2. маха̄сун̃н̃атасуттаван̣н̣ана̄
185. евам̣ ме сутанти маха̄сун̃н̃атасуттам̣. таттха ка̄л̣акхемакасса̄ти чхавиван̣н̣ена со ка̄л̣о, кхемакоти панасса на̄мам̣. виха̄роти тасмим̣йева нигродха̄ра̄ме екасмим̣ падесе па̄ка̄рена париккхипитва̄ два̄ракот̣т̣хакам̣ ма̄петва̄ хам̣сават̣т̣ака̄дисена̄сана̄ни чева ман̣д̣алама̄л̣абходжанаса̄ла̄дӣни ча патит̣т̣хапетва̄ като виха̄ро. самбахула̄ни сена̄сана̄нӣти ман̃чо пӣт̣хам̣ бхисибимбоханам̣ тат̣т̣ика̄ чаммакхан̣д̣о тин̣асантха̄ро пан̣н̣асантха̄ро пала̄ласантха̄ротиа̄дӣни пан̃н̃атта̄ни хонти, ман̃чена ман̃чам̣…пе… пала̄ласантха̄ренева пала̄ласантха̄рам̣ а̄хачча т̣хапита̄ни, ган̣абхиккхӯнам̣ васанат̣т̣ха̄насадисам̣ ахоси.
самбахула̄ ну кхоти бхагавато бодхипаллан̇кейева саббакилеса̄нам̣ самуггха̄т̣итатта̄ сам̣сайо на̄ма наттхи, витаккапуббабха̄га̄ пуччха̄, витаккапуббабха̄ге ча̄йам̣ нука̄ро нипа̄таматто. па̄т̣иматтхакам̣ гаччханте авиниччхито на̄ма на хоти. ито кира пуббе бхагавата̄ даса два̄даса бхиккхӯ екат̣т̣ха̄не васанта̄ на дит̣т̣хапубба̄.
атхасса етадахоси – ган̣ава̄со на̄ма̄йам̣ ват̣т̣е а̄чин̣н̣асама̄чин̣н̣о надӣотин̣н̣аудакасадисо, нирайатираччха̄найонипеттивисайа̄сурака̄йесупи, мануссалока-девалокабрахмалокесупи ган̣ава̄сова а̄чин̣н̣о. дасайоджанасахассо хи нирайо типучун̣н̣абхарита̄ на̄л̣и вийа саттехи нирантаро, пан̃чавидхабандханакаммака̄ран̣акаран̣ат̣т̣ха̄не сатта̄нам̣ пама̄н̣ам̣ ва̄ париччхедо ва̄ наттхи, татха̄ ва̄сӣхи таччхана̄дит̣ха̄несу, ити ган̣абхӯта̄ва паччанти. тираччха̄найонийам̣ екасмим̣ ваммике упасика̄нам̣ пама̄н̣ам̣ ва̄ париччхедо ва̄ наттхи, татха̄ екекабила̄дӣсупи кипиллика̄дӣнам̣. тираччха̄найонийампи ган̣ава̄сова. петанагара̄ни ча га̄вутика̄ни ад̣д̣хайоджаника̄нипи петабхарита̄ни хонти. евам̣ петтивисайепи ган̣ава̄сова. асурабхаванам̣ дасайоджанасахассам̣ кан̣н̣е паккхиттасӯчийа̄ кан̣н̣абилам̣ вийа хоти. ити асурака̄йепи ган̣ава̄сова. мануссалоке са̄ваттхийам̣ саттапан̣н̣а̄са куласатасахасса̄ни, ра̄джагахе анто ча бахи ча ат̣т̣ха̄раса мануссакот̣ийо васим̣су. евам̣ ан̃н̃есупи т̣ха̄несӯти мануссалокепи ган̣ава̄сова. бхуммадевата̄ а̄дим̣ катва̄ девалокабрахмалокесупи ган̣ава̄сова. екекасса хи девапуттасса ад̣д̣хатийа̄ на̄т̣акакот̣ийо хонти, навапи кот̣ийо хонти, екат̣т̣ха̄не дасасахасса̄пи брахма̄но васанти.
тато чинтеси – ‘‘майа̄ сатасахассакаппа̄дхика̄ни чатта̄ри асан̇кхйеййа̄ни ган̣ава̄савиддхам̣санаттхам̣ даса па̄рамийо пӯрита̄, име ча бхиккхӯ ито пат̣т̣ха̄йева ган̣ам̣ бандхитва̄ ган̣а̄бхирата̄ джа̄та̄ анануччхавикам̣ каронтӣ’’ти. со дхаммасам̣вегам̣ уппа̄детва̄ пуна чинтеси – ‘‘саче ‘екат̣т̣ха̄не двӣхи бхиккхӯхи на васитабба’нти сакка̄ бхавеййа сиккха̄падам̣ пан̃н̃апетум̣, сиккха̄падам̣ пан̃н̃а̄пеййам̣, на кхо панетам̣ сакка̄. ханда̄хам̣ маха̄сун̃н̃ата̄пат̣ипаттим̣ на̄ма суттантам̣ десеми, йам̣ сиккха̄ка̄ма̄нам̣ кулапутта̄нам̣ сиккха̄падапан̃н̃атти вийа нагарадва̄ре никкхиттасаббака̄йикаа̄да̄со вийа ча бхависсати. тато йатха̄ на̄мекасмим̣ а̄да̄се кхаттийа̄дайо аттано ваджджам̣ дисва̄ там̣ паха̄йа анаваджджа̄ хонти, евамевам̣ майи париниббутепи пан̃чавассасахасса̄ни имам̣ суттам̣ а̄ваджджитва̄ ган̣ам̣ винодетва̄ екӣбха̄ва̄бхирата̄ кулапутта̄ ват̣т̣адуккхасса антам̣ кариссантӣ’’ти. бхагавато ча маноратхам̣ пӯрента̄ вийа имам̣ суттам̣ а̄ваджджитва̄ ган̣ам̣ винодетва̄ ват̣т̣адуккхам̣ кхепетва̄ париниббута̄ кулапутта̄ ган̣анапатхам̣ вӣтиватта̄. ва̄ликапит̣т̣хивиха̄репи хи а̄бхидхаммикаабхайаттхеро на̄ма вассӯпана̄йикасамайе самбахулехи бхиккхӯхи саддхим̣ имам̣ суттам̣ сан̃джха̄йитва̄ ‘‘самма̄самбуддхо евам̣ ка̄рети, майам̣ ким̣ карома̄’’ти а̄ха. те саббепи антовассе ган̣ам̣ винодетва̄ екӣбха̄ва̄бхирата̄ арахаттам̣ па̄пун̣им̣су. ган̣абхеданам̣ на̄ма идам̣ суттанти.
186. гхат̣а̄йа̄ти евам̣на̄макасса саккасса. виха̄рети айампи виха̄ро нигродха̄ра̄массева екадесе ка̄л̣акхемакасса виха̄ро вийа катоти ведитаббо. чӣваракамманти джин̣н̣амалина̄нам̣ аггал̣ат̣т̣ха̄нуппа̄данадхована̄дӣхи катапарибхан̣д̣ампи, чӣвараттха̄йа уппаннаваттха̄нам̣ вича̄ран̣асиббана̄дӣхи акатам̣ сам̣видха̄нампи ват̣т̣ати, идха пана акатам̣ сам̣видха̄нам̣ адхиппетам̣. манусса̄ хи а̄нандаттхерасса чӣвараса̄т̣аке адам̣су. тасма̄ тхеро самбахуле бхиккхӯ гахетва̄ таттха чӣваракаммам̣ ака̄си. тепи бхиккхӯ па̄това сӯчипа̄сакасса пан̃н̃а̄йанака̄лато пат̣т̣ха̄йа нисинна̄ апан̃н̃а̄йанака̄ле ут̣т̣хаханти. сӯчикамме нит̣т̣хитейева сена̄сана̄ни сам̣видахисса̄ма̄ти на сам̣видахим̣су. чӣварака̄расамайо ноти тхеро кира чинтеси – ‘‘аддха̄ етехи бхиккхӯхи на пат̣иса̄мита̄ни сена̄сана̄ни, бхагавата̄ ча дит̣т̣ха̄ни бхависсанти. ити анаттамано саттха̄ сут̣т̣ху ниггахетука̄мо, имесам̣ бхиккхӯнам̣ упаттхамбхо бхависса̄мӣ’’ти; тасма̄ евама̄ха. айам̣ панеттха адхиппа̄йо – ‘‘на, бханте, име бхиккхӯ камма̄ра̄ма̄ ева, чӣваракиччавасена пана евам̣ васантӣ’’ти.
на кхо, а̄нанда̄ти, а̄нанда, каммасамайо ва̄ хоту акаммасамайо ва̄, чӣварака̄расамайо ва̄ хоту ачӣварака̄расамайо ва̄, атха кхо сан̇ган̣ика̄ра̄мо бхиккху на собхатийева. ма̄ твам̣ анупаттхамбхат̣т̣ха̄не упаттхамбхо ахосӣти. таттха сан̇ган̣ика̄ти сакапарисасамодха̄нам̣. ган̣оти на̄на̄джанасамодха̄нам̣. ити сан̇ган̣ика̄ра̄мо ва̄ хоту ган̣а̄ра̄мо ва̄, саббатха̄пи ган̣аба̄хулла̄бхирато ган̣абандханабаддхо бхиккху на собхати. паччха̄бхатте пана дива̄т̣т̣ха̄нам̣ саммаджджитва̄ судхотахаттхапа̄до мӯлакаммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ ека̄ра̄матамануйутто бхиккху буддхаса̄сане собхати. неккхаммасукханти ка̄мато никкхантасса сукхам̣. павивекасукхампи ка̄мапавивекасукхамева. ра̄га̄дӣнам̣ пана вӯпасаматтха̄йа сам̣ваттатӣти упасамасукхам̣. маггасамбодхаттха̄йа сам̣ваттатӣти самбодхисукхам̣. ника̄мала̄бхӣти ка̄мала̄бхӣ иччхитала̄бхӣ. акиччхала̄бхӣти адуккхала̄бхӣ. акасирала̄бхӣти випулала̄бхӣ.
са̄ма̄йиканти аппитаппитасамайе килесехи вимуттам̣. кантанти мана̄пам̣. четовимуттинти рӯпа̄рӯпа̄вачарачиттавимуттим̣. вуттан̃хетам̣ – ‘‘чатта̄ри ча джха̄на̄ни чатассо ча арӯпасама̄паттийо, айам̣ са̄ма̄йико вимоккхо’’ти (пат̣и. ма. 1.213). аса̄ма̄йиканти на самайавасена килесехи вимуттам̣, атха кхо аччантавимуттам̣ локуттарам̣ вуттам̣. вуттан̃хетам̣ – ‘‘чатта̄ро ча арийамагга̄ чатта̄ри ча са̄ман̃н̃апхала̄ни, айам̣ аса̄ма̄йико вимоккхо’’ти. акуппанти килесехи акопетаббам̣.
етта̄вата̄ ким̣ катхитам̣ хоти? сан̇ган̣ика̄ра̄мо бхиккху ган̣абандханабаддхо нева локийагун̣ам̣, на ча локуттарагун̣ам̣ ниббаттетум̣ саккоти, ган̣ам̣ винодетва̄ пана ека̄бхирато саккоти. татха̄ хи випассӣ бодхисатто чатура̄сӣтийа̄ паббаджитасахассехи паривуто сатта васса̄ни вичаранто саббан̃н̃угун̣ам̣ ниббаттетум̣ на̄саккхи, ган̣ам̣ винодетва̄ саттадивасе екӣбха̄ва̄бхирато бодхиман̣д̣ам̣ а̄руйха саббан̃н̃угун̣ам̣ ниббаттеси. амха̄кам̣ бодхисатто пан̃чаваггийехи саддхим̣ чхаббасса̄ни вичаранто саббан̃н̃угун̣ам̣ ниббаттетум̣ на̄саккхи, тесу паккантесу екӣбха̄ва̄бхирато бодхиман̣д̣ам̣ а̄руйха саббан̃н̃угун̣ам̣ ниббаттеси.
евам̣ сан̇ган̣ика̄ра̄масса гун̣а̄дхигама̄бха̄вам̣ дассетва̄ ида̄ни досуппаттим̣ дассенто на̄хам̣ а̄нанда̄тиа̄дима̄ха. таттха рӯпанти сарӣрам̣. йаттха раттасса̄ти йасмим̣ рӯпе ра̄гавасена раттасса. на уппаджджеййунти йасмим̣ рӯпе раттасса на уппаджджеййум̣, там̣ рӯпам̣ на саманупасса̄ми, атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄нам̣ дасабаласа̄вакаттупагаманасан̇кха̄тена ан̃н̃атха̄бха̄вена сан̃чайасса вийа, упа̄лигахапатино ан̃н̃атха̄бха̄вена на̄т̣апуттасса вийа, пийаджа̄тикасутте сет̣т̣хиа̄дӣнам̣ вийа ча уппаджджантийева.
187. айам̣ кхо пана̄нанда̄ти ко анусандхи? саче хи кочи дуббуддхӣ навапаббаджито вадеййа – ‘‘самма̄самбуддхо кхеттам̣ павит̣т̣ха̄ га̄вийо вийа амхейева ган̣ато нӣхарати, екӣбха̄ве нийоджети, сайам̣ пана ра̄джара̄джамаха̄матта̄дӣхи паривуто вихаратӣ’’ти, тасса вачанока̄супаччхеданаттхам̣ – ‘‘чаккава̄л̣апарийанта̄йа париса̄йа маджджхе нисиннопи татха̄гато екакова̄’’ти дассетум̣ имам̣ десанам̣ а̄рабхи. таттха саббанимитта̄нанти рӯпа̄дӣнам̣ сан̇кханимитта̄нам̣. аджджхаттанти висайаджджхаттам̣. сун̃н̃атанти сун̃н̃атапхаласама̄паттим̣. татра чети упайогаттхе бхуммам̣, там̣ чети вуттам̣ хоти. пуна татра̄ти тасмим̣ парисамаджджхе т̣хито. вивеканиннена̄ти нибба̄наниннена. бйантӣбхӯтена̄ти а̄сават̣т̣ха̄нӣйадхаммехи вигатантена ниссат̣ена висам̣йуттена. уййоджаникапат̣исам̣йуттанти гаччхатха тумхети евам̣ уййоджаникена вачанена пат̣исам̣йуттам̣.
ка̄йа пана вела̄йа бхагава̄ евам̣ катхети? паччха̄бхаттакиччавела̄йа, ва̄ пуримайа̄макиччавела̄йа ва̄. бхагава̄ хи паччха̄бхатте гандхакут̣ийам̣ сӣхасеййам̣ каппетва̄ вут̣т̣ха̄йа пхаласама̄паттим̣ аппетва̄ нисӣдати. тасмим̣ самайе дхаммассаванаттха̄йа париса̄ саннипатанти. атха бхагава̄ ка̄лам̣ видитва̄ гандхакут̣ито никкхамитва̄ буддха̄санаварагато дхаммам̣ десетва̄ бхесаджджателапа̄кам̣ ган̣ханто вийа ка̄лам̣ анатиккамитва̄ вивеканиннена читтена парисам̣ уййоджети. пуримайа̄мепи ‘‘абхикканта̄ кхо ва̄сет̣т̣ха̄ ратти, йасса да̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃атха̄’’ти (дӣ. ни. 3.299) евам̣ уййоджети. буддха̄нан̃хи бодхипаттито пат̣т̣ха̄йа две пан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄нипи нибба̄нанинна̄нева. тасма̄тиха̄нанда̄ти йасма̄ сун̃н̃ата̄виха̄ро санто пан̣ӣто, тасма̄.
188. аджджхаттамева̄ти гочараджджхаттамева. аджджхаттам̣ сун̃н̃атанти идха нийакаджджхаттам̣, аттано пан̃часу кхандхесу нисситанти аттхо. сампаджа̄но хотӣти каммат̣т̣ха̄насса асампаджджанабха̄ваджа̄нанена сампаджа̄но. бахиддха̄ти парасса пан̃часу кхандхесу. аджджхаттабахиддха̄ти ка̄лена аджджхаттам̣ ка̄лена бахиддха̄. а̄нен̃джанти убхатобха̄гавимутто бхависса̄ма̄ти а̄нен̃джам̣ арӯпасама̄паттим̣ манаси кароти.
тасмим̣йева пуримасминти па̄дакаджджха̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. апагун̣апа̄дакаджджха̄нато вут̣т̣хитасса хи аджджхаттам̣ сун̃н̃атам̣ манасикарото таттха читтам̣ на паккхандати. тато ‘‘парасса санта̄не ну кхо катха’’нти бахиддха̄ манаси кароти, таттхапи на паккхандати. тато – ‘‘ка̄лена аттано санта̄не, ка̄лена парасса санта̄не ну кхо катха’’нти аджджхаттабахиддха̄ манаси кароти, таттхапи на паккхандати. тато убхатобха̄гавимутто хотука̄мо ‘‘арӯпасама̄паттийам̣ ну кхо катха’’нти а̄нен̃джам̣ манаси кароти, таттхапи на паккхандати. ида̄ни – ‘‘на ме читтам̣ паккхандатӣти виссат̣т̣хавӣрийена упат̣т̣ха̄ка̄дӣнам̣ паччхато на чаритаббам̣, па̄дакаджджха̄намева пана са̄дхукам̣ пунаппунам̣ манасика̄таббам̣. евамасса руккхе чхиндато пхарасумхи аваханте пуна ниситам̣ ка̄ретва̄ чхиндантасса чхиджджесу пхарасу вийа каммат̣т̣ха̄не манасика̄ро вахатӣ’’ти дассетум̣ тасмим̣йева̄тиа̄дима̄ха. ида̄нисса евам̣ пат̣ипаннасса йам̣ йам̣ манаси кароти, таттха таттха манасика̄ро сампаджджатӣти дассенто паккхандатӣти а̄ха.
189. имина̄ виха̄рена̄ти имина̄ саматхавипассана̄виха̄рена. итиха таттха сампаджа̄ноти ити чан̇камантопи тасмим̣ каммат̣т̣ха̄не сампаджджама̄не ‘‘сампаджджати ме каммат̣т̣ха̄на’’нти джа̄нанена сампаджа̄но хоти. сайатӣти нипаджджати. еттха кан̃чи ка̄лам̣ чан̇камитва̄ – ‘‘ида̄ни еттакам̣ ка̄лам̣ чан̇камитум̣ саккхисса̄мӣ’’ти н̃атва̄ ирийа̄патхам̣ аха̄петва̄ т̣ха̄таббам̣. еса найо саббава̄ресу. на катхесса̄мӣти, итиха таттха̄ти евам̣ на катхесса̄мӣти джа̄нанена таттха сампаджа̄нака̄рӣ хоти.
пуна дутийава̄ре еварӯпим̣ катхам̣ катхесса̄мӣти джа̄нанена сампаджа̄нака̄рӣ хоти, имасса бхиккхуно саматхавипассана̄ тарун̣а̄ва, та̄сам̣ анураккхан̣аттхам̣ –
‘‘а̄ва̄со гочаро бхассам̣, пуггало атха бходжанам̣;
уту ирийа̄патхо чева, саппа̄йо севитаббако’’ти.
сатта саппа̄йа̄ни иччхитабба̄ни. тесам̣ дассанаттхамидам̣ вуттам̣. витаккава̄ресу авитакканасса ча витакканасса ча джа̄нанена сампаджа̄ната̄ ведитабба̄.
190. ити витаккапаха̄нена две магге катхетва̄ ида̄ни татийамаггасса випассанам̣ а̄чиккханто пан̃ча кхо име, а̄нанда, ка̄магун̣а̄тиа̄дима̄ха. а̄йатанети тесуйева ка̄магун̣есу кисмин̃чидева килесуппаттика̄ран̣е. самуда̄ча̄роти самуда̄чаран̣ато аппахӣнакилесо. евам̣ сантанти евам̣ виджджама̄намева. сампаджа̄ноти каммат̣т̣ха̄насса асампаттиджа̄нанена сампаджа̄но. дутийава̄ре евам̣ сантаметанти евам̣ санте етам̣. сампаджа̄ноти каммат̣т̣ха̄насампаттиджа̄нанена сампаджа̄но. айан̃хи ‘‘пахӣно ну кхо ме пан̃часу ка̄магун̣есу чхандара̄го но’’ти паччавеккхама̄но апахӣнабха̄вам̣ н̃атва̄ вӣрийам̣ паггахетва̄ там̣ ана̄га̄мимаггена самуггха̄т̣ети, тато магга̄нантарам̣ пхалам̣, пхалато вут̣т̣ха̄йа паччавеккхама̄но пахӣнабха̄вам̣ джа̄на̄ти, тасса джа̄нанена ‘‘сампаджа̄но хотӣ’’ти вуттам̣.
191. ида̄ни арахаттамаггасса випассанам̣ а̄чиккханто пан̃ча кхо име, а̄нанда, упа̄да̄наккхандха̄тиа̄дима̄ха. таттха со пахӣйатӣти рӯпе асмӣти ма̄но асмӣти чхандо асмӣти анусайо пахӣйати. татха̄ ведана̄дӣсу сампаджа̄ната̄ вуттана̄йенева ведитабба̄.
име кхо те, а̄нанда, дхамма̄ти хет̣т̣ха̄ катхите саматхавипассана̄маггапхаладхамме сандха̄йа̄ха. кусала̄йатика̄ти кусалато а̄гата̄. кусала̄ хи кусала̄пи хонти кусала̄йатика̄пи, сеййатхидам̣, пат̣хамаджджха̄нам̣ кусалам̣, дутийаджджха̄нам̣ кусалан̃чева кусала̄йатикан̃ча…пе… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ кусалам̣, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ кусалан̃чева кусала̄йатикан̃ча, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ кусалам̣, сота̄паттимагго кусало чева кусала̄йатико ча…пе… ана̄га̄мимагго кусало, арахаттамагго кусало чева кусала̄йатико ча. татха̄ пат̣хамаджджха̄нам̣ кусалам̣, там̣сампайуттака̄ дхамма̄ кусала̄ чева кусала̄йатика̄ ча…пе… арахаттамагго кусало, там̣сампайуттака̄ дхамма̄ кусала̄ чева кусала̄йатика̄ ча.
арийа̄ти никкилеса̄ висуддха̄. локуттара̄ти локе уттара̄ висит̣т̣ха̄. анавакканта̄ па̄пимата̄ти па̄пимантена ма̄рена анокканта̄. випассана̄па̄дака̄ ат̣т̣ха сама̄паттийо аппетва̄ нисиннасса хи бхиккхуно читтам̣ ма̄ро на пассати, ‘‘идам̣ на̄ма а̄рамман̣ам̣ нисса̄йа сам̣ваттатӣ’’ти джа̄титум̣ на саккоти. тасма̄ ‘‘анавакканта̄’’ти вуттам̣.
там̣ ким̣ ман̃н̃асӣти идам̣ касма̄ а̄ха? ган̣епи еко а̄нисам̣со аттхи, там̣ дассетум̣ идама̄ха. анубандхитунти анугаччхитум̣ паричаритум̣.
на кхо, а̄нанда̄ти еттха кин̃ча̄пи бхагавата̄ – ‘‘сута̄вудхо, бхиккхаве, арийаса̄вако акусалам̣ паджахати, кусалам̣ бха̄вети, са̄ваджджам̣ паджахати, анаваджджам̣ бха̄вети, суддхам̣ атта̄нам̣ парихаратӣ’’ти (а. ни. 7.67) бахуссуто пан̃ча̄вудхасампанно йодхо вийа като. йасма̄ пана со сутапарийаттим̣ уггахетва̄пи тадануччхавикам̣ ануломапат̣ипадам̣ на пат̣ипаджджати, на тасса там̣ а̄вудхам̣ хоти. йо пат̣ипаджджати, тассева хоти. тасма̄ етадаттхам̣ анубандхитум̣ на̄рахатӣти дассенто на кхо, а̄нанда̄ти а̄ха.
ида̄ни йадаттхам̣ анубандхитаббо, там̣ дассетум̣ йа̄ ча кхотиа̄дима̄ха. ити имасмим̣ сутте тӣсу т̣ха̄несу даса катха̄ваттхӯни а̄гата̄ни. ‘‘ити еварӯпам̣ катхам̣ катхесса̄мӣ’’ти саппа̄йа̄саппа̄йавасена а̄гата̄ни, ‘‘йадидам̣ суттам̣ геййа’’нти еттха сутапарийаттивасена а̄гата̄ни, имасмим̣ т̣ха̄не парипӯран̣авасена а̄гата̄ни. тасма̄ имасмим̣ сутте даса катха̄ваттхӯни катхентена имасмим̣ т̣ха̄не т̣хатва̄ катхетабба̄ни.
ида̄ни йасма̄ екаччасса екакасса вихаратопи аттхо на сампаджджати, тасма̄ там̣ сандха̄йа екӣбха̄ве а̄дӣнавам̣ дассенто евам̣ санте кхо, а̄нанда̄тиа̄дима̄ха. таттха евам̣ сантети евам̣ екӣбха̄ве санте.
193. саттха̄ти ба̄хирако титтхакарасаттха̄. анва̄ваттантӣти ануа̄ваттанти упасан̇каманти. муччхам̣ ка̄майатӣти муччханатан̣хам̣ паттхети, паваттетӣти аттхо. а̄чарийӯпаддавена̄ти аббхантаре уппаннена килесӯпаддавена а̄чарийассупаддаво. сесупаддавесупи есева найо. авадхим̣су нанти ма̄райим̣су нам̣. етена хи гун̣амаран̣ам̣ катхитам̣.
винипа̄та̄йа̄ти сут̣т̣ху нипатана̄йа. касма̄ пана брахмача̄рупаддавова – ‘‘дуккхавипа̄катаро ча кат̣укавипа̄катаро ча винипа̄та̄йа ча сам̣ваттатӣ’’ти вуттоти. ба̄хирапаббаджджа̄ хи аппала̄бха̄, таттха маханто ниббаттетаббагун̣о наттхи, ат̣т̣хасама̄паттипан̃ча̄бхин̃н̃а̄маттакамева хоти. ити йатха̄ гадрабхапит̣т̣хито патитасса махантам̣ дуккхам̣ на хоти, сарӣрасса пам̣сумаккханаматтамева хоти, евам̣ ба̄хирасамайе локийагун̣аматтатова париха̄йати, тена пуримам̣ упаддавадвайам̣ на евам̣ вуттам̣. са̄сане пана паббаджджа̄ маха̄ла̄бха̄, таттха чатта̄ро магга̄ чатта̄ри пхала̄ни нибба̄нанти маханта̄ адхигантаббагун̣а̄. ити йатха̄ убхато суджа̄то кхаттийакума̄ро хаттхиккхандхаварагато нагарам̣ анусан̃чаранто хаттхиккхандхато патито маха̄дуккхам̣ нигаччхати, евам̣ са̄санато париха̄йама̄но навахи локуттарагун̣ехи париха̄йати. тена̄йам̣ брахмача̄рупаддаво евам̣ вутто.
196. тасма̄ти йасма̄ сесупаддавехи брахмача̄рупаддаво дуккхавипа̄катаро, йасма̄ ва̄ сапаттапат̣ипаттим̣ вӣтиккаманто дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа сам̣ваттати, миттапат̣ипатти хита̄йа, тасма̄. евам̣ упарименапи хет̣т̣хименапи аттхена йоджетаббам̣. миттавата̄йа̄ти миттапат̣ипаттийа̄. сапаттавата̄йа̄ти верапат̣ипаттийа̄.
воккамма ча саттхуса̄сана̄ти дуккат̣адуббха̄ситаматтампи хи сан̃чичча вӣтиккаманто воккамма ваттати на̄ма. тадева авӣтиккаманто на воккамма ваттати на̄ма.
на во ахам̣, а̄нанда, татха̄ параккамисса̄мӣти ахам̣ тумхесу татха̄ на пат̣ипаджджисса̄ми. а̄макети апакке. а̄макаматтети а̄маке на̄тисуккхе бха̄джане. кумбхака̄ро хи а̄макам̣ на̄тисуккхам̣ апаккам̣ убхохи хаттхехи сан̣хикам̣ ган̣ха̄ти ‘‘ма̄ бхиджджатӯ’’ти. ити йатха̄ кумбхака̄ро таттха пат̣ипаджджати, на̄хам̣ тумхесу татха̄ пат̣ипаджджисса̄ми. ниггайха ниггайха̄ти саким̣ овадитва̄ тун̣хӣ на бхависса̄ми, нигган̣хитва̄ нигган̣хитва̄ пунаппунам̣ овадисса̄ми ануса̄сисса̄ми. павайха павайха̄ти досе пава̄хетва̄ пава̄хетва̄. йатха̄ паккабха̄джанесу кумбхака̄ро бхинначхиннаджаджджара̄ни пава̄хетва̄ екато катва̄ супакка̄нева а̄кот̣етва̄ а̄кот̣етва̄ ган̣ха̄ти, евамева ахампи пава̄хетва̄ пава̄хетва̄ пунаппунам̣ овадисса̄ми ануса̄сисса̄ми. йо са̄ро со т̣хассатӣти евам̣ во майа̄ овадийама̄на̄нам̣ йо маггапхаласа̄ро, со т̣хассати. апича локийагун̣а̄пи идха са̄ротвева адхиппета̄. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
маха̄сун̃н̃атасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.