1. ана̄тхапин̣д̣икова̄дасуттаван̣н̣ана̄

383. евам̣ ме сутанти ана̄тхапин̣д̣икова̄дасуттам̣. таттха ба̄л̣хагила̄ноти адхиматтагила̄но маран̣асеййам̣ упагато. а̄мантесӣти гахапатисса кира йа̄ва па̄да̄ вахим̣су, та̄ва дивасе саким̣ ва̄ двиккхаттум̣ ва̄ тиккхаттум̣ ва̄ буддхупат̣т̣ха̄нам̣ акхан̣д̣ам̣ ака̄си. йаттакан̃часса саттху упат̣т̣ха̄нам̣ ахоси, таттакам̣йева маха̄тхера̄нам̣. со аджджа гаманапа̄дасса паччхиннатта̄ анут̣т̣ха̄насеййам̣ упагато са̄санам̣ песетука̄мо ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси. тенупасан̇камӣти бхагавантам̣ а̄пуччхитва̄ сӯрийаттхан̇гаманавела̄йа упасан̇ками.

384. пат̣иккамантӣти осакканти, танука̄ бхаванти. абхиккамантӣти абхивад̣д̣ханти оттхаранти, балаватийо хонти.

абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати но пат̣иккамоти йасмин̃хи самайе ма̄ран̣антика̄ ведана̄ уппаджджати, упарива̄те джалитагги вийа хоти, йа̄ва усма̄ на парийа̄дийати, та̄ва махата̄пи упаккамена на сакка̄ вӯпасаметум̣, усма̄йа пана парийа̄динна̄йа вӯпасаммати.

385. атха̄йасма̄ са̄рипутто чинтеси – ‘‘айам̣ маха̄сет̣т̣хисса ведана̄ ма̄ран̣антика̄, на сакка̄ пат̣иба̄хитум̣, авасеса̄ катха̄ нираттхака̄, дхаммакатхамасса катхесса̄мӣ’’ти. атха нам̣ там̣ катхенто тасма̄тиха̄тиа̄дима̄ха. таттха тасма̄ти йасма̄ чаккхум̣ тӣхи га̄хехи ган̣ханто уппаннам̣ ма̄ран̣антикам̣ веданам̣ пат̣иба̄хитум̣ саматтхо на̄ма наттхи, тасма̄. на чаккхум̣ упа̄дийисса̄мӣти чаккхум̣ тӣхи га̄хехи на ган̣хисса̄ми. на ча ме чаккхунисситам̣ вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄пи ме чаккхунисситам̣ на бхависсати. на рӯпанти хет̣т̣ха̄ а̄йатанарӯпам̣ катхитам̣, имасмим̣ т̣ха̄не саббампи ка̄мабхаварӯпам̣ катхенто евама̄ха.

386. на идхалоканти васанат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ гха̄саччха̄данам̣ ва̄ на упа̄дийисса̄мӣти аттхо. идан̃хи паччайесу апаритассанаттхам̣ катхитам̣. на паралоканти еттха пана мануссалокам̣ т̣хапетва̄ сеса̄ паралока̄ на̄ма. идам̣ – ‘‘асукадевалоке ниббаттитва̄ асукат̣т̣ха̄не бхависса̄ми, идам̣ на̄ма кха̄дисса̄ми бхун̃джисса̄ми нива̄сесса̄ми па̄руписса̄мӣ’’ти еварӯпа̄йа паритассана̄йа паха̄наттхам̣ вуттам̣. тампи на упа̄дийисса̄ми, на ча ме таннисситам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ бхависсатӣти евам̣ тӣхи га̄хехи паримочетва̄ тхеро десанам̣ арахаттаникӯт̣ена нит̣т̣хапеси.

387. олӣйасӣти аттано сампаттим̣ дисва̄ а̄рамман̣есу баджджхаси аллӣйасӣти. ити а̄йасма̄ а̄нандо – ‘‘айампи на̄ма гахапати евам̣ саддхо пасанно маран̣абхайасса бха̄йати, ан̃н̃о ко на бха̄йиссатӣ’’ти ман̃н̃ама̄но тасса га̄л̣хам̣ катва̄ ова̄дам̣ денто евама̄ха. на ча ме еварӯпӣ дхаммӣкатха̄ сутапубба̄ти айам̣ упа̄сако – ‘‘саттху сантика̄пи ме еварӯпӣ дхаммакатха̄ на сутапубба̄’’ти вадати, ким̣ саттха̄ еварӯпи сукхумам̣ гамбхӣракатхам̣ на катхетӣти? но на катхети. евам̣ пана чха аджджхаттика̄ни а̄йатана̄ни чха ба̄хира̄ни чха вин̃н̃а̄н̣ака̄йе чха пхассака̄йе чха ведана̄ка̄йе чха дха̄туйо пан̃чаккхандхе чатта̄ро арӯпе идхалокан̃ча паралокан̃ча дассетва̄ дит̣т̣хасутамутавин̃н̃а̄тавасена арахатте паккхипитва̄ катхитакатха̄ етена на сутапубба̄, тасма̄ евам̣ вадати.

апича̄йам̣ упа̄сако да̄на̄дхимутто да̄на̄бхирато буддха̄нам̣ сантикам̣ гаччханто туччхахаттхо на гатапуббо. пуребхаттам̣ гаччханто йа̄гукхаджджака̄дӣни га̄ха̄петва̄ гаччхати, паччха̄бхаттам̣ саппимадхупха̄н̣ита̄дӣни. тасмим̣ асати ва̄ликам̣ га̄ха̄петва̄ гандхакут̣ипаривен̣е окира̄пети, да̄нам̣ датва̄ сӣлам̣ раккхитва̄ гехам̣ гато. бодхисаттагатико киреса упа̄сако, тасма̄ бхагава̄ чатувӣсати сам̣ваччхара̄ни упа̄сакасса йебхуййена да̄накатхамева катхеси – ‘‘упа̄сака, идам̣ да̄нам̣ на̄ма бодхисатта̄нам̣ гатамагго, майхампи гатамагго, майа̄ сатасахассакаппа̄дхика̄ни чатта̄ри асан̇кхйеййа̄ни да̄нам̣ диннам̣, твам̣ майа̄ гатамаггамева анугаччхасӣ’’ти. дхаммасена̄патиа̄дайо маха̄са̄вака̄пи аттано аттано сантикам̣ а̄гатака̄ле да̄накатхамевасса катхенти. тенева̄ха на кхо гахапати гихӣнам̣ ода̄тавасана̄нам̣ еварӯпӣ дхаммӣкатха̄ пат̣ибха̄тӣти. идам̣ вуттам̣ хоти – гахапати гихӣнам̣ на̄ма кхеттаваттхухиран̃н̃асуван̣н̣ада̄сӣда̄сапуттабхарийа̄дӣсу тиббо а̄лайо тиббам̣ никантипарийут̣т̣ха̄нам̣, тесам̣ – ‘‘еттха а̄лайо на ка̄таббо, никанти на ка̄табба̄’’ти катха̄ на пат̣ибха̄ти на руччатӣти.

йена бхагава̄ тенупасан̇камӣти касма̄ упасан̇ками? туситабхаване кирасса ниббаттаматтассева тига̄вутаппама̄н̣ам̣ суван̣н̣аккхандхам̣ вийа виджджотама̄нам̣ аттабха̄вам̣ уййа̄навима̄на̄дисампаттин̃ча дисва̄ – ‘‘махатӣ айам̣ майхам̣ сампатти, ким̣ ну кхо ме мануссапатхе каммам̣ ката’’нти олокенто тӣсу ратанесу адхика̄рам̣ дисва̄ чинтеси ‘‘пама̄дат̣т̣ха̄намидам̣ деваттам̣ на̄ма, има̄йа хи ме сампаттийа̄ модама̄насса сатисаммосопи сийа̄, ханда̄хам̣ гантва̄ мама джетаванасса чева бхиккхусан̇гхасса ча татха̄гатасса ча арийамаггасса ча са̄рипуттаттхерасса ча ван̣н̣ам̣ катхетва̄ тато а̄гантва̄ сампаттим̣ анубхависса̄мӣ’’ти. со татха̄ ака̄си. там̣ дассетум̣ атха кхо ана̄тхапин̣д̣икотиа̄ди вуттам̣.

таттха исисан̇гханисевитанти бхиккхусан̇гханисевитам̣. евам̣ пат̣хамага̄тха̄йа джетаванасса ван̣н̣ам̣ катхетва̄ ида̄ни арийамаггасса ван̣н̣ам̣ катхенто каммам̣ виджджа̄ ча̄тиа̄дима̄ха. таттха камманти маггачетана̄. виджджа̄ти маггапан̃н̃а̄. дхаммоти сама̄дхипаккхико дхаммо. сӣлам̣ джӣвитамуттаманти сӣле патит̣т̣хитасса джӣвитам̣ уттаманти дассети. атха ва̄ виджджа̄ти дит̣т̣хисан̇каппо. дхаммоти ва̄йа̄масатисама̄дхайо. сӣланти ва̄ча̄камманта̄джӣва̄. джӣвитамуттаманти етасмим̣ сӣле патит̣т̣хитасса джӣвитам̣ на̄ма уттамам̣. етена мачча̄ суджджхантӣти етена ат̣т̣хан̇гикена маггена сатта̄ висуджджханти.

тасма̄ти йасма̄ маггена суджджханти, на готтадханехи, тасма̄. йонисо вичине дхамманти упа̄йена сама̄дхипаккхийам̣ дхаммам̣ вичинеййа. евам̣ таттха висуджджхатӣти евам̣ тасмим̣ арийамагге висуджджхати. атха ва̄ йонисо вичине дхамманти упа̄йена пан̃чаккхандхадхаммам̣ вичинеййа. евам̣ таттха висуджджхатӣти евам̣ тесу чатӯсу саччесу висуджджхати.

ида̄ни са̄рипуттаттхерасса ван̣н̣ам̣ катхенто са̄рипутто ва̄тиа̄дима̄ха. таттха са̄рипутто ва̄ти авадха̄ран̣авачанам̣. етехи пан̃н̃а̄дӣхи са̄рипуттова сеййоти вадати. упасамена̄ти килесаупасамена. па̄ран̇гатоти нибба̄нам̣ гато. йо кочи нибба̄нам̣ патто бхиккху, со ета̄вапарамо сийа̄, на тхерена уттаритаро на̄ма аттхӣти вадати. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

ана̄тхапин̣д̣икова̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.