6. маха̄дхаммасама̄да̄насуттаван̣н̣ана̄

473. евам̣ ме суттанти маха̄дхаммасама̄да̄насуттам̣. таттха евам̣ка̄ма̄ти евам̣иччха̄. евам̣чханда̄ти евам̣аджджха̄сайа̄. евам̣адхиппа̄йа̄ти евам̣ладдхика̄. татра̄ти тасмим̣ анит̣т̣хавад̣д̣хане чева ит̣т̣хапариха̄не ча. бхагавам̣мӯлака̄ти бхагава̄ мӯлам̣ етесанти бхагавам̣мӯлака̄. идам̣ вуттам̣ хоти – име, бханте, амха̄кам̣ дхамма̄ пуббе кассапасамма̄самбуддхена уппа̄дита̄, тасмим̣ париниббуте екам̣ буддхантарам̣ ан̃н̃о саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ име дхамме уппа̄детум̣ саматтхо на̄ма на̄хоси, бхагавата̄ пана но име дхамма̄ уппа̄дита̄. бхагавантан̃хи нисса̄йа майам̣ име дхамме а̄джа̄на̄ма пат̣ивиджджха̄ма̄ти евам̣ бхагавам̣мӯлака̄ но, бханте, дхамма̄ти. бхагавам̣неттика̄ти бхагава̄ хи дхамма̄нам̣ нета̄ винета̄ анунета̄ти. йатха̄сабха̄вато па̄т̣ийеккам̣ па̄т̣ийеккам̣ на̄мам̣ гахетва̄ дассита̄ дхамма̄ бхагавам̣неттика̄ на̄ма хонти. бхагавам̣пат̣исаран̣а̄ти чатубхӯмака̄ дхамма̄ саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣асса а̄па̄тхам̣ а̄гаччхама̄на̄ бхагавати пат̣исаранти на̄ма̄ти бхагавам̣пат̣исаран̣а̄. пат̣исарантӣти осаранти самосаранти. апича маха̄бодхиман̣д̣е нисиннасса бхагавато пат̣иведхавасена пхассо а̄гаччхати, ахам̣ бхагава̄ кинна̄моти? твам̣ пхусанат̣т̣хена пхассо на̄ма. ведана̄, сан̃н̃а̄, сан̇кха̄ра̄, вин̃н̃а̄н̣ам̣ а̄гаччхати. ахам̣ бхагава̄ кинна̄манти? твам̣ виджа̄нанат̣т̣хена вин̃н̃а̄н̣ам̣ на̄ма̄ти евам̣ чатубхӯмакадхамма̄нам̣ йатха̄сабха̄вато па̄т̣ийеккам̣ па̄т̣ийеккам̣ на̄мам̣ ган̣ханто бхагава̄ дхамме пат̣исаратӣтипи бхагавам̣пат̣исаран̣а̄. бхагавантан̃н̃ева пат̣ибха̄тӯти бхагаватойева етасса бха̄ситасса аттхо упат̣т̣ха̄ту, тумхейева но катхетва̄ детха̄ти аттхо.

474. севитаббети ниссайитаббе. бхаджитаббети упагантаббе. йатха̄ там̣ авиддасуноти йатха̄ авидуно ба̄ласса андхапутхуджджанасса. йатха̄ там̣ виддасуноти йатха̄ видуно медха̄вино пан̣д̣итасса.

475. аттхи, бхиккхаве, дхаммасама̄да̄нанти пуримасутте уппат̣ипа̄т̣иа̄ка̄рена ма̄тика̄ т̣хапита̄, идха пана йатха̄дхаммарасенева саттха̄ ма̄тикам̣ т̣хапеси. таттха дхаммасама̄да̄нанти па̄н̣а̄типа̄та̄дӣнам̣ дхамма̄нам̣ гахан̣ам̣.

476. авиджджа̄гатоти авиджджа̄йа саманна̄гато.

477. виджджа̄гатоти виджджа̄йа саманна̄гато пан̃н̃ава̄.

478. саха̄пи дуккхена̄ти еттха миччха̄ча̄ро абхиджджха̄ миччха̄дит̣т̣хӣти име та̄ва тайо пуббачетана̄йа ча апарачетана̄йа ча̄ти двиннам̣ четана̄нам̣ васена дуккхаведана̄ хонти. саннит̣т̣ха̄пакачетана̄ пана сукхасампайутта̄ ва̄ упеккха̄сампайутта̄ ва̄ хоти. сеса̄ па̄н̣а̄типа̄та̄дайо сатта тиссаннампи четана̄нам̣ васена дуккхаведана̄ хонти. идам̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘саха̄пи дуккхена саха̄пи доманассена̄’’ти. доманассамева четтха дуккханти ведитаббам̣. парийет̣т̣хим̣ ва̄ а̄паджджантасса пуббабха̄гапарабха̄гесу ка̄йикам̣ дуккхампи ват̣т̣атийева.

479. саха̄пи сукхена̄ти еттха па̄н̣а̄типа̄то пхарусава̄ча̄ бйа̄па̄доти име та̄ва тайо пуббачетана̄йа ча апарачетана̄йа ча̄ти двиннам̣ четана̄нам̣ васена сукхаведана̄ хонти. саннит̣т̣ха̄пакачетана̄ пана дуккхасампайутта̄ва хоти. сеса̄ сатта тиссаннампи четана̄нам̣ васена сукхаведана̄ хонтийева. саха̄пи соманассена̄ти соманассамева четтха сукханти ведитаббам̣. ит̣т̣хапхот̣т̣хаббасаман̇гино ва̄ пуббабха̄гапарабха̄гесу ка̄йикам̣ сукхампи ват̣т̣атийева.

480. татийадхаммасама̄да̄не идхекаччо маччхабандхо ва̄ хоти, ма̄гавико ва̄, па̄н̣упагха̄там̣йева нисса̄йа джӣвикам̣ каппети. тасса гарут̣т̣ха̄нийо бхиккху ака̄макассева па̄н̣а̄типа̄те а̄дӣнавам̣, па̄н̣а̄типа̄тавиратийа̄ ча а̄нисам̣сам̣ катхетва̄ сиккха̄падам̣ дети. со ган̣хантопи дуккхито доманасситова хутва̄ ган̣ха̄ти. апарабха̄ге катипа̄хам̣ вӣтина̄метва̄ раккхитум̣ асакконтопи дуккхитова хоти, тасса пубба̄парачетана̄ дуккхасахагата̄ва хонти. саннит̣т̣ха̄пакачетана̄ пана сукхасахагата̄ ва̄ упеккха̄сахагата̄ ва̄ти евам̣ саббаттха аттхо ведитаббо. ити пуббабха̄гапарабха̄гачетана̄ва сандха̄йа идам̣ вуттам̣ – ‘‘саха̄пи дуккхена саха̄пи доманассена̄’’ти. доманассамева четтха дуккханти ведитаббам̣.

481. чатуттхадхаммасама̄да̄не дасасупи падесу тиссопи пуббабха̄га̄парабха̄гасаннит̣т̣ха̄пакачетана̄ сукхасампайутта̄ хонтийева, там̣ сандха̄йа идам̣ вуттам̣ – ‘‘саха̄пи сукхена саха̄пи соманассена̄’’ти. соманассамева четтха сукханти ведитаббам̣.

482. титтака̄ла̄бӯти титтакарасаала̄бу. висена сам̣сат̣т̣хоти хала̄халависена сампайутто миссито лул̣ито. наччха̄дессатӣти на руччиссати на тут̣т̣хим̣ кариссати. нигаччхасӣти гамиссаси. аппат̣исан̇кха̄йа пивеййа̄ти там̣ аппаччавеккхитва̄ пивеййа.

483. а̄па̄нӣйакам̣соти а̄па̄нӣйасса мадхурапа̄накасса бхаритакам̣со. ван̣н̣асампанноти па̄накаван̣н̣а̄дӣхи сампаннаван̣н̣о, кам̣се паккхиттапа̄накавасена па̄накакам̣сопи евам̣ вутто. чха̄дессатӣти тан̃хи хала̄халависам̣ йаттха йаттха паккхиттам̣ хоти, тасса тассева расам̣ дети. тена вуттам̣ ‘‘чха̄дессатӣ’’ти.

484. пӯтимуттанти муттамева. йатха̄ хи мануссабха̄во суван̣н̣аван̣н̣о пӯтика̄йотвева, тадахуджа̄та̄пи галочилата̄ пӯтилата̄твева вуччати. евам̣ тан̇кхан̣ам̣ гахитам̣ тарун̣ампи муттам̣ пӯтимуттамева. на̄на̄бхесаджджехӣти харӣтака̄малака̄дӣхи на̄носадхехи. сукхӣ асса̄ти арого суван̣н̣аван̣н̣о сукхӣ бхавеййа.

485. дадхи ча мадху ча̄ти супарисуддхам̣ дадхи ча сумадхурам̣ мадху ча. екаджджхам̣ сам̣сат̣т̣ханти екато катва̄ мисситам̣ а̄лул̣итам̣. тасса танти тасса там̣ чатумадхурабхесаджджам̣ пивато руччеййа. идан̃ча йам̣ бхагандарасам̣сат̣т̣хам̣ лохитам̣ паккхандати, на тасса бхесаджджам̣, а̄ха̄рам̣ тхамбхетва̄ маггам̣ авалан̃джам̣ кароти. йам̣ пана питтасам̣сат̣т̣хам̣ лохитам̣, тассетам̣ бхесаджджам̣ сӣталакирийа̄йа парийаттабхӯтам̣.

486. виддхети уббиддхе. мегхавигамена дӯрӣбхӯтети аттхо. вигатавала̄хакети апагатамегхе, девети а̄ка̄се. а̄ка̄сагатам̣ тамагатанти а̄ка̄сагатам̣ тамам̣. путхусаман̣абра̄хман̣апараппава̄дети путхӯнам̣ саман̣абра̄хман̣асан̇кха̄та̄нам̣ паресам̣ ва̄де. абхивихачча̄ти абхихантва̄. бха̄сате ча тапате ча вирочате ча̄ти сарадака̄ле маджджханхикасамайе а̄диччова обха̄сам̣ мун̃чати тапати виджджотатӣти.

идам̣ пана суттам̣ девата̄нам̣ ативийа пийам̣ мана̄пам̣. татридам̣ ваттху – даккхин̣адиса̄йам̣ кира хаттхибхогаджанападе сан̇гаравиха̄ро на̄ма аттхи. тасса бходжанаса̄ладва̄ре сан̇гараруккхе адхиваттха̄ девата̄ раттибха̄ге екасса дахарасса сарабхан̃н̃авасена идам̣ суттам̣ оса̄рентасса сутва̄ са̄дхука̄рам̣ ада̄си. дахаро ким̣ есоти а̄ха. ахам̣, бханте, имасмим̣ руккхе адхиваттха̄ девата̄ти. касмим̣ девате пасанна̄си, ким̣ садде, уда̄ху суттети? саддо на̄ма, бханте, йасса кассачи хотийева, сутте пасанна̄мхи. саттха̄ра̄ джетаване нисӣдитва̄ катхитадивасе ча аджджа ча екабйан̃джанепи на̄нам̣ наттхӣти. ассоси твам̣ девате саттха̄ра̄ катхитадивасети? а̄ма, бханте. каттха т̣хита̄ ассосӣти? джетаванам̣, бханте, гата̄мхи, махесаккха̄су пана девата̄су а̄гаччхантӣсу таттха ока̄сам̣ алабхитва̄ идхева т̣хатва̄ ассосинти. еттха т̣хита̄йа сакка̄ суттху саддо сотунти? твам̣ пана, бханте, майхам̣ саддам̣ сун̣асӣти? а̄ма деватети. даккхин̣акан̣н̣апассе нисӣдитва̄ катханака̄ло вийа, бханте, хотӣти. ким̣ пана девате саттху рӯпам̣ пассасӣти? саттха̄ мамева олокетӣти ман̃н̃ама̄на̄ сан̣т̣ха̄тум̣ на саккоми, бхантети. висесам̣ пана ниббаттетум̣ асаккхиттха деватети. девата̄ таттхева антарадха̄йи. там̣ дивасам̣ киреса девапутто сота̄паттипхале патит̣т̣хито. евамидам̣ суттам̣ девата̄нам̣ пийам̣ мана̄пам̣. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

маха̄дхаммасама̄да̄насуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.