11. саккасам̣йуттам̣

1. пат̣хамавагго

1. сувӣрасуттаван̣н̣ана̄

247. саккасам̣йуттасса пат̣хаме абхийам̣сӯти када̄ абхийам̣су? йада̄ балаванто ахесум̣, тада̄. татра̄йам̣ анупуббикатха̄ – сакко кира магадхарат̣т̣хе мачалага̄маке магхо на̄ма ма̄н̣аво хутва̄ теттим̣са пурисе гахетва̄ калйа̄н̣акаммам̣ каронто сатта ватапада̄ни пӯретва̄ таттха ка̄лан̇като девалоке ниббатти. там̣ балавакамма̄нубха̄вена сапарисам̣ сесадевата̄ дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣хантам̣ дисва̄ ‘‘а̄гантукадевапутта̄ а̄гата̄’’ти нева̄сика̄ гандхапа̄нам̣ саджджайим̣су. сакко сакапариса̄йа сан̃н̃ам̣ ада̄си – ‘‘ма̄риса̄ ма̄ гандхапа̄нам̣ пивиттха, пивана̄ка̄раматтамева дассетха̄’’ти. те таттха акам̣су. нева̄сикадевата̄ суван̣н̣асаракехи упанӣтам̣ гандхапа̄нам̣ йа̄вадаттхам̣ пивитва̄ матта̄ таттха таттха суван̣н̣апатхавийам̣ патитва̄ сайим̣су. сакко ‘‘ган̣хатха путтахата̄йа путте’’ти те па̄десу гахетва̄ синерупа̄де кхипа̄песи. саккасса пун̃н̃атеджена тадануваттака̄пи саббе таттхева патим̣су. те синерувемаджджхака̄ле сан̃н̃ам̣ лабхитва̄, ‘‘та̄та̄ на сурам̣ пивимха, на сурам̣ пивимха̄’’ти а̄хам̣су. тато пат̣т̣ха̄йа асура̄ на̄ма джа̄та̄. атха несам̣ каммапаччайаутусамут̣т̣ха̄нам̣ синерусса хет̣т̣химатале дасайоджанасахассам̣ асурабхаванам̣ ниббатти. сакко тесам̣ ниваттетва̄ ана̄гаманаттха̄йа а̄раккхам̣ т̣хапеси, йам̣ сандха̄йа вуттам̣ –

‘‘антара̄ двиннам̣ айуджджхапура̄нам̣,

пан̃чавидха̄ т̣хапита̄ абхираккха̄;

удакам̣ карот̣и-пайасса ча ха̄рӣ,

маданайута̄ чатуро ча махаттха̄’’ти.

две нагара̄ни хи йуддхена гахетум̣ асаккун̣еййата̄йа айуджджхапура̄ни на̄ма джа̄та̄ни деванагаран̃ча асуранагаран̃ча. йада̄ хи асура̄ балаванто хонти, атха девехи пала̄йитва̄ деванагарам̣ пависитва̄ два̄ре пидахите асура̄нам̣ сатасахассампи кин̃чи ка̄тум̣ на саккоти. йада̄ дева̄ балаванто хонти, атха̄сурехи пала̄йитва̄ асуранагарасса два̄ре пидахите сакка̄нам̣ сатасахассампи кин̃чи ка̄тум̣ на саккоти. ити има̄ни две нагара̄ни айуджджхапура̄ни на̄ма. несам̣ антара̄ етесу удака̄дӣсу пан̃часу т̣ха̄несу саккена а̄раккха̄ т̣хапита̄. таттха удакасаддена на̄га̄ гахита̄. те хи удаке балаванто хонти. тасма̄ синерусса пат̣хама̄линде тесам̣ а̄раккха̄. карот̣исаддена супан̣н̣а̄ гахита̄. тесам̣ кира карот̣и на̄ма па̄набходжанам̣, тена там̣ на̄мам̣ лабхим̣су. дутийа̄линде тесам̣ а̄раккха̄. пайассаха̄рӣсаддена кумбхан̣д̣а̄ гахита̄. да̄навараккхаса̄ кира те. татийа̄линде тесам̣ а̄раккха̄. маданайутасаддена йаккха̄ гахита̄. висамача̄рино кирате йуджджхасон̣д̣а̄. чатуттха̄линде тесам̣ а̄раккха̄. чатуро ча маханта̄ти чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но вутта̄. пан̃чама̄линде тесам̣ а̄раккха̄. тасма̄ йади асура̄ купита̄вилачитта̄ девапурам̣ упайанти йуддхесӯ, йам̣ гирино пат̣хамам̣ парибхан̣д̣ам̣, там̣ урага̄ пат̣иба̄ханти евам̣ сесесу сеса̄.

те пана асура̄ а̄йуван̣н̣арасаиссарийасампаттӣхи та̄ватим̣сасадиса̄ва. тасма̄ антара̄ атта̄нам̣ аджа̄нитва̄ па̄т̣алийа̄ пуппхита̄йа, ‘‘на идам̣ деванагарам̣, таттха па̄риччхаттако пуппхати, идха пана читтапа̄т̣алӣ, джарасаккена̄мха̄кам̣ сурам̣ па̄йетва̄ ван̃чита̄, деванагаран̃ча но гахитам̣, гаччха̄ма тена саддхим̣ йуджджхисса̄ма̄’’ти хаттхиассаратхе а̄руйха суван̣н̣араджатаман̣ипхалака̄ни гахетва̄, йуддхасаджджа̄ хутва̄, асурабхерийо ва̄дента̄ маха̄самудде удакам̣ двидха̄ бхетва̄ ут̣т̣хаханти. те деве вут̣т̣хе ваммикамаккхика̄ ваммикам̣ вийа синерум̣ абхирухиту а̄рабханти. атха несам̣ пат̣хамам̣ на̄гехи саддхим̣ йуддхам̣ хоти. тасмим̣ кхо пана йуддхе на кассачи чхави ва̄ чаммам̣ ва̄ чхиджджати, на лохитам̣ уппаджджати, кевалам̣ кума̄рака̄нам̣ да̄румен̣д̣акайуддхам̣ вийа ан̃н̃аман̃н̃ам̣ санта̄санаматтамева хоти. кот̣исата̄пи кот̣исахасса̄пи на̄га̄ техи саддхим̣ йуджджхитва̄ те асурапурам̣йева павесетва̄ ниваттанти.

йада̄ пана асура̄ балаванто хонти, атха на̄га̄ осаккитва̄ дутийе а̄линде супан̣н̣ехи саддхим̣ екатова хутва̄ йуджджханти. еса найо супан̣н̣а̄дӣсӯпи. йада̄ пана та̄ни пан̃чапи т̣ха̄на̄ни асура̄ мадданти, тада̄ екато сампин̣д̣ита̄нипи пан̃ча бала̄ни осакканти. атха чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но гантва̄ саккасса там̣ паваттим̣ а̄роченти. сакко тесам̣ вачанам̣ сутва̄ дийад̣д̣хайоджанасатикам̣ веджайантаратхам̣ а̄руйха сайам̣ ва̄ никкхамати, екам̣ ва̄ путтам̣ песети. имасмим̣ пана ка̄ле путтам̣ песетука̄мо, та̄та сувӣра̄тиа̄дима̄ха.

евам̣ бхаддантава̄ти кхоти евам̣ хоту бхаддам̣ тава ити кхо. пама̄дам̣ а̄па̄десӣти пама̄дам̣ ака̄си. аччхара̄сан̇гхапаривуто сат̣т̣хийоджанам̣ виттха̄рена суван̣н̣амаха̄вӣтхим̣ отаритва̄ наккхаттам̣ кӣл̣анто нанданавана̄дӣсу вичаратӣти аттхо.

анут̣т̣хаханти анут̣т̣хаханто. ава̄йа̄манти ава̄йаманто. аласвасса̄ти аласо асса. на ча кичча̄ни ка̄райети кин̃чи киччам̣ на̄ма на кареййа. саббака̄масамиддхасса̄ти саббака̄мехи самиддхо асса. там̣ ме, сакка, варам̣ диса̄ти, сакка девасет̣т̣ха, там̣ ме варам̣ уттамам̣ т̣ха̄нам̣ ока̄сам̣ дисам̣ а̄чиккха катхехӣти вадати. нибба̄насса хи со магготи каммам̣ акатва̄ джӣвитат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма нибба̄насса магго. пат̣хамам̣.

2. сусӣмасуттаван̣н̣ана̄

248. дутийе сусӣманти аттано путтасахассасса антаре евам̣на̄макам̣ екам̣ путтамева. дутийам̣.

3. дхаджаггасуттаван̣н̣ана̄

249. татийе самупабйӯл̣хоти сампин̣д̣ито ра̄сибхӯто. дхаджаггам̣уллокеййатха̄ти саккасса кира дийад̣д̣хайоджанасата̄йа̄мо ратхо. тасса хи паччхиманто пан̣н̣а̄сайоджано, маджджхе ратхапан̃джаро пан̣н̣а̄сайоджано, ратхасандхито йа̄ва ратхасӣса̄ пан̣н̣а̄сайоджана̄ни. тадева пама̄н̣ам̣ дигун̣ам̣ катва̄ тийоджанасата̄йа̄мотипи вадантийева. тасмим̣ йоджаникапаллан̇ко аттхато, тийоджаникам̣ сетаччхаттам̣ маттхаке т̣хапитам̣, екасмим̣йева йуге сахассаа̄джан̃н̃а̄ йутта̄, сеса̄лан̇ка̄расса пама̄н̣ам̣ наттхи. дхаджо панасса ад̣д̣хатийа̄ни йоджанасата̄ни уггато, йасса ва̄та̄хатасса пан̃чан̇гикатӯрийассева саддо ниччхарати, там̣ уллокеййа̄тха̄ти вадати. касма̄? там̣ пассанта̄нан̃хи ра̄джа̄ но а̄гантва̄ парисапарийанте никха̄татхамбхо вийа т̣хито, касса майам̣ бха̄йа̄ма̄ти бхайам̣ на хоти. паджа̄патисса̄ти со кира саккена сама̄наван̣н̣о сама̄на̄йуко дутийам̣ а̄санам̣ лабхати. татха̄ варун̣о ӣса̄но ча. варун̣о пана татийам̣ а̄санам̣ лабхати, ӣса̄но чатуттхам̣. пала̄йӣти асурехи пара̄джито тасмим̣ ратхе т̣хито аппаматтакампи раджадхаджам̣ дисва̄ пала̄йанадхаммо.

итипи со бхагава̄тиа̄дӣни висуддхимагге виттха̄рита̄нева. идамавоча̄ти идам̣ дхаджаггапариттам̣ на̄ма бхагава̄ авоча, йасса а̄н̣а̄кхетте кот̣исатасахассачаккава̄л̣е а̄нубха̄во ваттати. идам̣ а̄ваджджетва̄ хи йаккхабхайачорабхайа̄дӣхи дуккхехи мутта̄нам̣ анто наттхи. тит̣т̣хату ан̃н̃адуккхавӯпасамо, идам̣ а̄ваджджама̄но хи пасанначитто а̄ка̄сепи патит̣т̣хам̣ лабхати.

татридам̣ ваттху – дӣгхава̄пичетийамхи кира судха̄камме кайирама̄не еко дахаро муддхаведика̄па̄дато патитва̄ четийакуччхийа̄ бхассати. хет̣т̣ха̄ т̣хито бхиккхусан̇гхо ‘‘дхаджаггапариттам̣, а̄вусо, а̄ваджджа̄хӣ’’ти а̄ха. со маран̣абхайена таджджито ‘‘дхаджаггапариттам̣ мам̣ раккхатӯ’’ти а̄ха. та̄вадевасса четийакуччхито две ит̣т̣хака̄ никкхамитва̄ сопа̄нам̣ хутва̄ ат̣т̣хам̣су, упарит̣т̣хито валлиниссен̣им̣ ота̄ресум̣. тасмим̣ ниссен̣ийам̣ т̣хите ит̣т̣хака̄ йатха̄т̣т̣ха̄нейева ат̣т̣хам̣су. татийам̣.

4. вепачиттисуттаван̣н̣ана̄

250. чатуттхе вепачиттӣти со кира асура̄нам̣ саббаджет̣т̣хако. йена̄ти нипа̄таматтам̣ нанти ча. кан̣т̣хапан̃чамехӣти двӣсу хаттхесу па̄десу кан̣т̣хе ча̄ти евам̣ пан̃чахи бандханехи. та̄ни пана нал̣инасуттам̣ вийа маккат̣акасуттам̣ вийа ча чаккхусса̄па̄тхам̣ а̄гаччханти, ирийа̄патхам̣ руджджханти. техи пана читтенева баджджхати, читтенева муччати. аккосатӣти чороси ба̄лоси мӯл̣хоси тхеноси от̣т̣хоси гон̣оси гадрабхоси нерайикоси тираччха̄нагатоси, наттхи туйхам̣ сугати, дуггатийева туйхам̣ па̄т̣икан̇кха̄ти имехи дасахи аккосаваттхӯхи аккосати. парибха̄сатӣти, джарасакка, на твам̣ саббака̄лам̣ джиниссаси, йада̄ асура̄нам̣ джайо бхависсати, тада̄ тампи евам̣ бандхитва̄ асурабхаванасса два̄ре нипаджджа̄петва̄ потха̄песса̄мӣти а̄дӣни ватва̄ таджджети. сакко виджитавиджайо на там̣ манаси кароти, маха̄пат̣иггахан̣ам̣ панасса маттхаке видхунанто судхаммадевасабхам̣ пависати чева никкхамати ча. аджджхабха̄сӣти ‘‘ким̣ ну кхо еса сакко има̄ни пхарусавачана̄ни бхайена титиккхати, уда̄ху адхива̄санакхантийа̄ саманна̄гататта̄’’ти? вӣмам̣санто абха̄си.

дуббалйа̄ ноти дуббалабха̄вена ну. пат̣исам̣йуджети пат̣исам̣йуджеййа пат̣иппхареййа. пабхиджджеййунти вираджджеййум̣. пакуджджхеййунтипи па̄т̣хо. паранти паччаттхикам̣. йо сато упасамматӣти йо сатима̄ хутва̄ упасаммати, тасса упасамам̣йева̄хам̣ ба̄ласса пат̣иседханам̣ ман̃н̃ети аттхо. йада̄ нам̣ ман̃н̃атӣти йасма̄ там̣ ман̃н̃ати. аджджха̄рухатӣти аджджхоттхарати. гова бхиййо пала̄йинанти йатха̄ гойуддхе та̄вадева две га̄во йуджджханте гоган̣о олокенто тит̣т̣хати, йада̄ пана еко пала̄йати, атха нам̣ пала̄йантам̣ саббо гоган̣о бхиййо аджджхоттхарати. евам̣ думмедхо кхамантам̣ бхиййо аджджхоттхаратӣти аттхо.

садаттхапарама̄ти сакаттхапарама̄. кхантйа̄ бхиййо на виджджатӣти тесу сакааттхапарамесу аттхесу кхантито уттаритаро ан̃н̃о аттхо на виджджати. тама̄ху парамам̣ кхантинти йо балава̄ титиккхати, тасса там̣ кхантим̣ парамам̣ а̄ху. ба̄лабалам̣ на̄ма ан̃н̃а̄н̣абалам̣. там̣ йасса балам̣, абаламева там̣ баланти а̄ху катхентӣти дӣпети. дхаммагуттасса̄ти дхаммена раккхитасса, дхаммам̣ ва̄ раккхантасса. пат̣иватта̄ти пат̣иппхаритва̄ ватта̄, пат̣иппхаритва̄ ва̄ ба̄лабаланти вадеййа̄пи, дхаммат̣т̣хам̣ пана ча̄летум̣ саматтхо на̄ма наттхи. тассева тена па̄пийоти тена кодхена тассева пуггаласса па̄пам̣. катарасса? йо куддхам̣ пат̣икуджджхати. тикиччханта̄нанти екавачане бахувачанам̣, тикиччхантанти аттхо. джана̄ ман̃н̃антӣти еварӯпам̣ аттано ча парасса ча̄ти убхиннам̣ аттхам̣ тикиччхантам̣ ниппха̄дентам̣ пуггалам̣ ‘‘андхаба̄ло айа’’нти андхаба̄лапутхуджджана̄ва евам̣ ман̃н̃анти. дхаммасса аковида̄ти чатусаччадхамме ачхека̄. идха̄ти имасмим̣ са̄сане. кхоти нипа̄таматтам̣. чатуттхам̣.

5. субха̄ситаджайасуттаван̣н̣ана̄

251. пан̃чаме асуриндам̣ етадавоча̄ти чхеката̄йа етам̣ авоча. евам̣ кирасса ахоси ‘‘парасса на̄ма га̄хам̣ мочетва̄ пат̣хамам̣ ваттум̣ гару. парасса вачанам̣ анугантва̄ пана паччха̄ сукхам̣ ватту’’нти. пуббадева̄ти девалоке чиранива̄сино пуббаса̄мика̄, тумха̄кам̣ та̄ва павен̣иа̄гатам̣ бхан̣атха̄ти. адан̣д̣а̄вачара̄ти дан̣д̣а̄вачаран̣арахита̄, дан̣д̣ам̣ ва̄ саттхам̣ ва̄ гахетаббанти еваметтха наттхӣти аттхо. пан̃чамам̣.

6. кула̄вакасуттаван̣н̣ана̄

252. чхат̣т̣хе аджджхабха̄сӣти тасса кира симбаливана̄бхимукхасса джа̄тасса ратхасаддо ча а̄джа̄нӣйасаддо дхаджасаддо ча саманта̄ асанипа̄тасаддо вийа ахоси. там̣ сутва̄ симбаливане балавасупан̣н̣а̄ пала̄йим̣су, джара̄джин̣н̣а̄ чева рогадуббала̄ ча асан̃джа̄тапаккхапотака̄ ча пала̄йитум̣ асакконта̄, маран̣абхайена таджджита̄ екаппаха̄ренева маха̄виравам̣ виравим̣су. сакко там̣ сутва̄ ‘‘касса саддо, та̄та̄’’ти? ма̄талим̣ пуччхи. ратхасаддам̣, те дева, сутва̄ супан̣н̣а̄ пала̄йитум̣ асакконта̄ виравантӣти. там̣ сутва̄ карун̣а̄сама̄ваджджитахадайо абха̄си. ӣса̄мукхена̄ти ратхасса ӣса̄мукхена. йатха̄ кула̄ваке ӣса̄мукхам̣ на сан̃чун̣н̣ети, евам̣ имина̄ ӣса̄мукхена те париваджджайа. со хи ратхо пун̃н̃апаччайаниббатто чаккава̄л̣апаббатепи синерумхипи саммукхӣбхӯте винивиджджхитва̄ва гаччхати на саджджати, а̄ка̄сагатасадисенева гаччхати. саче тена симбаливанена гато бхавеййа, йатха̄ маха̄сакат̣е кадаливанамаджджхена ва̄ еран̣д̣аванамаджджхена ва̄ гаччханте саббаванам̣ вибхаггам̣ нимматхитам̣ хоти, евам̣ тампи симбаливанам̣ бхавеййа. чхат̣т̣хам̣.

7. надуббхийасуттаван̣н̣ана̄

253. саттаме упасан̇камӣти ‘‘айам̣ сакко ‘йопи ме асса супаччаттхико, тасса па̄хам̣ на дуббхеййа’нти чинтети, майа̄ тасса паччаттхикатаро на̄ма наттхи, вӣмам̣сисса̄ми та̄ва нам̣, ким̣ ну кхо мам̣ пасситва̄ дуббхати, на дуббхатӣ’’ти чинтетва̄ упасан̇ками. тит̣т̣ха вепачитти гахитосӣти вепачитти, еттхева тит̣т̣ха, гахито твам̣ майа̄ти вадати. саха вачаненевасса со кан̣т̣хапан̃чамехи бандханехи баддхова ахоси. сапассу ча мети майи адуббхаттха̄йа сапатхам̣ карохӣти вадати. йам̣ муса̄бхан̣ато па̄панти имасмим̣ каппе пат̣хамакаппикесу четийаран̃н̃о па̄пам̣ сандха̄йа̄ха. арийӯпава̄диноти кокаликасса вийа па̄пам̣. миттаддуно ча йам̣ па̄панти маха̄капиджа̄таке маха̄сатте дут̣т̣хачиттасса па̄пам̣. акатан̃н̃уноти девадаттасадисасса акатан̃н̃уно па̄пам̣. има̄ни кира имасмим̣ каппе чатта̄ри маха̄па̄па̄ни. саттамам̣.

8. верочанаасуриндасуттаван̣н̣ана̄

254. ат̣т̣хаме ат̣т̣хам̣сӯти два̄рапа̄ларӯпака̄ни вийа т̣хита̄. ниппхада̄ти ниппхатти, йа̄ва аттхо ниппхаджджати, та̄ва ва̄йаметхева̄ти вадати. дутийага̄тха̄ саккасса. таттха кхантйа̄ бхиййоти ниппханнасобханесу аттхесу кхантито уттаритаро аттхо на̄ма наттхи. аттхаджа̄та̄ти киччаджа̄та̄. сон̣асин̇га̄ла̄дайопи хи упа̄да̄йа акиччаджа̄то сатто на̄ма наттхи. ито етто гаманаматтампи киччамева хоти. сам̣йогапарама̄ твева, самбхога̄ саббапа̄н̣инанти па̄рива̄сикаодана̄дӣни хи асамбхога̄раха̄ни хонти, та̄ни пуна ун̣ха̄петва̄ бхаджджитва̄ саппимадхупха̄н̣ита̄дӣхи сам̣йоджита̄ни самбхога̄раха̄ни хонти. тена̄ха ‘‘сам̣йогапарама̄ твева, самбхога̄ саббапа̄н̣ина’’нти. ниппханнасобхано аттхоти име аттха̄ на̄ма ниппханна̄ва собханти. пуна чатуттхага̄тха̄ саккасса. таттха̄пи вуттанайенева аттхо ведитаббо. ат̣т̣хамам̣.

9. аран̃н̃а̄йатанаисисуттаван̣н̣ана̄

255. наваме пан̣н̣акут̣ӣсу саммантӣти химавантападесе раман̣ӣйе аран̃н̃а̄йатане раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄начан̇камана̄дӣхи сампанна̄су пан̣н̣аса̄ла̄су васанти. сакко ча дева̄наминдо вепачитти ча̄ти име две джана̄ джа̄ма̄тикасасура̄ ка̄лена калахам̣ каронти, ка̄лена екато чаранти, имасмим̣ пана ка̄ле екато чаранти. пат̣алийоти ган̣ан̇ган̣ӯпа̄хана̄. кхаггам̣ олаггетва̄ти кхаггам̣ ам̣се олаггетва̄. чхаттена̄ти диббасетаччхаттена маттхаке дха̄райама̄нена. апабйа̄мато каритва̄ти бйа̄мато акатва̄. чирадиккхита̄нанти чирасама̄дин̣н̣авата̄нам̣. ито пат̣иккамма̄ти ‘‘ито паккама париваджджайа, ма̄ упарива̄те тит̣т̣ха̄’’ти ваданти. на хеттха дева̄ти етасмим̣ сӣлаванта̄нам̣ гандхе дева̄ на пат̣иккӯласан̃н̃ино, ит̣т̣хакантамана̄пасан̃н̃инойева̄ти дӣпети. навамам̣.

10. самуддакасуттаван̣н̣ана̄

256. дасаме самуддатӣре пан̣н̣акут̣ӣсӯти чаккава̄л̣амаха̄самуддапит̣т̣хийам̣ раджатапат̣т̣аван̣н̣е ва̄лукапул̣ине вуттаппака̄ра̄су пан̣н̣аса̄ла̄су васанти. сийа̄пи ноти сийа̄пи амха̄кам̣. абхайадаккхин̣ам̣ йа̄чеййа̄ма̄ти абхайада̄нам̣ йа̄чеййа̄ма. йебхуййена кира дева̄сурасан̇га̄мо маха̄самуддапит̣т̣хе хоти. асура̄нам̣ на саббака̄лам̣ джайо хоти, бахува̄ре пара̄джайова хоти. те девехи пара̄джита̄ пала̄йанта̄ исӣнам̣ ассамападена гаччханта̄ ‘‘сакко имехи саддхим̣ мантетва̄ амхе на̄сети, ган̣хатха путтахата̄йа путте’’ти купита̄ ассамападе па̄нӣйагхат̣ачан̇каманаса̄ла̄дӣни виддхам̣сенти. исайо аран̃н̃ато пхала̄пхалам̣ а̄да̄йа а̄гата̄ нам̣ дисва̄ пуна дуккхена пат̣ипа̄катикам̣ каронти. тепи пунаппунам̣ татхева вина̄сенти. тасма̄ ‘‘ида̄ни тесам̣ сан̇га̄мо паччупат̣т̣хито’’ти сутва̄ евам̣ чинтайим̣су.

ка̄мам̣кароти иччхитакаро. бхайасса абхайасса ва̄ти бхайам̣ ва̄ абхайам̣ ва̄. идам̣ вуттам̣ хоти – саче твам̣ абхайам̣ да̄тука̄мо, абхайам̣ да̄тум̣ пахоси. саче бхайам̣ да̄тука̄мо. бхайам̣ да̄тум̣ пахоси. амха̄кам̣ пана абхайада̄нам̣ дехӣти. дут̣т̣ха̄нанти вируддха̄нам̣. павуттанти кхетте патит̣т̣ха̄питам̣.

тиккхаттум̣ уббиджджӣти са̄йама̄сабхаттам̣ бхун̃джитва̄ сайанам̣ абхируйха нипанно нидда̄йа оккантаматта̄йа саманта̄ т̣хатва̄ саттисатена пахат̣о вийа вираванто ут̣т̣хахати, дасайоджанасахассам̣ асурабхаванам̣ ‘‘кимида’’нти сан̇кхобхам̣ а̄паджджати. атха нам̣ а̄гантва̄ ‘‘кимида’’нти пуччханти. со ‘‘на кин̃чӣ’’ти вадати. дутийайа̄ма̄дӣсупи есева найо. ити асура̄нам̣ ‘‘ма̄ бха̄йи, маха̄ра̄джа̄’’ти там̣ асса̄сента̄нам̣йева арун̣ам̣ уггаччхати. евамасса тато пат̣т̣ха̄йа гелан̃н̃аджа̄там̣ читтам̣ вепати. тенева часса ‘‘вепачиттӣ’’ти апарам̣ на̄мам̣ удапа̄дӣти. дасамам̣.

пат̣хамо вагго.

2. дутийавагго

1. ватападасуттаван̣н̣ана̄

257. дутийаваггасса пат̣хаме ватапада̄нӣти ватакот̣т̣ха̄са̄ни. саматта̄нӣти парипун̣н̣а̄ни. сама̄динна̄нӣти гахита̄ни. куле джет̣т̣ха̄пача̄йӣти куладжет̣т̣хака̄нам̣ маха̄пита̄ маха̄ма̄та̄ чӯл̣апита̄ чӯл̣ама̄та̄ ма̄туло ма̄тула̄нӣтиа̄дӣнам̣ апачитика̄рако. сан̣хава̄чоти пийамудумадхурава̄чо. муттача̄готи виссат̣т̣хача̄го. пайатапа̄н̣ӣти деййадхаммада̄наттха̄йа сада̄ дхотахаттхо. воссаггаратоти воссаджджане рато. йа̄чайоготи парехи йа̄читабба̄рахо, йа̄чайоготи ва̄ йа̄чайогенева йутто. да̄насам̣вибха̄гаратоти да̄не ча сам̣вибха̄ге ча рато. пат̣хамам̣.

2. саккана̄масуттаван̣н̣ана̄

258. дутийе мануссабхӯтоти магадхарат̣т̣хе мачалага̄ме мануссабхӯто. а̄васатхам̣ ада̄сӣти чатумаха̄патхе маха̄джанасса а̄васатхам̣ ка̄ретва̄ ада̄си. сахассампи аттха̄нанти сахассампи ка̄ран̣а̄нам̣, джанасахассена ва̄ вачанасахассена ва̄ оса̄рите ‘‘айам̣ имасса аттхо, айам̣ имасса аттхо’’ти екападе т̣хитова виниччхинати. дутийам̣.

3. маха̄лисуттаван̣н̣ана̄

259. татийе упасан̇камӣти ‘‘сакко девара̄джа̄ти катхенти, аттхи ну кхо со сакко, йена со дит̣т̣хапубботи имаматтхам̣ дасабалам̣ пуччхисса̄мӣ’’ти упасан̇ками. тан̃ча паджа̄на̄мӣти бахувачане екавачанам̣, те ча дхамме паджа̄на̄мӣти аттхо. сакко кира анантаре аттабха̄ве магадхарат̣т̣хе мачалага̄ме магхо на̄ма ма̄н̣аво ахоси пан̣д̣ито бйатто, бодхисаттачарийа̄ вийа ча тасса чарийа̄ ахоси. со теттим̣са пурисе гахетва̄ калйа̄н̣амака̄си. екадивасам̣ аттанова пан̃н̃а̄йа упапариккхитва̄ га̄мамаджджхе маха̄джанасса саннипатитат̣т̣ха̄не качаварам̣ убхатопассесу апабйӯхитва̄ там̣ т̣ха̄нам̣ раман̣ӣйам̣ ака̄си. пуна таттхева ман̣д̣апам̣ ка̄реси. пуна гаччханте ка̄ле са̄лам̣ ка̄реси. га̄мато ча никкхамитва̄ га̄вутампи ад̣д̣хайоджанампи тига̄вутампи йоджанампи вичаритва̄ техи саха̄йехи саддхим̣ висамам̣ самам̣ ака̄си. те саббева екаччханда̄ таттха таттха сетуйуттат̣т̣ха̄не сетум̣, ман̣д̣апаса̄ла̄поккхаран̣има̄ла̄ваччхаропанападӣнам̣ йуттат̣т̣ха̄несу ман̣д̣апаса̄ла̄поккхаран̣има̄ла̄ваччхаропана̄дӣни каронта̄ бахум̣ пун̃н̃амакам̣су. магхо сатта ватапада̄ни пӯретва̄ ка̄йасса бхеда̄ саддхим̣ саха̄йехи та̄ватим̣сабхаване ниббатти. там̣ саббам̣ бхагава̄ джа̄на̄ти. тена̄ха – йесам̣ дхамма̄нам̣ сама̄диннатта̄ сакко саккаттам̣ аджджхага̄, тан̃ча паджа̄на̄мӣти. айам̣ саккасса саккатта̄дхигаме сан̇кхепакатха̄, виттха̄ро пана суман̇галавила̄синийа̄ дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йа саккапан̣хаван̣н̣ана̄йам̣ вутто. татийам̣.

4. далиддасуттаван̣н̣ана̄

260. чатуттхе мануссадалиддоти мануссаадхано. мануссакапан̣оти мануссака̄рун̃н̃атам̣ патто. мануссавара̄коти мануссала̄мако. татра̄ти тасмим̣ т̣ха̄не, тасмим̣ ва̄ атирочане. уджджха̄йантӣти аваджджха̄йанти ла̄макато чинтенти. кхийантӣти катхенти пака̄сенти. випа̄чентӣти таттха таттха катхенти виттха̄ренти. есо кхо ма̄риса̄ти еттха айаманупуббикатха̄ – со кира ануппанне буддхе ка̄сират̣т̣хе ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ хутва̄ самусситаддхаджапат̣а̄кана̄на̄лан̇ка̄рена сут̣т̣ху алан̇катам̣ нагарам̣ падаккхин̣ам̣ ака̄си аттано сирисампаттийа̄ сама̄кад̣д̣хитанеттена джанака̄йена самуллокийама̄но. тасмин̃ча самайе еко паччекабуддхо гандхама̄данапаббата̄ а̄гамма тасмим̣ нагаре пин̣д̣а̄йа чарати, сантиндрийо сантама̄насо уттамадаматхасаманна̄гато. маха̄джанопи ра̄джагатам̣ читтӣка̄рам̣ паха̄йа паччекабуддхамева олокеси. ра̄джа̄ – ‘‘ида̄ни имасмим̣ джанака̄йе екопи мам̣ на олокети. ким̣ ну кхо ета’’нти? олокенто паччекабуддхам̣ аддаса. сопи паччекабуддхо махаллако хоти паччхимавайе т̣хито. чӣвара̄ниписса джин̣н̣а̄ни, тато тато сутта̄ни гал̣анти. ран̃н̃о сатасахасса̄дхика̄ни две асан̇кхйеййа̄ни пӯритапа̄рамим̣ паччекабуддхам̣ дисва̄ читтапаса̄даматтам̣ ва̄ хаттхам̣ паса̄ретва̄ ванданаматтам̣ ва̄ на̄хоси. со ра̄джа̄ ‘‘паббаджито ман̃н̃е еса усӯйа̄йа мам̣ на олокетӣ’’ти куджджхитва̄ ‘‘ква̄йам̣ кут̣т̣хичӣвара̄ни па̄руто’’ти нит̣т̣хубхитва̄ пакка̄ми. тасса каммасса випа̄кена маха̄нирайе ниббаттитва̄ випа̄ка̄васесена мануссалокам̣ а̄гаччханто ра̄джагахе парамакапан̣а̄йа иттхийа̄ куччхимхи пат̣исандхим̣ ган̣хи. гахитака̄лато пат̣т̣ха̄йа са̄ иттхӣ кан̃джикаматтампи ударапӯрам̣ на̄латтха. тасса куччхигатассева кан̣н̣ана̄са̄ вилӣна̄, сан̇кхапалитакут̣т̣хӣ хутва̄ ма̄тукуччхито никкханто. ма̄та̄питаро на̄ма дуккарака̄рика̄ хонти, тенасса ма̄та̄ йа̄ва капа̄лам̣ гахетва̄ чаритум̣ на саккоти, та̄васса кан̃джикампи удакампи а̄харитва̄ ада̄си. бхиккха̄йа чаритум̣ саматтхака̄ле панасса капа̄лам̣ хаттхе датва̄ ‘‘пан̃н̃а̄йиссаси сакена каммена̄’’ти пакка̄ми.

атхасса тато пат̣т̣ха̄йа сакаласарӣрато мам̣са̄ни чхиджджитва̄ чхиджджитва̄ патанти, йӯсам̣ паггхарати, маха̄ведана̄ ваттанти. йам̣ йам̣ раччхам̣ нисса̄йа сайати, саббараттим̣ маха̄равена равати. тасса ка̄рун̃н̃апаридевитасаддена сакалавӣтхийам̣ манусса̄ саббараттим̣ ниддам̣ на лабханти. тасса тато пат̣т̣ха̄йа сукхасайите пабодхетӣти суппабуддхотвева на̄мам̣ удапа̄ди. атха̄парена самайена бхагавати ра̄джагахам̣ сампатте на̄гара̄ саттха̄рам̣ нимантетва̄ нагарамаджджхе маха̄ман̣д̣апам̣ катва̄ да̄нам̣ адам̣су. суппабуддхопи кут̣т̣хӣ гантва̄ да̄наггаман̣д̣апасса авидӯре нисӣди. на̄гара̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена паривисанта̄ тасса̄пи йа̄губхаттам̣ адам̣су. тасса пан̣ӣтабходжанам̣ бхуттасса читтам̣ екаггам̣ ахоси. саттха̄ бхаттакичча̄васа̄не анумоданам̣ катва̄ сачча̄ни дӣпеси, суппабуддхо нисиннат̣т̣ха̄не нисиннова десана̄нуса̄рена н̃а̄н̣ам̣ песетва̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хито. саттха̄ ут̣т̣ха̄йа виха̄рам̣ гато. сопи чумбат̣ам̣ а̄руйха капа̄лама̄да̄йа дан̣д̣амолуббха аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ гаччханто виббханта̄йа га̄вийа̄ джӣвита̄ воропито маттикапа̄тим̣ бхиндитва̄ суван̣н̣апа̄тим̣ пат̣илабханто вийа дутийачиттава̄ре девалоке ниббатто аттано пун̃н̃ам̣ нисса̄йа ан̃н̃е деве атиккамма вирочиттха. там̣ ка̄ран̣ам̣ дассенто сакко дева̄наминдо есо кхо ма̄риса̄тиа̄дима̄ха.

саддха̄ти маггена̄гатасаддха̄. сӣлан̃ча йасса калйа̄н̣анти калйа̄н̣асӣлам̣ на̄ма арийаса̄вакасса арийакантасӣлам̣ вуччати. таттха кин̃ча̄пи арийаса̄вакасса екасӣлампи акантам̣ на̄ма наттхи, имасмим̣ панаттхе бхавантарепи аппахӣнам̣ пан̃часӣлам̣ адхиппетам̣. чатуттхам̣.

5. ра̄ман̣еййакасуттаван̣н̣ана̄

261. пан̃чаме а̄ра̄мачетйа̄ти а̄ра̄мачетийа̄ни. ваначетйа̄ти ваначетийа̄ни. убхайаттха̄пи читтӣкатат̣т̣хена четйам̣ ведитаббам̣. мануссара̄ман̣еййасса̄ти мануссараман̣ӣйабха̄васса. ида̄ни мануссараман̣ӣйакавасена бхӯмираман̣ӣйакам̣ дассенто га̄ме ва̄тиа̄дима̄ха. пан̃чамам̣.

6. йаджама̄насуттаван̣н̣ана̄

262. чхат̣т̣хе йаджама̄на̄нанти йаджанта̄нам̣. тада̄ кира ан̇гамагадхава̄сика̄ манусса̄ анусам̣ваччхарам̣ саппимадхупха̄н̣ита̄дӣсу аггам̣ гахетва̄ екасмим̣ т̣ха̄не да̄рӯнам̣ сат̣т̣химатте сакат̣абха̄ре ра̄сим̣ катва̄ аггим̣ датва̄ паджджалитака̄ле ‘‘маха̄брахмуно йаджа̄ма̄’’ти там̣ саббам̣ паккхипанти. ‘‘екава̄рам̣ паккхиттам̣ сахассагун̣апхалам̣ детӣ’’ти несам̣ ладдхи. сакко девара̄джа̄ ‘‘саббепиме саббаагга̄ни гахетва̄ ‘маха̄брахмуно йаджа̄ма̄’ти аггимхи джха̄пенти. апхалам̣ каронти, майи пассанте ма̄ нассанту, йатха̄ буддхасса чева сан̇гхасса ча датва̄ бахум̣ пун̃н̃ам̣ пасаванти, евам̣ карисса̄мӣ’’ти да̄рура̄сим̣ джала̄петва̄ олокентесу мануссесу пун̣н̣амадивасе брахматтабха̄вам̣ ма̄петва̄ маха̄джанасса пассантассева чандаман̣д̣алам̣ бхиндитва̄ никкханто вийа ахоси. маха̄джано дисва̄ ‘‘имам̣ йан̃н̃ам̣ пат̣иггахетум̣ маха̄брахма̄ а̄гаччхатӣ’’ти джан̣н̣укехи бхӯмийам̣ патит̣т̣ха̄йа, ан̃джалим̣ паггайха намассама̄но ат̣т̣ха̄си. бра̄хман̣а̄ а̄хам̣су ‘‘тумхе ‘майам̣ таккена катхема̄’ти ман̃н̃атха, ида̄ни пассатха, айам̣ во брахма̄ сахаттха̄ йан̃н̃ам̣ пат̣иггахетум̣ а̄гаччхатӣ’’ти. сакко а̄гантва̄ да̄ручитакаматтхаке а̄ка̄се т̣хатва̄ ‘‘касса̄йам̣ сакка̄ро’’ти пуччхи? тумха̄кам̣, бханте, пат̣игган̣хатха но йан̃н̃анти. тена хи а̄гаччхатха, ма̄ тулам̣ чхад̣д̣етва̄ хаттхена тулайиттха, айам̣ саттха̄ дхуравиха̄ре васати, там̣ пуччхисса̄ма ‘‘касса диннам̣ махаппхалам̣ хотӣ’’ти? убхайарат̣т̣хава̄сино гахетва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ пуччханто евама̄ха.

таттха пун̃н̃апеккха̄нанти пун̃н̃ам̣ иччханта̄нам̣ пун̃н̃аттхика̄нам̣. опадхикам̣ пун̃н̃анти упадхивипа̄кам̣ пун̃н̃ам̣. сан̇гхе диннам̣ махаппхаланти арийасан̇гхе диннам̣ виппха̄равантам̣ хоти. десана̄васа̄не чатура̄сӣтипа̄н̣асахасса̄ни аматапа̄нам̣ пивим̣су. тато пат̣т̣ха̄йа манусса̄ сабба̄ни аггада̄на̄ни бхиккхусан̇гхасса адам̣су. чхат̣т̣хам̣.

7. буддхавандана̄суттаван̣н̣ана̄

263. саттаме ут̣т̣хехӣти ут̣т̣хаха, гхат̣а, ва̄йама. виджитасан̇га̄ма̄ти ра̄га̄дӣнан̃чева два̄дасайоджаникасса ча ма̄рабаласса джитатта̄ бхагавантам̣ евам̣ а̄лапати. паннабха̄ра̄ти оропитакхандхакилеса̄бхисан̇кха̄рабха̄ра. паннараса̄йа раттинти паннараса̄йа пун̣н̣ама̄йа раттим̣. саттамам̣.

8. гахат̣т̣хавандана̄суттаван̣н̣ана̄

264. ат̣т̣хаме путхуддиса̄ти чатассо диса̄ чатассо анудиса̄ ча. бхумма̄ти бхӯмива̄сино. чирараттасама̄хитети упача̄раппана̄хи чирараттасама̄хитачитте. вандети ванда̄ми. брахмачарийапара̄йан̣ети дасапи васса̄ни вӣсатипи васса̄ни…пе… сат̣т̣хипи васса̄ни а̄па̄н̣акот̣икам̣ екасеййам̣ екабхаттантиа̄дикам̣ сет̣т̣хачарийам̣ брахмачарийам̣ чарама̄нети аттхо. пун̃н̃акара̄ти чатупаччайада̄нам̣ кусумбхасуманапӯджа̄ дӣпасахассаджа̄ланти евама̄дипун̃н̃ака̄рака̄. сӣлавантоти упа̄сакатте патит̣т̣ха̄йа пан̃чахипи дасахипи сӣлехи саманна̄гата̄. дхаммена да̄рам̣ посентӣти уман̇габхиндана̄дӣни акатва̄ дхаммикехи касигораккхаван̣иджджа̄дӣхи путтада̄рам̣ посенти. памукхо ратхама̄рухӣти дева̄нам̣ памукхо сет̣т̣хо ратхам̣ а̄рухи. ат̣т̣хамам̣.

9. саттха̄равандана̄суттаван̣н̣ана̄

265. наваме бхагавантам̣ намассатӣти екам̣сам̣ уттарийам̣ дукулам̣ катва̄, брахмаджа̄н̣уко хутва̄ сираси ан̃джалим̣ т̣хапетва̄ намассати. со йаккхоти со сакко. аномана̄манти саббагун̣ехи омакабха̄васса наттхита̄йа саббагун̣анемиттакехи на̄мехи аномана̄мам̣. авиджджа̄саматиккама̄ти чатусаччапат̣иччха̄дика̄йа ват̣т̣амӯлакаавиджджа̄йа саматиккамена. секкха̄ти сатта секкха̄. апачайа̄ра̄ма̄ти ват̣т̣авиддхам̣сане рата̄. сиккхарети сиккханти. навамам̣.

10. сан̇гхавандана̄суттаван̣н̣ана̄

266. дасаме аджджхабха̄сӣти касма̄ еса пунаппунам̣ евам̣ бха̄сатӣти? саккасса кира деваран̃н̃о саддо мадхуро, супхаситам̣ данта̄варан̣ам̣, катханака̄ле суван̣н̣акин̇кин̣икасаддо вийа ниччхарати. там̣ пунаппунам̣ сотум̣ лабхисса̄мӣти бха̄сати. пӯтидехасайа̄ти пӯтимхи ма̄тусарӣре ва̄, аттанойева ва̄ сарӣрам̣ аваттхаритва̄ сайанато пӯтидехасайа̄. нимугга̄ кун̣апамхетети дасама̄се ма̄тукуччхисан̇кха̄те кун̣апасмим̣ ете нимугга̄. етам̣ тесам̣ пихайа̄мӣти етесам̣ етам̣ пихайа̄ми паттхайа̄ми. на те сам̣ кот̣т̣хе опентӣти на те сам̣ сантакам̣ дхан̃н̃ам̣ кот̣т̣хе паккхипанти. на хи етесам̣ дхан̃н̃ам̣ аттхи. на кумбхӣти на кумбхийам̣. на кал̣опийанти на паччхийам̣. паранит̣т̣хитамеса̄на̄ти паресам̣ нит̣т̣хитам̣ парагхаре паккам̣ бхиккха̄ча̄раваттена есама̄на̄ гавесама̄на̄. тена̄ти евам̣ парийит̣т̣хена. суббата̄ти дасапи…пе… сат̣т̣хипи васса̄ни сусама̄диннасундаравата̄.

сумантамантиноти дхаммам̣ саджджха̄йисса̄ма, дхутан̇гам̣ сама̄дийисса̄ма, аматам̣ парибхун̃джисса̄ма, саман̣адхаммам̣ карисса̄ма̄ти евам̣ субха̄ситабха̄сино. тун̣хӣбхӯта̄ саман̃чара̄ти тийа̄мараттим̣ асанигхосена гхосита̄ вийа дхаммам̣ катхента̄пи тун̣хӣбхӯта̄ самам̣ чарантийева на̄ма. касма̄? нираттхакавачанасса̄бха̄ва̄. путхумачча̄ ча̄ти бахусатта̄ ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ вируддха̄. аттадан̣д̣есу ниббута̄ти паравихет̣ханаттхам̣ гахитадан̣д̣есу саттесу ниббута̄ виссат̣т̣хадан̣д̣а̄. са̄да̄несу ана̄да̄на̄ти сагахан̣есу саттесу ча бхавайониа̄дӣнам̣ екакот̣т̣ха̄сасса̄пи агахитатта̄ агахан̣а̄. дасамам̣.

дутийо вагго.

3. татийавагго

1. чхетва̄суттаван̣н̣ана̄

267. татийаваггасса пат̣хамам̣ вуттаттхамева. пат̣хамам̣.

2. дуббан̣н̣ийасуттаван̣н̣ана̄

268. дутийе дуббан̣н̣оти джха̄макха̄н̣уван̣н̣о. окот̣имакоти лакун̣д̣ако маходаро. а̄санети пан̣д̣укамбаласила̄йам̣. кодхабхаккхоти саккена гахитана̄мамеветам̣. со пана еко рӯпа̄вачарабрахма̄, ‘‘сакко кира кхантибалена саманна̄гато’’ти сутва̄ вӣмам̣санаттхам̣ а̄гато. аваруддхакайаккха̄ пана еварӯпам̣ сам̣вихита̄раккхам̣ т̣ха̄нам̣ пависитум̣ на сакконти. упасан̇камӣти дева̄нам̣ сутва̄ ‘‘на сакка̄ еса пхарусена ча̄летум̣, нӣчавуттина̄ пана кхантийам̣ т̣хитена сакка̄ пала̄пету’’нти татха̄ пала̄петука̄мо упасан̇ками. антарадха̄йӣти кхантийам̣ т̣хатва̄ балавачиттӣка̄рам̣ паччупат̣т̣хапетва̄ нӣчавуттийа̄ дассийама̄на̄йа сакка̄сане т̣ха̄тум̣ асакконто антарадха̄йи. на сӯпахатачиттомхӣти еттха сӯти нипа̄таматтам̣, упахатачиттомхӣти а̄ха. на̄ваттена сува̄найоти на кодха̄ваттена суа̄найо, кодхавасе ваттетум̣ на сукаромхӣти вадати. на во чира̄ханти воти нипа̄таматтам̣, ахам̣ чирам̣ на куджджха̄мӣти вадати. дутийам̣.

3. самбарима̄йа̄суттаван̣н̣ана̄

269. татийе а̄ба̄дхикоти исиган̣ена абхисапака̄ле уппанна̄ба̄дхена а̄ба̄дхико. ва̄чехи манти саче мам̣ самбарима̄йам̣ ва̄чеси, евамахам̣ тампи тикиччхисса̄мӣти вадати. ма̄ кхо твам̣, ма̄риса, ва̄чесӣти вина̄пи та̄ва самбарима̄йам̣ сакко амхе ба̄дхати, йади пана там̣ джа̄ниссати, нат̣т̣ха̄ майам̣, ма̄ аттано екасса аттха̄йа амхе на̄сехӣти ватва̄ нива̄райим̣су. самбарова сатам̣ саманти йатха̄ самбаро асуриндо ма̄йа̄вӣ ма̄йам̣ пайоджетва̄ вассасатам̣ нирайе пакко, евам̣ паччати. тумхе дхаммика̄ва, алам̣ во ма̄йа̄йа̄ти вадати. ким̣ пана сакко тасса кодхам̣ тикиччхитум̣ саккун̣еййа̄ти? а̄ма саккун̣еййа. катхам̣? тада̄ кира со исиган̣о дхаратийева, тасма̄ нам̣ исӣнам̣ сантикам̣ нетва̄ кхама̄пеййа, евамасса пха̄су бхавеййа. тена пана ван̃читатта̄ татха̄ акатва̄ паккантова. татийам̣.

4. аччайасуттаван̣н̣ана̄

270. чатуттхе сампайоджесунти калахам̣ акам̣су. аччасара̄ти атикками, еко бхиккху екам̣ бхиккхум̣ атиккамма вачанам̣ авоча̄ти аттхо. йатха̄дхаммам̣ наппат̣игган̣ха̄тӣти на кхамати. кодхо во васама̄йа̄тӯти кодхо тумха̄кам̣ васам̣ а̄гаччхату, ма̄ тумхе кодхавасам̣ гамиттха̄ти дӣпети. ма̄ ча митте хи во джара̄ти еттха хӣти нипа̄таматтам̣, тумха̄кам̣ миттадхамме джара̄ на̄ма ма̄ ниббатти. бхумматтхе ва̄ каран̣авачанам̣, миттесу во джара̄ ма̄ ниббатти, миттабха̄вато ан̃н̃атха̄бха̄во ма̄ хотӯти аттхо. агарахийам̣ ма̄ гарахиттха̄ти ага̄райхам̣ кхӣн̣а̄савапуггалам̣ ма̄ гарахиттха. чатуттхам̣.

5. аккодхасуттаван̣н̣ана̄

271. пан̃чаме ма̄ во кодхо аджджхабхавӣти кодхо тумхе ма̄ абхибхави, тумхева кодхам̣ абхибхаватха. ма̄ ча куджджхиттха куджджхитанти куджджханта̄нам̣ ма̄ пат̣икуджджхиттха. аккодхоти метта̄ ча метта̄пуббабха̄го ча. авихим̣са̄ти карун̣а̄ ча карун̣а̄пуббабха̄го ча. атха па̄паджанам̣ кодхо, паббатова̄бхимаддатӣти ла̄макаджанам̣ паббато вийа кодхо абхимаддатӣти. пан̃чамам̣.

татийо вагго.

саккасам̣йуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ити са̄раттхаппака̄синийа̄ сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа

сага̄тха̄ваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

сам̣йуттаника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа пат̣хамо бха̄го.