5. сунаккхаттасуттаван̣н̣ана̄
55. евам̣ ме сутанти сунаккхаттасуттам̣. таттха ан̃н̃а̄ти арахаттам̣. бйа̄ката̄ти кхӣн̣а̄ джа̄тӣтиа̄дӣхи чатӯхи падехи катхита̄. адхима̄нена̄ти аппатте паттасан̃н̃ино, анадхигате адхигатасан̃н̃ино хутва̄ адхигатам̣ амхехӣти ма̄нена бйа̄карим̣су.
56. еван̃четтха сунаккхатта татха̄гатасса хотӣти сунаккхатта еттха етесам̣ бхиккхӯнам̣ пан̃хабйа̄каран̣е – ‘‘идам̣ т̣ха̄нам̣ етесам̣ авибхӯтам̣ андхака̄рам̣, тениме анадхигате адхигатасан̃н̃ино, ханда несам̣ висодхетва̄ па̄кат̣ам̣ катва̄ дхаммам̣ десемӣ’’ти, еван̃ча татха̄гатасса хоти. атха ча панидхекачче…пе… тассапи хоти ан̃н̃атхаттанти бхагава̄ пат̣ипаннака̄нам̣ дхаммам̣ десети. йаттха пана иччха̄ча̄ре т̣хита̄ екачче могхапуриса̄ хонти, татра бхагава̄ пассати – ‘‘име имам̣ пан̃хам̣ уггахетва̄ аджа̄нитва̄ва джа̄нанта̄ вийа аппатте паттасан̃н̃ино хутва̄ га̄манигама̄дӣсу висевама̄на̄ вичариссанти, там̣ несам̣ бхависсати дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄’’ти евамасса̄йам̣ иччха̄ча̄ре т̣хита̄нам̣ ка̄ран̣а̄ пат̣ипаннака̄нампи аттха̄йа ‘‘дхаммам̣ десисса̄мӣ’’ти уппаннасса читтасса ан̃н̃атха̄бха̄во хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣.
58. лока̄миса̄дхимуттоти ват̣т̣а̄миса-ка̄ма̄миса-лока̄мисабхӯтесу пан̃часу ка̄магун̣есу адхимутто таннинно таггаруко таппаббха̄ро. таппатирӯпӣти ка̄магун̣асабха̄га̄. а̄нен̃джапат̣исам̣йутта̄йа̄ти а̄нен̃джасама̄паттипат̣исам̣йутта̄йа. сам̣сеййа̄ти катхеййа. а̄нен̃джасам̣йоджанена хи кхо висам̣йуттоти а̄нен̃джасама̄паттисам̣йоджанена висам̣сат̣т̣хо. лока̄миса̄дхимуттоти еварӯпо хи лӯкхачӣварадхаро маттика̄паттам̣ а̄да̄йа аттано садисехи катипайехи саддхим̣ паччантаджанападам̣ гаччхати, га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хака̄ле манусса̄ дисва̄ ‘‘маха̄пам̣сукулика̄ а̄гата̄’’ти йа̄губхатта̄дӣни сампа̄детва̄ саккаччам̣ да̄нам̣ денти, бхаттакичче нит̣т̣хите анумоданам̣ сутва̄ – ‘‘свепи, бханте, идхева пин̣д̣а̄йа пависатха̄’’ти ваданти. алам̣ упа̄сака̄, аджджа̄пи во бахӯнам̣ диннанти. тена хи, бханте, антовассам̣ идха васеййа̄тха̄ти адхива̄сетва̄ виха̄рамаггам̣ пуччхитва̄ виха̄рам̣ гаччханти. таттха сена̄санам̣ гахетва̄ паттачӣварам̣ пат̣иса̄менти. са̄йам̣ еко а̄ва̄сико те бхиккхӯ пуччхати ‘‘каттха пин̣д̣а̄йа чариттха̄’’ти? асукага̄мети. бхиккха̄сампанна̄ти? а̄ма еварӯпа̄ на̄ма манусса̄нам̣ саддха̄ хоти. ‘‘аджджева ну кхо ете едиса̄, ниччампи едиса̄’’ти? саддха̄ те манусса̄ ниччампи едиса̄, те нисса̄йева айам̣ виха̄ро вад̣д̣хатӣти. тато те пам̣сукулика̄ пунаппунам̣ тесам̣ ван̣н̣ам̣ катхенти, диваса̄васесам̣ катхетва̄ раттимпи катхенти. етта̄вата̄ иччха̄ча̄ре т̣хитасса сӣсам̣ никкхантам̣ хоти ударам̣ пха̄литам̣. евам̣ лока̄миса̄дхимутто ведитаббо.
59. ида̄ни а̄нен̃джасама̄паттила̄бхим̣ адхима̄никам̣ дассенто т̣ха̄нам̣ кхо панетантиа̄дима̄ха. а̄нен̃джа̄дхимуттасса̄ти килесасин̃чанавирахита̄су хет̣т̣хима̄су чхасу сама̄паттӣсу адхимуттасса танниннасса таггаруно таппаббха̄расса. се павуттети там̣ павуттам̣. чха сама̄паттила̄бхино хи адхима̄никасса пан̃чака̄магун̣а̄мисабандхана̄ патитапан̣д̣упала̄со вийа упат̣т̣ха̄ти. тенетам̣ вуттам̣.
60. ида̄ни а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти ла̄бхино адхима̄никасса нигхам̣сам̣ дассетум̣ т̣ха̄нам̣ кхо пана̄тиа̄дима̄ха. таттха дведха̄ бхинна̄ти маджджхе бхинна̄. аппат̣исандхика̄ти кхуддака̄ мут̣т̣хипа̄са̄н̣аматта̄ джатуна̄ ва̄ силесена ва̄ аллӣйа̄петва̄ пат̣исандха̄тум̣ сакка̄. махантам̣ пана кут̣а̄га̄раппама̄н̣ам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. се бхиннети там̣ бхиннам̣. упари сама̄паттила̄бхино хи хет̣т̣ха̄сама̄патти дведха̄бхинна̄ села̄ вийа хоти, там̣ сама̄паджджисса̄мӣти читтам̣ на уппаджджати. тенетам̣ вуттам̣.
61. ида̄ни невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанала̄бхино адхима̄никасса ча нигхам̣сам̣ дассенто т̣ха̄нам̣ кхо пана̄тиа̄дима̄ха. таттха се вантети там̣ вантам̣. ат̣т̣хасама̄паттила̄бхино хи хет̣т̣ха̄сама̄паттийо вантасадиса̄ хутва̄ упат̣т̣хаханти, пуна сама̄паджджисса̄мӣти читтам̣ на уппаджджати. тенетам̣ вуттам̣.
62. ида̄ни кхӣн̣а̄савасса нигхам̣сам̣ дассенто т̣ха̄нам̣ кхо пана̄тиа̄дима̄ха. таттха се уччхиннамӯлети со уччхиннамӯло. упари сама̄паттила̄бхино хи хет̣т̣ха̄сама̄патти мӯлаччхинната̄ло вийа упат̣т̣ха̄ти, там̣ сама̄паджджисса̄мӣти читтам̣ на уппаджджати. тенетам̣ вуттам̣.
63. т̣ха̄нам̣ кхо пана̄ти па̄т̣ийекко анусандхи. хет̣т̣ха̄ хи сама̄паттила̄бхино адхима̄никассапи кхӣн̣а̄савассапи нигхам̣со катхито, суккхавипассакасса пана адхима̄никассапи кхӣн̣а̄савассапи на катхито. тесам̣ двиннампи нигхам̣сам̣ дассетум̣ имам̣ десанам̣ а̄рабхи. там̣ пана пат̣иккхиттам̣. сама̄паттила̄бхино хи адхима̄никасса нигхам̣се катхите суккхавипассакассапи адхима̄никасса катхитова хоти, сама̄паттила̄бхино ча кхӣн̣а̄савасса катхите суккхавипассакакхӣн̣а̄савасса катхитова хоти. етесам̣ пана двиннам̣ бхиккхӯнам̣ саппа̄йа̄саппа̄йам̣ катхетум̣ имам̣ десанам̣ а̄рабхи.
таттха сийа̄ – путхуджджанасса та̄ва а̄рамман̣ам̣ асаппа̄йам̣ хоту, кхӣн̣а̄савасса катхам̣ асаппа̄йанти. йадаггена путхуджджанасса асаппа̄йам̣, тадаггена кхӣн̣а̄савасса̄пи асаппа̄йамева. висам̣ на̄ма джа̄нитва̄ кха̄дитампи аджа̄нитва̄ кха̄дитампи висамева. на хи кхӣн̣а̄савенапи ‘‘ахам̣ кхӣн̣а̄саво’’ти асам̣вутена бхавитаббам̣. кхӣн̣а̄савенапи йуттапайуттенева бхавитум̣ ват̣т̣ати.
64. таттха саман̣ена̄ти буддхасаман̣ена. чхандара̄габйа̄па̄дена̄ти со авиджджа̄сан̇кха̄то висадосо чхандара̄гена ча бйа̄па̄дена ча руппати куппати. асаппа̄йа̄нӣти авад̣д̣хикара̄ни а̄рамман̣а̄ни. ануддхам̣сеййа̄ти сосеййа мила̄пеййа. саупа̄дисесанти сагахан̣асесам̣, упа̄дитаббам̣ ган̣хитаббам̣ идха упа̄дӣти вуттам̣. аналан̃ча те антара̄йа̄йа̄ти джӣвитантара̄йам̣ те ка̄тум̣ асаматтхам̣. раджосӯканти раджо ча вӣхисука̄ди ча сӯкам̣. асу ча висадосоти со ча висадосо. тадубхайена̄ти йа̄ са̄ асаппа̄йакирийа̄ ча йо висадосо ча, тена убхайена. путхуттанти махантабха̄вам̣.
евамева кхоти еттха саупа̄да̄насаллуддха̄ро вийа аппахӣно авиджджа̄висадосо дат̣т̣хаббо, асаппа̄йакирийа̄йа т̣хитабха̄во вийа чхасу два̄ресу асам̣вутака̄ло, тадубхайена ван̣е путхуттам̣ гате маран̣ам̣ вийа сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттанам̣, маран̣аматтам̣ дуккхам̣ вийа ан̃н̃атара̄йа гарука̄йа сам̣килит̣т̣ха̄йа а̄паттийа̄ а̄паджджанам̣ дат̣т̣хаббам̣. суккапаккхепи имина̄ва найена опаммасам̣санданам̣ ведитаббам̣.
65. сатийа̄йетам̣ адхивачананти еттха сати пан̃н̃а̄гатика̄. локика̄йа пан̃н̃а̄йа локика̄ хоти, локуттара̄йа локуттара̄. арийа̄йетам̣ пан̃н̃а̄йа̄ти парисуддха̄йа випассана̄пан̃н̃а̄йа.
ида̄ни кхӣн̣а̄савасса балам̣ дассенто со вата̄тиа̄дима̄ха. таттха сам̣вутака̄рӣти пихитака̄рӣ. ити видитва̄ нирупадхӣти евам̣ джа̄нитва̄ килесупадхипаха̄на̄ нирупадхи хоти, нирупа̄да̄ноти аттхо. упадхисан̇кхайе вимуттоти упадхӣнам̣ сан̇кхайабхӯте нибба̄не а̄рамман̣ато вимутто. упадхисминти ка̄мупадхисмим̣. ка̄йам̣ упасам̣хариссатӣти ка̄йам̣ аллӣйа̄пессати. идам̣ вуттам̣ хоти – тан̣хаккхайе нибба̄не а̄рамман̣ато вимутто кхӣн̣а̄саво пан̃ча ка̄магун̣е севитум̣, ка̄йам̣ ва̄ упасам̣хариссати читтам̣ ва̄ уппа̄дессатӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
сунаккхаттасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.