5. чӯл̣адхаммасама̄да̄насуттаван̣н̣ана̄
468. евам̣ ме сутанти чӯл̣адхаммасама̄да̄насуттам̣. таттха дхаммасама̄да̄на̄нӣти дхаммоти гахитагахан̣а̄ни. паччуппаннасукханти паччуппанне сукхам̣, а̄йӯханаккхан̣е сукхам̣ сукарам̣ сукхена сакка̄ пӯретум̣. а̄йатим̣ дуккхавипа̄канти ана̄гате випа̄кака̄ле дуккхавипа̄кам̣. имина̄ упа̄йена саббападесу аттхо ведитаббо.
469. наттхи ка̄месу досоти ваттхука̄месупи килесака̄месупи досо наттхи. па̄табйатам̣ а̄паджджантӣти те ваттхука̄месу килесака̄мена па̄табйатам̣ пивитаббатам̣, йатха̄ручи парибхун̃джитаббатам̣ а̄паджджантӣти аттхо. мол̣ибаддха̄хӣти мол̣им̣ катва̄ баддхакеса̄хи. парибба̄джика̄хӣти та̄пасапарибба̄джика̄хи. евама̄хам̣сӯти евам̣ ваданти. парин̃н̃ам̣ пан̃н̃апентӣти паха̄нам̣ саматиккамам̣ пан̃н̃апенти. ма̄лува̄сипа̄т̣ика̄ти дӣгхасан̣т̣ха̄нам̣ ма̄лува̄паккам̣. пхалеййа̄ти а̄тапена сусситва̄ бхиджджеййа. са̄ламӯлети са̄ларуккхасса самӣпе. санта̄сам̣ а̄паджджеййа̄ти касма̄ а̄паджджати? бхаванавина̄сабхайа̄. руккхамӯле патитама̄лува̄бӣджато хи лата̄ уппаджджитва̄ руккхам̣ абхирухати. са̄ маха̄патта̄ чева хоти бахупатта̄ ча, ковил̣а̄рапаттасадисехи паттехи саманна̄гата̄. атха там̣ руккхам̣ мӯлато пат̣т̣ха̄йа винандхама̄на̄ саббавит̣апа̄ни сан̃чха̄детва̄ махантам̣ бха̄рам̣ джанетва̄ тит̣т̣хати. са̄ ва̄те ва̄ ва̄йанте деве ва̄ вассанте огханам̣ джанетва̄ тасса руккхасса саббаса̄кха̄паса̄кхам̣ бхан̃джати, бхӯмийам̣ нипа̄тети. тато тасмим̣ руккхе патит̣т̣хитавима̄нам̣ бхиджджати нассати. ити са̄ бхаванавина̄сабхайа̄ санта̄сам̣ а̄паджджати.
а̄ра̄мадевата̄ти таттха таттха пуппха̄ра̄мапхала̄ра̄месу адхиваттха̄ девата̄. ванадевата̄ти андхаванасубхагавана̄дӣсу ванесу адхиваттха̄ девата̄. руккхадевата̄ти абхилаккхитесу нал̣ерупучиманда̄дӣсу руккхесу адхиваттха̄ девата̄. осадхитин̣аванаппатӣсӯти харӣтакӣа̄малакӣа̄дӣсу осадхӣсу та̄лана̄л̣икера̄дӣсу тин̣есу ванаджет̣т̣хакесу ча ванаппатируккхесу адхиваттха̄ девата̄. ванакаммика̄ти ване касанала̄йанада̄руа̄харан̣агораккха̄дӣсу кеначидева каммена ва̄ вичаракаманусса̄. уддхареййунти кха̄деййум̣. виламбинӣти ва̄тена пахатапахатат̣т̣ха̄несу кел̣им̣ каронтӣ вийа виламбантӣ. сукхо имисса̄ти еварӯпа̄йа ма̄лува̄лата̄йа сампхассопи сукхо, дассанампи сукхам̣. айам̣ ме да̄рака̄нам̣ а̄па̄наман̣д̣алам̣ бхависсати, кӣл̣а̄бхӯми бхависсати, дутийам̣ ме вима̄нам̣ пат̣иладдханти лата̄йа дассанепи сампхассепи соманассаджа̄та̄ евама̄ха.
вит̣абхим̣ кареййа̄ти са̄кха̄нам̣ упари чхатта̄ка̄рена тит̣т̣хеййа. огханам̣ джанеййа̄ти хет̣т̣ха̄ гханам̣ джанеййа. упари а̄руйха сакалам̣ руккхам̣ паливет̣хетва̄ пуна хет̣т̣ха̄ бхассама̄на̄ бхӯмим̣ ган̣хеййа̄ти аттхо. пада̄леййа̄ти евам̣ огханам̣ катва̄ пуна тато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва мӯла̄ отин̣н̣аса̄кха̄хи абхирухама̄на̄ саббаса̄кха̄ паливет̣хентӣ маттхакам̣ патва̄ тенева нийа̄мена пуна орохитва̄ ча абхирухитва̄ ча сакаларуккхам̣ сам̣сиббитва̄ аджджхоттхарантӣ саббаса̄кха̄ хет̣т̣ха̄ катва̄ сайам̣ упари т̣хатва̄ ва̄те ва̄ ва̄йанте деве ва̄ вассанте пада̄леййа. бхиндеййа̄ти аттхо. кха̄н̣уматтамева тит̣т̣хеййа, таттха йам̣ са̄кхат̣т̣хакавима̄нам̣ хоти, там̣ са̄кха̄су бхиджджама̄на̄су таттха таттхева бхиджджитва̄ саббаса̄кха̄су бхинна̄су саббам̣ бхиджджати. руккхат̣т̣хакавима̄нам̣ пана йа̄ва руккхасса мӯламаттампи тит̣т̣хати, та̄ва на нассати. идам̣ пана вима̄нам̣ са̄кхат̣т̣хакам̣, тасма̄ саббаса̄кха̄су сам̣бхиджджама̄на̄су бхиджджиттха. девата̄ путтаке гахетва̄ кха̄н̣уке т̣хита̄ паридевитум̣ а̄раддха̄.
471. тиббара̄гаджа̄тикоти бахалара̄гасабха̄во. ра̄гаджам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведетӣти тиббара̄гаджа̄тикатта̄ дит̣т̣хе дит̣т̣хе а̄рамман̣е нимиттам̣ ган̣ха̄ти. атхасса а̄чарийупаджджха̄йа̄ дан̣д̣акаммам̣ а̄н̣а̄пенти. со абхиккхан̣ам̣ дан̣д̣акаммам̣ каронто дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети, натвева вӣтиккамам̣ кароти. тиббадосаджа̄тикоти аппаматтикенева куппати, дахараса̄ман̣ерехи саддхим̣ хаттхапара̄ма̄са̄дӣни каронтова катхети. сопи дан̣д̣акаммапаччайа̄ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети. мохаджа̄тико пана идха катам̣ ва̄ катато акатам̣ ва̄ акатато на саллаккхети, та̄ни та̄ни кичча̄ни вира̄дхети. сопи дан̣д̣акаммапаччайа̄ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведети.
472. на тиббара̄гаджа̄тикотиа̄дӣни вуттапат̣ипаккханайена ведитабба̄ни. касма̄ панеттха кочи тиббара̄га̄диджа̄тико хоти, кочи на тиббара̄га̄диджа̄тико? камманийа̄мена. йасса хи камма̄йӯханаккхан̣е лобхо балава̄ хоти, алобхо мандо, адоса̄моха̄ балаванто, досамоха̄ манда̄, тасса мандо алобхо лобхам̣ парийа̄да̄тум̣ на саккоти, адоса̄моха̄ пана балаванто досамохе парийа̄да̄тум̣ сакконти. тасма̄ со тена каммена диннапат̣исандхивасена ниббатто луддхо хоти, сукхасӣло аккодхано пан̃н̃ава̄ ваджирӯпаман̃а̄н̣о.
йасса пана камма̄йӯханаккхан̣е лобхадоса̄ балаванто хонти, алобха̄доса̄ манда̄, амохо балава̄, мохо мандо, со пуриманайенева луддхо чева хоти дут̣т̣хо ча, пан̃н̃ава̄ пана хоти ваджирӯпаман̃а̄н̣о датта̄бхайаттхеро вийа.
йасса пана камма̄йӯханаккхан̣е лобха̄досамоха̄ балаванто хонти, итаре манда̄, со пуриманайенева луддхо чева хоти дандхо ча, сукхасӣлако пана хоти аккодхано.
татха̄ йасса камма̄йӯханаккхан̣е тайопи лобхадосамоха̄ балаванто хонти, алобха̄дайо манда̄, со пуриманайенева луддхо чева хоти дут̣т̣хо ча мӯл̣хо ча.
йасса пана камма̄йӯханаккхан̣е алобхадосамоха̄ балаванто хонти, итаре манда̄, со пуриманайенева аппакилесо хоти, дибба̄рамман̣ампи дисва̄ ниччало, дут̣т̣хо пана хоти дандхапан̃н̃о ча.
йасса пана камма̄йӯханаккхан̣е алобха̄досамоха̄ балаванто хонти, итаре манда̄, со пуриманайенева алуддхо чева хоти сукхасӣлако ча, мӯл̣хо пана хоти.
татха̄ йасса камма̄йӯханаккхан̣е алобхадоса̄моха̄ балаванто хонти, итаре манда̄, со пуриманайенева алуддхо чева хоти пан̃н̃ава̄ ча, дут̣т̣хо пана хоти кодхано.
йасса пана камма̄йӯханаккхан̣е тайопи алобха̄дайо балаванто хонти, лобха̄дайо манда̄, со маха̄сан̇гхараккхитаттхеро вийа алуддхо адут̣т̣хо пан̃н̃ава̄ ча хоти.
сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
чӯл̣адхаммасама̄да̄насуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.