6. четокхиласуттаван̣н̣ана̄
185. евам̣ ме сутанти четокхиласуттам̣. таттха четокхила̄ти читтасса тхаддхабха̄ва̄ качаварабха̄ва̄ кха̄н̣укабха̄ва̄. четасо винибандха̄ти читтам̣ бандхитва̄ мут̣т̣хийам̣ катва̄ вийа ган̣хантӣти четасо винибандха̄. вуддхинтиа̄дӣсу сӣлена вуддхим̣, маггена вирул̣хим̣, нибба̄нена вепуллам̣. сӣласама̄дхӣхи ва̄ вуддхим̣, випассана̄маггехи вирул̣хим̣, пхаланибба̄нехи вепуллам̣. саттхари кан̇кхатӣти саттху сарӣре ва̄ гун̣е ва̄ кан̇кхати. сарӣре кан̇кхама̄но дваттим̣саваралаккхан̣аппат̣иман̣д̣итам̣ на̄ма сарӣрам̣ аттхи ну кхо наттхӣти кан̇кхати, гун̣е кан̇кхама̄но атӣта̄на̄гатапаччуппаннаджа̄нанасаматтхам̣ саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣ аттхи ну кхо наттхӣти кан̇кхати. вичикиччхатӣти вичинанто киччхати, дуккхам̣ а̄паджджати, виниччхетум̣ на саккоти. на̄дхимуччатӣти еваметанти адхимоккхам̣ на пат̣илабхати. на сампасӣдатӣти гун̣есу отаритва̄ ниббичикиччхабха̄вена пасӣдитум̣, ана̄вило бхавитум̣ на саккоти. а̄таппа̄йа̄ти килесасанта̄пакавӣрийакаран̣аттха̄йа. ануйога̄йа̄ти пунаппунам̣ йога̄йа. са̄тачча̄йа̄ти сататакирийа̄йа падха̄на̄йа̄ти падаханаттха̄йа. айам̣ пат̣хамо четокхилоти айам̣ саттхари вичикиччха̄сан̇кха̄то пат̣хамо читтасса тхаддхабха̄во, еваметасса бхиккхуно аппахӣно хоти. дхаммети парийаттидхамме ча пат̣иведхадхамме ча. парийаттидхамме кан̇кхама̄но, тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ чатура̄сӣти дхаммаккхандхасахасса̄нӣти ваданти, аттхи ну кхо етам̣ наттхӣти кан̇кхати. пат̣иведхадхамме кан̇кхама̄но випассана̄ниссандо магго на̄ма, магганиссандо пхалам̣ на̄ма, саббасан̇кха̄рапат̣иниссагго нибба̄нам̣ на̄ма̄ти ваданти. там̣ аттхи ну кхо наттхӣти кан̇кхати. сан̇гхе кан̇кхатӣти суппат̣ипаннотиа̄дӣнам̣ пада̄нам̣ васена еварӯпам̣ пат̣ипадам̣ пат̣ипанна̄ чатта̄ро маггат̣т̣ха̄ чатта̄ро пхалат̣т̣ха̄ти ат̣т̣ханнам̣ пуггала̄нам̣ самӯхабхӯто сан̇гхо на̄ма, со аттхи ну кхо наттхӣти кан̇кхати. сиккха̄йа кан̇кхама̄но адхисӣласиккха̄ на̄ма адхичиттасиккха̄ на̄ма адхипан̃н̃а̄сиккха̄ на̄ма̄ти ваданти. са̄ аттхи ну кхо наттхӣти кан̇кхати. айам̣ пан̃чамоти айам̣ сабрахмача̄рӣсу копасан̇кха̄то пан̃чамо читтасса тхаддхабха̄во качаварабха̄во кха̄н̣укабха̄во.
186. винибандхесу ка̄мети ваттхука̄мепи килесака̄мепи. ка̄йети аттано ка̄йе. рӯпети бахиддха̄ рӯпе. йа̄вадаттханти йаттакам̣ иччхати, таттакам̣. удара̄вадехаканти ударапӯрам̣. тан̃хи ударам̣ авадеханато удара̄вадехаканти вуччати. сеййасукханти ман̃чапӣт̣хасукхам̣, утусукхам̣ ва̄. пассасукханти йатха̄ сампариваттакам̣ сайантасса даккхин̣апассава̄мапасса̄нам̣ сукхам̣ хоти, евам̣ уппаннасукхам̣. миддхасукханти нидда̄сукхам̣. ануйуттоти йуттапайутто вихарати.
пан̣идха̄йа̄ти паттхайитва̄. сӣлена̄тиа̄дӣсу сӣланти чатупа̄рисуддхисӣлам̣. ватанти ватасама̄да̄нам̣. тапоти тапачаран̣ам̣. брахмачарийанти метхунавирати. дево ва̄ бхависса̄мӣти махесаккхадево ва̄ бхависса̄ми. деван̃н̃атаро ва̄пи аппесаккхадевесу ва̄ ан̃н̃атаро.
189. иддхипа̄десу чхандам̣ нисса̄йа паватто сама̄дхи чхандасама̄дхи. падха̄набхӯта̄ сан̇кха̄ра̄ падха̄насан̇кха̄ра̄. саманна̄гатанти техи дхаммехи упетам̣. иддхийа̄ па̄дам̣, иддхибхӯтам̣ ва̄ па̄данти иддхипа̄дам̣. сесесупи есева найо, айаметтха сан̇кхепо. виттха̄ро пана иддхипа̄давибхан̇ге а̄гато йева. висуддхимаггеписса аттхо дӣпито. ити имехи чатӯхи иддхипа̄дехи виккхамбханаппаха̄нам̣ катхитам̣. уссол̣хӣйева пан̃чамӣти еттха уссол̣хӣти саббаттха каттаббавӣрийам̣ дассети. уссол̣хӣпаннарасан̇гасаманна̄гатоти пан̃ча четокхилаппаха̄на̄ни пан̃ча винибандхаппаха̄на̄ни чатта̄ро иддхипа̄да̄ уссол̣хӣти евам̣ уссол̣хийа̄ саддхим̣ паннарасахи ан̇гехи саманна̄гато. бхабботи анурӯпо, ануччхавико. абхиниббхида̄йа̄ти н̃а̄н̣ена килесабхеда̄йа. самбодха̄йа̄ти чатумаггасамбодха̄йа. ануттарасса̄ти сет̣т̣хасса. йогаккхемасса̄ти чатӯхи йогехи кхемасса арахаттасса. адхигама̄йа̄ти пат̣ила̄бха̄йа. сеййатха̄ти опамматтхе нипа̄то. пӣти самбха̄ванаттхе. убхайенапи сеййатха̄пи на̄ма, бхиккхавети дассети.
куккут̣ийа̄ ан̣д̣а̄ни ат̣т̣ха ва̄ даса ва̄ два̄даса ва̄ти еттха пана кин̃ча̄пи куккут̣ийа̄ вуттаппака̄рато ӯна̄дхика̄нипи ан̣д̣а̄ни хонти, вачанасилит̣т̣хата̄йа пана евам̣ вуттам̣. еван̃хи локе силит̣т̣хам̣ вачанам̣ хоти. та̄нассӯти та̄ни ассу, бхавеййунти аттхо. куккут̣ийа̄ самма̄ адхисайита̄нӣти та̄йа джанеттийа̄ куккут̣ийа̄ паккхе паса̄ретва̄ тесам̣ упари сайантийа̄ самма̄ адхисайита̄ни. самма̄ париседита̄нӣти ка̄лена ка̄лам̣ утум̣ га̄ха̄пентийа̄ сут̣т̣ху самантато седита̄ни усмӣката̄ни. самма̄ парибха̄вита̄нӣти ка̄лена ка̄лам̣ сут̣т̣ху самантато бха̄вита̄ни, куккут̣агандхам̣ га̄ха̄пита̄нӣти аттхо. кин̃ча̄пи тасса̄ куккут̣ийа̄ти тасса̄ куккут̣ийа̄ имам̣ тивидхакирийа̄каран̣ена аппама̄дам̣ катва̄ кин̃ча̄пи на евам̣ иччха̄ уппаджджеййа. атха кхо бхабба̄ва тети атха кхо те куккут̣апотака̄ вуттанайена соттхина̄ абхиниббхиджджитум̣ бхабба̄ва. те хи йасма̄ та̄йа куккут̣ийа̄ евам̣ тӣха̄ка̄рехи та̄ни ан̣д̣а̄ни парипа̄лӣйама̄на̄ни на пӯтӣни хонти. йопи несам̣ алласинехо, сопи парийа̄да̄нам̣ гаччхати, капа̄лам̣ танукам̣ хоти, па̄данакхасикха̄ ча мукхатун̣д̣акан̃ча кхарам̣ хоти, сайам̣ парипа̄кам̣ гаччхати, капа̄ласса танутта̄ бахи а̄локо анто пан̃н̃а̄йати, тасма̄ ‘‘чирам̣ вата майам̣ сан̇кут̣итахаттхапа̄да̄ самба̄дхе сайимха̄, айан̃ча бахи а̄локо диссати, еттха да̄ни но сукхавиха̄ро бхависсатӣ’’ти никкхамитука̄ма̄ хутва̄ капа̄лам̣ па̄дена пахаранти, гӣвам̣ паса̄ренти, тато там̣ капа̄лам̣ дведха̄ бхиджджати. атха те паккхе видхунанта̄ тан̇кхан̣а̄нурӯпам̣ вираванта̄ никкхамантийева, никкхамитва̄ ча га̄маккхеттам̣ упасобхайама̄на̄ вичаранти.
евамева кхоти идам̣ опаммасампат̣ипа̄данам̣. там̣ евам̣ аттхена сам̣сандетва̄ ведитаббам̣ – тасса̄ куккут̣ийа̄ ан̣д̣есу тивидхакирийа̄каран̣ам̣ вийа хи имасса бхиккхуно уссол̣хӣпаннарасехи ан̇гехи саманна̄гатабха̄во. куккут̣ийа̄ тивидхакирийа̄сампа̄данена ан̣д̣а̄нам̣ апӯтибха̄во вийа паннарасан̇гасаманна̄гатасса бхиккхуно тивидха̄нупассана̄сампа̄данена випассана̄н̃а̄н̣асса апариха̄ни. тасса̄ тивидхакирийа̄каран̣ена ан̣д̣а̄нам̣ алласинехапарийа̄да̄нам̣ вийа тасса бхиккхуно тивидха̄нупассана̄сампа̄данена бхаваттайа̄нугатаникантисинехапарийа̄да̄нам̣. ан̣д̣акала̄па̄нам̣ танубха̄во вийа бхиккхуно авиджджан̣д̣акосасса танубха̄во. куккут̣апотака̄нам̣ па̄данакхамутун̣д̣ака̄нам̣ тхаддхакхарабха̄во вийа бхиккхуно випассана̄н̃а̄н̣асса тиккхакхаравиппасаннасӯрабха̄во. куккут̣апотака̄нам̣ парин̣а̄мака̄ло вийа бхиккхуно випассана̄н̃а̄н̣асса парин̣а̄мака̄ло вад̣д̣хитака̄ло габбхаггахан̣ака̄ло. куккут̣апотака̄нам̣ па̄данакхасикха̄йа ва̄ мукхатун̣д̣акена ва̄ ан̣д̣акосам̣ пада̄летва̄ паккхе паппхот̣етва̄ соттхина̄ абхиниккхаманака̄ло вийа тасса бхиккхуно випассана̄н̃а̄н̣агаббхам̣ ган̣ха̄петва̄ вичарантасса таджджа̄тикам̣ утусаппа̄йам̣ ва̄ бходжанасаппа̄йам̣ ва̄ пуггаласаппа̄йам̣ ва̄ дхаммассаванасаппа̄йам̣ ва̄ лабхитва̄ ека̄сане нисиннассева випассанам̣ вад̣д̣хентасса анупубба̄дхигатена арахаттамаггена авиджджан̣д̣акосам̣ пада̄летва̄ абхин̃н̃а̄паккхе паппхот̣етва̄ соттхина̄ арахаттаппаттака̄ло ведитаббо. йатха̄ пана куккут̣апотака̄нам̣ парин̣атабха̄вам̣ н̃атва̄ ма̄та̄пи ан̣д̣акосам̣ бхиндати, евам̣ татха̄рӯпасса бхиккхуно н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ н̃атва̄ саттха̄пи –
‘‘уччхинда синехаматтано, кумудам̣ са̄радикам̣ва па̄н̣ина̄;
сантимаггамева брӯхайа, нибба̄нам̣ сугатена десита’’нти. (дха. па. 285) –
а̄дина̄ найена обха̄сам̣ пхаритва̄ га̄тха̄йа авиджджан̣д̣акосам̣ пахарати, со га̄тха̄парийоса̄не авиджджа̄н̣д̣акосам̣ бхиндитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти. тато пат̣т̣ха̄йа йатха̄ те куккут̣апотака̄ га̄маккхеттам̣ упасобхайама̄на̄ таттха таттха вичаранти, евам̣ айампи маха̄кхӣн̣а̄саво нибба̄нарамман̣ам̣ пхаласама̄паттим̣ аппетва̄ сан̇гха̄ра̄мам̣ упасобхайама̄но вичарати.
ити имасмим̣ сутте чатта̄ри паха̄на̄ни катхита̄ни. катхам̣? четокхила̄нан̃хи четовинибандха̄нам̣ паха̄нена пат̣исан̇кха̄наппапаха̄нам̣ катхитам̣, иддхипа̄дехи виккхамбханаппаха̄нам̣ катхита, магге а̄гате самуччхедаппаха̄нам̣ катхитам̣, пхале а̄гате пат̣иппассаддхиппаха̄нам̣ катхитам̣. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.
папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа
четокхиласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.