12. даккхин̣а̄вибхан̇гасуттаван̣н̣ана̄

376. евам̣ ме сутанти даккхин̣а̄вибхан̇гасуттам̣. таттха маха̄паджа̄пати готамӣти готамӣти готтам̣. на̄макаран̣адивасе панасса̄ ладдхасакка̄ра̄ бра̄хман̣а̄ лаккхан̣асампаттим̣ дисва̄ – ‘‘саче айам̣ дхӣтарам̣ лабхиссати, чаккаваттиран̃н̃о аггамахесӣ бхависсати. саче путтам̣ лабхиссати, чаккаваттира̄джа̄ бхависсатӣти убхайатха̄пи махатӣйевасса̄ паджа̄ бхависсатӣ’’ти бйа̄карим̣су. атхасса̄ маха̄паджа̄патӣти на̄мам̣ акам̣су. идха пана готтена саддхим̣ сам̣сандитва̄ маха̄паджа̄патиготамӣти вуттам̣. наванти ахатам̣. са̄мам̣ ва̄йитанти на сахаттхенева ва̄йитам̣, екадивасам̣ пана дха̄тиган̣апаривута̄ сиппика̄нам̣ ва̄йанат̣т̣ха̄нам̣ а̄гантва̄ вемакот̣им̣ гахетва̄ ва̄йана̄ка̄рам̣ ака̄си. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣.

када̄ пана готамийа̄ бхагавато дуссайугам̣ да̄тум̣ читтам̣ уппаннанти. абхисамбодхим̣ патва̄ пат̣хамагаманена капилапурам̣ а̄гатака̄ле. тада̄ хи пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хам̣ саттха̄рам̣ гахетва̄ суддходанамаха̄ра̄джа̄ сакам̣ нивесанам̣ павесеси, атха бхагавато рӯпасобхаггам̣ дисва̄ маха̄паджа̄патиготамӣ чинтеси – ‘‘собхати вата ме путтасса аттабха̄во’’ти. атхасса̄ балавасоманассам̣ уппаджджи. тато чинтеси – ‘‘мама путтасса екӯнатим̣са васса̄ни ага̄рамаджджхе васантасса антамасо мочапхаламаттампи майа̄ диннакамева ахоси, ида̄ниписса чӣвараса̄т̣акам̣ дасса̄мӣ’’ти. ‘‘имасмим̣ кхо пана ра̄джагехе бахӯни махаггха̄ни ваттха̄ни аттхи, та̄ни мам̣ на тосенти, сахаттха̄ катамева мам̣ тосети, сахаттха̄ катва̄ дасса̄мӣ’’ти читтам̣ уппа̄деси.

атхантара̄пан̣а̄ каппа̄сам̣ а̄хара̄петва̄ сахаттхенева писитва̄ потхетва̄ сукхумасуттам̣ кантитва̄ антоваттхусмим̣йева са̄лам̣ ка̄ра̄петва̄ сиппике паккоса̄петва̄ сиппика̄нам̣ аттано парибхогакха̄данӣйабходжанӣйамева датва̄ ва̄йа̄песи, ка̄ла̄нука̄лан̃ча дха̄тиган̣апаривута̄ гантва̄ вемакот̣им̣ аггахеси. нит̣т̣хитака̄ле сиппика̄нам̣ маха̄сакка̄рам̣ катва̄ дуссайугам̣ гандхасамугге паккхипитва̄ ва̄сам̣ га̄ха̄петва̄ – ‘‘майхам̣ путтасса чӣвараса̄т̣акам̣ гахетва̄ гамисса̄мӣ’’ти ран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ маггам̣ пат̣ийа̄да̄песи, вӣтхийо саммаджджитва̄ пун̣н̣агхат̣е т̣хапетва̄ дхаджапат̣а̄ка̄ усса̄петва̄ ра̄джагхарадва̄рато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва нигродха̄ра̄ма̄ маггам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ пуппха̄бхикин̣н̣ам̣ акам̣су. маха̄паджа̄патипи сабба̄лан̇ка̄рам̣ алан̇каритва̄ дха̄тиган̣апаривута̄ самуггам̣ сӣсе т̣хапетва̄ бхагавато сантикам̣ гантва̄ идам̣ ме, бханте, навам̣ дуссайугантиа̄дима̄ха.

дутийампи кхоти ‘‘сан̇гхе готами дехӣ’’ти вутте – ‘‘пахомахам̣, бханте, дуссакот̣т̣ха̄га̄рато бхиккхусатасса̄пи бхиккхусахассасса̄пи бхиккхусатасахассасса̄пи чӣварадусса̄ни да̄тум̣, идам̣ пана ме бхагавантам̣ уддисса са̄мам̣ кантам̣ са̄мам̣ ва̄йитам̣, там̣ ме, бханте, бхагава̄ пат̣игган̣ха̄тӯ’’ти нимантайама̄на̄ а̄ха. евам̣ йа̄вататийам̣ йа̄чи, бхагава̄пи пат̣иккхипийева.

касма̄ пана бхагава̄ аттано диййама̄нам̣ бхиккхусан̇гхасса да̄петӣти? ма̄тари анукампа̄йа. евам̣ кирасса ахоси – ‘‘имисса̄ мам̣ а̄раббха пуббачетана̄ мун̃чачетана̄ парачетана̄ти тиссо четана̄ уппанна̄, бхиккхусан̇гхамписса̄ а̄раббха уппаджджанту, евамасса̄ чха четана̄ екато хутва̄ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа паваттиссантӣ’’ти. витан̣д̣ава̄дӣ пана̄ха – ‘‘сан̇гхе диннам̣ махаппхаланти тасма̄ евам̣ вутта’’нти. со ваттаббо – ‘‘ким̣ твам̣ саттху диннато сан̇гхе диннам̣ махаппхалатарам̣ вадасӣ’’ти а̄ма вада̄мӣти. суттам̣ а̄хара̄ти. сан̇гхе готами дехи, сан̇гхе те динне ахан̃чева пӯджито бхависса̄ми сан̇гхо ча̄ти. ким̣ панасса суттасса айамева аттхоти? а̄ма айамева̄ти. йади евам̣ ‘‘тена ха̄нанда, вигха̄са̄да̄нам̣ пӯвам̣ дехӣ’’ти ча (па̄чи. 269) ‘‘тена хи тва, качча̄на, вигха̄са̄да̄нам̣ гул̣ам̣ дехӣ’’ти (маха̄ва. 284) ча вачанато вигха̄са̄да̄нам̣ диннам̣ махаппхалатаран̃ча бхавеййа. евампи хи ‘‘саттха̄ аттано диййама̄нам̣ да̄петӣ’’ти. ра̄джара̄джамаха̄матта̄дайопи аттано а̄гатам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ хаттхигопака̄дӣнам̣ да̄пенти, те ра̄джа̄дӣхи махантатара̄ бхавеййум̣. тасма̄ ма̄ евам̣ ган̣ха –

‘‘найимасмим̣ локе парасмим̣ ва̄ пана,

буддхена сет̣т̣хо садисо ва̄ виджджати;

йама̄хунеййа̄намаггатам̣ гато,

пун̃н̃аттхика̄нам̣ випулапхалесина’’нти. –

вачанато хи саттха̄ра̄ уттаритаро даккхин̣еййо на̄ма наттхи. евамасса̄ чха четана̄ екато хутва̄ дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа бхависсантӣти сандха̄йа йа̄вататийам̣ пат̣иба̄хитва̄ сан̇гхасса да̄песи.

паччхима̄йа джаната̄йа сан̇гхе читтӣка̄раджананаттхам̣ ча̄пи евама̄ха. евам̣ кирасса ахоси – ‘‘ахам̣ на чират̣т̣хитико, майхам̣ пана са̄санам̣ бхиккхусан̇гхе патит̣т̣хахиссати, паччхима̄ джаната̄ сан̇гхе читтӣка̄рам̣ джанетӯ’’ти йа̄вататийам̣ пат̣иба̄хитва̄ сан̇гхасса да̄песи. еван̃хи сати – ‘‘саттха̄ аттано диййама̄нампи сан̇гхасса да̄песи, сан̇гхо на̄ма даккхин̣еййо’’ти паччхима̄ джаната̄ сан̇гхе читтӣка̄рам̣ уппа̄детва̄ чатта̄ро паччайе да̄таббе ман̃н̃иссати, сан̇гхо чатӯхи паччайехи акиламанто буддхавачанам̣ уггахетва̄ саман̣адхаммам̣ кариссати. евам̣ мама са̄санам̣ пан̃ча вассасахасса̄ни т̣хассатӣти. ‘‘пат̣игган̣ха̄ту, бханте, бхагава̄’’ти вачанатопи четам̣ ведитаббам̣ ‘‘саттха̄ра̄ уттаритаро даккхин̣еййо на̄ма наттхӣ’’ти. на хи а̄нандаттхерасса маха̄паджа̄патийа̄ а̄гха̄то ва̄ верам̣ ва̄ аттхи. на тхеро – ‘‘тасса̄ даккхин̣а̄ ма̄ махаппхала̄ ахосӣ’’ти иччхати. пан̣д̣ито хи тхеро бахуссуто секкхапат̣исамбхида̄патто, со саттху диннасса махаппхалабха̄ве сампассама̄нова пат̣игган̣ха̄ту, бханте, бхагава̄ти гахан̣аттхам̣ йа̄чи.

пуна витан̣д̣ава̄дӣ а̄ха – ‘‘сан̇гхе те динне ахан̃чева пӯджито бхависса̄ми сан̇гхо ча̄’’ти вачанато саттха̄ сан̇гхапарийа̄панно ва̄ти. со ваттаббо – ‘‘джа̄на̄си пана твам̣ кати саран̣а̄ни, кати авеччаппаса̄да̄’’ти джа̄нанто тӣн̣ӣти ваккхати, тато ваттаббо – тава ладдхийа̄ саттху сан̇гхапарийа̄паннатта̄ двейева хонти. евам̣ санте ча – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, имехи тӣхи саран̣агаманехи паббаджджам̣ упасампада’’нти (маха̄ва. 34) евам̣ анун̃н̃а̄та̄ паббаджджа̄пи упасампада̄пи на рухати. тато твам̣ нева паббаджито аси, на гихи. самма̄самбуддхе ча гандхакут̣ийам̣ нисинне бхиккхӯ упосатхампи пава̄ран̣ампи сан̇гхакамма̄нипи каронти, та̄ни саттху сан̇гхапарийа̄паннатта̄ куппа̄ни бхавеййум̣, на ча хонти. тасма̄ на ваттаббаметам̣ ‘‘саттха̄ сан̇гхапарийа̄панно’’ти.

377. а̄па̄дика̄ти сам̣вад̣д̣хика̄, тумха̄кам̣ хаттхапа̄десу хаттхапа̄дакиччам̣ аса̄дхентесу хаттхе ча па̄де ча вад̣д̣хетва̄ пат̣иджаггика̄ти аттхо. посика̄ти дивасасса две тайо ва̄ре нха̄петва̄ бходжетва̄ па̄йетва̄ тумхе посеси. тхан̃н̃ам̣ па̄йесӣти нандакума̄ро кира бодхисаттато катипа̄хенева дахаро, тасмим̣ джа̄те маха̄паджа̄пати аттано путтам̣ дха̄тӣнам̣ датва̄ сайам̣ бодхисаттасса дха̄тикиччам̣ са̄дхайама̄на̄ аттано тхан̃н̃ам̣ па̄йеси. там̣ сандха̄йа тхеро евама̄ха. ити маха̄паджа̄патийа̄ бахӯпака̄ратам̣ катхетва̄ ида̄ни татха̄гатасса бахӯпака̄ратам̣ дассенто бхагава̄пи, бхантетиа̄дима̄ха. таттха бхагавантам̣, бханте, а̄гамма̄ти бхагавантам̣ пат̣ичча нисса̄йа сандха̄йа.

378. атха бхагава̄ двӣсу упака̄ресу атирекатарам̣ анумоданто еваметантиа̄дима̄ха. таттха йам̣ ха̄нанда, пуггало пуггалам̣ а̄гамма̄ти йам̣ а̄чарийапуггалам̣ антева̄сикапуггало а̄гамма. имасса̄нанда, пуггаласса имина̄ пуггалена̄ти имасса а̄чарийапуггаласса имина̄ антева̄сикапуггалена. на суппат̣ика̄рам̣ вада̄мӣти паччӯпака̄рам̣ на сукарам̣ вада̄ми, абхива̄дана̄дӣсу а̄чарийам̣ дисва̄ абхива̄данакаран̣ам̣ абхива̄данам̣ на̄ма. йасмим̣ ва̄ диса̄бха̄ге а̄чарийо васати, ирийа̄патхе ва̄ каппенто тадабхимукхо вандитва̄ гаччхати, вандитва̄ нисӣдати, вандитва̄ нипаджджати, а̄чарийам̣ пана дӯратова дисва̄ паччут̣т̣ха̄йа паччуггаманакаран̣ам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ на̄ма. а̄чарийам̣ пана дисва̄ ан̃джалим̣ паггайха сӣсе т̣хапетва̄ а̄чарийам̣ намассати, йасмим̣ ва̄ диса̄бха̄ге со васати, тадабхимукхопи татхева намассати, гаччхантопи т̣хитопи нисиннопи ан̃джалим̣ паггайха намассатийева̄ти идам̣ ан̃джаликаммам̣ на̄ма. ануччхавикакаммасса пана каран̣ам̣ са̄мӣчикаммам̣ на̄ма. чӣвара̄дӣсу чӣварам̣ денто на йам̣ ва̄ там̣ ва̄ дети, махаггхам̣ сатамӯликампи пан̃часатамӯликампи сахассамӯликампи детийева. пин̣д̣апа̄та̄дӣсупи есева найо. ким̣ бахуна̄, чатӯхи пан̣ӣтапаччайехи чаккава̄л̣антарам̣ пӯретва̄ синерупаббатена кӯт̣ам̣ гахетва̄ дентопи а̄чарийасса ануччхавикам̣ кирийам̣ ка̄тум̣ на саккотийева.

379. чуддаса кхо панима̄ти касма̄ а̄рабхи? идам̣ суттам̣ па̄т̣ипуггаликам̣ даккхин̣ам̣ а̄раббха самут̣т̣хитам̣. а̄нандаттхеропи ‘‘пат̣игган̣ха̄ту, бханте, бхагава̄’’ти па̄т̣ипуггаликадаккхин̣ам̣йева сама̄дапети, чуддасасу ча т̣ха̄несу диннада̄нам̣ па̄т̣ипуггаликам̣ на̄ма хотӣти дассетум̣ имам̣ десанам̣ а̄рабхи. айам̣ пат̣хама̄ти айам̣ даккхин̣а̄ гун̣авасенапи пат̣хама̄ джет̣т̣хакавасенапи. айан̃хи пат̣хама̄ агга̄ джет̣т̣хика̄, имисса̄ даккхин̣а̄йа пама̄н̣ам̣ на̄ма наттхи. дутийататийа̄пи парамадаккхин̣а̄йева, сеса̄ парамадаккхин̣абха̄вам̣ на па̄пун̣анти. ба̄хираке ка̄месу вӣтара̄гети каммава̄дикирийава̄димхи локийапан̃ча̄бхин̃н̃е. путхуджджанасӣлавантети путхуджджанасӣлава̄ на̄ма госӣладха̄туко хоти, асат̣хо ама̄йа̄вӣ парам̣ апӣл̣етва̄ дхаммена самена касийа̄ ва̄ ван̣иджджа̄йа ва̄ джӣвикам̣ каппета̄. путхуджджанадуссӣлети путхуджджанадуссӣла̄ на̄ма кеват̣т̣амаччхабандха̄дайо парам̣ пӣл̣а̄йа джӣвикам̣ каппета̄.

ида̄ни па̄т̣ипуггаликадаккхин̣а̄йа випа̄кам̣ париччхинданто татра̄нанда̄тиа̄дима̄ха. таттха тираччха̄нагатети йам̣ гун̣авасена упака̄равасена посанаттхам̣ диннам̣, идам̣ на гахитам̣. йампи а̄лопаад̣д̣хаа̄лопаматтам̣ диннам̣, тампи на гахитам̣. йам̣ пана сунакхасӯкаракуккут̣ака̄ка̄дӣсу йасса кассачи сампаттасса пхалам̣ пат̣икан̇кхитва̄ йа̄вадаттхам̣ диннам̣, идам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘тираччха̄нагате да̄нам̣ датва̄’’ти. сатагун̣а̄ти сата̄нисам̣са̄. па̄т̣икан̇кхитабба̄ти иччхитабба̄. идам̣ вуттам̣ хоти – айам̣ даккхин̣а̄ а̄йусатам̣ ван̣н̣асатам̣ сукхасатам̣ баласатам̣ пат̣ибха̄насатанти пан̃ча а̄нисам̣сасата̄ни дети, аттабха̄васате а̄йум̣ дети, ван̣н̣ам̣, сукхам̣, балам̣, пат̣ибха̄нам̣ дети, ниппаритасам̣ кароти. бхавасатепи вутте айамева аттхо. имина̄ упа̄йена саббаттха найо нетаббо.

сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипаннети еттха хет̣т̣химакот̣ийа̄ тисаран̣ам̣ гато упа̄сакопи сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно на̄ма, тасмим̣ диннада̄нампи асан̇кхйеййам̣ аппамеййам̣. пан̃часӣле патит̣т̣хитасса тато уттари махаппхалам̣, дасасӣле патит̣т̣хитасса тато уттари, тадахупаббаджитасса са̄ман̣ерасса тато уттари, упасампаннабхиккхуно тато уттари, упасампаннассева ваттасампаннасса тато уттари, випассакасса тато уттари, а̄раддхавипассакасса тато уттари, уттамакот̣ийа̄ пана маггасаман̇гӣ сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно на̄ма. етасса диннада̄нам̣ тато уттари махаппхаламева.

ким̣ пана маггасаман̇гисса сакка̄ да̄нам̣ да̄тунти? а̄ма сакка̄. а̄раддхавипассако хи паттачӣварама̄да̄йа га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа пависати, тасса гехадва̄ре т̣хитасса хаттхато паттам̣ гахетва̄ кха̄данӣйабходжанӣйам̣ паккхипанти. тасмим̣ кхан̣е бхиккхуно маггавут̣т̣ха̄нам̣ хоти, идам̣ да̄нам̣ маггасаман̇гино диннам̣ на̄ма хоти. атха ва̄ панеса а̄санаса̄ла̄йа нисинно хоти, манусса̄ гантва̄ патте кха̄данӣйабходжанӣйам̣ т̣хапенти, тасмим̣ кхан̣е тасса маггавут̣т̣ха̄нам̣ хоти, идампи да̄нам̣ маггасаман̇гино диннам̣ на̄ма. атха ва̄ панасса виха̄ре ва̄ а̄санаса̄ла̄йа ва̄ нисиннасса упа̄сака̄ паттам̣ а̄да̄йа аттано гхарам̣ гантва̄ кха̄данӣйабходжанӣйам̣ паккхипанти, тасмим̣ кхан̣е тасса маггавут̣т̣ха̄нам̣ хоти, идампи да̄нам̣ маггасаман̇гино диннам̣ на̄ма. таттха сон̣д̣ийам̣ удакасса вийа сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанне диннада̄насса асан̇кхйеййата̄ ведитабба̄. та̄су та̄су маха̄надӣсу маха̄самудде ча удакасса вийа сота̄панна̄дӣсу диннада̄насса уттаритаравасена асан̇кхйеййата̄ ведитабба̄. патхавийа̄ кхайаман̣д̣аламатте падесе пам̣сум̣ а̄дим̣ катва̄ йа̄ва маха̄патхавийа̄ пам̣суно аппамеййата̄йапи айаматтхо дӣпетаббо.

380. сатта кхо панима̄ти касма̄ а̄рабхи? ‘‘сан̇гхе готами дехи, сан̇гхе те динне ахан̃чева пӯджито бхависса̄ми сан̇гхо ча̄’’ти хи вуттам̣, таттха саттасу т̣ха̄несу диннада̄нам̣ сан̇гхе диннам̣ на̄ма хотӣти дассетум̣ имам̣ десанам̣ а̄рабхи. таттха буддхаппамукхе убхатосан̇гхети екато бхиккхусан̇гхо, екато бхиккхунисан̇гхо, саттха̄ маджджхе нисинно хотӣти айам̣ буддхаппамукхо убхатосан̇гхо на̄ма. айам̣ пат̣хама̄ти има̄йа даккхин̣а̄йа самаппама̄н̣а̄ даккхин̣а̄ на̄ма наттхи. дутийадаккхин̣а̄дайо пана етам̣ парамадаккхин̣ам̣ на па̄пун̣анти.

ким̣ пана татха̄гате париниббуте буддхаппамукхасса убхатосан̇гхасса да̄нам̣ да̄тум̣ сакка̄ти? сакка̄. катхам̣? убхатосан̇гхасса хи памукхе садха̄тукам̣ пат̣имам̣ а̄сане т̣хапетва̄ а̄дха̄ракам̣ т̣хапетва̄ даккхин̣одакам̣ а̄дим̣ катва̄ саббам̣ саттху пат̣хамам̣ датва̄ убхатосан̇гхасса да̄таббам̣, евам̣ буддхаппамукхасса убхатосан̇гхасса да̄нам̣ диннам̣ на̄ма хоти. таттха йам̣ саттху диннам̣, там̣ ким̣ ка̄таббанти? йо саттха̄рам̣ пат̣иджаггати ваттасампанно бхиккху, тасса да̄таббам̣. питусантакан̃хи путтасса па̄пун̣а̄ти, бхиккхусан̇гхасса да̄тумпи ват̣т̣ати, саппитела̄ни пана гахетва̄ дӣпа̄ джалитабба̄, са̄т̣акам̣ гахетва̄ пат̣а̄ка̄ а̄ропетабба̄ти. бхиккхусан̇гхети апариччхиннакамаха̄бхиккхусан̇гхе. бхиккхунисан̇гхепи есева найо.

готрабхуноти готтаматтакамева анубхавама̄на̄, на̄маматтасаман̣а̄ти аттхо. ка̄са̄вакан̣т̣ха̄ти ка̄са̄вакан̣т̣хана̄мака̄. те кира екам̣ ка̄са̄вакхан̣д̣ам̣ хаттхе ва̄ гӣва̄йа ва̄ бандхитва̄ вичариссанти. гхарадва̄рам̣ пана тесам̣ путтабхарийа̄ касиван̣иджджа̄дикамма̄ни ча па̄катика̄нева бхависсанти. тесу дуссӣлесу сан̇гхам̣ уддисса да̄нам̣ дассантӣти еттха дуссӣласан̇гханти на вуттам̣. сан̇гхо хи дуссӣло на̄ма наттхи. дуссӣла̄ пана упа̄сака̄ тесу дуссӣлесу бхиккхусан̇гхам̣ уддисса сан̇гхасса дема̄ти да̄нам̣ дассанти. ити бхагавата̄ буддхаппамукхе сан̇гхе диннадаккхин̣а̄пи гун̣асан̇кха̄йа асан̇кхйеййа̄ти вуттам̣. ка̄са̄вакан̣т̣хасан̇гхе диннадаккхин̣а̄пи гун̣асан̇кха̄йева асан̇кхйеййа̄ти вутта̄. сан̇гхагата̄ даккхин̣а̄ хи сан̇гхе читтӣка̄рам̣ ка̄тум̣ сакконтасса хоти, сан̇гхе пана читтӣка̄ро дуккаро хоти.

йо хи сан̇гхагатам̣ даккхин̣ам̣ дасса̄мӣти деййадхаммам̣ пат̣ийа̄детва̄ виха̄рам̣ гантва̄, – ‘‘бханте, сан̇гхам̣ уддисса екам̣ тхерам̣ детха̄’’ти вадати, атха сан̇гхато са̄ман̣ерам̣ лабхитва̄ ‘‘са̄ман̣еро ме ладдхо’’ти ан̃н̃атхаттам̣ а̄паджджати, тасса даккхин̣а̄ сан̇гхагата̄ на хоти. маха̄тхерам̣ лабхитва̄пи ‘‘маха̄тхеро ме ладдхо’’ти соманассам̣ уппа̄дентасса̄пи на хотийева. йо пана са̄ман̣ерам̣ ва̄ упасампаннам̣ ва̄ дахарам̣ ва̄ тхерам̣ ва̄ ба̄лам̣ ва̄ пан̣д̣итам̣ ва̄ йам̣кин̃чи сан̇гхато лабхитва̄ ниббематико хутва̄ сан̇гхасса демӣти сан̇гхе читтӣка̄рам̣ ка̄тум̣ саккоти, тасса даккхин̣а̄ сан̇гхагата̄ на̄ма хоти. парасамуддава̄сино кира евам̣ каронти.

таттха хи еко виха̄раса̄ми кут̣умбико ‘‘сан̇гхагатам̣ даккхин̣ам̣ дасса̄мӣ’’ти сан̇гхато уддиситва̄ екам̣ бхиккхум̣ детха̄ти йа̄чи. со екам̣ дуссӣлабхиккхум̣ лабхитва̄ нисиннат̣т̣ха̄нам̣ опун̃джа̄петва̄ а̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ упари вита̄нам̣ бандхитва̄ гандхадхӯмапуппхехи пӯджетва̄ па̄де дховитва̄ телена маккхетва̄ буддхасса нипаччака̄рам̣ каронто вийа сан̇гхе читтӣка̄рена деййадхаммам̣ ада̄си. со бхиккху паччха̄бхаттам̣ виха̄раджагганаттха̄йа куда̄лакам̣ детха̄ти гхарадва̄рам̣ а̄гато, упа̄сако нисиннова куда̄лам̣ па̄дена кхипитва̄ ‘‘ган̣ха̄’’ти ада̄си. таменам̣ манусса̄ а̄хам̣су – ‘‘тумхехи па̄това етасса катасакка̄ро ваттум̣ на сакка̄, ида̄ни упача̄раматтакампи наттхи, ким̣ на̄мета’’нти. упа̄сако – ‘‘сан̇гхасса со аййа̄ читтӣка̄ро, на етасса̄’’ти а̄ха. ка̄са̄вакан̣т̣хасан̇гхасса диннадаккхин̣ам̣ пана ко содхетӣти? са̄рипуттамоггалла̄на̄дайо асӣти маха̄тхера̄ содхентӣти. апича тхера̄ чирапариниббута̄, тхере а̄дим̣ катва̄ йа̄ваджджа дхарама̄на̄ кхӣн̣а̄сава̄ содхентийева.

на твева̄хам̣, а̄нанда, кеначи парийа̄йена сан̇гхагата̄йа даккхин̣а̄йа̄ти еттха аттхи буддхаппамукхо сан̇гхо, аттхи етарахи сан̇гхо, аттхи ана̄гате ка̄са̄вакан̣т̣хасан̇гхо. буддхаппамукхо сан̇гхо етарахи сан̇гхена на упанетаббо, етарахи сан̇гхо ана̄гате ка̄са̄вакан̣т̣хасан̇гхена саддхим̣ на упанетаббо. тена тенева самайена катхетаббам̣. сан̇гхато уддиситва̄ гахитасаман̣апутхуджджано хи па̄т̣ипуггалико сота̄панно, сан̇гхе читтӣка̄рам̣ ка̄тум̣ сакконтасса путхуджджанасаман̣е диннам̣ махаппхалатарам̣. уддиситва̄ гахито сота̄панно па̄т̣ипуггалико сакада̄га̄мӣтиа̄дӣсупи есева найо. сан̇гхе читтӣка̄рам̣ ка̄тум̣ сакконтасса хи кхӣн̣а̄саве диннада̄нато уддиситва̄ гахите дуссӣлепи диннам̣ махаппхалатарамева. йам̣ пана вуттам̣ ‘‘сӣлавато кхо, маха̄ра̄джа, диннам̣ махаппхалам̣, но татха̄ дуссӣле’’ти, там̣ имам̣ найам̣ паха̄йа ‘‘чатассо кхо има̄нанда, даккхин̣а̄ висуддхийо’’ти имасмим̣ чатукке дат̣т̣хаббам̣.

381. да̄йакато висуджджхатӣти махаппхалабха̄вена висуджджхати, махаппхала̄ хотӣти аттхо. калйа̄н̣адхаммоти сучидхаммо, на па̄падхаммо. да̄йакато висуджджхатӣти четтха вессантарамаха̄ра̄джа̄ катхетаббо. со хи джӯджакабра̄хман̣асса да̄раке датва̄ патхавим̣ кампеси.

пат̣игга̄хакато висуджджхатӣти еттха калйа̄н̣ӣнадӣмукхадва̄рава̄сикеват̣т̣о катхетаббо. со кира дӣгхасоматтхерасса тиккхаттумпи пин̣д̣апа̄там̣ датва̄ маран̣аман̃че нипанно ‘‘аййасса мам̣ дӣгхасоматтхерасса диннапин̣д̣апа̄то уддхаратӣ’’ти а̄ха.

нева да̄йакатоти еттха вад̣д̣хама̄нава̄силуддако катхетаббо. со кира петадаккхин̣ам̣ денто екасса дуссӣлассева тайо ва̄ре ада̄си, татийава̄ре ‘‘амануссо дуссӣло мам̣ вилумпатӣ’’ти вирави, екасса сӣлавантабхиккхуно датва̄ па̄питака̄лейевасса па̄пун̣и.

да̄йакато чева висуджджхатӣти еттха асадисада̄нам̣ катхетаббам̣.

са̄ даккхин̣а̄ да̄йакато висуджджхатӣти еттха йатха̄ на̄ма чхеко кассако аса̄рампи кхеттам̣ лабхитва̄ самайе каситва̄ пам̣сум̣ апанетва̄ са̄рабӣджа̄ни патит̣т̣хапетва̄ раттиндивам̣ а̄раккхе пама̄дам̣ ана̄паджджанто ан̃н̃асса са̄ракхеттато адхикатарам̣ дхан̃н̃ам̣ лабхати, евам̣ сӣлава̄ дуссӣласса датва̄пи пхалам̣ махантам̣ адхигаччхатӣти. имина̄ упа̄йена саббападесу висуджджханам̣ ведитаббам̣.

вӣтара̄го вӣтара̄гесӯти еттха вӣтара̄го на̄ма ана̄га̄мӣ, араха̄ пана екантавӣтара̄гова, тасма̄ арахата̄ арахато диннада̄намева аггам̣. касма̄? бхава̄лайасса бхавапаттхана̄йа абха̄вато. нану кхӣн̣а̄саво да̄напхалам̣ на саддахатӣти? да̄напхалам̣ саддаханта̄ кхӣн̣а̄савасадиса̄ на хонти. кхӣн̣а̄савена катакаммам̣ пана ниччхандара̄гатта̄ кусалам̣ ва̄ акусалам̣ ва̄ на хоти, кирийат̣т̣ха̄не тит̣т̣хати, теневасса да̄нам̣ аггам̣ хотӣти ваданти.

ким̣ пана самма̄самбуддхена са̄рипуттаттхерасса диннам̣ махаппхалам̣, уда̄ху са̄рипуттаттхерена самма̄самбуддхасса диннанти. самма̄самбуддхена са̄рипуттаттхерасса диннам̣ махаппхаланти ваданти. самма̄самбуддхан̃хи т̣хапетва̄ ан̃н̃о да̄насса випа̄кам̣ джа̄нитум̣ саматтхо на̄ма наттхи. да̄нан̃хи чатӯхи сампада̄хи да̄тум̣ сакконтасса тасмим̣йева аттабха̄ве випа̄кам̣ дети. татрима̄ сампада̄ – деййадхаммасса дхаммена самена парам̣ апӣл̣етва̄ уппанната̄, пуббачетана̄дивасена четана̄йа махаттата̄, кхӣн̣а̄савабха̄вена гун̣а̄тиреката̄, там̣дивасам̣ ниродхато вут̣т̣хитабха̄вена ваттхусампанната̄ти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

даккхин̣а̄вибхан̇гасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

чатуттхаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.