄мам̣ удапа̄ди. атха̄парена самайена бхагавати ра̄джагахам̣ сампатте на̄гара̄ саттха̄рам̣ нимантетва̄ нагарамаджджхе маха̄ман̣д̣апам̣ катва̄ да̄нам̣ адам̣су. суппабуддхопи кут̣т̣хӣ гантва̄ да̄наггаман̣д̣апасса авидӯре нисӣди. на̄гара̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена паривисанта̄ тасса̄пи йа̄губхаттам̣ адам̣су. тасса пан̣ӣтабходжанам̣ бхуттасса читтам̣ екаггам̣ ахоси. саттха̄ бхаттакичча̄васа̄не анумоданам̣ катва̄ сачча̄ни дӣпеси, суппабуддхо нисиннат̣т̣ха̄не нисиннова десана̄нуса̄рена н̃а̄н̣ам̣ песетва̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хито. саттха̄ ут̣т̣ха̄йа виха̄рам̣ гато. сопи чумбат̣ам̣ а̄руйха капа̄лама̄да̄йа дан̣д̣амолуббха аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ гаччханто виббханта̄йа га̄вийа̄ джӣвита̄ воропито маттикапа̄тим̣ бхиндитва̄ суван̣н̣апа̄тим̣ пат̣илабханто вийа дутийачиттава̄ре девалоке ниббатто аттано пун̃н̃ам̣ нисса̄йа ан̃н̃е деве атиккамма вирочиттха. там̣ ка̄ран̣ам̣ дассенто сакко дева̄наминдо есо кхо ма̄риса̄тиа̄дима̄ха.

саддха̄ти маггена̄гатасаддха̄. сӣлан̃ча йасса калйа̄н̣анти калйа̄н̣асӣлам̣ на̄ма арийаса̄вакасса арийакантасӣлам̣ вуччати. таттха кин̃ча̄пи арийаса̄вакасса екасӣлампи акантам̣ на̄ма наттхи, имасмим̣ панаттхе бхавантарепи аппахӣнам̣ пан̃часӣлам̣ адхиппетам̣. чатуттхам̣.