10. девадӯтасуттаван̣н̣ана̄

261. евам̣ ме сутанти девадӯтасуттам̣. таттха две ага̄ра̄тиа̄ди ассапурасутте виттха̄ритамева.

262. нирайам̣ упапанна̄ти бхагава̄ каттхачи нирайато пат̣т̣ха̄йа десанам̣ девалокена оса̄пети, каттхачи девалокато пат̣т̣ха̄йа нирайена оса̄пети. саче саггасампаттим̣ виттха̄ретва̄ катхетука̄мо хоти, нирайадуккхам̣ екадесато катхети, тираччха̄найонидуккхам̣ петтивисайадуккхам̣ мануссалокасампаттим̣ екадесато катхети, саггасампаттимева виттха̄рети. саче нирайадуккхам̣ виттха̄ретва̄ катхетука̄мо хоти, девалокамануссалокесу сампаттим̣ тираччха̄найонипеттивисайесу ча дуккхам̣ екадесато катхети, нирайадуккхамева виттха̄рети. со имасмим̣ сутте нирайадуккхам̣ виттха̄ретука̄мо, тасма̄ девалокато пат̣т̣ха̄йа десанам̣ нирайена оса̄пети. девалокамануссалокасампаттийо тираччха̄найонипеттивисайадуккха̄ни ча екадесато катхетва̄ нирайадуккхамева виттха̄рена катхетум̣ таменам̣, бхиккхаве, нирайапа̄ла̄тиа̄дима̄ха.

таттха екачче тхера̄ ‘‘нирайапа̄ла̄ на̄ма наттхи, йантарӯпам̣ вийа каммамева ка̄ран̣ам̣ ка̄ретӣ’’ти ваданти. тесам̣ там̣ ‘‘аттхи нирайе нирайапа̄ла̄ти, а̄манта̄, аттхи ча ка̄ран̣ика̄’’тиа̄дина̄ найена абхидхамме (катха̄. 866) пат̣иседхитамева. йатха̄ хи мануссалоке каммака̄ран̣ака̄рака̄ аттхи, евамева нирайе нирайапа̄ла̄ аттхӣти. йамасса ран̃н̃оти йамара̄джа̄ на̄ма вема̄никапетара̄джа̄, екасмим̣ ка̄ле диббавима̄не диббакаппаруккхадиббауййа̄надиббана̄т̣ака̄дисампаттим̣ анубхавати, екасмим̣ ка̄ле каммавипа̄кам̣, дхаммико ра̄джа̄. на чеса екова хоти, чатӯсу пана два̄ресу чатта̄ро джана̄ хонти. на̄ддасанти аттано сантике песитасса кассачи девадӯтасса абха̄вам̣ сандха̄йа евам̣ вадати. атха нам̣ йамо ‘‘на̄йам̣ бха̄ситасса аттхам̣ саллаккхетӣ’’ти н̃атва̄ саллаккха̄петука̄мо амбхотиа̄дима̄ха.

джа̄тидхаммоти джа̄тисабха̄во, апаримутто джа̄тийа̄, джа̄ти на̄ма майхам̣ аббхантарейева аттхӣти. парато джара̄дхаммотиа̄дӣсупи есева найо.

263. пат̣хамам̣ девадӯтам̣ самануйун̃джитва̄ти еттха дахаракума̄ро аттхато евам̣ вадати на̄ма ‘‘пассатха, бхо, майхампи тумха̄кам̣ вийа хаттхапа̄да̄ аттхи, саке панамхи муттакарӣсе палипанно, аттано дхаммата̄йа ут̣т̣хахитва̄ нха̄йитум̣ на саккоми, ахам̣ килит̣т̣хагаттомхи, нха̄петха манти ваттумпи на саккоми, джа̄титомхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи джа̄тито апаримутта̄ва. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кампи джа̄ти а̄гамиссати, ити тасса̄ пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. тенеса девадӯто на̄ма джа̄то, вачанаттхо пана магхадевасутте вуттова.

дутийам̣ девадӯтанти еттха̄пи джара̄джин̣н̣асатто аттхато евам̣ вадати на̄ма – ‘‘пассатха, бхо, ахампи тумхе вийа тарун̣о ахосим̣ ӯрубалаба̄хубаладжаванасампанно, тасса ме та̄ баладжаванасампаттийо антарахита̄, виджджама̄на̄пи ме хаттхапа̄да̄ хаттхапа̄дакиччам̣ на каронти, джара̄йамхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи джара̄йа апаримутта̄ва. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кампи джара̄ а̄гамиссати, ити тасса̄ пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. тенеса девадӯто на̄ма джа̄то.

татийам̣ девадӯтанти еттха̄пи гила̄насатто аттхато ева вадати на̄ма – ‘‘пассатха, бхо, ахампи тумхе вийа нирого ахосим̣, сомхи етарахи бйа̄дхина̄ абхихато саке муттакарӣсе палипанно, ут̣т̣ха̄тумпи на саккоми, виджджама̄на̄пи ме хаттхапа̄да̄ хаттхапа̄дакиччам̣ на каронти, бйа̄дхитомхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи бйа̄дхито апаримутта̄ва. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кам̣ бйа̄дхи а̄гамиссати, ити тасса пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. тенеса девадӯто на̄ма джа̄то.

265. чатуттхам̣ девадӯтанти еттха пана каммака̄ран̣а̄ ва̄ девадӯта̄ти ка̄табба̄ каммака̄ран̣ика̄ ва̄. таттха пана каммака̄ран̣апаккхе ба̄ттим̣са та̄ва каммака̄ран̣а̄ аттхато евам̣ ваданти на̄ма – ‘‘майам̣ ниббаттама̄на̄ на руккхе ва̄ па̄са̄н̣е ва̄ ниббатта̄ма, тумха̄диса̄нам̣ сарӣре ниббатта̄ма, ити амха̄кам̣ пуре ниббаттитова калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. тенете девадӯта̄ на̄ма джа̄та̄. каммака̄ран̣ика̄пи аттхато евам̣ ваданти на̄ма – ‘‘майам̣ дваттим̣са каммака̄ран̣а̄ каронта̄ на руккха̄дӣсу карома, тумха̄дисесу саттесуйева карома, ити амха̄кам̣ тумхесу пуре каммака̄ран̣а̄каран̣атова калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. тенетепи девадӯта̄ на̄ма джа̄та̄.

266. пан̃чамам̣ девадӯтанти еттха матакасатто аттхато евам̣ вадати на̄ма – ‘‘пассатха бхо мам̣ а̄макасуса̄не чхад̣д̣итам̣ уддхума̄така̄дибха̄вам̣ паттам̣, маран̣атомхи апаримуттата̄йа едисо джа̄то. на кхо пана̄хамева, тумхепи маран̣ато апаримутта̄ва. йатхева хи майхам̣, евам̣ тумха̄кампи маран̣ам̣ а̄гамиссати, ити тасса пуре а̄гамана̄ва калйа̄н̣ам̣ каротха̄’’ти. тенеса девадӯто на̄ма джа̄то.

имам̣ пана девадӯта̄нуйогам̣ ко лабхати, ко на лабхатӣти? йена та̄ва бахум̣ па̄пам̣ катам̣, со гантва̄ нирайе ниббаттатийева. йена пана париттам̣ па̄пакаммам̣ катам̣, со лабхати. йатха̄ хи сабхан̣д̣ам̣ чорам̣ гахетва̄ каттаббамева каронти, на виниччхинанти. анувиджджитва̄ гахитам̣ пана виниччхайат̣т̣ха̄нам̣ найанти, со виниччхайам̣ лабхати. евам̣сампадаметам̣. париттапа̄пакамма̄ хи аттано дхаммата̄йапи саранти, са̄рийама̄на̄пи саранти.

таттха дӣгхаджайантадамил̣о на̄ма аттано дхаммата̄йа сари. со кира дамил̣о суманагиривиха̄ре а̄ка̄сачетийам̣ раттапат̣ена пӯджеси. атха нирайе уссадаса̄манте ниббатто аггиджа̄ласаддам̣ сутва̄ва аттано пӯджитапат̣ам̣ ануссари, со гантва̄ сагге ниббатто. апаропи путтасса дахарабхиккхуно кхалиса̄т̣акам̣ денто па̄дамӯле т̣хапеси, маран̣ака̄ламхи пат̣апат̣а̄ти садде нимиттам̣ ган̣хи, сопи уссадаса̄манте ниббатто джа̄ласаддена там̣ са̄т̣акам̣ ануссаритва̄ сагге ниббатто. евам̣ та̄ва аттано дхаммата̄йа кусалам̣ каммам̣ саритва̄ сагге ниббаттатӣти.

аттано дхаммата̄йа асаранте пана пан̃ча девадӯте пуччхати. таттха кочи пат̣хамена девадӯтена сарати, кочи дутийа̄дӣхи. йо пана пан̃чахипи на сарати, там̣ йамо ра̄джа̄ сайам̣ са̄рети. еко кира амаччо суманапуппхакумбхена маха̄четийам̣ пӯджетва̄ йамасса паттим̣ ада̄си, там̣ акусалакаммена нирайе ниббаттам̣ йамасса сантикам̣ найим̣су. тасмим̣ пан̃чахипи девадӯтехи кусале асаранте йамо сайам̣ олокенто дисва̄ – ‘‘нану твам̣ маха̄четийам̣ суманапуппхакумбхена пӯджетва̄ майхам̣ паттим̣ ада̄сӣ’’ти са̄реси, со тасмим̣ ка̄ле саритва̄ девалокам̣ гато. йамо пана сайам̣ олокетва̄пи апассанто – ‘‘маха̄дуккхам̣ на̄ма анубхависсати айам̣ сатто’’ти тун̣хӣ хоти.

267. маха̄нирайети авӣчимаха̄нирайамхи. ким̣ панасса пама̄н̣ам̣? аббхантарам̣ а̄йа̄мена ча виттха̄рена ча йоджанасатам̣ хоти. лохапатхавӣ лохачхаданам̣ екека̄ ча бхитти наванавайоджаника̄ хоти. пураттхима̄йа бхиттийа̄ аччи ут̣т̣хита̄ паччхимам̣ бхиттим̣ гахетва̄ там̣ винивиджджхитва̄ парато йоджанасатам̣ гаччхати. сесадиса̄супи есева найо. ити джа̄лапарийантавасена а̄йа̄мавиттха̄рато ат̣т̣ха̄расайоджана̄дхика̄ни тӣн̣и йоджанасата̄ни, париккхепато пана навайоджанасата̄ни чатупан̣н̣а̄сайоджана̄ни, саманта̄ пана уссадехи саддхим̣ дасайоджанасахассам̣ хоти.

268. уббхатам̣ та̄дисамева хотӣти еттха аккантападам̣ йа̄ва ат̣т̣хито дал̣хам̣ уддхаритумева на сакка̄. айам̣ панеттха аттхо – хет̣т̣хато пат̣т̣ха̄йа д̣айхати, упарито пат̣т̣ха̄йа джха̄йати, ити аккаманака̄ле д̣айхама̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, уддхаран̣ака̄ле та̄дисамева, тасма̄ евам̣ вуттам̣. бахусампаттоти бахӯни вассасатавассасахасса̄ни сампатто.

касма̄ панеса нарако авӣчӣти сан̇кхам̣ гатоти. вӣчи на̄ма антарам̣ вуччати, таттха ча аггиджа̄ла̄нам̣ ва̄ сатта̄нам̣ ва̄ дуккхасса ва̄ антарам̣ наттхи. тасма̄ со авӣчӣти сан̇кхам̣ гатоти. тасса хи пураттхимабхиттито джа̄ла̄ ут̣т̣хита̄ сам̣сиббама̄на̄ йоджанасатам̣ гантва̄ паччхимабхиттим̣ винивиджджхитва̄ парато йоджанасатам̣ гаччхати. сесадиса̄супи есева найо.

имесам̣ чханнам̣ джа̄ла̄нам̣ маджджхе ниббатто девадатто, тасса йоджанасатаппама̄н̣о аттабха̄во, две па̄да̄ йа̄ва гоппхака̄ лохапатхавим̣ павит̣т̣ха̄, две хаттха̄ йа̄ва ман̣ибандха̄ лохабхиттийо павит̣т̣ха̄, сӣсам̣ йа̄ва бхамукат̣т̣хито лохачхадане павит̣т̣хам̣, адхобха̄гена екам̣ лохасӯлам̣ пависитва̄ ка̄йам̣ винивиджджхантам̣ чхадане павит̣т̣хам̣, па̄чӣнабхиттито никкхантасӯлам̣ хадайам̣ винивиджджхитва̄ паччхимабхиттим̣ павит̣т̣хам̣, уттарабхиттито никкхантасӯлам̣ пха̄сука̄ винивиджджхитва̄ даккхин̣абхиттим̣ павит̣т̣хам̣. ниччале татха̄гатамхи апараддхатта̄ ниччалова хутва̄ паччатӣти каммасариккхата̄йа едисо джа̄то. евам̣ джа̄ла̄нам̣ нирантарата̄йа авӣчи на̄ма.

аббхантаре панасса йоджанасатике т̣ха̄не на̄л̣ийам̣ кот̣т̣етва̄ пӯритапит̣т̣хам̣ вийа сатта̄ нирантара̄, ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не сатто аттхи, имасмим̣ наттхӣ’’ти на ваттаббам̣, гаччханта̄нам̣ т̣хита̄нам̣ нисинна̄нам̣ нипанна̄нам̣ анто наттхи, гаччханте ва̄ т̣хите ва̄ нисинне ва̄ нипанне ва̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ на ба̄дханти. евам̣ сатта̄нам̣ нирантарата̄йа авӣчи.

ка̄йадва̄ре пана чха упеккха̄сахагата̄ни читта̄ни уппаджджанти, екам̣ дуккхасахагатам̣. евам̣ сантепи йатха̄ дживхагге чха мадхубиндӯни т̣хапетва̄ екасмим̣ тамбалохабиндумхи т̣хапите анудаханабалавата̄йа тадева пан̃н̃а̄йати, итара̄ни аббоха̄рика̄ни хонти, евам̣ анудаханабалавата̄йа дуккхамеветтха нирантарам̣, итара̄ни аббоха̄рика̄нӣти. евам̣ дуккхасса нирантарата̄йа авӣчи.

269. махантоти йоджанасатико. со таттха пататӣти еко па̄до маха̄нирайе хоти, еко гӯтханирайе нипатати. сӯчимукха̄ти сӯчисадисамукха̄, те хаттхигӣваппама̄н̣а̄ екадон̣икана̄ва̄ппама̄н̣а̄ ва̄ хонти.

куккуланирайоти йоджанасатаппама̄н̣ова анто кӯт̣а̄га̄раматтавитаччитаан̇га̄рапун̣н̣о а̄диттачха̄риканирайо, йаттха патитапатита̄ кудрӯсакара̄симхи кхиттапха̄лава̄сисила̄дӣни вийа хет̣т̣химаталамева ган̣ханти.

а̄ропентӣти айадан̣д̣ехи потхента̄ а̄ропенти. тесам̣ а̄роханака̄ле те кан̣т̣ака̄ адхомукха̄ хонти, ороханака̄ле уддхам̣мукха̄.

ва̄терита̄нӣти каммамайена ва̄тена чалита̄ни. хаттхампи чхиндантӣти пхалаке мам̣сам̣ вийа кот̣т̣айама̄на̄ни чхинданти. саче ут̣т̣ха̄йа пала̄йати, айопа̄ка̄ро самут̣т̣хахитва̄ париккхипати, хет̣т̣ха̄ кхурадха̄ра̄ самут̣т̣ха̄ти.

кха̄родака̄ надӣти ветаран̣ӣ на̄ма тамбалоханадӣ. таттха айомайа̄ни кхарава̄лика-поккхарапатта̄ни, хет̣т̣ха̄ кхурадха̄ра̄ убхосу тӣресу ветталата̄ ча кусатин̣а̄ни ча. со таттха дуккха̄ тибба̄ кхара̄ти со таттха уддхан̃ча адхо ча вуйхама̄но поккхарапаттесу чхиджджати. син̇гха̄т̣акасан̣т̣ха̄на̄йа кхарава̄лика̄йа кан̣т̣акехи виджджхийати, кхурадха̄ра̄хи пха̄лийати, убхосу тӣресу кусатин̣ехи вилекхати, ветталата̄хи а̄кад̣д̣хийати, тиккхасаттӣхи пха̄лийати.

270. таттена айосан̇куна̄ти тена джигаччхитомхӣти вутте махантам̣ лохапаччхим̣ лохагул̣а̄нам̣ пӯретва̄ там̣ упагаччханти, со лохагул̣абха̄вам̣ н̃атва̄ данте сампхусети, атхасса те таттена айосан̇куна̄ мукхам̣ виваранти, тамбалохадха̄рехи махантена лохакат̣а̄хена тамбалохам̣ упанетва̄ евамевам̣ каронти. пуна маха̄нирайети евам̣ пан̃чавидхабандханато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва тамбалохапа̄на̄ тамбалохапа̄нато пат̣т̣ха̄йа пуна пан̃чавидхабандхана̄дӣни ка̄ретва̄ маха̄нирайе паккхипанти. таттха кочи пан̃чавидхабандханенева муччати, кочи дутийена, кочи татийена, кочи тамбалохапа̄нена муччати, камме пана апариккхӣн̣е пуна маха̄нирайе паккхипанти.

идам̣ пана суттам̣ ган̣ханто еко дахарабхиккху, – ‘‘бханте, еттакам̣ дуккхаманубхавитасаттам̣ пунапи маха̄нирайе паккхипантӣ’’ти а̄ха. а̄ма, а̄вусо, камме апариккхӣн̣е пунаппунам̣ евам̣ каронтӣти. тит̣т̣хату, бханте, уддесо, каммат̣т̣ха̄намева катхетха̄ти каммат̣т̣ха̄нам̣ катха̄петва̄ сота̄панно хутва̄ а̄гамма уддесам̣ аггахеси. ан̃н̃есампи имасмим̣ падесе уддесам̣ т̣хапетва̄ арахаттам̣ патта̄нам̣ ган̣ана̄ наттхи. саббабуддха̄нан̃четам̣ суттам̣ авиджахитамева хоти.

271. хӣнака̄йӯпага̄ти хӣнака̄йам̣ упагата̄ хутва̄. упа̄да̄нети тан̣ха̄дит̣т̣хигахан̣е. джа̄тимаран̣асамбхавети джа̄тийа̄ ча маран̣асса ча ка̄ран̣абхӯте. анупа̄да̄ти чатӯхи упа̄да̄нехи анупа̄дийитва̄. джа̄тимаран̣асан̇кхайети джа̄тимаран̣асан̇кхайасан̇кха̄те нибба̄не вимуччанти.

дит̣т̣хадхамма̄бхиниббута̄ти дит̣т̣хадхамме имасмим̣йева аттабха̄ве саббакилесанибба̄нена ниббута̄. саббадуккхам̣ упаччагунти саббадуккха̄тикканта̄ на̄ма хонти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

девадӯтасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

татийаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.