4. чӯл̣агопа̄лакасуттаван̣н̣ана̄

350. евам̣ ме сутанти чӯл̣агопа̄лакасуттам̣. таттха уккачела̄йанти евам̣на̄маке нагаре. тасмим̣ кира ма̄пийама̄не раттим̣ ган̇га̄сотато маччхо тхалам̣ патто. манусса̄ чела̄ни телапа̄тийам̣ теметва̄ укка̄ катва̄ маччхам̣ ган̣хим̣су. нагаре нит̣т̣хите тасса на̄мам̣ каронте амхехи нагарат̣т̣ха̄насса гахитадивасе челукка̄хи маччхо гахитоти уккачела̄-твевасса на̄мам̣ акам̣су. бхиккхӯ а̄мантесӣти йасмим̣ т̣ха̄не нисиннасса сабба̄ ган̇га̄ па̄кат̣а̄ хутва̄ пан̃н̃а̄йати, та̄дисе ва̄ликуссаде ган̇га̄титтхе са̄йанхасамайе маха̄бхиккхусан̇гхапаривуто нисӣдитва̄ маха̄ган̇гам̣ парипун̣н̣ам̣ сандама̄нам̣ олокенто, – ‘‘аттхи ну кхо имам̣ ган̇гам̣ нисса̄йа кочи пуббе вад̣д̣хипариха̄ним̣ патто’’ти а̄ваджджитва̄, пуббе екам̣ ба̄лагопа̄лакам̣ нисса̄йа анекасатасахасса̄ гоган̣а̄ имисса̄ ган̇га̄йа а̄ват̣т̣е патитва̄ самуддамева павит̣т̣ха̄, апарам̣ пана пан̣д̣итагопа̄лакам̣ нисса̄йа анекасатасахассагоган̣асса соттхи джа̄та̄ вад̣д̣хи джа̄та̄ а̄рогйам̣ джа̄танти аддаса. дисва̄ имам̣ ка̄ран̣ам̣ нисса̄йа бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десесса̄мӣти чинтетва̄ бхиккхӯ а̄мантеси.

ма̄гадхакоти магадхарат̣т̣хава̄сӣ. дуппан̃н̃аджа̄тикоти ниппан̃н̃асабха̄во дандхо маха̄джал̣о. асамавеккхитва̄ти асаллаккхетва̄ анупадха̄ретва̄. пата̄ресӣти та̄ретум̣ а̄рабхи. уттарам̣ тӣрам̣ сувидеха̄нанти ган̇га̄йа ориме тӣре магадхарат̣т̣хам̣, па̄риме тӣре видехарат̣т̣хам̣, га̄во магадхарат̣т̣хато видехарат̣т̣хам̣ нетва̄ раккхисса̄мӣти уттарам̣ тӣрам̣ пата̄реси. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘уттарам̣ тӣрам̣ сувидеха̄на’’нти. а̄ман̣д̣аликам̣ каритва̄ти ман̣д̣аликам̣ катва̄. анайабйасанам̣ а̄паджджим̣сӯти авад̣д̣хим̣ вина̄сам̣ па̄пун̣им̣су, маха̄самуддамева пависим̣су. тена хи гопа̄лакена га̄во ота̄рентена ган̇га̄йа ориматӣре саматиттхан̃ча висаматиттхан̃ча олокетаббам̣ асса, маджджхе ган̇га̄йа гуннам̣ виссамат̣т̣ха̄наттхам̣ две тӣн̣и ва̄ликаттхала̄ни саллаккхетабба̄ни ассу. татха̄ па̄риматӣре тӣн̣и чатта̄ри титтха̄ни, имасма̄ титтха̄ бхат̣т̣ха̄ имам̣ титтхам̣ ган̣хиссанти, имасма̄ бхат̣т̣ха̄ иманти. айам̣ пана ба̄лагопа̄лако ориматӣре гуннам̣ отаран̣атиттхам̣ самам̣ ва̄ висамам̣ ва̄ анолокетва̄ва маджджхе ган̇га̄йа гуннам̣ виссамат̣т̣ха̄наттхам̣ две тӣн̣и ва̄ликаттхала̄нипи асаллаккхетва̄ва паратӣре чатта̄ри пан̃ча уттаран̣атиттха̄ни асамавеккхитва̄ва атиттхенева га̄во ота̄реси. атхасса маха̄усабхо джаванасампанната̄йа чева тха̄масампанната̄йа ча тирийам̣ ган̇га̄йа сотам̣ чхетва̄ па̄римам̣ тӣрам̣ патва̄ чхиннатат̣ан̃чева кан̣т̣акагумбагаханан̃ча дисва̄, ‘‘дуббинивит̣т̣хамета’’нти н̃атва̄ дхурагга-патит̣т̣ха̄нока̄сампи алабхитва̄ пат̣иниватти. га̄во маха̄усабхо ниватто майампи ниваттисса̄ма̄ти ниватта̄. махато гоган̣асса ниваттат̣т̣ха̄не удакам̣ чхиджджитва̄ маджджхе ган̇га̄йа а̄ват̣т̣ам̣ ут̣т̣хапеси. гоган̣о а̄ват̣т̣ам̣ пависитва̄ самуддамева патто. екопи гон̣о арого на̄ма на̄хоси. тена̄ха – ‘‘таттхева анайабйасанам̣ а̄паджджим̣сӯ’’ти.

акусала̄ имасса локасса̄ти идха локе кхандхадха̄та̄йатанесу акусала̄ ачхека̄, паралокепи есева найо. ма̄радхеййам̣ вуччати тебхӯмакадхамма̄. ама̄радхеййам̣ нава локуттарадхамма̄. маччудхеййампи тебхӯмакадхамма̄ва. амаччудхеййам̣ нава локуттарадхамма̄. таттха акусала̄ ачхека̄. вачанаттхато пана ма̄расса дхеййам̣ ма̄радхеййам̣. дхеййанти т̣ха̄нам̣ ваттху нива̄со гочаро. маччудхеййепи есева найо. тесанти тесам̣ еварӯпа̄нам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣, имина̄ чха саттха̄ро дассита̄ти ведитабба̄.

351. евам̣ кан̣хапаккхам̣ нит̣т̣хапетва̄ суккапаккхам̣ дассенто бхӯтапуббам̣, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха балавага̄воти дантагон̣е чева дхенуйо ча. даммага̄воти даметаббагон̣е чева авиджа̄тага̄во ча. ваччхатарети ваччхабха̄вам̣ таритва̄ т̣хите балававаччхе. ваччхакети дхенупаке тарун̣аваччхаке. киса̄балакети аппамам̣салохите мандатха̄ме. та̄вадева джа̄такоти там̣дивасе джа̄тако. ма̄тугоравакена вуйхама̄ноти ма̄та̄ пурато пурато хум̣хунти горавам̣ катва̄ сан̃н̃ам̣ дадама̄на̄ урена удакам̣ чхиндама̄на̄ гаччхати, ваччхако та̄йа горавасан̃н̃а̄йа дхенуйа̄ ва̄ урена чхиннодакена гаччхама̄но ‘‘ма̄тугоравакена вуйхама̄но’’ти вуччати.

352. ма̄расса сотам̣ чхетва̄ти арахаттамаггена ма̄расса тан̣ха̄сотам̣ чхетва̄. па̄рам̣ гата̄ти маха̄усабха̄ надӣпа̄рам̣ вийа сам̣са̄рапа̄рам̣ нибба̄нам̣ гата̄. па̄рам̣ агамам̣сӯти маха̄усабха̄нам̣ па̄ран̇гатаккхан̣е ган̇га̄йа сотасса тайо кот̣т̣ха̄се атиккамма т̣хита̄ маха̄усабхе па̄рам̣ патте дисва̄ тесам̣ гатамаггам̣ пат̣ипаджджитва̄ па̄рам̣ агамам̣су. па̄рам̣ гамиссантӣти чатумаггаваджджха̄нам̣ килеса̄нам̣ тайо кот̣т̣ха̄се кхепетва̄ т̣хита̄ ида̄ни арахаттамаггена авасесам̣ тан̣ха̄сотам̣ чхетва̄ балавага̄во вийа надӣпа̄рам̣ сам̣са̄рапа̄рам̣ нибба̄нам̣ гамиссантӣти. имина̄ найена саббава̄ресу аттхо ведитаббо. дхамма̄нуса̄рино, саддха̄нуса̄риноти име две пат̣хамамаггасаман̇гино.

джа̄ната̄ти саббадхамме джа̄нантена буддхена. суппака̄ситоти сукатхито. виват̣анти виваритам̣. аматадва̄ранти арийамагго. нибба̄напаттийа̄ти тадаттха̄йа виват̣ам̣. винал̣ӣкатанти вигатама̄нанал̣ам̣ катам̣. кхемам̣ паттхетха̄ти каттукамйата̄чхандена арахаттам̣ паттхетха, каттука̄ма̄ ниббаттетука̄ма̄ хотха̄ти аттхо. ‘‘патта’ттха̄’’типи па̄т̣хо. еварӯпам̣ саттха̄рам̣ лабхитва̄ тумхе патта̄йева на̄ма̄ти аттхо. сесам̣ саббаттха утта̄намева. бхагава̄ пана йатха̄нусандхина̄ва десанам̣ нит̣т̣хапесӣти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

чӯл̣агопа̄лакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.