8. косамбийасуттаван̣н̣ана̄

491. евам̣ ме сутанти косамбийасуттам̣. таттха косамбийанти евам̣на̄маке нагаре. тасса кира нагарасса а̄ра̄мапоккхаран̣ӣа̄дӣсу тесу тесу т̣ха̄несу косамбаруккха̄ва уссанна̄ ахесум̣, тасма̄ косамбӣти сан̇кхам̣ агама̄си. кусамбасса на̄ма исино ассамато авидӯре ма̄питатта̄типи еке. гхосита̄ра̄мети гхоситасет̣т̣хина̄ ка̄рите а̄ра̄ме.

пуббе кира аддиларат̣т̣хам̣ на̄ма ахоси. тато котӯхалако на̄ма далиддо чха̄такабхайена сапуттада̄ро кеда̄рапариччхиннам̣ субхиккхам̣ рат̣т̣хам̣ гаччханто путтам̣ вахитум̣ асакконто чхад̣д̣етва̄ агама̄си. ма̄та̄ ниваттитва̄ там̣ гахетва̄ гата̄. те екам̣ гопа̄лакага̄макам̣ пависим̣су, гопа̄лака̄нан̃ча тада̄ пахатапа̄йасо пат̣ийатто хоти, тато па̄йасам̣ лабхитва̄ бхун̃джим̣су. атха со пурисо пахӯтапа̄йасам̣ бхун̃джитва̄ джира̄петум̣ асакконто раттибха̄ге ка̄лам̣ катва̄ таттхева сунакхийа̄ куччхимхи пат̣исандхим̣ гахетва̄ куккуро джа̄то. со гопа̄лакасса пийо ахоси мана̄по, гопа̄лако ча паччекабуддхам̣ упат̣т̣ха̄си. паччекабуддхопи бхаттакичча̄васа̄не куккурасса екам̣ пин̣д̣ам̣ дети. со паччекабуддхе синехам̣ уппа̄детва̄ гопа̄лакена саддхим̣ пан̣н̣аса̄лампи гаччхати.

со гопа̄лаке асаннихите бхаттавела̄йа сайамева гантва̄ ка̄ла̄рочанаттхам̣ пан̣н̣аса̄ладва̄ре бхуссати, антара̄маггепи чан̣д̣амиге дисва̄ бхусситва̄ пала̄пети. со паччекабуддхе мудукена читтена ка̄лам̣ катва̄ девалоке ниббатти. татрасса гхосакадевапуттотвева на̄мам̣ ахоси. со девалокато чавитва̄ косамбийам̣ екасмим̣ кулагхаре ниббатти. там̣ апуттако сет̣т̣хи тасса ма̄та̄питӯнам̣ дханам̣ датва̄ путтам̣ катва̄ аггахеси. атха со аттано путте джа̄те саттаккхаттум̣ ма̄ра̄петум̣ упакками. со пун̃н̃авантата̄йа саттасупи т̣ха̄несу маран̣ам̣ аппатва̄ аваса̄не ека̄йа сет̣т̣хидхӣта̄йа веййаттийена ладдхаджӣвико апарабха̄ге питуаччайена сет̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ патва̄ гхоситасет̣т̣хи на̄ма джа̄то. ан̃н̃епи косамбийам̣ куккут̣асет̣т̣хи па̄ва̄рикасет̣т̣хӣти две сет̣т̣хино санти. имехи саддхим̣ тайо ахесум̣.

тена ча самайена тесам̣ саха̄йака̄нам̣ сет̣т̣хӣнам̣ кулӯпака̄ пан̃часата̄ исайо паббатапа̄де васим̣су. те ка̄лена ка̄лам̣ лон̣амбиласеванаттха̄йа мануссапатхам̣ а̄гаччханти. атхекасмим̣ ва̄ре гимхасамайе мануссапатхам̣ а̄гаччханта̄ нирудакамаха̄канта̄рам̣ атиккамитва̄ канта̄рапарийоса̄не махантам̣ нигродхаруккхам̣ дисва̄ чинтесум̣ – ‘‘йа̄дисо айам̣ руккхо, аддха̄ еттха махесаккха̄йа девата̄йа бхавитаббам̣, са̄дху ватасса, саче но па̄нӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ дадеййа̄’’ти. девата̄ исӣнам̣ аджджха̄сайам̣ видитва̄ имесам̣ сан̇гахам̣ карисса̄мӣти аттано а̄нубха̄вена вит̣апантарато нан̇галасӣсаматтам̣ удакадха̄рам̣ паваттеси. исиган̣о раджатаккхандхасадисам̣ удакават̣т̣им̣ дисва̄ аттано бха̄джанехи удакам̣ гахетва̄ парибхогам̣ катва̄ чинтеси – ‘‘девата̄йа амха̄кам̣ парибхогаудакам̣ диннам̣, идам̣ пана ага̄макам̣ маха̄аран̃н̃ам̣, са̄дху ватасса, саче но а̄ха̄рампи дадеййа̄’’ти. девата̄ исӣнам̣ упасам̣каппанавасена дибба̄ни йа̄гукхаджджака̄дӣни датва̄ сантаппеси. исайо чинтайим̣су – ‘‘девата̄йа амха̄кам̣ парибхогаудакампи бходжанампи саббам̣ диннам̣, са̄дху ватасса, саче но атта̄нам̣ дассеййа̄’’ти.

девата̄ тесам̣ аджджха̄сайам̣ видитва̄ упад̣д̣хака̄йам̣ дассеси. те а̄хам̣су – ‘‘девате, махатӣ те сампатти, ким̣ каммам̣ катва̄ имам̣ сампаттим̣ адхигата̄сӣ’’ти? бханте, на̄тимахантам̣ париттакам̣ каммам̣ катва̄ти. упад̣д̣хаупосатхакаммам̣ нисса̄йа хи девата̄йа са̄ сампатти ладдха̄.

ана̄тхапин̣д̣икасса кира гехе айам̣ девапутто каммака̄ро ахоси. сет̣т̣хисса хи гехе упосатхадивасесу антамасо да̄сакаммака̄ре упа̄да̄йа саббо джано упосатхико хоти. екадивасам̣ айам̣ каммака̄ро екакова па̄то ут̣т̣ха̄йа каммантам̣ гато. маха̄сет̣т̣хи нива̄пам̣ лабханамануссе саллаккхенто етассевекасса аран̃н̃ам̣ гатабха̄вам̣ н̃атва̄ асса са̄йама̄саттха̄йа нива̄пам̣ ада̄си. бхаттака̄рика̄ да̄сӣ екассева бхаттам̣ пачитва̄ аран̃н̃ато а̄гатасса бхаттам̣ вад̣д̣хетва̄ ада̄си, каммака̄ро а̄ха – ‘‘ан̃н̃есу дивасесу имасмим̣ ка̄ле гехам̣ екасаддам̣ ахоси, аджджа ативийа саннисиннам̣, ким̣ ну кхо ета’’нти? тасса са̄ а̄чиккхи – ‘‘аджджа имасмим̣ гехе саббе манусса̄ упосатхика̄, маха̄сет̣т̣хи туйхевекасса нива̄пам̣ ада̄сӣ’’ти. евам̣ амма̄ти? а̄ма са̄мӣти. имасмим̣ ка̄ле упосатхам̣ сама̄диннасса упосатхакаммам̣ хоти на хотӣти маха̄сет̣т̣хим̣ пуччха амма̄ти? та̄йа гантва̄ пуччхито маха̄сет̣т̣хи а̄ха – ‘‘сакалаупосатхакаммам̣ на хоти, упад̣д̣хакаммам̣ пана хоти, упосатхико хотӯ’’ти. каммака̄ро бхаттам̣ абхун̃джитва̄ мукхам̣ виккха̄летва̄ упосатхико хутва̄ васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ нипаджджи. тасса а̄ха̄рапариккхӣн̣ака̄йасса раттим̣ ва̄то куппи. со паччӯсасамайе ка̄лам̣ катва̄ упад̣д̣хаупосатхакамманиссандена маха̄ват̣т̣аниат̣авийам̣ нигродхаруккхе девапутто хутва̄ ниббатти. со там̣ паваттим̣ исӣнам̣ а̄рочеси.

исайо тумхехи майам̣ буддхо, дхаммо, сан̇гхоти асутапуббам̣ са̄вита̄, уппанно ну кхо локе буддхоти? а̄ма, бханте, уппанноти. ида̄ни кухим̣ васатӣти? са̄ваттхим̣ нисса̄йа джетаване, бхантети. исайо тит̣т̣хатха та̄ва тумхе майам̣ саттха̄рам̣ пассисса̄ма̄ти хат̣т̣хатут̣т̣ха̄ никкхамитва̄ анупуббена косамбинагарам̣ сампа̄пун̣им̣су. маха̄сет̣т̣хино, ‘‘исайо а̄гата̄’’ти паччуггаманам̣ катва̄, ‘‘све амха̄кам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха, бханте’’ти нимантетва̄ пунадивасе исиган̣асса маха̄да̄нам̣ адам̣су. исайо бхун̃джитва̄ва гаччха̄ма̄ти а̄пуччхим̣су. тумхе, бханте, ан̃н̃асмим̣ ка̄ле екампи ма̄сам̣ двепи тайопи чатта̄ропи ма̄се васитва̄ гаччхатха. имасмим̣ пана ва̄ре хиййо а̄гантва̄ аджджева гаччха̄ма̄ти вадатха, кимиданти? а̄ма гахапатайо буддхо локе уппанно, на кхо пана сакка̄ джӣвитантара̄йо видитум̣, тена майам̣ турита̄ гаччха̄ма̄ти. тена хи, бханте, майампи гаччха̄ма, амхехи саддхим̣йева гаччхатха̄ти. тумхе ага̄рийа̄ на̄ма маха̄джат̣а̄, тит̣т̣хатха тумхе, майам̣ пуретарам̣ гамисса̄ма̄ти никкхамитва̄ екасмим̣ т̣ха̄не двепи диваса̄ни аваситва̄ туритагаманенева са̄ваттхим̣ патва̄ джетаванавиха̄ре саттху сантикамева агамам̣су. саттху мадхурадхаммакатхам̣ сутва̄ саббева паббаджитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣им̣су.

тепи тайо сет̣т̣хино пан̃чахи пан̃чахи сакат̣асатехи саппимадхупха̄н̣ита̄дӣни чева пат̣т̣уннадукӯла̄дӣни ча а̄да̄йа косамбито никкхамитва̄ анупуббена са̄ваттхим̣ патва̄ джетаванаса̄манте кхандха̄ва̄рам̣ бандхитва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ вандитва̄ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. саттха̄ тин̣н̣ампи саха̄йака̄нам̣ мадхурадхаммакатхам̣ катхеси. те балавасоманассаджа̄та̄ саттха̄рам̣ нимантетва̄ пунадивасе маха̄да̄нам̣ адам̣су. пуна нимантетва̄ пунадивасети евам̣ ад̣д̣хама̄сам̣ да̄нам̣ датва̄, ‘‘амха̄кам̣ джанападам̣ а̄гамана̄йа пат̣ин̃н̃ам̣ детха̄’’ти па̄дамӯле нипаджджим̣су. бхагава̄, ‘‘сун̃н̃а̄га̄ре кхо гахапатайо татха̄гата̄ абхирамантӣ’’ти а̄ха. етта̄вата̄ пат̣ин̃н̃а̄ динна̄ на̄ма хотӣти гахапатайо саллаккхетва̄ динна̄ но бхагавата̄ пат̣ин̃н̃а̄ти дасабалам̣ вандитва̄ никкхамитва̄ антара̄магге йоджане йоджане т̣ха̄не виха̄рам̣ ка̄ретва̄ анупуббена косамбим̣ патва̄, ‘‘локе буддхо уппанно’’ти катхайим̣су. тайопи джана̄ аттано аттано а̄ра̄ме махантам̣ дханапаричча̄гам̣ катва̄ бхагавато васанаттха̄йа виха̄ре ка̄ра̄пайим̣су. таттха куккут̣асет̣т̣хина̄ ка̄рито куккут̣а̄ра̄мо на̄ма ахоси. па̄ва̄рикасет̣т̣хина̄ амбаване ка̄рито па̄ва̄рикамбавано на̄ма ахоси. гхоситена ка̄рито гхосита̄ра̄мо на̄ма ахоси. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘гхоситасет̣т̣хина̄ ка̄рите а̄ра̄ме’’ти.

бхан̣д̣анаджа̄та̄тиа̄дӣсу калахасса пуббабха̄го бхан̣д̣анам̣ на̄ма, там̣ джа̄там̣ етесанти бхан̣д̣анаджа̄та̄. хаттхапара̄ма̄са̄дивасена маттхакам̣ патто калахо джа̄то етесанти калахаджа̄та̄. вируддхабхӯтам̣ ва̄данти вива̄дам̣, там̣ а̄панна̄ти вива̄да̄панна̄. мукхасаттӣхӣти ва̄ча̄саттӣхи. витуданта̄ти виджджханта̄. те на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄пенти на ча сан̃н̃аттим̣ упентӣти те аттхан̃ча ка̄ран̣ан̃ча дассетва̄ нева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ джа̄на̄пенти. сачепи сан̃н̃а̄петум̣ а̄рабханти, татха̄пи сан̃н̃аттим̣ на упенти, джа̄нитум̣ на иччхантӣти аттхо. ниджджхаттийа̄пи есева найо. еттха ча ниджджхаттӣти сан̃н̃аттивевачанамеветам̣. касма̄ панете бхан̣д̣анаджа̄та̄ ахесунти? аппаматтакена ка̄ран̣ена.

две кира бхиккхӯ екасмим̣ а̄ва̄се васанти винайадхаро ча суттантико ча. тесу суттантико бхиккху екадивасам̣ ваччакут̣им̣ павит̣т̣хо а̄чаманаудака̄васесам̣ бха̄джане т̣хапетва̄ва никкхами. винайадхаро паччха̄ павит̣т̣хо там̣ удакам̣ дисва̄ никкхамитва̄ там̣ бхиккхум̣ пуччхи, а̄вусо, тайа̄ идам̣ удакам̣ т̣хапитанти? а̄ма, а̄вусоти. тваметтха а̄паттибха̄вам̣ на джа̄на̄сӣти? а̄ма на джа̄на̄мӣти. хоти, а̄вусо, еттха а̄паттӣти. саче хоти десесса̄мӣти. саче пана те, а̄вусо, асан̃чичча асатийа̄ катам̣, наттхи те а̄паттӣти. со тасса̄ а̄паттийа̄ ана̄паттидит̣т̣хи ахоси.

винайадхаро аттано нисситака̄нам̣, ‘‘айам̣ суттантико а̄паттим̣ а̄паджджама̄нопи на джа̄на̄тӣ’’ти а̄рочеси. те тасса нисситаке дисва̄ – ‘‘тумха̄кам̣ упаджджха̄йо а̄паттим̣ а̄паджджитва̄пи а̄паттибха̄вам̣ на джа̄на̄тӣ’’ти а̄хам̣су. те гантва̄ аттано упаджджха̄йасса а̄рочесум̣. со евама̄ха – ‘‘айам̣ винайадхаро пуббе ‘ана̄паттӣ’ти ватва̄ ида̄ни ‘а̄паттӣ’ти вадати, муса̄ва̄дӣ есо’’ти. те гантва̄, ‘‘тумха̄кам̣ упаджджха̄йо муса̄ва̄дӣ’’ти евам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ калахам̣ вад̣д̣хайим̣су, там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣.

бхагавантам̣ етадавоча̄ти етам̣, ‘‘идха, бханте, косамбийам̣ бхиккхӯ бхан̣д̣анаджа̄та̄’’тиа̄дивачанам̣ авоча. тан̃ча кхо нева пийакамйата̄йа на бхеда̄дхиппа̄йена, атха кхо аттхака̄мата̄йа хитака̄мата̄йа. са̄маггика̄рако киреса бхиккху, тасма̄сса етадахоси – ‘‘йатха̄ име бхиккхӯ вива̄дам̣ а̄раддха̄, на сакка̄ майа̄, на̄пи ан̃н̃ена бхиккхуна̄ самагга̄ ка̄тум̣, аппева на̄ма садеваке локе аппат̣ипуггало бхагава̄ сайам̣ ва̄ гантва̄, аттано ва̄ сантикам̣ паккоса̄петва̄ етесам̣ бхиккхӯнам̣ кхантиметта̄пат̣исам̣йуттам̣ са̄ран̣ӣйадхаммадесанам̣ катхетва̄ са̄маггим̣ кареййа̄’’ти аттхака̄мата̄йа хитака̄мата̄йа гантва̄ авоча.

492. чхайиме, бхиккхаве, дхамма̄ са̄ран̣ӣйа̄ти хет̣т̣ха̄ калахабхан̣д̣анавасена десана̄ а̄раддха̄. имасмим̣ т̣ха̄не чха са̄ран̣ӣйа̄ дхамма̄ а̄гата̄ти евамидам̣ косамбийасуттам̣ йатха̄нусандхина̄ва гатам̣ хоти. таттха са̄ран̣ӣйа̄ти саритаббайутта̄ аддха̄не атиккантепи на памусситабба̄. йо те дхамме пӯрети, там̣ сабрахмача̄рӣнам̣ пийам̣ каронтӣти пийакаран̣а̄. гарум̣ каронтӣти гарукаран̣а̄. сан̇гаха̄йа̄ти сан̇гахан̣аттха̄йа. авива̄да̄йа̄ти авива̄данаттха̄йа. са̄маггийа̄ти самаггабха̄ваттха̄йа. екӣбха̄ва̄йа̄ти екӣбха̄ваттха̄йа нинна̄на̄каран̣а̄йа. сам̣ваттантӣти бхаванти. меттам̣ ка̄йакамманти меттачиттена каттаббам̣ ка̄йакаммам̣. вачӣкаммаманокаммесупи есева найо. има̄ни бхиккхӯнам̣ васена а̄гата̄ни, гихӣсупи лаббхантийева. бхиккхӯнан̃хи меттачиттена а̄бхисама̄ча̄рикадхаммапӯран̣ам̣ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. гихӣнам̣ четийаванданаттха̄йа бодхиванданаттха̄йа сан̇гханимантанаттха̄йа гаманам̣ га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хе бхиккхӯ дисва̄ паччуггаманам̣ паттапат̣иггахан̣ам̣ а̄санапан̃н̃а̄панам̣ анугамананти евама̄дикам̣ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма.

бхиккхӯнам̣ меттачиттена а̄ча̄рапан̃н̃аттисиккха̄падам̣, каммат̣т̣ха̄накатханам̣ дхаммадесана̄ тепит̣акампи буддхавачанам̣ меттам̣ вачӣкаммам̣ на̄ма. гихӣнан̃ча, ‘‘четийаванданаттха̄йа гаччха̄ма, бодхиванданаттха̄йа гаччха̄ма, дхаммассаванам̣ карисса̄ма, падӣпама̄ла̄пуппхапӯджам̣ карисса̄ма, тӣн̣и сучарита̄ни сама̄да̄йа ваттисса̄ма, сала̄кабхатта̄дӣни дасса̄ма, васса̄ва̄сикам̣ дасса̄ма, аджджа сан̇гхасса чатта̄ро паччайе дасса̄ма, сан̇гхам̣ нимантетва̄ кха̄данӣйа̄дӣни сам̣видахатха, а̄сана̄ни пан̃н̃а̄петха, па̄нӣйам̣ упат̣т̣хапетха, сан̇гхам̣ паччуггантва̄ а̄нетха, пан̃н̃атта̄сане нисӣда̄петва̄ чхандаджа̄та̄ усса̄хаджа̄та̄ веййа̄ваччам̣ каротха̄’’тиа̄дикатханака̄ле меттам̣ вачӣкаммам̣ на̄ма.

бхиккхӯнам̣ па̄това ут̣т̣ха̄йа сарӣрапат̣иджагганам̣ четийан̇ган̣аватта̄дӣни ча катва̄ вивитта̄сане нисӣдитва̄, ‘‘имасмим̣ виха̄ре бхиккхӯ сукхӣ хонту, авера̄ абйа̄паджджха̄’’ти чинтанам̣ меттам̣ манокаммам̣ на̄ма. гихӣнам̣ ‘‘аййа̄ сукхӣ хонту, авера̄ абйа̄паджджха̄’’ти чинтанам̣ меттам̣ манокаммам̣ на̄ма.

а̄ви чева рахо ча̄ти саммукха̄ ча параммукха̄ ча. таттха навака̄нам̣ чӣваракамма̄дӣсу саха̄йабха̄вӯпагаманам̣ саммукха̄ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. тхера̄нам̣ пана па̄дадхованаванданабӣджанада̄на̄дибхедампи саббам̣ са̄мӣчикаммам̣ саммукха̄ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. убхайехипи дунниккхитта̄нам̣ да̄рубхан̣д̣а̄дӣнам̣ тесу аваман̃н̃ам̣ акатва̄ аттана̄ дунниккхитта̄нам̣ вийа пат̣иса̄манам̣ параммукха̄ меттам̣ ка̄йакаммам̣ на̄ма. деваттхеро тиссаттхероти евам̣ паггайха вачанам̣ саммукха̄ меттам̣ вачӣкаммам̣ на̄ма. виха̄ре асантам̣ пана парипуччхантасса, кухим̣ амха̄кам̣ деваттхеро, амха̄кам̣ тиссаттхеро када̄ ну кхо а̄гамиссатӣти евам̣ мама̄йанавачанам̣ параммукха̄ меттам̣ вачӣкаммам̣ на̄ма. метта̄синехасиниддха̄ни пана найана̄ни уммӣлетва̄ суппасаннена мукхена олоканам̣ саммукха̄ меттам̣ манокаммам̣ на̄ма. деваттхеро, тиссаттхеро арого хоту аппа̄ба̄дхоти саманна̄харан̣ам̣ параммукха̄ меттам̣ манокаммам̣ на̄ма.

ла̄бха̄ти чӣвара̄дайо ладдхапаччайа̄. дхаммика̄ти кухана̄дибхедам̣ миччха̄джӣвам̣ ваджджетва̄ дхаммена самена бхиккха̄чарийаваттена уппанна̄. антамасо паттапарийа̄паннаматтампӣти паччхимакот̣ийа̄ патте парийа̄паннам̣ паттасса антогатам̣ дваттикат̣аччхубхиккха̄маттампи. аппат̣ивибхаттабхогӣти еттха две пат̣ивибхатта̄ни на̄ма а̄мисапат̣ивибхаттам̣ пуггалапат̣ивибхаттан̃ча. таттха, ‘‘еттакам̣ дасса̄ми, еттакам̣ на дасса̄мӣ’’ти евам̣ читтена вибхаджанам̣ а̄мисапат̣ивибхаттам̣ на̄ма. ‘‘асукасса дасса̄ми, асукасса на дасса̄мӣ’’ти евам̣ читтена вибхаджанам̣ пана пуггалапат̣ивибхаттам̣ на̄ма. тадубхайампи акатва̄ йо аппат̣ивибхаттам̣ бхун̃джати, айам̣ аппат̣ивибхаттабхогӣ на̄ма.

сӣлавантехи сабрахмача̄рӣхи са̄дха̄ран̣абхогӣти еттха са̄дха̄ран̣абхогино идам̣ лаккхан̣ам̣, йам̣ йам̣ пан̣ӣтам̣ лаббхати, там̣ там̣ нева ла̄бхена ла̄бхам̣ джигӣсана̄мукхена гихӣнам̣ дети, на аттана̄ парибхун̃джати; пат̣игган̣хантова сан̇гхена са̄дха̄ран̣ам̣ хотӯти гахетва̄ ган̣д̣им̣ пахаритва̄ парибхун̃джитаббам̣ сан̇гхасантакам̣ вийа пассати. идам̣ пана са̄ран̣ӣйадхаммам̣ ко пӯрети, ко на пӯретӣти? дуссӣло та̄ва на пӯрети. на хи тасса сантакам̣ сӣлаванта̄ ган̣ханти. парисуддхасӣло пана ваттам̣ акхан̣д̣енто пӯрети.

татридам̣ ваттам̣ – йо хи одиссакам̣ катва̄ ма̄ту ва̄ питу ва̄ а̄чарийупаджджха̄йа̄дӣнам̣ ва̄ дети, со да̄таббам̣ дети, са̄ран̣ӣйадхаммо панасса на хоти, палибодхаджагганам̣ на̄ма хоти. са̄ран̣ӣйадхаммо хи муттапалибодхассева ват̣т̣ати, тена пана одиссакам̣ дентена гила̄нагила̄нупат̣т̣ха̄каа̄гантукагамика̄нан̃чева навапаббаджитасса ча сан̇гха̄т̣ипаттаггахан̣ам̣ аджа̄нантасса да̄таббам̣. етесам̣ датва̄ авасесам̣ тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа тхокам̣ тхокам̣ адатва̄ йо йаттакам̣ ган̣ха̄ти, тасса таттакам̣ да̄таббам̣. авасит̣т̣хе асати пуна пин̣д̣а̄йа чаритва̄ тхера̄санато пат̣т̣ха̄йа йам̣ йам̣ пан̣ӣтам̣, там̣ там̣ датва̄ сесам̣ парибхун̃джитаббам̣, ‘‘сӣлавантехӣ’’ти вачанато дуссӣласса ада̄тумпи ват̣т̣ати.

айам̣ пана са̄ран̣ӣйадхаммо сусиккхита̄йа париса̄йа супӯро хоти, но асиккхита̄йа париса̄йа. сусиккхита̄йа хи париса̄йа йо ан̃н̃ато лабхати, со на ган̣ха̄ти, ан̃н̃ато алабхантопи пама̄н̣айуттамева ган̣ха̄ти, на атирекам̣. айан̃ча пана са̄ран̣ӣйадхаммо евам̣ пунаппунам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ ладдхам̣ ладдхам̣ дентасса̄пи два̄дасахи вассехи пӯрати, на тато орам̣. саче хи два̄дасамепи вассе са̄ран̣ӣйадхаммапӯрако пин̣д̣апа̄тапӯрам̣ паттам̣ а̄санаса̄ла̄йам̣ т̣хапетва̄ наха̄йитум̣ гаччхати, сан̇гхаттхеро ча кассесо паттоти? са̄ран̣ӣйадхаммапӯракасса̄ти вутте – ‘‘а̄харатха на’’нти саббам̣ пин̣д̣апа̄там̣ вича̄ретва̄ бхун̃джитва̄ ча риттапаттам̣ т̣хапети. атха со бхиккху риттапаттам̣ дисва̄, ‘‘майхам̣ асесетва̄ва парибхун̃джим̣сӯ’’ти доманассам̣ уппа̄дети, са̄ран̣ӣйадхаммо бхиджджати, пуна два̄даса васса̄ни пӯретаббо хоти, титтхийапарива̄сасадисо хеса. саким̣ кхан̣д̣е джа̄те пуна пӯретаббова. йо пана, ‘‘ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме, йасса ме паттагатам̣ ана̄пуччха̄ва сабрахмача̄рӣ парибхун̃джантӣ’’ти соманассам̣ джанети, тасса пун̣н̣о на̄ма хоти.

евам̣ пӯритаса̄ран̣ӣйадхаммасса пана нева исса̄, на маччхарийам̣ хоти, со манусса̄нам̣ пийо хоти, сулабхапаччайо; паттагатамасса дӣйама̄нампи на кхӣйати, бха̄джанӣйабхан̣д̣ат̣т̣ха̄не аггабхан̣д̣ам̣ лабхати, бхайе ва̄ чха̄таке ва̄ сампатте девата̄ уссуккам̣ а̄паджджанти.

татрима̄ни ваттхӯни – лен̣агирива̄сӣ тиссаттхеро кира маха̄гирига̄мам̣ упанисса̄йа васати. пан̃н̃а̄са маха̄тхера̄ на̄гадӣпам̣ четийаванданаттха̄йа гаччханта̄ гирига̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ кин̃чи аладдха̄ никкхамим̣су. тхеро пависанто те дисва̄ пуччхи – ‘‘ладдхам̣, бханте’’ти? вичаримха̄, а̄вусоти. со аладдхабха̄вам̣ н̃атва̄ а̄ха – ‘‘йа̄ва̄хам̣, бханте, а̄гаччха̄ми, та̄ва идхева хотха̄’’ти. майам̣, а̄вусо, пан̃н̃а̄са джана̄ паттатеманаматтампи на лабхимха̄ти. нева̄сика̄ на̄ма, бханте, пат̣ибала̄ хонти, алабханта̄пи бхиккха̄ча̄рамаггасабха̄вам̣ джа̄нантӣти. тхера̄ а̄гамим̣су. тхеро га̄мам̣ па̄виси. дхурагехейева маха̄упа̄сика̄ кхӣрабхаттам̣ саджджетва̄ тхерам̣ олокайама̄на̄ т̣хита̄ тхерасса два̄рам̣ сампаттассева паттам̣ пӯретва̄ ада̄си. со там̣ а̄да̄йа тхера̄нам̣ сантикам̣ гантва̄, ‘‘ган̣хатха, бханте’’ти сан̇гхаттхерама̄ха. тхеро, ‘‘амхехи еттакехи кин̃чи на ладдхам̣, айам̣ сӣгхамева гахетва̄ а̄гато, ким̣ ну кхо’’ти сеса̄нам̣ мукхам̣ олокеси. тхеро олокана̄ка̄ренева н̃атва̄ – ‘‘дхаммена самена ладдхапин̣д̣апа̄то, никкуккучча̄ ган̣хатха бханте’’тиа̄дито пат̣т̣ха̄йа саббесам̣ йа̄вадаттхам̣ датва̄ аттана̄пи йа̄вадаттхам̣ бхун̃джи.

атха нам̣ бхаттакичча̄васа̄не тхера̄ пуччхим̣су – ‘‘када̄, а̄вусо, локуттарадхаммам̣ пат̣ивиджджхӣ’’ти? наттхи ме, бханте, локуттарадхаммоти. джха̄нала̄бхӣси, а̄вусоти? етампи ме, бханте, наттхӣти. нану, а̄вусо, па̄т̣иха̄рийанти? са̄ран̣ӣйадхаммо ме, бханте, пӯрито, тасса ме дхаммасса пӯритака̄лато пат̣т̣ха̄йа сачепи бхиккхусатасахассам̣ хоти, паттагатам̣ на кхӣйатӣти. са̄дху са̄дху, саппуриса, ануччхавикамидам̣ туйханти. идам̣ та̄ва паттагатам̣ на кхӣйатӣти еттха ваттху.

айамева пана тхеро четийапаббате гирибхан̣д̣амаха̄пӯджа̄йа да̄нат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄, ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не ким̣ варабхан̣д̣а’’нти пуччхати. две са̄т̣ака̄, бхантети. ете майхам̣ па̄пун̣иссантӣти. там̣ сутва̄ амаччо ран̃н̃о а̄рочеси – ‘‘еко дахаро евам̣ вадатӣ’’ти. ‘‘дахарассевам̣ читтам̣, маха̄тхера̄нам̣ пана сукхумаса̄т̣ака̄ ват̣т̣антӣ’’ти ватва̄, ‘‘маха̄тхера̄нам̣ дасса̄мӣ’’ти т̣хапеси. тасса бхиккхусан̇гхе пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣хите дентасса маттхаке т̣хапита̄пи те са̄т̣ака̄ хаттхам̣ на̄роханти, ан̃н̃ева а̄роханти. дахарасса да̄нака̄ле пана хаттхам̣ а̄рул̣ха̄. со тасса хаттхе т̣хапетва̄ амаччасса мукхам̣ олокетва̄ дахарам̣ нисӣда̄петва̄ да̄нам̣ датва̄ сан̇гхам̣ виссаджджетва̄ дахарасса сантике нисӣдитва̄, ‘‘када̄, бханте, имам̣ дхаммам̣ пат̣ивиджджхиттха̄’’ти а̄ха. со парийа̄йенапи асантам̣ аваданто, ‘‘наттхи майхам̣, маха̄ра̄джа, локуттарадхаммо’’ти а̄ха. нану, бханте, пуббева авачуттха̄ти? а̄ма, маха̄ра̄джа, са̄ран̣ӣйадхаммапӯрако ахам̣, тасса ме дхаммасса пӯритака̄лато пат̣т̣ха̄йа бха̄джанӣйабхан̣д̣ат̣т̣ха̄не аггабхан̣д̣ам̣ па̄пун̣а̄тӣти. са̄дху са̄дху, бханте, ануччхавикамидам̣ тумха̄канти вандитва̄ пакка̄ми. идам̣ бха̄джанӣйабхан̣д̣ат̣т̣ха̄не аггабхан̣д̣ам̣ па̄пун̣а̄тӣти еттха ваттху.

бра̄хман̣атиссабхайе пана бха̄тарага̄мава̄сино на̄гаттхерийа̄ ана̄рочетва̄ва пала̄йим̣су. тхерӣ паччӯсака̄ле, ‘‘ативийа аппаниггхосо га̄мо, упадха̄ретха та̄ва̄’’ти дахарабхиккхунийо а̄ха. та̄ гантва̄ саббесам̣ гатабха̄вам̣ н̃атва̄ а̄гамма тхерийа̄ а̄рочесум̣. са̄ сутва̄, ‘‘ма̄ тумхе тесам̣ гатабха̄вам̣ чинтайиттха, аттано уддесапарипуччха̄йонисоманасика̄ресуйева йогам̣ каротха̄’’ти ватва̄ бхиккха̄ча̄равела̄йа па̄рупитва̄ аттадва̄дасама̄ га̄мадва̄ре нигродхаруккхамӯле ат̣т̣ха̄си. руккхе адхиваттха̄ девата̄ два̄дасаннампи бхиккхунӣнам̣ пин̣д̣апа̄там̣ датва̄, ‘‘аййе, ан̃н̃аттха ма̄ гаччхатха, ниччам̣ идхева етха̄’’ти а̄ха. тхерийа̄ пана канит̣т̣хабха̄та̄ на̄гаттхеро на̄ма аттхи. со, ‘‘махантам̣ бхайам̣, на сакка̄ идха йа̄петум̣, паратӣрам̣ гамисса̄ма̄ти аттадва̄дасамова аттано васанат̣т̣ха̄на̄ никкханто тхерим̣ дисва̄ гамисса̄мӣ’’ти бха̄тарага̄мам̣ а̄гато. тхерӣ, ‘‘тхера̄ а̄гата̄’’ти сутва̄ тесам̣ сантикам̣ гантва̄, ким̣ аййа̄ти пуччхи. со там̣ паваттим̣ а̄чиккхи. са̄, ‘‘аджджа екадивасам̣ виха̄рейева васитва̄ свева гамиссатха̄’’ти а̄ха. тхера̄ виха̄рам̣ агамам̣су.

тхерӣ пунадивасе руккхамӯле пин̣д̣а̄йа чаритва̄ тхерам̣ упасан̇камитва̄, ‘‘имам̣ пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джатха̄’’ти а̄ха. тхеро, ‘‘ват̣т̣иссати тхерӣ’’ти ватва̄ тун̣хӣ ат̣т̣ха̄си. дхаммико та̄та̄ пин̣д̣апа̄то куккуччам̣ акатва̄ парибхун̃джатха̄ти. ват̣т̣иссати тхерӣти. са̄ паттам̣ гахетва̄ а̄ка̄се кхипи, патто а̄ка̄се ат̣т̣ха̄си. тхеро, ‘‘саттата̄ламатте т̣хитампи бхиккхунӣбхаттамева, тхерӣти ватва̄ бхайам̣ на̄ма саббака̄лам̣ на хоти, бхайе вӯпасанте арийавам̣сам̣ катхайама̄но, ‘бхо пин̣д̣апа̄тика бхиккхунӣбхаттам̣ бхун̃джитва̄ вӣтина̄майиттха̄’ти читтена анувадийама̄но сантхамбхетум̣ на саккхисса̄ми, аппаматта̄ хотха тхерийо’’ти маггам̣ а̄рухи.

руккхадевата̄пи, ‘‘саче тхеро тхерийа̄ хаттхато пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джиссати, на нам̣ ниваттесса̄ми, саче пана на парибхун̃джиссати, ниваттесса̄мӣ’’ти чинтайама̄на̄ т̣хатва̄ тхерасса гаманам̣ дисва̄ руккха̄ оруйха паттам̣, бханте, детха̄ти паттам̣ гахетва̄ тхерам̣ руккхамӯлам̣йева а̄нетва̄ а̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ пин̣д̣апа̄там̣ датва̄ катабхаттакиччам̣ пат̣ин̃н̃ам̣ ка̄ретва̄ два̄даса бхиккхунийо, два̄даса ча бхиккхӯ сатта васса̄ни упат̣т̣хахи. идам̣ девата̄ уссуккам̣ а̄паджджантӣти еттха ваттху, татра хи тхерӣ са̄ран̣ӣйадхаммапӯрика̄ ахоси.

акхан̣д̣а̄нӣтиа̄дӣсу йасса саттасу а̄паттиккхандхесу а̄димхи ва̄ анте ва̄ сиккха̄падам̣ бхиннам̣ хоти, тасса сӣлам̣ парийанте чхиннаса̄т̣ако вийа кхан̣д̣ам̣ на̄ма. йасса пана вемаджджхе бхиннам̣, тасса маджджхе чхиддаса̄т̣ако вийа чхиддам̣ на̄ма хоти. йасса пана пат̣ипа̄т̣ийа̄ две тӣн̣и бхинна̄ни, тасса пит̣т̣хийам̣ ва̄ куччхийам̣ ва̄ ут̣т̣хитена висабха̄гаван̣н̣ена ка̄л̣аратта̄дӣнам̣ ан̃н̃атараван̣н̣а̄ га̄вӣ вийа сабалам̣ на̄ма хоти. йасса пана антарантара̄ бхинна̄ни, тасса антарантара̄ висабха̄габиндучитра̄ га̄вӣ вийа камма̄сам̣ на̄ма хоти. йасса пана саббена саббам̣ абхинна̄ни, тасса та̄ни сӣла̄ни акхан̣д̣а̄ни аччхидда̄ни асабала̄ни акамма̄са̄ни на̄ма хонти. та̄ни панета̄ни тан̣ха̄да̄сабйато мочетва̄ бхуджиссабха̄вакаран̣ато бхуджисса̄ни. буддха̄дӣхи вин̃н̃ӯхи пасаттхатта̄ вин̃н̃уппасаттха̄ни. тан̣ха̄дит̣т̣хӣхи апара̄мат̣т̣хатта̄, ‘‘идам̣ на̄ма твам̣ а̄паннапуббо’’ти кеначи пара̄мат̣т̣хум̣ асаккун̣еййатта̄ ча апара̄мат̣т̣ха̄ни. упача̄расама̄дхим̣ ва̄ аппана̄сама̄дхим̣ ва̄ сам̣ваттайантӣти сама̄дхисам̣ваттаника̄нӣти вуччанти. сӣласа̄ман̃н̃агато вихаратӣти тесу тесу диса̄бха̄гесу вихарантехи бхиккхӯхи саддхим̣ сама̄набха̄вӯпагатасӣло вихарати. сота̄панна̄дӣнан̃хи сӣлам̣ самуддантарепи девалокепи васанта̄нам̣ ан̃н̃есам̣ сота̄панна̄дӣнам̣ сӣлена сама̄намева хоти, наттхи маггасӣле на̄наттам̣, там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣.

йа̄йам̣ дит̣т̣хӣти маггасампайутта̄ самма̄дит̣т̣хи. арийа̄ти ниддоса̄. ниййа̄тӣти ниййа̄ника̄. таккарасса̄ти йо татха̄ка̄рӣ хоти. дуккхаккхайа̄йа̄ти саббадуккхаккхайаттхам̣. дит̣т̣хиса̄ман̃н̃агатоти сама̄надит̣т̣хибха̄вам̣ упагато хутва̄ вихарати. агганти джет̣т̣хакам̣. саббагопа̄насийо сан̇ган̣ха̄тӣти сан̇га̄хикам̣. саббагопа̄насӣнам̣ сан̇гха̄т̣ам̣ каротӣти сан̇гха̄т̣аникам̣. сан̇гха̄т̣анийанти аттхо. йадидам̣ кӯт̣анти йаметам̣ кӯт̣а̄га̄ракан̣н̣ика̄сан̇кха̄там̣ кӯт̣ам̣ на̄ма. пан̃чабхӯмика̄дипа̄са̄да̄ хи кӯт̣абаддха̄ва тит̣т̣ханти. йасмим̣ патите маттикам̣ а̄дим̣ катва̄ саббе патанти. тасма̄ евама̄ха. евамева кхоти йатха̄ кӯт̣ам̣ кӯт̣а̄га̄расса, евам̣ имесампи са̄ран̣ӣйадхамма̄нам̣ йа̄ айам̣ арийа̄ дит̣т̣хи, са̄ агга̄ ча сан̇га̄хика̄ ча сан̇гха̄т̣анийа̄ ча̄ти дат̣т̣хабба̄.

493. катхан̃ча, бхиккхаве, йа̄йам̣ дит̣т̣хӣти еттха, бхиккхаве, йа̄йам̣ сота̄паттимаггадит̣т̣хи арийа̄ ниййа̄ника̄ ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄ти вутта̄, са̄ катхам̣ кена ка̄ран̣ена ниййа̄тӣти аттхо. парийут̣т̣хитачиттова хотӣти етта̄вата̄пи парийут̣т̣хитачиттойева на̄ма хотӣти аттхо. еса найо саббаттха. суппан̣ихитам̣ ме ма̄насанти майхам̣ читтам̣ сут̣т̣ху т̣хапитам̣. сачча̄нам̣ бодха̄йа̄ти чатуннам̣ сачча̄нам̣ бодхаттха̄йа. арийантиа̄дӣсу там̣ н̃а̄н̣ам̣ йасма̄ арийа̄нам̣ хоти, на путхуджджана̄нам̣, тасма̄ арийанти вуттам̣. йесам̣ пана локуттарадхаммопи аттхи, тесам̣йева хоти, на ан̃н̃есам̣, тасма̄ локуттаранти вуттам̣. путхуджджана̄нам̣ пана абха̄вато аса̄дха̄ран̣ам̣ путхуджджанехӣти вуттам̣. еса найо саббава̄ресу.

494. лабха̄ми паччаттам̣ саматханти аттано читте саматхам̣ лабха̄мӣти аттхо. ниббутийампи есева найо. еттха ча саматхоти екаггата̄. ниббутӣти килесавӯпасамо.

495. татха̄рӯпа̄йа дит̣т̣хийа̄ти еварӯпа̄йа сота̄паттимаггадит̣т̣хийа̄.

496. дхаммата̄йа̄ти сабха̄вена. дхаммата̄ еса̄ти сабха̄во еса. вут̣т̣ха̄нам̣ пан̃н̃а̄йатӣти сан̇гхакаммавасена ва̄ десана̄йа ва̄ вут̣т̣ха̄нам̣ диссати. арийаса̄вако хи а̄паттим̣ а̄паджджанто гарука̄паттӣсу кут̣ика̄расадисам̣, лахука̄паттӣсу сахасеййа̄дисадисам̣ ачиттака̄паттим̣йева а̄паджджати, тампи асан̃чичча, но сан̃чичча, а̄паннам̣ на пат̣иччха̄дети. тасма̄ атха кхо нам̣ кхиппамева̄тиа̄дима̄ха. дахароти тарун̣о. кума̄роти на махаллако. мандоти чаккхусота̄дӣнам̣ мандата̄йа мандо. утта̄насеййакоти атидахарата̄йа утта̄насеййако, даккхин̣ена ва̄ ва̄мена ва̄ пассена сайитум̣ на саккотӣти аттхо. ан̇га̄рам̣ аккамитва̄ти ито чито ча паса̄ритена хаттхена ва̄ па̄дена ва̄ пхуситва̄. евам̣ пхусанта̄нам̣ пана манусса̄нам̣ на сӣгхам̣ хаттхо джха̄йати, татха̄ хи екачче хаттхена ан̇га̄рам̣ гахетва̄ париваттама̄на̄ дӯрампи гаччханти. дахарасса пана хаттхапа̄да̄ сукхума̄ла̄ хонти, со пхут̣т̣хаматтенева дайхама̄но чирӣти саддам̣ каронто кхиппам̣ пат̣исам̣харати, тасма̄ идха дахарова дассито. махаллако ча дайхантопи адхива̄сети, айам̣ пана адхива̄сетум̣ на саккоти. тасма̄пи дахарова дассито. десетӣти а̄паттипат̣игга̄хаке сабха̄гапуггале сати екам̣ дивасам̣ ва̄ раттим̣ ва̄ анадхива̄сетва̄ раттим̣ чатуран̇гепи таме сабха̄габхиккхуно васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ десетийева.

497. учча̄вача̄нӣти уччанӣча̄ни. ким̣ каран̣ӣйа̄нӣти ким̣ каромӣти евам̣ ватва̄ каттаббакамма̄ни. таттха уччакаммам̣ на̄ма чӣварасса каран̣ам̣ раджанам̣ четийе судха̄каммам̣ упосатха̄га̄рачетийагхарабодхигхаресу каттаббакамманти евама̄ди. авачакаммам̣ на̄ма па̄дадхованамаккхана̄дикхуддакакаммам̣, атха ва̄ четийе судха̄камма̄ди уччакаммам̣ на̄ма. таттхева каса̄вапачанаудака̄найанакуччхакаран̣а ниййа̄сабандхана̄ди авачакаммам̣ на̄ма. уссуккам̣ а̄панно хотӣти уссуккабха̄вам̣ каттаббатам̣ пат̣ипанно хоти. тибба̄пеккхо хотӣти бахалапаттхано хоти. тхамбан̃ча а̄лумпатӣти тин̣ан̃ча а̄лумпама̄на̄ кха̄дати. ваччхакан̃ча апачина̄тӣти ваччхакан̃ча апалокети. тарун̣аваччха̄ хи га̄вӣ аран̃н̃е екато а̄гатам̣ ваччхакам̣ екасмим̣ т̣ха̄не нипаннам̣ паха̄йа дӯрам̣ на гаччхати, ваччхакасса а̄саннат̣т̣ха̄не чарама̄на̄ тин̣ам̣ а̄лумпитва̄ гӣвам̣ уккхипитва̄ екантам̣ ваччхакамева ча вилокети, евамева сота̄панно учча̄вача̄ни ким̣ каран̣ӣйа̄ни каронто таннинно хоти, аситхилапӯрако тиббаччхандо бахалапаттхано хутва̄ва кароти.

татридам̣ ваттху – маха̄четийе кира судха̄камме карийама̄не еко арийаса̄вако екена хаттхена судха̄бха̄джанам̣, екена куччхам̣ гахетва̄ судха̄каммам̣ карисса̄мӣти четийан̇ган̣ам̣ а̄рул̣хо. еко ка̄йадал̣хибахуло бхиккху гантва̄ тхерасса сантике ат̣т̣ха̄си. тхеро ан̃н̃асмим̣ сати папан̃чо хотӣти тасма̄ т̣ха̄на̄ ан̃н̃ам̣ т̣ха̄нам̣ гато. сопи бхиккху таттхева агама̄си. тхеро пуна ан̃н̃ам̣ т̣ха̄нанти евам̣ катипайат̣т̣ха̄не а̄гатам̣, – ‘‘саппуриса махантам̣ четийан̇ган̣ам̣ ким̣ ан̃н̃асмим̣ т̣ха̄не ока̄сам̣ на лабхатха̄’’ти а̄ха. на итаро пакка̄мӣти.

498. балата̄йа саманна̄гатоти балена саманна̄гато. ат̣т̣хим̣ катва̄ти аттхикабха̄вам̣ катва̄, аттхико хутва̄ти аттхо. манасикатва̄ти манасмим̣ каритва̄. саббачетаса̄ саманна̄харитва̄ти аппаматтакампи виккхепам̣ акаронто сакалачиттена саманна̄харитва̄. охитасототи т̣хапитасото. арийаса̄вака̄ хи пийадхаммассавана̄ хонти, дхаммассаванаггам̣ гантва̄ нидда̄йама̄на̄ ва̄ йена кеначи саддхим̣ саллапама̄на̄ ва̄ виккхиттачитта̄ ва̄ на нисӣданти, атха кхо аматам̣ парибхун̃джанта̄ вийа атитта̄ва хонти дхаммассаване, атха арун̣ам̣ уггаччхати. тасма̄ евама̄ха.

500. дхаммата̄ сусаманнит̣т̣ха̄ хотӣти сабха̄во сут̣т̣ху саманнесито хоти. сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа̄ти каран̣авачанам̣, сота̄паттипхаласаччхикатан̃а̄н̣ена̄ти аттхо. евам̣ саттан̇гасаманна̄гатоти евам̣ имехи саттахи маха̄паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ехи саманна̄гато. айам̣ та̄ва а̄чарийа̄нам̣ сама̄накатха̄. локуттарамагго хи бахучиттаккхан̣ико на̄ма наттхи.

витан̣д̣ава̄дӣ пана екачиттаккхан̣ико на̄ма магго наттхи, ‘‘евам̣ бха̄веййа сатта васса̄нӣ’’ти хи вачанато саттапи васса̄ни маггабха̄вана̄ хонти. килеса̄ пана лаху чхиджджанта̄ саттахи н̃а̄н̣ехи чхиджджантӣти вадати. со суттам̣ а̄хара̄ти ваттаббо, аддха̄ ан̃н̃ам̣ суттам̣ апассанто, ‘‘идамасса пат̣хамам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти, идамасса дутийам̣ н̃а̄н̣ам̣…пе… идамасса саттамам̣ н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хотӣ’’ти имамева а̄харитва̄ дассессати. тато ваттаббо ким̣ панидам̣ суттам̣ неййаттхам̣ нӣтаттханти. тато ваккхати – ‘‘нӣтаттхаттхам̣, йатха̄суттам̣ татхева аттхо’’ти. со ваттаббо – ‘‘дхаммата̄ сусаманнит̣т̣ха̄ хоти сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа̄ти еттха ко аттхо’’ти? аддха̄ сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йаттхоти ваккхати. тато пуччхитаббо, ‘‘маггасаман̇гӣ пхалам̣ саччхикароти, пхаласаман̇гӣ’’ти. джа̄нанто, ‘‘пхаласаман̇гӣ саччхикаротӣ’’ти ваккхати. тато ваттаббо, – ‘‘евам̣ саттан̇гасаманна̄гато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако сота̄паттипхаласаманна̄гато хотӣти идха маггам̣ абха̄ветва̄ ман̣д̣ӯко вийа уппатитва̄ арийаса̄вако пхаламева ган̣хиссати. ма̄ суттам̣ ме ладдханти йам̣ ва̄ там̣ ва̄ авача. пан̃хам̣ виссаджджентена на̄ма а̄чарийасантике васитва̄ буддхавачанам̣ угган̣хитва̄ аттхарасам̣ видитва̄ ваттаббам̣ хотӣ’’ти. ‘‘има̄ни сатта н̃а̄н̣а̄ни арийаса̄вакасса паччавеккхан̣ан̃а̄н̣а̄нева, локуттарамагго бахучиттаккхан̣ико на̄ма наттхи, екачиттаккхан̣икойева̄’’ти сан̃н̃а̄петаббо. саче сан̃джа̄на̄ти сан̃джа̄на̄ту. но че сан̃джа̄на̄ти, ‘‘гаччха па̄това виха̄рам̣ пависитва̄ йа̄гум̣ пива̄хӣ’’ти уййоджетаббо. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

косамбийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.