4. маха̄ма̄лукйасуттаван̣н̣ана̄
129. евам̣ ме сутанти маха̄ма̄лукйасуттам̣. таттха орамбха̄гийа̄нӣти хет̣т̣ха̄ кот̣т̣ха̄сика̄ни ка̄мабхаве ниббаттисам̣ваттаника̄ни. сам̣йоджана̄нӣти бандхана̄ни. касса кхо на̄ма̄ти касса девасса ва̄ мануссасса ва̄ десита̄ни дха̄реси, ким̣ твамевеко ассоси, на ан̃н̃о кочӣти? анусетӣти аппахӣната̄йа анусети. анусайама̄но сам̣йоджанам̣ на̄ма хоти.
еттха ча бхагавата̄ сам̣йоджанам̣ пуччхитам̣, тхеренапи сам̣йоджанамева бйа̄катам̣. евам̣ сантепи тасса ва̄де бхагавата̄ досо а̄ропито. со касма̄ти че? тхерасса татха̄ладдхикатта̄. айан̃хи тасса ладдхи ‘‘самуда̄ча̄раккхан̣ейева килесехи сам̣йутто на̄ма хоти, итарасмим̣ кхан̣е асам̣йутто’’ти. тенасса бхагавата̄ досо а̄ропито. атха̄йасма̄ а̄нандо чинтеси – ‘‘бхагавата̄ бхиккхусан̇гхасса дхаммам̣ десесса̄мӣти аттано дхаммата̄йева айам̣ дхаммадесана̄ а̄раддха̄, са̄ имина̄ апан̣д̣итена бхиккхуна̄ висам̣ва̄дита̄. ханда̄хам̣ бхагавантам̣ йа̄читва̄ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десесса̄мӣ’’ти. со евамака̄си. там̣ дассетум̣ ‘‘евам̣ вутте а̄йасма̄ а̄нандо’’тиа̄ди вуттам̣.
таттха сакка̄йадит̣т̣хипарийут̣т̣хитена̄ти сакка̄йадит̣т̣хийа̄ гахитена абхибхӯтена. сакка̄йадит̣т̣хипаретена̄ти сакка̄йадит̣т̣хийа̄ анугатена. ниссаран̣анти дит̣т̣хиниссаран̣ам̣ на̄ма нибба̄нам̣, там̣ йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. аппат̣ивинӣта̄ти авинодита̄ анӣхат̣а̄. орамбха̄гийам̣ сам̣йоджананти хет̣т̣ха̄бха̄гийасам̣йоджанам̣ на̄ма хоти. сесападесупи есева найо. суккапаккхо утта̄наттхойева. ‘‘са̄нусайа̄ пахӣйатӣ’’ти вачанато панеттха екачче ‘‘ан̃н̃ам̣ сам̣йоджанам̣ ан̃н̃о анусайо’’ти ваданти. ‘‘йатха̄ хи сабйан̃джанам̣ бхатта’’нти вутте бхаттато ан̃н̃ам̣ бйан̃джанам̣ хоти, евам̣ ‘‘са̄нусайа̄’’ти вачанато парийут̣т̣ха̄насакка̄йадит̣т̣хито ан̃н̃ена анусайена бхавитаббанти тесам̣ ладдхи. те ‘‘сасӣсам̣ па̄рупитва̄’’тиа̄дӣхи пат̣иккхипитабба̄. на хи сӣсато ан̃н̃о пурисо аттхи. атха̄пи сийа̄ – ‘‘йади тадева сам̣йоджанам̣ со анусайо, евам̣ санте бхагавата̄ тхерасса тарун̣ӯпамо упа̄рамбхо дуа̄ропито хотӣ’’ти. на дуа̄ропито, касма̄? евам̣ладдхикатта̄ти виттха̄ритаметам̣. тасма̄ сойева килесо бандханат̣т̣хена сам̣йоджанам̣, аппахӣнат̣т̣хена анусайоти имаматтхам̣ сандха̄йа бхагавата̄ ‘‘са̄нусайа̄ пахӣйатӣ’’ти евам̣ вуттанти ведитаббам̣.
132. тачам̣ чхетва̄тиа̄дӣсу идам̣ опаммасам̣санданам̣ – тачаччхедо вийа хи сама̄патти дат̣т̣хабба̄, пхеггуччхедо вийа випассана̄, са̄раччхедо вийа магго. пат̣ипада̄ пана локийалокуттарамиссака̄ва ват̣т̣ати. евамете дат̣т̣хабба̄ти еварӯпа̄ пуггала̄ евам̣ дат̣т̣хабба̄.
133. упадхививека̄ти упадхививекена. имина̄ пан̃чака̄магун̣авивеко катхито. акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄ти имина̄ нӣваран̣аппаха̄нам̣ катхитам̣. ка̄йадут̣т̣хулла̄нам̣ пат̣иппассаддхийа̄ти имина̄ ка̄йа̄ласийапат̣иппассаддхи катхита̄. вивиччева ка̄мехӣти упадхививекена ка̄мехи вина̄ хутва̄. вивичча акусалехӣти акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄нена ка̄йадут̣т̣хулла̄нам̣ пат̣иппассаддхийа̄ ча акусалехи вина̄ хутва̄. йадева таттха хотӣти йам̣ таттха антосама̄паттиккхан̣ейева сама̄паттисамут̣т̣хитан̃ча рӯпа̄дидхаммаджа̄там̣ хоти. те дхаммети те рӯпагатантиа̄дина̄ найена вутте рӯпа̄дайо дхамме. аниччатоти на ниччато. дуккхатоти на сукхато. рогатотиа̄дӣсу а̄ба̄дхат̣т̣хена рогато, антодосат̣т̣хена ган̣д̣ато, анупавиддхат̣т̣хена дуккхаджананат̣т̣хена ча саллато, дуккхат̣т̣хена агхато, рогат̣т̣хена а̄ба̄дхато, асакат̣т̣хена парато, палуджджанат̣т̣хена палокато, ниссаттат̣т̣хена сун̃н̃ато, на аттат̣т̣хена анаттато. таттха аниччато, палокатоти двӣхи падехи аниччалаккхан̣ам̣ катхитам̣, дуккхатотиа̄дӣхи чхахи дуккхалаккхан̣ам̣, парато сун̃н̃ато анаттатоти тӣхи анатталаккхан̣ам̣.
со техи дхаммехӣти со техи евам̣ тилаккхан̣ам̣ а̄ропетва̄ дит̣т̣хехи антосама̄паттийам̣ пан̃чаккхандхадхаммехи. читтам̣ пат̣ива̄петӣти читтам̣ пат̣исам̣харати мочети апанети. упасам̣харатӣти випассана̄читтам̣ та̄ва саванавасена тхутивасена парийаттивасена пан̃н̃аттивасена ча етам̣ сантам̣ нибба̄нанти евам̣ асан̇кхата̄йа амата̄йа дха̄туйа̄ упасам̣харати. маггачиттам̣ нибба̄нам̣ а̄рамман̣акаран̣авасенева етам̣ сантаметам̣ пан̣ӣтанти на евам̣ вадати, имина̄ пана а̄ка̄рена там̣ пат̣ивиджджханто таттха читтам̣ упасам̣харатӣти аттхо. со таттха т̣хитоти та̄йа тилаккхан̣а̄рамман̣а̄йа випассана̄йа т̣хито. а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄тӣти ануккамена чатта̄ро магге бха̄ветва̄ па̄пун̣а̄ти. тенева дхаммара̄гена̄ти саматхавипассана̄дхамме чхандара̄гена. саматхавипассана̄су хи саббасо чхандара̄гам̣ парийа̄да̄тум̣ сакконто арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, асакконто ана̄га̄мӣ хоти.
йадева таттха хоти ведана̄гатанти идха пана рӯпам̣ на гахитам̣. касма̄? саматиккантатта̄. айан̃хи хет̣т̣ха̄ рӯпа̄вачараджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ рӯпам̣ атиккамитва̄ арӯпа̄вачарасама̄паттим̣ сама̄панноти саматхавасенапинена рӯпам̣ атиккантам̣, хет̣т̣ха̄ рӯпам̣ саммадева саммаситва̄ там̣ атиккамма ида̄ни арӯпам̣ саммасатӣти випассана̄васенапинена рӯпам̣ атиккантам̣. арӯпе пана саббасопи рӯпам̣ наттхӣти там̣ сандха̄йапи идха рӯпам̣ на гахитам̣.
атха кин̃чарахӣти ким̣ пуччха̄мӣти пуччхати? саматхавасена гаччхато читтекаггата̄ дхурам̣ хоти, со четовимутто на̄ма. випассана̄васена гаччхато пан̃н̃а̄ дхурам̣ хоти, со пан̃н̃а̄вимутто на̄ма̄ти еттха тхерасса кан̇кха̄ наттхи. айам̣ сабха̄вадхаммойева, саматхавасенева пана гаччхантесу еко четовимутто на̄ма хоти, еко пан̃н̃а̄вимутто. випассана̄васена гаччхантесупи еко пан̃н̃а̄вимутто на̄ма хоти, еко четовимуттоти еттха ким̣ ка̄ран̣анти пуччхати.
индрийавематтатам̣ вада̄мӣти индрийана̄наттатам̣ вада̄ми. идам̣ вуттам̣ хоти, на твам̣, а̄нанда, даса па̄рамийо пӯретва̄ саббан̃н̃утам̣ пат̣ивиджджхи, тена те етам̣ апа̄кат̣ам̣. ахам̣ пана пат̣ивиджджхим̣, тена ме етам̣ па̄кат̣ам̣. еттха хи индрийана̄наттата̄ ка̄ран̣ам̣. саматхавасенева хи гаччхантесу екасса бхиккхуно читтекаггата̄ дхурам̣ хоти, со четовимутто на̄ма хоти. екасса пан̃н̃а̄ дхурам̣ хоти, со пан̃н̃а̄вимутто на̄ма хоти. випассана̄васенева ча гаччхантесу екасса пан̃н̃а̄ дхурам̣ хоти, со пан̃н̃а̄вимутто на̄ма хоти. екасса читтекаггата̄ дхурам̣ хоти, со четовимутто на̄ма хоти. две аггаса̄вака̄ саматхавипассана̄дхурена арахаттам̣ патта̄. тесу дхаммасена̄пати пан̃н̃а̄вимутто джа̄то, маха̄моггалла̄наттхеро четовимутто. ити индрийавематтаметтха ка̄ран̣анти ведитаббам̣. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
маха̄ма̄лукйасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.