3. маха̄ваччхасуттаван̣н̣ана̄
193. евам̣ ме сутанти маха̄ваччхасуттам̣. таттха сахакатхӣти саддхим̣ва̄до, бахум̣ майа̄ тумхехи саддхим̣ катхитапуббанти катхам̣ са̄рети меттим̣ гхат̣ети. пурима̄ни хи две сутта̄ни етассева катхита̄ни, сам̣йуттаке абйа̄катасам̣йуттам̣ (сам̣. ни. 4.416 а̄дайо) на̄ма етассева катхитам̣ – ‘‘ким̣ ну кхо, бхо готама, сассато локо идамева саччам̣ могхаман̃н̃анти абйа̄катамета’’нти евам̣ екуттараника̄йепи имина̄ саддхим̣ катхитам̣ аттхийева. тасма̄ евама̄ха. самма̄самбуддхопи тасса а̄гата̄гатасса сан̇гахам̣ катва̄ ока̄самака̄сийева. касма̄? айан̃хи сассатадит̣т̣хико, сассатадит̣т̣хика̄ ча сӣгхам̣ ладдхим̣ на виссадждженти, васа̄теламаккхитапилотика̄ вийа чирена суджджханти. пассати ча бхагава̄ – ‘‘айам̣ парибба̄джако ка̄ле гаччханте гаччханте ладдхим̣ виссаджджетва̄ мама сантике паббаджитва̄ чха абхин̃н̃а̄йо саччхикатва̄ абхин̃н̃а̄таса̄вако бхависсатӣ’’ти. тасма̄ тасса а̄гата̄гатасса сан̇гахам̣ катва̄ ока̄самака̄сийева. идам̣ панасса паччхимагаманам̣. со хи имасмим̣ сутте таран̣ам̣ ва̄ хоту атаран̣ам̣ ва̄, йат̣т̣хим̣ отаритва̄ удаке патама̄но вийа саман̣асса готамасса сантикам̣ гантва̄ паббаджисса̄мӣти саннит̣т̣ха̄нам̣ катва̄ а̄гато. тасма̄ дхаммадесанам̣ йа̄чанто са̄дху ме бхавам̣ готамотиа̄дима̄ха. тасса бхагава̄ мӯлавасена сам̣кхиттадесанам̣, каммапатхавасена виттха̄радесанам̣ десеси. мӯлавасена четтха атисам̣кхитта̄ десана̄, каммапатхавасена сам̣кхитта̄ виттха̄расадиса̄. буддха̄нам̣ пана ниппарийа̄йена виттха̄радесана̄ на̄ма наттхи. чатувӣсатисамантапат̣т̣ха̄нампи хи саттапакаран̣е абхидхаммапит̣аке ча саббам̣ сам̣кхиттамева. тасма̄ мӯлавасена̄пи каммапатхавасена̄пи сам̣кхиттамева десесӣти ведитаббо.
194. таттха па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣ӣ кусалантиа̄дӣсу пат̣ипа̄т̣ийа̄ саттадхамма̄ ка̄ма̄вачара̄, анабхиджджха̄дайо тайо чатубхӯмика̄пи ват̣т̣анти.
йато кхо, ваччха, бхиккхуноти кин̃ча̄пи анийаметва̄ вуттам̣, йатха̄ пана джӣвакасутте ча чан̇кӣсутте ча, евам̣ имасмим̣ сутте ча атта̄намева сандха̄йетам̣ бхагавата̄ вуттанти ведитаббам̣.
195. аттхи пана̄ти ким̣ пуччха̄мӣти пуччхати? айам̣ кирасса ладдхи – ‘‘тасмим̣ тасмим̣ са̄сане саттха̄ва араха̄ хоти, са̄вако пана арахаттам̣ паттум̣ саматтхо наттхи. саман̣о ча готамо ‘йато кхо, ваччха, бхиккхуно’ти екам̣ бхиккхум̣ катхенто вийа катхети, аттхи ну кхо саман̣асса готамасса са̄вако арахаттаппатто’’ти. етаматтхам̣ пуччхисса̄мӣти пуччхати. таттха тит̣т̣хатӯти бхавам̣ та̄ва готамо тит̣т̣хату, бхаван̃хи локе па̄кат̣о араха̄ти аттхо. тасмим̣ бйа̄кате уттари бхиккхунӣа̄дӣнам̣ васена пан̃хам̣ пуччхи, бхагава̄писса бйа̄ка̄си.
196. а̄ра̄дхакоти сампа̄дако парипӯрако.
197. секха̄йа виджджа̄йа паттаббанти хет̣т̣химапхалаттайам̣ паттаббам̣. там̣ саббам̣ майа̄ ануппаттанти вадати. витан̣д̣ава̄дӣ пана̄ха – ‘‘катаме дхамма̄ секкха̄? чатта̄ро магга̄ апарийа̄панна̄ хет̣т̣хима̄ни ча тӣн̣и са̄ман̃н̃апхала̄нӣ’’ти (дха. са. 1023) вачанато арахаттамаггопи анена паттойева. пхалам̣ пана апаттам̣, тасса паттийа̄ уттари йогам̣ катха̄петӣти. со евам̣ сан̃н̃а̄петаббо –
‘‘йо ве килеса̄ни паха̄йа пан̃ча,
парипун̣н̣асекхо апариха̄надхаммо;
четовасиппатто сама̄хитиндрийо,
са ве т̣хитаттоти наро павуччатӣ’’ти. (а. ни. 4.5);
ана̄га̄мипуггало хи екантапарипун̣н̣асекхо. там̣ сандха̄йа ‘‘секха̄йа виджджа̄йа паттабба’’нти а̄ха. маггасса пана екачиттаккхан̣икатта̄ таттха т̣хитасса пуччха̄ на̄ма наттхи. имина̄ суттена маггопи бахучиттаккхан̣ико хотӯти че. етам̣ на буддхавачанам̣, вуттага̄тха̄йа ча аттхо вируджджхати. тасма̄ ана̄га̄мипхале т̣хатва̄ арахаттамаггасса випассанам̣ катха̄петӣти ведитаббо. йасма̄ панасса на кевалам̣ суддхаарахаттассева упаниссайо, чханнампи абхин̃н̃а̄нам̣ упаниссайо аттхи, тасма̄ бхагава̄ – ‘‘евамайам̣ саматхе каммам̣ катва̄ пан̃ча абхин̃н̃а̄ ниббаттессати, випассана̄йа каммам̣ катва̄ арахаттам̣ па̄пун̣иссати. евам̣ чхал̣абхин̃н̃о маха̄са̄вако бхависсатӣ’’ти випассана̄маттам̣ акатхетва̄ саматхавипассана̄ а̄чиккхи.
198. сати сатиа̄йатанети сати сатика̄ран̣е. кин̃четтха ка̄ран̣ам̣? абхин̃н̃а̄ ва̄ абхин̃н̃а̄па̄дакаджджха̄нам̣ ва̄ аваса̄не пана арахаттам̣ ва̄ ка̄ран̣ам̣ арахаттасса випассана̄ ва̄ти ведитаббам̣.
200. паричин̣н̣о ме бхагава̄ти сатта хи секха̄ бхагавантам̣ паричаранти на̄ма, кхӣн̣а̄савена бхагава̄ паричин̣н̣о хоти. ити сан̇кхепена арахаттам̣ бйа̄каронто тхеро евама̄ха. те пана бхиккхӯ таматтхам̣ на джа̄ним̣су, аджа̄нанта̄ва тасса вачанам̣ сампат̣иччхитва̄. бхагавато а̄рочесум̣. девата̄ти тесам̣ гун̣а̄нам̣ ла̄бхӣ девата̄. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
маха̄ваччхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.