8. абхайара̄джакума̄расуттаван̣н̣ана̄

83. евам̣ ме сутанти абхайасуттам̣. таттха абхайоти тасса на̄мам̣. ра̄джакума̄роти бимбиса̄расса орасапутто. ва̄дам̣ а̄ропехӣти досам̣ а̄ропехи. нерайикоти нирайе ниббаттако. каппат̣т̣хоти каппат̣т̣хитико. атекиччхоти буддхасахассена̄пи тикиччхитум̣ на сакка̄. уггилитунти две анте мочетва̄ катхетум̣ асакконто уггилитум̣ бахи нӣхаритум̣ на саккхити. огилитунти пуччха̄йа досам̣ датва̄ ха̄ретум̣ асакконто огилитум̣ анто павесетум̣ на саккхити.

евам̣, бхантети ниган̣т̣хо кира чинтеси – ‘‘саман̣о готамо майхам̣ са̄ваке бхиндитва̄ ган̣ха̄ти, ханда̄хам̣ екам̣ пан̃хам̣ абхисан̇кхароми, йам̣ пут̣т̣хо саман̣о готамо уккут̣ико хутва̄ нисинно ут̣т̣ха̄тум̣ на саккхиссатӣ’’ти. со абхайасса геха̄ нӣхат̣абхатто синиддхабходжанам̣ бхун̃джанто бахӯ пан̃хе абхисан̇кхаритва̄ – ‘‘еттха саман̣о готамо имам̣ на̄ма досам̣ дассессати, еттха имам̣ на̄ма̄’’ти саббе паха̄йа ча̄тума̄саматтхаке имам̣ пан̃хам̣ аддаса. атхасса етадахоси – ‘‘имасса пан̃хасса пуччха̄йа ва̄ виссаджджане ва̄ на сакка̄ досо да̄тум̣, оват̣т̣икаса̄ро айам̣, ко ну кхо имам̣ гахетва̄ саман̣асса готамасса ва̄дам̣ а̄ропессатӣ’’ти. тато ‘‘абхайо ра̄джакума̄ро пан̣д̣ито, со саккхиссатӣти там̣ угган̣ха̄пемӣ’’ти нит̣т̣хам̣ гантва̄ угган̣ха̄песи. со ва̄даджджха̄сайата̄йа тасса вачанам̣ сампат̣иччханто ‘‘евам̣, бханте,’’ти а̄ха.

84. ака̄ло кхо аджджа̄ти айам̣ пан̃хо чатӯхи ма̄сехи абхисан̇кхато, таттха идам̣ гахетва̄ идам̣ виссаджджийама̄не дивасабха̄го наппахоссатӣти ман̃н̃анто евам̣ чинтеси. со да̄нӣти све да̄ни. аттачатуттхоти касма̄ бахӯхи саддхим̣ на нимантеси? евам̣ кирасса ахоси – ‘‘бахӯсу нисиннесу тхокам̣ датва̄ вадантасса ан̃н̃ам̣ суттам̣ ан̃н̃ам̣ ка̄ран̣ам̣ ан̃н̃ам̣ татха̄рӯпам̣ ваттхум̣ а̄харитва̄ дассессати, евам̣ санте калахо ва̄ кола̄халамева ва̄ бхависсати. атха̄пи екакам̣йева нимантесса̄ми, евампи ме гараха̄ уппаджджиссати ‘йа̄вамаччхарӣ ва̄йам̣ абхайо, бхагавантам̣ дивасе дивасе бхиккхӯнам̣ сатенапи сахассенапи саддхим̣ чарантам̣ дисва̄пи екакам̣йева нимантесӣ’’’ти. ‘‘евам̣ пана досо на бхависсатӣ’’ти апарехи тӣхи саддхим̣ аттачатуттхам̣ нимантеси.

85. на кхветтха, ра̄джакума̄ра, екам̣сена̄ти на кхо, ра̄джакума̄ра, еттха пан̃хе екам̣сена виссаджджанам̣ хоти. еварӯпан̃хи ва̄чам̣ татха̄гато бха̄сеййа̄пи на бха̄сеййа̄пи. бха̄ситапаччайена аттхам̣ пассанто бха̄сеййа, апассанто на бха̄сеййа̄ти аттхо. ити бхагава̄ маха̄ниган̣т̣хена чатӯхи ма̄сехи абхисан̇кхатам̣ пан̃хам̣ асанипа̄тена паббатакӯт̣ам̣ вийа екавачаненева сам̣чун̣н̣еси. анассум̣ ниган̣т̣ха̄ти нат̣т̣ха̄ ниган̣т̣ха̄.

86. ан̇ке нисинно хотӣти ӯрӯсу нисинно хоти. лесава̄дино хи ва̄дам̣ пат̣т̣хапента̄ кин̃чидева пхалам̣ ва̄ пуппхам̣ ва̄ поттхакам̣ ва̄ гахетва̄ нисӣданти. те аттано джайе сати парам̣ аджджхоттхаранти, парасса джайе сати пхалам̣ кха̄данта̄ вийа пуппхам̣ гха̄йанта̄ вийа поттхакам̣ ва̄чента̄ вийа виккхепам̣ дассенти. айам̣ пана чинтеси – ‘‘самма̄самбуддхо еса осат̣асан̇га̄мо парава̄дамаддано. саче ме джайо бхависсати, иччетам̣ кусалам̣. но че бхависсати, да̄ракам̣ виджджхитва̄ рода̄песса̄ми. тато пассатха, бхо, айам̣ да̄рако родати, ут̣т̣хахатха та̄ва, паччха̄пи джа̄нисса̄ма̄’’ти тасма̄ да̄ракам̣ гахетва̄ нисӣди. бхагава̄ пана ра̄джакума̄рато сахассагун̣енапи сатасахассагун̣енапи ва̄дӣваратаро, ‘‘имамевасса да̄ракам̣ упамам̣ катва̄ ва̄дам̣ бхиндисса̄мӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси ра̄джакума̄ра̄’’тиа̄дима̄ха.

таттха мукхе а̄хареййа̄ти мукхе т̣хапеййа. а̄хареййасса̄ханти апанеййам̣ асса ахам̣. а̄дикенева̄ти пат̣хамапайогенева. абхӯтанти абхӯтаттхам̣. атаччханти на таччхам̣. анаттхасам̣хитанти на аттхасам̣хитам̣ на вад̣д̣хинисситам̣. аппийа̄ амана̄па̄ти нева пийа̄ на мана̄па̄. имина̄ найенева саббаттха аттхо дат̣т̣хаббо.

таттха аппийапаккхе пат̣хамава̄ча̄ ачорам̣йева чороти, ада̄сам̣йева да̄соти, адуппайуттам̣йева дуппайуттоти паватта̄. на там̣ татха̄гато бха̄сати. дутийава̄ча̄ чорам̣йева чоро айантиа̄дивасена паватта̄. тампи татха̄гато на бха̄сати. татийава̄ча̄ ‘‘ида̄ни акатапун̃н̃ата̄йа дуггато дуббан̣н̣о аппесаккхо, идха т̣хатва̄пи пуна пун̃н̃ам̣ на кароси, дутийачиттава̄ре катхам̣ чатӯхи апа̄йехи на муччиссасӣ’’ти евам̣ маха̄джанасса аттхапуреккха̄рена дхаммапуреккха̄рена ануса̄санӣпуреккха̄рена ча ваттаббава̄ча̄. татра ка̄лан̃н̃ӯ татха̄гатоти тасмим̣ татийабйа̄каран̣е тасса̄ ва̄ча̄йа бйа̄каран̣аттха̄йа татха̄гато ка̄лан̃н̃ӯ хоти, маха̄джанасса а̄да̄нака̄лам̣ гахан̣ака̄лам̣ джа̄нитва̄ва бйа̄каротӣти аттхо.

пийапаккхе пат̣хамава̄ча̄ ат̣т̣ха̄нийакатха̄ на̄ма. са̄ евам̣ ведитабба̄ – евам̣ кира га̄мава̄симахаллакам̣ нагарам̣ а̄гантва̄ па̄на̄га̄ре пивантам̣ ван̃четука̄ма̄ самбахула̄ дхутта̄ пӣтат̣т̣ха̄не т̣хатва̄ тена саддхим̣ сурам̣ пиванта̄ ‘‘имасса нива̄санапа̄вуран̣ампи хаттхе бхан̣д̣акампи саббам̣ ган̣хисса̄ма̄’’ти чинтетва̄ катикам̣ акам̣су – ‘‘екекам̣ аттапаччаккхакатхам̣ катхема, йо ‘абхӯта’нти катхеси, катхитам̣ ва̄ на саддахати, там̣ да̄сам̣ катва̄ ган̣хисса̄ма̄’’ти. тампи махаллакам̣ пуччхим̣су ‘‘тумха̄кампи та̄та руччатӣ’’ти. евам̣ хоту та̄та̄ти.

еко дхутто а̄ха – майхам̣, бхо ма̄ту, майи куччхигате капит̣т̣хапхаладохало ахоси. са̄ ан̃н̃ам̣ капит̣т̣хаха̄ракам̣ алаббхама̄на̄ мам̣йева песеси. ахам̣ гантва̄ руккхам̣ абхирухитум̣ асакконто аттана̄ва атта̄нам̣ па̄де гахетва̄ муггарам̣ вийа руккхасса упари кхипим̣; атха са̄кхато са̄кхам̣ вичаранто пхала̄ни гахетва̄ отаритум̣ асакконто гхарам̣ гантва̄ ниссен̣им̣ а̄харитва̄ оруйха ма̄ту сантикам̣ гантва̄ пхала̄ни ма̄туйа̄ ада̄сим̣; та̄ни пана маханта̄ни хонти ча̄т̣иппама̄н̣а̄ни. тато ме ма̄тара̄ ека̄сане нисинна̄йа самасат̣т̣хипхала̄ни кха̄дита̄ни. майа̄ екуччхан̇гена а̄нӣтапхалесу сесака̄ни куласантаке га̄ме кхуддакамахаллака̄нам̣ ахесум̣. амха̄кам̣ гхарам̣ сол̣асахаттхам̣, сесапариккха̄рабхан̣д̣акам̣ апанетва̄ капит̣т̣хапхалехева йа̄ва чхаданам̣ пӯритам̣. тато атирека̄ни гахетва̄ гехадва̄ре ра̄сим̣ акам̣су. со асӣтихаттхуббедхо паббато вийа ахоси. ким̣ ӣдисам̣, бхо сакка̄, саддахитунти?

га̄микамахаллако тун̣хӣ нисӣдитва̄ саббесам̣ катха̄парийоса̄не пуччхито а̄ха – ‘‘евам̣ бхависсати та̄та̄, махантам̣ рат̣т̣хам̣, рат̣т̣хамахантата̄йа сакка̄ саддахиту’’нти. йатха̄ ча тена, евам̣ сесехипи татха̄рӯпа̄су никка̄ран̣акатха̄су катхита̄су а̄ха – майхампи та̄та̄ сун̣а̄тха, на тумха̄кам̣йева кула̄ни, амха̄кампи кулам̣ маха̄кулам̣, амха̄кам̣ пана авасесакхеттехи каппа̄сакхеттам̣ махантатарам̣. тасса анекакарӣсасатасса каппа̄сакхеттасса маджджхе еко каппа̄саруккхо маха̄ асӣтихаттхуббедхо ахоси. тасса пан̃ча са̄кха̄, та̄су авасесаса̄кха̄ пхалам̣ на ган̣хим̣су, па̄чӣнаса̄кха̄йа екамева маха̄ча̄т̣иматтам̣ пхалам̣ ахоси. тасса чха ам̣сийо, чхасу ам̣сӣсу чха каппа̄сапин̣д̣ийо пуппхита̄. ахам̣ массум̣ ка̄ретва̄ нха̄тавилитто кхеттам̣ гантва̄ та̄ каппа̄сапин̣д̣ийо пуппхита̄ дисва̄ т̣хитакова хаттхам̣ паса̄ретва̄ ган̣хим̣. та̄ каппа̄сапин̣д̣ийо тха̄масампанна̄ чха да̄са̄ ахесум̣. те саббе мам̣ екакам̣ оха̄йа пала̄та̄. еттаке аддха̄не те на пасса̄ми, аджджа дит̣т̣ха̄, тумхе те чха джана̄. твам̣ нандо на̄ма, твам̣ пун̣н̣о на̄ма, твам̣ вад̣д̣хама̄но на̄ма, твам̣ читто на̄ма твам̣ ман̇гало на̄ма, твам̣ пот̣т̣хийо на̄ма̄ти ватва̄ ут̣т̣ха̄йа нисиннакейева чӯл̣а̄су гахетва̄ ат̣т̣ха̄си. те ‘‘на майам̣ да̄са̄’’типи ваттум̣ на̄саккхим̣су. атха не кад̣д̣ханто виниччхайам̣ нетва̄ лаккхан̣ам̣ а̄ропетва̄ йа̄ваджӣвам̣ да̄се катва̄ парибхун̃джи. еварӯпим̣ катхам̣ татха̄гато на бха̄сати.

дутийава̄ча̄ а̄мисахетуча̄т̣укамйата̄дивасена на̄наппака̄ра̄ паресам̣ тхоманава̄ча̄ чева, чоракатхам̣ ра̄джакатханти а̄динайаппаватта̄ тираччха̄накатха̄ ча. тампи татха̄гато на бха̄сати. татийава̄ча̄ арийасаччасаннисситакатха̄, йам̣ вассасатампи сун̣анта̄ пан̣д̣ита̄ нева титтим̣ гаччханти. ити татха̄гато нева саббампи аппийава̄чам̣ бха̄сати на пийава̄чам̣. татийам̣ татийамева пана бха̄ситаббака̄лам̣ анатиккамитва̄ бха̄сати. таттха татийам̣ аппийава̄чам̣ сандха̄йа хет̣т̣ха̄ дахаракума̄раупама̄ а̄гата̄ти ведитаббам̣.

87. уда̄ху т̣ха̄насоветанти уда̄ху т̣ха̄нуппаттикан̃а̄н̣ена тан̇кхан̣ам̣йева там̣ татха̄гатасса упат̣т̣ха̄тӣти пуччхати. сан̃н̃а̄тоти н̃а̄то пан̃н̃а̄то па̄кат̣о. дхаммадха̄тӯти дхаммасабха̄во. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ассетам̣ адхивачанам̣. там̣ бхагавата̄ суппат̣ивиддхам̣, хаттхагатам̣ бхагавато. тасма̄ со йам̣ йам̣ иччхати, там̣ там̣ саббам̣ т̣ха̄насова пат̣ибха̄тӣти. сесам̣ саббаттха утта̄намева. айам̣ пана дхаммадесана̄ неййапуггалавасена паринит̣т̣хита̄ти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

абхайара̄джакума̄расуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.