6. а̄нен̃джасаппа̄йасуттаван̣н̣ана̄

66. евам̣ ме сутанти а̄нен̃джасаппа̄йасуттам̣. таттха аничча̄ти хутва̄ абха̄ват̣т̣хена аничча̄. ка̄ма̄ти ваттхука̄ма̄пи килесака̄ма̄пи. туччха̄ти ниччаса̄радхуваса̄рааттаса̄равирахитатта̄ ритта̄, на пана наттхӣти гахетабба̄. на хи туччхамут̣т̣хӣти вутте мут̣т̣хи на̄ма наттхӣти вуттам̣ хоти. йасса пана аббхантаре кин̃чи наттхи, со вуччати туччхо. муса̄ти на̄санака̄. мосадхамма̄ти нассанасабха̄ва̄, кхеттам̣ вийа ваттху вийа хиран̃н̃асуван̣н̣ам̣ вийа ча на пан̃н̃а̄йиттха, катипа̄хенева супинаке дит̣т̣ха̄ вийа нассанти на пан̃н̃а̄йанти. тена вуттам̣ ‘‘мосадхамма̄’’ти, ма̄йа̄катаметанти йатха̄ ма̄йа̄йа удакам̣ ман̣ӣти катва̄ дасситам̣, бадарипан̣н̣ам̣ каха̄пан̣оти катва̄ дасситам̣, ан̃н̃ам̣ ва̄ пана еварӯпам̣ дассанӯпача̄ре т̣хитассева татха̄ пан̃н̃а̄йати, упача̄ра̄тиккамато пат̣т̣ха̄йа па̄катикамева пан̃н̃а̄йати. евам̣ ка̄ма̄пи иттарапаччупат̣т̣ха̄нат̣т̣хена ‘‘ма̄йа̄ката’’нти вутта̄. йатха̄ ча ма̄йа̄ка̄ро удака̄дӣни ман̣иа̄дӣнам̣ васена дассенто ван̃чети, евам̣ ка̄ма̄пи аничча̄дӣни ничча̄дисабха̄вам̣ дассента̄ ван̃чентӣти ван̃чанакат̣т̣хенапи ‘‘ма̄йа̄ката’’нти вутта̄. ба̄лала̄пананти майхам̣ путто, майхам̣ дхӣта̄, майхам̣ хиран̃н̃ам̣ майхам̣ суван̣н̣анти евам̣ ба̄ла̄нам̣ ла̄панато ба̄лала̄панам̣. дит̣т̣хадхаммика̄ ка̄ма̄ти ма̄нусака̄ пан̃ча ка̄магун̣а̄. сампара̄йика̄ти те т̣хапетва̄ авасеса̄. дит̣т̣хадхаммика̄. ка̄масан̃н̃а̄ти ма̄нусаке ка̄ме а̄раббха уппаннасан̃н̃а̄. убхайаметам̣ ма̄радхеййанти ете ка̄ма̄ ча ка̄масан̃н̃а̄ ча убхайампи ма̄радхеййам̣. йехи убхайаметам̣ гахитам̣, тесан̃хи упари ма̄ро васам̣ ваттети. там̣ сандха̄йа ‘‘убхайаметам̣ ма̄радхеййа’’нти вуттам̣.

ма̄рассеса висайотиа̄дӣсупи йатха̄ чол̣асса висайо чол̣ависайо, пан̣д̣асса висайо пан̣д̣ависайо, сам̣вара̄нам̣ висайо сам̣варависайоти паваттанат̣т̣ха̄нам̣ висайоти вуччати, евам̣ йехи ете ка̄ма̄ гахита̄, тесам̣ упари ма̄ро васам̣ ваттети. там̣ сандха̄йа ма̄рассеса висайоти вуттам̣. пан̃ча пана ка̄магун̣е нива̄пабӣджам̣ вийа виппакиранто ма̄ро гаччхати. йехи пана те гахита̄, тесам̣ упари ма̄ро васам̣ ваттети. там̣ сандха̄йа ма̄рассеса нива̄поти вуттам̣. йатха̄ ча йаттха хаттхиа̄дайо васам̣ ваттенти, со хаттхигочаро ассагочаро аджагочароти вуччати, евам̣ йехи ете ка̄ма̄ гахита̄, тесу ма̄ро васам̣ ваттети. там̣ сандха̄йа ма̄рассеса гочароти вуттам̣.

еттха̄ти етесу ка̄месу. ма̄наса̄ти читтасамбхӯта̄. таттха сийа̄ – дувидхе та̄ва ка̄ме а̄раббха абхиджджха̄налаккхан̣а̄ абхиджджха̄, каран̣уттарийалаккхан̣о са̄рамбхо ча уппаджджату, бйа̄па̄до катхам̣ уппаджджатӣти? мама̄йите ваттхусмим̣ аччхиннепи сочанти, аччхиджджантепи сочанти, аччхиннасан̇кинопи сочанти, йо еварӯпо читтасса а̄гха̄тоти евам̣ уппаджджати. тева арийаса̄вакасса̄ти те арийаса̄вакасса. вака̄ро а̄гамасандхиматтам̣ хоти. идха манусиккхатоти имасмим̣ са̄сане сиккхантасса те тайопи килеса̄ антара̄йакара̄ хонти. абхибхуййа локанти ка̄малокам̣ абхибхавитва̄. адхит̣т̣ха̄йа манаса̄ти джха̄на̄рамман̣ачиттена адхит̣т̣хахитва̄. апариттанти ка̄ма̄вачарачиттам̣ париттам̣ на̄ма, тасса пат̣иккхепена махаггатам̣ апариттам̣ на̄ма. пама̄н̣антипи ка̄ма̄вачарамева, рӯпа̄вачарам̣ арӯпа̄вачарам̣ аппама̄н̣ам̣. субха̄витанти пана етам̣ ка̄ма̄вачара̄дӣнам̣ на̄мам̣ на хоти, локуттарассеветам̣ на̄мам̣. тасма̄ етасса васена апариттам̣ аппама̄н̣ам̣ субха̄витанти саббам̣ локуттарамева ват̣т̣ати.

таббахулавиха̄риноти ка̄мапат̣иба̄ханена тамева пат̣ипадам̣ бахулам̣ катва̄ вихарантасса. а̄йатане читтам̣ пасӣдатӣти ка̄ран̣е читтам̣ пасӣдати. ким̣ панеттха ка̄ран̣ам̣? арахаттам̣ ва̄, арахаттасса випассанам̣ ва̄, чатуттхаджджха̄нам̣ ва̄, чатуттхаджджха̄насса упача̄рам̣ ва̄. сампаса̄де сатӣти еттха дувидхо сампаса̄до адхимоккхасампаса̄до ча пат̣ила̄бхасампаса̄до ча. арахаттасса хи випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ вихарато маха̄бхӯта̄дӣсу упат̣т̣хахантесу йениме нӣха̄рена маха̄бхӯта̄ упат̣т̣хаханти, упа̄да̄рӯпа̄ упат̣т̣хаханти на̄марӯпа̄ упат̣т̣хаханти, паччайа̄ саббатха̄ упат̣т̣хаханти, лаккхан̣а̄рамман̣а̄ випассана̄ упат̣т̣хахати, аджджева арахаттам̣ ган̣хисса̄мӣти аппат̣иладдхейева а̄са̄ сантит̣т̣хати, адхимоккхам̣ пат̣илабхати. татийаджджха̄нам̣ ва̄ па̄дакам̣ катва̄ чатуттхаджджха̄наттха̄йа касин̣апарикаммам̣ каронтасса нӣваран̣авиккхамбхана̄дӣни саманупассато йениме нӣха̄рена нӣваран̣а̄ виккхамбханти, килеса̄ саннисӣданти, сати сантит̣т̣хати, сан̇кха̄рагатам̣ ва̄ вибхӯтам̣ па̄кат̣ам̣ хутва̄ диббачаккхукасса паралоко вийа упат̣т̣ха̄ти, читтуппа̄до лепапин̣д̣е лаггама̄но вийа упача̄рена сама̄дхийати, аджджева чатуттхаджджха̄нам̣ ниббаттесса̄мӣти апат̣иладдхейева а̄са̄ сантит̣т̣хати, адхимоккхам̣ пат̣илабхати. айам̣ адхимоккхасампаса̄до на̄ма. тасмим̣ сампаса̄де сати. йо пана арахаттам̣ ва̄ пат̣илабхати чатуттхаджджха̄нам̣ ва̄, тасса читтам̣ виппасаннам̣ хотийева. идха пана ‘‘а̄йатане читтам̣ пасӣдатӣ’’ти вачанато арахаттавипассана̄йа чева чатуттхаджджха̄нӯпача̄расса ча пат̣ила̄бхо пат̣ила̄бхасампаса̄доти ведитаббо. випассана̄ хи пан̃н̃а̄йа адхимуччанасса ка̄ран̣ам̣, упача̄рам̣ а̄нен̃джасама̄паттийа̄.

етарахи ва̄ а̄нен̃джам̣ сама̄паджджати. пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччатӣти еттха етарахи ва̄ пан̃н̃а̄йа адхимуччати, а̄нен̃джам̣ ва̄ сама̄паджджатӣти евам̣ падапариваттанам̣ катва̄ аттхо ведитаббо. идан̃хи вуттам̣ хоти – тасмим̣ сампаса̄де сати етарахи ва̄ пан̃н̃а̄йа адхимуччати, арахаттам̣ саччхикаротӣти аттхо. там̣ анабхисамбхун̣анто а̄нен̃джам̣ ва̄ сама̄паджджати, атха ва̄ пан̃н̃а̄йа ва̄ адхимуччатӣти арахаттамаггам̣ бха̄вети, там̣ анабхисамбхун̣анто а̄нен̃джам̣ ва̄ сама̄паджджати. арахаттамаггам̣ бха̄ветум̣ асакконто етарахи чатусаччам̣ ва̄ саччхикароти. там̣ анабхисамбхун̣анто а̄нен̃джам̣ ва̄ сама̄паджджатӣти.

татра̄йам̣ найо – идха бхиккху татийаджджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ чатуттхаджджха̄насса касин̣апарикаммам̣ кароти. тасса нӣваран̣а̄ виккхамбханти, сати сантит̣т̣хати, упача̄рена читтам̣ сама̄дхийати. со рӯпа̄рӯпам̣ париган̣ха̄ти, паччайам̣ паригган̣ха̄ти, лаккхан̣а̄рамман̣икам̣ випассанам̣ ваваттхапети, тасса евам̣ хоти – ‘‘упача̄рена ме джха̄нам̣ висесабха̄гийам̣ бхавеййа, тит̣т̣хату висесабха̄гийата̄, ниббедхабха̄гийам̣ нам̣ карисса̄мӣ’’ти випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ саччхикароти. еттакенасса киччам̣ катам̣ на̄ма хоти. арахаттам̣ саччхика̄тум̣ асакконто пана тато осаккитама̄насо антара̄ на тит̣т̣хати, чатуттхаджджха̄нам̣ сама̄паджджатийева. йатха̄ ким̣? йатха̄ пурисо ‘‘ванамахим̣сам̣ гха̄тесса̄мӣ’’ти саттим̣ гахетва̄ анубандханто саче там̣ гха̄тети, сакалага̄мава̄сино тосессати, асакконто пана антара̄магге сасагодха̄дайо кхуддакамиге гха̄тетва̄ ка̄джам̣ пӯретва̄ етийева.

таттха пурисасса саттим̣ гахетва̄ ванамахим̣са̄нубандханам̣ вийа имасса бхиккхуно татийаджджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ чатуттхаджджха̄насса парикаммакаран̣ам̣, ванамахим̣сагха̄танам̣ вийа – ‘‘нӣваран̣авиккхамбхана̄дӣни саманупассато висесабха̄гийам̣ бхавеййа, тит̣т̣хату висесабха̄гийата̄, ниббедхабха̄гийам̣ нам̣ карисса̄мӣ’’ти випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттасса саччхикаран̣ам̣, махим̣сам̣ гха̄тетум̣ асакконтасса антара̄магге сасагодха̄дайо кхуддакамиге гха̄тетва̄ ка̄джам̣ пӯретва̄ гаманам̣ вийа арахаттам̣ саччхика̄тум̣ асакконтасса, тато осаккитва̄ чатуттхаджджха̄насама̄паджджанам̣ ведитаббам̣. маггабха̄вана̄ чатусаччасаччхикирийа̄йоджана̄супи есева найо.

ида̄ни арахаттам̣ саччхика̄тум̣ асакконтасса ниббаттат̣т̣ха̄нам̣ дассенто ка̄йасса бхеда̄тиа̄дима̄ха. таттха йанти йена ка̄ран̣ена там̣ сам̣ваттаникам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ асса а̄нен̃джӯпагам̣, там̣ ка̄ран̣ам̣ виджджатӣти аттхо. еттха ча там̣сам̣ваттаниканти тасса бхиккхуно сам̣ваттаникам̣. йена випа̄кавин̃н̃а̄н̣ена со бхиккху сам̣ваттати ниббаттати, там̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣. а̄нен̃джӯпаганти кусала̄нен̃джасабха̄вӯпагатам̣ асса, та̄дисамева бхавеййа̄ти аттхо. кечи кусалавин̃н̃а̄н̣ам̣ ваданти. йам̣ тасса бхиккхуно сам̣ваттаникам̣ упапаттихетубхӯтам̣ кусалавин̃н̃а̄н̣ам̣ а̄нен̃джӯпагатам̣ асса, випа̄кака̄лепи танна̄макамева асса̄ти аттхо. со пана̄йаматтхо – ‘‘пун̃н̃ам̣ че сан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, пун̃н̃ӯпагам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣ам̣. апун̃н̃ам̣ че сан̇кха̄рам̣ абхисан̇кха̄роти, апун̃н̃упагам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣ам̣. а̄нен̃джам̣ че сан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхароти, а̄нен̃джӯпагам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣а’’нти (сам̣. ни. 2.51) имина̄ найена ведитаббо. а̄нен̃джасаппа̄йа̄ти а̄нен̃джасса чатуттхаджджха̄насса саппа̄йа̄. на кевалан̃ча са̄ а̄нен̃джассева, упари арахаттасса̄пи саппа̄йа̄ва упака̄рабхӯта̄йева̄ти ведитабба̄. ити имасмим̣ пат̣хамакаа̄нен̃дже сама̄дхивасена осаккана̄ катхита̄.

67. ити пат̣исан̃чиккхатӣти чатуттхаджджха̄нам̣ патва̄ евам̣ пат̣исан̃чиккхати. айан̃хи бхиккху хет̣т̣химена бхиккхуна̄ пан̃н̃авантатаро тасса ча бхиккхуно аттано ча̄ти двиннампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. таббахулавиха̄риноти рӯпапат̣иба̄ханена тамева пат̣ипадам̣ бахулам̣ катва̄ вихарантасса. а̄нен̃джам̣ сама̄паджджатӣти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йата̄на̄нен̃джам̣ сама̄паджджати. сесам̣ пуримасадисамева. йатха̄ ча идха, евам̣ саббаттха висесаматтамева пана ваккха̄ма. ити имасмим̣ дутийаа̄нен̃дже випассана̄васена осаккана̄ катхита̄, ‘‘йам̣кин̃чи рӯпа’’нти евам̣ випассана̄маггам̣ дассентена катхита̄ти аттхо.

ити пат̣исан̃чиккхатӣти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ патва̄ евам̣ пат̣исан̃чиккхати. айан̃хи хет̣т̣ха̄ двӣхи бхиккхӯхи пан̃н̃авантатаро тесан̃ча бхиккхӯнам̣ аттано ча̄ти тин̣н̣ампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. убхайаметам̣ аниччанти еттха ат̣т̣ха екекакот̣т̣ха̄са̄ дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикавасена пана сан̇кхипитва̄ убхайанти вуттам̣. на̄лам̣ абхинандитунти тан̣ха̄дит̣т̣хивасена абхинандитум̣ на йуттам̣. сесапададвайепи есева найо. таббахулавиха̄риноти ка̄мапат̣иба̄ханена ча рӯпапат̣иба̄ханена ча тамева пат̣ипадам̣ бахулам̣ катва̄ вихарантасса. а̄нен̃джам̣ сама̄паджджатӣти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатана̄нен̃джам̣ сама̄паджджати. имасмим̣ татийаа̄нен̃дже випассана̄васена осаккана̄ катхита̄.

68. ити пат̣исан̃чиккхатӣти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ патва̄ евам̣ пат̣исан̃чиккхати. айан̃хи хет̣т̣ха̄ тӣхи бхиккхӯхи пан̃н̃авантатаро тесан̃ча бхиккхӯнам̣ аттано ча̄ти чатуннампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. йаттхета̄ апарисеса̄ нируджджхантӣти йам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ патва̄ ета̄ хет̣т̣ха̄ вутта̄ саббасан̃н̃а̄ нируджджханти. етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтанти етам̣ ан̇гасантата̄йа а̄рамман̣асантата̄йа ча сантам̣, атаппакат̣т̣хена пан̣ӣтам̣. таббахулавиха̄риноти та̄сам̣ сан̃н̃а̄нам̣ пат̣иба̄ханена тамева пат̣ипадам̣ бахулам̣ катва̄ вихарантасса. имасмим̣ пат̣хама̄кин̃чан̃н̃а̄йатане сама̄дхивасена осаккана̄ катхита̄.

ити пат̣исан̃чиккхатӣти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанамева патва̄ евам̣ пат̣исан̃чиккхати. айан̃хи хет̣т̣ха̄ чатӯхи бхиккхӯхи пан̃н̃авантатаро тесан̃ча бхиккхӯнам̣ аттано ча̄ти пан̃чаннампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. аттена ва̄ аттанийена ва̄ти ахам̣ мама̄ти гахетаббена сун̃н̃ам̣ туччхам̣ риттам̣. еваметтха двикот̣ика̄ сун̃н̃ата̄ дассита̄. таббахулавиха̄риноти хет̣т̣ха̄ вуттапат̣ипадан̃ча иман̃ча сун̃н̃атапат̣ипадам̣ бахулам̣ катва̄ вихарантасса. имасмим̣ дутийа̄кин̃чан̃н̃а̄йатане випассана̄васена осаккана̄ катхита̄.

70. ити пат̣исан̃чиккхатӣти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанамева патва̄ евам̣ пат̣исан̃чиккхати. айан̃хи хет̣т̣ха̄ пан̃чахи бхиккхӯхи пан̃н̃авантатаро тесан̃ча бхиккхӯнам̣ аттано ча̄ти чханнампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. на̄хам̣ квачани кассачи кин̃чанатасмим̣, на ча мама квачани кисмин̃чи кин̃чанам̣ наттхӣти еттха пана чатукот̣ика̄ сун̃н̃ата̄ катхита̄. катхам̣? айан̃хи на̄хам̣ квачанӣти квачи атта̄нам̣ на пассати, кассачи кин̃чанатасминти аттано атта̄нам̣ кассачи парасса кин̃чанабха̄ве упанетаббам̣ на пассати, аттано бха̄тит̣т̣ха̄не бха̄тарам̣ саха̄йат̣т̣ха̄не саха̄йам̣ париккха̄рат̣т̣ха̄не ва̄ париккха̄рам̣ ман̃н̃итва̄ упагантва̄ упанетаббам̣ на пассатӣти аттхо. на ча мама квачанӣти еттха мама – саддам̣ та̄ва т̣хапетва̄ на ча квачани парасса ча атта̄нам̣ квачи на пассатӣти айаматтхо. ида̄ни мама – саддам̣ а̄харитва̄ мама кисмин̃чи кин̃чанам̣ наттхӣти со парасса атта̄ мама кисмин̃чи кин̃чанабха̄ве аттхӣти на пассати. аттано бха̄тит̣т̣ха̄не бха̄тарам̣ саха̄йат̣т̣ха̄не саха̄йам̣ париккха̄рат̣т̣ха̄не ва̄ париккха̄ранти кисмин̃чи т̣ха̄не парасса атта̄нам̣ имина̄ кин̃чанабха̄вена упанетаббам̣ на пассатӣти аттхо. евамайам̣ йасма̄ нева каттхачи атта̄нам̣ пассати, на там̣ парасса кин̃чанабха̄ве упанетаббам̣ пассати, на парасса атта̄нам̣ пассати, на парасса атта̄нам̣ аттано кин̃чанабха̄ве упанетаббам̣ пассати, тасма̄ айам̣ сун̃н̃ата̄ чатукот̣ика̄ти ведитабба̄. таббахулавиха̄риноти хет̣т̣ха̄ вуттаппат̣ипадам̣ имам̣ чатукот̣исун̃н̃атан̃ча бахулам̣ катва̄ вихарантасса. имасмим̣ татийа̄кин̃чан̃н̃а̄йатанепи випассана̄васенева осаккана̄ катхита̄.

ити пат̣исан̃чиккхатӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ патва̄ евам̣ пат̣исан̃чиккхати. айан̃хи хет̣т̣ха̄ чхахи бхиккхӯхи пан̃н̃авантатаро тесан̃ча бхиккхӯнам̣ аттано ча̄ти саттаннампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. йаттхета̄ апарисеса̄ нируджджхантӣти йам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ патва̄ еттха ета̄ хет̣т̣ха̄ вутта̄ саббасан̃н̃а̄ нируджджханти. таббахулавиха̄риноти та̄сам̣ сан̃н̃а̄нам̣ пат̣иба̄ханена тамева пат̣ипадам̣ бахулам̣ катва̄ вихарантасса. имасмим̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане сама̄дхивасена осаккана̄ катхита̄.

71. но часса но ча ме сийа̄ти саче майхам̣ пуббе пан̃чавидхам̣ каммават̣т̣ам̣ на а̄йӯхитам̣ асса, йам̣ ме идам̣ етарахи евам̣ пан̃чавидхам̣ випа̄кават̣т̣ам̣ етам̣ ме на сийа̄ наппаваттеййа̄ти аттхо. на бхависсатӣти саче етарахи пан̃чавидхам̣ каммават̣т̣ам̣ а̄йӯхитам̣ на бхависсати. на ме бхависсатӣти тасмим̣ асати ана̄гате ме пан̃чавидхам̣ випа̄кават̣т̣ам̣ на бхависсати. йадаттхи йам̣ бхӯтам̣ там̣ паджаха̄мӣти йам̣ аттхи йам̣ бхӯтам̣ етарахи кхандхапан̃чакам̣, там̣ паджаха̄ми. евам̣ упеккхам̣ пат̣илабхатӣти со бхиккху евам̣ випассанупеккхам̣ лабхатӣти аттхо.

паринибба̄йеййа ну кхо со, бханте, бхиккху на ва̄ паринибба̄йеййа̄ти ким̣ пуччха̄мӣти пуччхати, татийаджджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ т̣хитасса арахаттампи осаккана̄пи пат̣ипада̄пи пат̣исандхипи катхита̄, татха̄ чатуттхаджджха̄на̄дӣни па̄дака̄ни катва̄ т̣хита̄нам̣, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ па̄дакам̣ катва̄ т̣хитасса на кин̃чи катхитам̣, там̣ пуччха̄мӣти пуччхати. апеттха̄ти апи еттха. со там̣ упеккхам̣ абхинандатӣти со там̣ випассанупеккхам̣ тан̣ха̄дит̣т̣хиабхинандана̄хи абхинандати. сесапададвайепи есева найо. таннисситам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ам̣ випассана̄нисситам̣ хоти. тадупа̄да̄нанти йам̣ никантивин̃н̃а̄н̣ам̣, там̣ тасса упа̄да̄нам̣ на̄ма гахан̣ам̣ на̄ма хоти. саупа̄да̄ноти сагахан̣о. на паринибба̄йатӣти випассана̄йа са̄лайо бхиккху мама са̄сане на паринибба̄йати. йо пана виха̄рапаривен̣аупат̣т̣ха̄ка̄дӣсу са̄лайо, тасмим̣ ваттаббамева наттхӣти дассети. кахам̣ пана̄ти? каттха пана? упа̄дийама̄но упа̄дийатӣти пат̣исандхим̣ ган̣хама̄но ган̣ха̄ти. упа̄да̄насет̣т̣хам̣ кира со, бхантети, бханте, со кира бхиккху гахетаббат̣т̣ха̄нам̣ сет̣т̣хам̣ уттамам̣ бхавам̣ упа̄дийати, сет̣т̣хабхаве пат̣исандхим̣ ган̣ха̄тӣти аттхо. имина̄ тасса бхиккхуно пат̣исандхи катхита̄. ида̄нисса арахаттам̣ катхетум̣ идха̄нанда̄тиа̄дима̄ха.

73. нисса̄йа нисса̄йа̄ти там̣ там̣ сама̄паттим̣ нисса̄йа. огхасса ниттхаран̣а̄ аккха̄та̄ти огхатаран̣ам̣ катхитам̣, татийаджджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ т̣хитабхиккхуно огханиттхаран̣а̄ катхита̄…пе… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ па̄дакам̣ катва̄ т̣хитабхиккхуно огханиттхаран̣а̄ катхита̄ти вадати.

катамо пана, бханте, арийо вимоккхоти идха ким̣ пуччхати? сама̄паттим̣ та̄ва падат̣т̣ха̄нам̣ катва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ ган̣ханто бхиккху на̄вам̣ ва̄ ул̣умпа̄дӣни ва̄ нисса̄йа махогхам̣ таритва̄ па̄рам̣ гаччханто вийа на киламати. суккхавипассако пана пакин̣н̣акасан̇кха̄ре саммаситва̄ арахаттам̣ ган̣ханто ба̄хубалена сотам̣ чхиндитва̄ па̄рам̣ гаччханто вийа киламати. ити имасса суккхавипассакасса арахаттам̣ пуччха̄мӣти пуччхати. арийаса̄вакоти суккхавипассако арийаса̄вако. айан̃хи хет̣т̣ха̄ ат̣т̣хахи бхиккхӯхи пан̃н̃авантатаро тесан̃ча бхиккхӯнам̣ аттано ча̄ти наваннампи каммат̣т̣ха̄нам̣ екато катва̄ саммасати. еса сакка̄йо йа̄вата̄ сакка̄йоти йаттако тебхӯмакават̣т̣асан̇кха̄то сакка̄йо на̄ма аттхи, саббопи со еса сакка̄йо, на ито парам̣ сакка̄йо аттхӣти пат̣исан̃чиккхати.

етам̣ аматам̣ йадидам̣ анупа̄да̄ читтасса вимоккхоти йо панеса читтасса анупа̄да̄вимоккхо на̄ма, етам̣ аматам̣ етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтанти пат̣исан̃чиккхати. ан̃н̃аттха ча ‘‘анупа̄да̄ читтасса вимоккхо’’ти нибба̄нам̣ вуччати. имасмим̣ пана сутте суккхавипассакасса арахаттам̣ катхитам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева.

кевалам̣ пана имасмим̣ сутте саттасу т̣ха̄несу осаккана̄ катхита̄, ат̣т̣хасу т̣ха̄несу пат̣исандхи, навасу т̣ха̄несу арахаттам̣ катхитанти ведитаббам̣. катхам̣? татийам̣ джха̄нам̣ та̄ва па̄дакам̣ катва̄ т̣хитасса бхиккхуно осаккана̄ катхита̄, пат̣исандхи катхита̄, арахаттам̣ катхитам̣, татха̄ чатуттхаджджха̄нам̣, татха̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣. вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ пана падат̣т̣ха̄нам̣ катва̄ т̣хита̄нам̣ тин̣н̣ам̣ бхиккхӯнам̣ осаккана̄ катхита̄, пат̣исандхи катхита̄, арахаттам̣ катхитам̣. татха̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ па̄дакам̣ катва̄ т̣хитасса бхиккхуно. невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ па̄дакам̣ катва̄ т̣хитасса пана осаккана̄ наттхи, пат̣исандхи пана арахаттан̃ча катхитам̣. суккхавипассакасса арахаттамева катхитанти. евам̣ саттасу т̣ха̄несу осаккана̄ катхита̄, ат̣т̣хасу т̣ха̄несу пат̣исандхи, навасу т̣ха̄несу арахаттам̣ катхитанти ведитаббам̣. иман̃ча пана саттасу т̣ха̄несу осакканам̣ ат̣т̣хасу пат̣исандхим̣ навасу арахаттам̣ самодха̄нетва̄ катхентена имам̣ а̄нен̃джасаппа̄йасуттам̣ сукатхитам̣ на̄ма хотӣти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

а̄нен̃джасаппа̄йасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.