7. ваттхасуттаван̣н̣ана̄

70. евам̣ ме сутанти ваттхасуттам̣. таттха сеййатха̄пи, бхиккхаве, ваттханти упама̄вачанамеветам̣. упамам̣ каронто ча бхагава̄ каттхачи пат̣хамам̣йева упамам̣ дассетва̄ паччха̄ аттхам̣ дассети, каттхачи пат̣хамаматтхам̣ дассетва̄ паччха̄ упамам̣, каттхачи упама̄йа аттхам̣ парива̄ретва̄ дассети, каттхачи аттхена упамам̣.

татха̄ хеса – ‘‘сеййатха̄писсу, бхиккхаве, две ага̄ра̄ садва̄ра̄, таттха чаккхума̄ пурисо маджджхе т̣хито пассеййа̄’’ти (ма. ни. 3.261) сакалампи девадӯтасуттам̣ упамам̣ пат̣хамам̣ дассетва̄ паччха̄ аттхам̣ дассенто а̄ха. ‘‘тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄но гаччхати, сеййатха̄пи а̄ка̄се’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.238; пат̣и. ма. 1.102) пана найена сакалампи иддхивидхаматтхам̣ пат̣хамам̣ дассетва̄ паччха̄ упамам̣ дассенто а̄ха. ‘‘сеййатха̄пи бра̄хман̣апурисо са̄раттхико са̄рагавесӣ’’тиа̄дина̄ва (ма. ни. 1.318) найена сакалампи чӯл̣аса̄ропамасуттам̣ упама̄йа аттхам̣ парива̄ретва̄ дассенто а̄ха. ‘‘идха пана, бхиккхаве, екачче кулапутта̄ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти суттам̣…пе… сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо алагаддаттхико’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.238) найена сакалампи алагаддасуттам̣ маха̄са̄ропамасуттанти евама̄дӣни сутта̄ни аттхена упамам̣ парива̄ретва̄ дассенто а̄ха.

сва̄йам̣ идха пат̣хамам̣ упамам̣ дассетва̄ паччха̄ аттхам̣ дассети. касма̄ паневам̣ бхагава̄ дассетӣти? пуггаладжджха̄сайена ва̄ десана̄вила̄сена ва̄. йе хи пуггала̄ пат̣хамам̣ упамам̣ дассетва̄ вуччама̄наматтхам̣ сукхена пат̣ивиджджханти, тесам̣ пат̣хамам̣ упамам̣ дассети. еса найо саббаттха. йасса̄ ча дхаммадха̄туйа̄ суппат̣ивиддхатта̄ десана̄вила̄сам̣ патто хоти, тасса̄ суппат̣ивиддха̄. тасма̄ еса десана̄вила̄сампатто дхаммиссаро дхаммара̄джа̄, со йатха̄ йатха̄ иччхати, татха̄ татха̄ дхаммам̣ десетӣти евам̣ имина̄ пуггаладжджха̄сайена ва̄ десана̄вила̄сена ва̄ евам̣ дассетӣти ведитаббо.

таттха ваттханти пакатипарисуддхам̣ ваттхам̣. сам̣килит̣т̣хам̣ малаггахитанти а̄гантукена пам̣сураджа̄дина̄ сам̣килесена сам̣килит̣т̣хам̣, седаджаллика̄дина̄ малена гахитатта̄ малаггахитам̣. ран̇гаджа̄тети еттха ран̇гамева ран̇гаджа̄там̣. упасам̣хареййа̄ти упана̄меййа. йади нӣлака̄йа̄ти нӣлака̄йа ва̄, нӣлакаттха̄йа ва̄ти вуттам̣ хоти. евам̣ саббаттха. раджако хи нӣлакаттха̄йа упасам̣харанто кам̣санӣлапала̄санӣла̄дике нӣларан̇ге упасам̣харати. пӣтакаттха̄йа упасам̣харанто кан̣ика̄рапуппхасадисе пӣтакаран̇ге. лохитакаттха̄йа упасам̣харанто бандхуджӣвакапуппхасадисе лохитакаран̇ге. ман̃джит̣т̣хакаттха̄йа упасам̣харанто кан̣авӣрапуппхасадисе мандараттаран̇ге. тена вуттам̣ ‘‘йади нӣлака̄йа…пе… йади ман̃джит̣т̣хака̄йа̄’’ти.

дураттаван̣н̣амевасса̄ти дут̣т̣ху ран̃джитаван̣н̣амева асса. апарисуддхаван̣н̣амевасса̄ти нӣлаван̣н̣описса парисуддхо на бхавеййа, сесаван̣н̣опи. та̄дисан̃хи ваттхам̣ нӣлакумбхийа̄ паккхиттампи сунӣлам̣ на хоти, сесакумбхӣсу паккхиттампи пӣтака̄диван̣н̣ам̣ на хоти, мила̄танӣла куран̣д̣а-кан̣ика̄ра-бандхуджӣвака-кан̣авӣрапуппхаван̣н̣амева хоти. там̣ кисса хетӯти там̣ ваттхам̣ кисса хету ким̣ ка̄ран̣а̄ ӣдисам̣ хоти, тасмим̣ ва̄ ваттхе ран̇гаджа̄там̣ кисса хету ӣдисам̣ дураттаван̣н̣ам̣ апарисуддхаван̣н̣ам̣ хотӣти? йасма̄ панасса ваттхасса сам̣килит̣т̣хабха̄войеветтха ка̄ран̣ам̣, на ан̃н̃ам̣ кин̃чи, тасма̄ ‘‘апарисуддхатта̄, бхиккхаве, ваттхасса̄’’ти а̄ха.

евамева кхоти упама̄сампат̣ипа̄данам̣. читте сам̣килит̣т̣хети читтамхи сам̣килит̣т̣хамхи. касма̄ пана бхагава̄ сам̣килит̣т̣хаваттхена опаммам̣ ака̄сӣти че, ва̄йа̄мамахаппхаладассанаттхам̣. йатха̄ хи а̄гантукехи малехи сам̣килит̣т̣хам̣ ваттхам̣ пакатийа̄ пан̣д̣аратта̄ пуна дховӣйама̄нам̣ пан̣д̣арам̣ хоти, на таттха джа̄тика̄л̣аке вийа ел̣акаломе ва̄йа̄мо ниппхало хоти, евам̣ читтампи а̄гантукехи килесехи сам̣килит̣т̣хам̣. пакатийа̄ пана там̣ сакалепи пат̣исандхибхаван̇гава̄ре пан̣д̣арамева. йатха̄ха – ‘‘пабхассарамидам̣, бхиккхаве, читтам̣, тан̃ча кхо а̄гантукехи упаккилесехи упаккилит̣т̣ха’’нти (а. ни. 1.51). там̣ висодхӣйама̄нам̣ сакка̄ пабхассаратарам̣ ка̄тум̣, на таттха ва̄йа̄мо ниппхалоти евам̣ ва̄йа̄мамахаппхаладассанаттхам̣ сам̣килит̣т̣хаваттхена опаммам̣ ака̄сӣти ведитаббо.

дуггати па̄т̣икан̇кха̄ти ӣдисе читте дуггати па̄т̣икан̇кхитабба̄, дуггатим̣ ева еса па̄пун̣иссати, на̄н̃н̃анти евам̣ дуггати иччхитабба̄, авассам̣ бха̄вӣти вуттам̣ хоти. са̄ ча̄йам̣ дуггати на̄ма пат̣ипаттидуггати, гатидуггатӣти дувидха̄ хоти. пат̣ипаттидуггатипи ага̄рийапат̣ипаттидуггати, анага̄рийапат̣ипаттидуггатӣти дувидха̄ хоти.

ага̄рийо хи сам̣килит̣т̣хачитто па̄н̣ампи ханати, адиннампи а̄дийати, сакалепи даса акусалакаммапатхе пӯрети, айамасса ага̄рийапат̣ипаттидуггати. со таттха т̣хито ка̄йасса бхеда̄ нирайампи гаччхати, тираччха̄найонимпи, петтивисайампи гаччхати, айамасса гатидуггати.

анага̄рийопи имасмим̣ са̄сане паббаджито сам̣килит̣т̣хачитто дӯтеййапахин̣агаманам̣ гаччхати, веджджакаммам̣ кароти, сан̇гхабхеда̄йа четийабхеда̄йа параккамати, вел̣уда̄на̄дӣхи джӣвикам̣ каппети, сакалампи ана̄ча̄рам̣ агочаран̃ча парипӯрети, айамасса анага̄рийапат̣ипаттидуггати.со таттха т̣хито ка̄йасса бхеда̄ нирайампи гаччхати, тираччха̄найонимпи, петтивисайампи гаччхати саман̣айаккхо на̄ма хоти саман̣апето, а̄диттехи сан̇гха̄т̣иа̄дӣхи сампаджджалитака̄йо ат̣т̣ассарам̣ каронто вичарати, айамасса гатидуггати.

сеййатха̄пӣти суккапаккхам̣ дассетума̄раддхо, тассаттхо кан̣хапаккхе вуттапаччанӣкенева ведитаббо. еттха̄пи ча сугати на̄ма пат̣ипаттисугати гатисугатӣти дувидха̄ хоти. пат̣ипаттисугатипи ага̄рийапат̣ипаттисугати анага̄рийапат̣ипаттисугатӣти дувидха̄ хоти. ага̄рийо хи парисуддхачитто па̄н̣а̄типа̄та̄пи вирамати, адинна̄да̄на̄пи, сакалепи даса кусалакаммапатхе парипӯрети, айамасса ага̄рийапат̣ипаттисугати. со таттха т̣хито ка̄йасса бхеда̄ мануссамахантатампи девамахантатампи упападжджати, айамасса гатисугати.

анага̄рийопи имасмим̣ са̄сане паббаджитва̄ парисуддхачитто чатупа̄рисуддхисӣлам̣ содхети, тераса дхутан̇га̄ни сама̄дийати, ат̣т̣хатим̣са̄рамман̣есу аттано анукӯлакаммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ пантасена̄сане пат̣исевама̄но касин̣апарикаммам̣ катва̄ джха̄насама̄паттийо ниббаттети, сота̄паттимаггам̣ бха̄вети…пе… ана̄га̄мимаггам̣ бха̄вети, айамасса анага̄рийапат̣ипаттисугати. со таттха т̣хито ка̄йасса бхеда̄ мануссалоке ва̄ тӣсу маха̄кулесу, чхасу ва̄ ка̄ма̄вачарадевесу, дасасу ва̄ брахмабхаванесу, пан̃часу ва̄ суддха̄ва̄сесу, чатӯсу ва̄ а̄руппесу упападжджати, айамасса гатисугатӣти.

71. евам̣ сам̣килит̣т̣хе читте дуггати па̄т̣икан̇кха̄, асам̣килит̣т̣хе ча сугатӣти ватва̄ ида̄ни йехи упаккилесехи читтам̣ сам̣килит̣т̣хам̣ хоти, те дассенто катаме ча, бхиккхаве, читтасса упаккилеса̄? абхиджджха̄ висамалобхотиа̄дима̄ха.

таттха сакабхан̣д̣е чхандара̄го абхиджджха̄, парабхан̣д̣е висамалобхо. атха ва̄ сакабхан̣д̣е ва̄ парабхан̣д̣е ва̄ хоту, йуттапаттат̣т̣ха̄не чхандара̄го абхиджджха̄, айутта̄паттат̣т̣ха̄не висамалобхо. тхеро пана̄ха ‘‘кисса виниббхогам̣ каротха, йутте ва̄ айутте ва̄ хоту, ‘ра̄го висамам̣ досо висамам̣ мохо висама’нти (вибха. 924) вачанато на кочи лобхо ависамо на̄ма, тасма̄ лобхойева абхиджджха̄йанат̣т̣хена абхиджджха̄, висамат̣т̣хена висамам̣, екаттхаметам̣ бйан̃джанамева на̄на’’нти. со панеса абхиджджха̄висамалобхо уппаджджитва̄ читтам̣ дӯсети, обха̄ситум̣ на дети. тасма̄ ‘‘читтасса упаккилесо’’ти вуччати.

йатха̄ чеса, евам̣ нававидхаа̄гха̄таваттхусамбхаво бйа̄па̄до. дасавидхаа̄гха̄таваттхусамбхаво кодхо. пунаппунам̣ читтапарийонандхано упана̄хо. ага̄рийасса ва̄ анага̄рийасса ва̄ сукатакаран̣авина̄сано маккхо. ага̄рийопи хи кеначи анукампакена далиддо сама̄но учче т̣ха̄не т̣хапито, апарена самайена ‘‘ким̣ тайа̄ майхам̣ ката’’нти тасса сукатакаран̣ам̣ вина̄сети. анага̄рийопи са̄ман̣ерака̄лато пабхути а̄чарийена ва̄ упаджджха̄йена ва̄ чатӯхи паччайехи уддесапарипуччха̄хи ча ануггахетва̄ дхаммакатха̄найапакаран̣акосалла̄дӣни сиккха̄пито, апарена самайена ра̄джара̄джамаха̄матта̄дӣхи саккато гарукато а̄чарийупаджджха̄йесу ачиттӣкато чарама̄но ‘‘айам̣ амхехи дахарака̄ле евам̣ ануггахито сам̣вад̣д̣хито ча, атха панида̄ни ниссинехо джа̄то’’ти вуччама̄но ‘‘ким̣ майхам̣ тумхехи ката’’нти тесам̣ сукатакаран̣ам̣ вина̄сети, тасса со сукатакаран̣авина̄сано маккхо уппаджджитва̄ читтам̣ дӯсети, обха̄ситум̣ на дети. тасма̄ ‘‘читтасса упаккилесо’’ти вуччати.

йатха̄ ча̄йам̣, евам̣ бахуссутепи пуггале аджджхоттхаритва̄ ‘‘ӣдисасса чева бахуссутасса анийата̄ гати, тава ва̄ мама ва̄ ко висесо’’тиа̄дина̄ найена уппаджджама̄но йугагга̄хага̄хӣ пал̣а̄со. паресам̣ сакка̄ра̄дӣни кхӣйана̄ исса̄. аттано сампаттийа̄ парехи са̄дха̄ран̣абха̄вам̣ асахама̄нам̣ маччхарийам̣. ван̃чаникачарийабхӯта̄ ма̄йа̄. кера̄т̣икабха̄вена уппаджджама̄нам̣ са̄т̣хеййам̣. кера̄т̣ико хи а̄йатанамаччхо вийа хоти. а̄йатанамаччхо на̄ма кира маччха̄нам̣ нан̇гут̣т̣хам̣ дассети саппа̄нам̣ сӣсам̣, ‘‘тумхехи садисо аха’’нти джа̄на̄петум̣. евамева кера̄т̣ико пуггало йам̣ йам̣ суттантикам̣ ва̄ а̄бхидхаммикам̣ ва̄ упасан̇камати, там̣ там̣ евам̣ вадати ‘‘ахам̣ тумха̄кам̣ баддхачаро, тумхе майхам̣ анукампака̄, на̄хам̣ тумхе мун̃ча̄мӣ’’ти ‘‘евамете ‘сага̄раво айам̣ амхесу саппатиссо’ти ман̃н̃иссантӣ’’ти. тассетам̣ кера̄т̣икабха̄вена уппаджджама̄нам̣ са̄т̣хеййам̣ уппаджджитва̄ читтам̣ дӯсети, обха̄ситум̣ на дети. тасма̄ ‘‘читтасса упаккилесо’’ти вуччати.

йатха̄ четам̣, евам̣ ва̄табхаритабхастасадисатхаддхабха̄вапаггахитасираанива̄тавуттика̄ракаран̣о тхамбхо. тадуттарикаран̣о са̄рамбхо. со дувидхена лаббхати акусалавасена чева кусалавасена ча. таттха ага̄рийасса парена катам̣ алан̇ка̄ра̄дим̣ дисва̄ таддигун̣акаран̣ена уппаджджама̄но, анага̄рийасса ча йаттакам̣ йаттакам̣ паро парийа̄пун̣а̄ти ва̄ катхети ва̄, ма̄навасена таддигун̣атаддигун̣акаран̣ена уппаджджама̄но акусало. ага̄рийасса пана парам̣ екам̣ сала̄кабхаттам̣ дентам̣ дисва̄ аттана̄ две ва̄ тӣн̣и ва̄ да̄тука̄мата̄йа уппаджджама̄но, анага̄рийасса ча парена еканика̄йе гахите ма̄нам̣ анисса̄йа кевалам̣ там̣ дисва̄ аттана̄ а̄ласийам̣ абхибхуййа две ника̄йе гахетука̄мата̄йа уппаджджама̄но кусало. идха пана акусало адхиппето. айан̃хи уппаджджитва̄ читтам̣ дӯсети, обха̄ситум̣ на дети. тасма̄ ‘‘читтасса упаккилесо’’ти вуччати.

йатха̄ ча̄йам̣, евам̣ джа̄тиа̄дӣни нисса̄йа читтасса ун̣н̣ативасена паваттама̄но ма̄но, аччун̣н̣ативасена атима̄но, мадаггахан̣а̄ка̄ро мадо, ка̄магун̣есу читтавоссаггавасена уппаджджама̄но пама̄до уппаджджитва̄ читтам̣ дӯсети, обха̄ситум̣ на дети. тасма̄ ‘‘читтасса упаккилесо’’ти вуччати.

касма̄ пана бхагава̄ упаккилесам̣ дассенто лобхама̄дим̣ катва̄ дассетӣти? тасса пат̣хамуппаттито. саббасатта̄нан̃хи йаттха каттхачи упапанна̄нам̣ антамасо суддха̄ва̄сабхӯмийампи саббапат̣хамам̣ бхаваникантивасена лобхо уппаджджати, тато аттано аттано анурӯпапаччайам̣ пат̣ичча йатха̄самбхавам̣ итаре, на ча ете сол̣асева читтасса упаккилеса̄, етена пана найена саббепи килеса̄ гахита̄йева хонтӣти ведитабба̄.

72. етта̄вата̄ сам̣килесам̣ дассетва̄ ида̄ни вода̄нам̣ дассенто са кхо со, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха ити видитва̄ти евам̣ джа̄нитва̄. паджахатӣти самуччхедаппаха̄навасена арийамаггена паджахати. таттха килесапат̣ипа̄т̣ийа̄ маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ти двидха̄ паха̄нам̣ ведитаббам̣. килесапат̣ипа̄т̣ийа̄ та̄ва абхиджджха̄висамалобхо тхамбхо са̄рамбхо ма̄но атима̄но мадоти име чха килеса̄ арахаттамаггена пахӣйанти. бйа̄па̄до кодхо упана̄хо пама̄доти име чатта̄ро килеса̄ ана̄га̄мимаггена пахӣйанти. маккхо пал̣а̄со исса̄ маччхарийам̣ ма̄йа̄ са̄т̣хеййанти име чха сота̄паттимаггена пахӣйантӣти. маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ пана, сота̄паттимаггена маккхо пал̣а̄со исса̄ маччхарийам̣ ма̄йа̄ са̄т̣хеййанти име чха пахӣйанти. ана̄га̄мимаггена бйа̄па̄до кодхо упана̄хо пама̄доти име чатта̄ро. арахаттамаггена абхиджджха̄висамалобхо тхамбхо са̄рамбхо ма̄но атима̄но мадоти име чха пахӣйантӣти.

имасмим̣ пана т̣ха̄не име килеса̄ сота̄паттимаггаваджджха̄ ва̄ хонту, сесамаггаваджджха̄ ва̄, атха кхо ана̄га̄мимаггенева паха̄нам̣ сандха̄йа ‘‘абхиджджха̄висамалобхам̣ читтасса упаккилесам̣ паджахатӣ’’тиа̄дима̄ха̄ти ведитабба̄. айаметтха павен̣имагга̄гато самбхаво, со ча упари чатуттхамаггассева ниддит̣т̣хатта̄ йуджджати, татийамаггена пахӣна̄васеса̄нан̃хи висамалобха̄дӣнам̣ тена паха̄нам̣ хоти, сеса̄нам̣ имина̄ва. йепи хи сота̄паттимаггена пахӣйанти, тепи там̣самут̣т̣ха̄пакачитта̄нам̣ аппахӣнатта̄ ана̄га̄мимаггенева суппахӣна̄ хонтӣти. кечи пана пат̣хамамаггена четтха паха̄нам̣ ван̣н̣айанти, там̣ пубба̄парена на сандхийати. кечи виккхамбханаппаха̄нампи, там̣ тесам̣ иччха̄маттамева.

73. йато кхо, бхиккхавети еттха йатоти йамхи ка̄ле. пахӣно хотӣти ана̄га̄мимаггаккхан̣е паха̄нам̣ сандха̄йева̄ха.

74. со буддхе авеччаппаса̄дена̄ти етам̣ ‘‘йато кхо, бхиккхаве, абхиджджха̄висамалобхо пахӣно хоти, со буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хотӣ’’ти евам̣ екамекена падена йоджетаббам̣. имасса хи бхиккхуно ана̄га̄мимаггена локуттараппаса̄до а̄гато, атхасса апарена самайена буддхагун̣е дхаммагун̣е сан̇гхагун̣е ча ануссарато локийо уппаджджати, тамасса саббампи локийалокуттарамиссакам̣ паса̄дам̣ дассенто бхагава̄ ‘‘буддхе авеччаппаса̄дена̄’’тиа̄дима̄ха.

таттха авеччаппаса̄дена̄ти буддхадхаммасан̇гхагун̣а̄нам̣ йа̄тха̄вато н̃а̄татта̄ ачалена аччутена паса̄дена. ида̄ни йатха̄ тасса бхиккхуно ануссарато со авеччаппаса̄до уппанно, там̣ видхим̣ дассенто ‘‘итипи со бхагава̄’’тиа̄дина̄ найена тӣн̣и ануссатит̣т̣ха̄на̄ни виттха̄реси. тесам̣ аттхаван̣н̣ана̄ сабба̄ка̄рена висуддхимагге ануссатикатха̄йам̣ вутта̄.

75. евамасса локийалокуттарамиссакам̣ паса̄дам̣ дассетва̄ ида̄ни килесаппаха̄нам̣ авеччаппаса̄дасаманна̄гатан̃ча паччавеккхато уппаджджама̄нам̣ соманасса̄диа̄нисам̣сам̣ дассенто йатходхи кхо панасса̄тиа̄дима̄ха. ана̄га̄мисса хи паччанте вут̣т̣хитам̣ чорупаддавам̣ вӯпасаметва̄ там̣ паччавеккхато маха̄нагаре васантасса ран̃н̃о вийа име чиме ча мама килеса̄ пахӣна̄ти аттано килесаппаха̄нам̣ паччавеккхато балавасоманассам̣ уппаджджати. там̣ дассенто бхагава̄ ‘‘йатходхи кхо панасса̄’’тиа̄дима̄ха.

тассаттхо – йва̄йам̣ ана̄га̄мӣ бхиккху евам̣ ‘‘буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти…пе… дхамме…пе… сан̇гхе…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти, тасса йатходхи кхо чаттам̣ хоти пат̣иниссат̣т̣хам̣, сакасакаодхивасена чаттамева хоти, там̣ там̣ килесаджа̄там̣ вантам̣ муттам̣ пахӣнам̣ пат̣иниссат̣т̣хам̣. сакасакаодхивасена̄ти две одхӣ килесодхи ча маггодхи ча. таттха килесодхивасена̄пи йе килеса̄ йам̣ маггаваджджха̄, те ан̃н̃амаггаваджджхехи амисса̄ хутва̄ сакенева одхина̄ пахӣна̄. маггодхивасена̄пи йе килеса̄ йена маггена паха̄табба̄, тена тейева пахӣна̄ хонти. евам̣ сакасакаодхивасена там̣ там̣ килесаджа̄там̣ чаттамева хоти пат̣иниссат̣т̣хам̣, там̣ паччавеккхитва̄ ча ладдхасоманассо татуттарипи со ‘‘буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гатомхӣ’’ти лабхати аттхаведанти самбандхо.

йатодхи кхотипи па̄т̣хо. тасса васена айаматтхо, асса бхиккхуно йатодхи кхо пана чаттам̣ хоти пат̣иниссат̣т̣хам̣. таттха йатоти ка̄ран̣авачанам̣, йасма̄ти вуттам̣ хоти. одхӣти хет̣т̣ха̄ тайо магга̄ вуччанти. касма̄? те хи одхим̣ катва̄ кот̣т̣ха̄сам̣ катва̄ упаримаггена паха̄таббакилесе т̣хапетва̄ паджаханти, тасма̄ одхӣти вуччанти. арахаттамагго пана кин̃чи килесам̣ анавасесетва̄ паджахати, тасма̄ анодхӣти вуччати. имасса ча бхиккхуно хет̣т̣ха̄маггаттайена чаттам̣. тена вуттам̣ ‘‘йатодхи кхо панасса чаттам̣ хотӣ’’ти. таттха кхо пана̄ти нипа̄таматтам̣. айам̣ пана пин̣д̣аттхо. йасма̄ асса одхи чаттам̣ хоти пат̣иниссат̣т̣хам̣, тасма̄ там̣ паччавеккхитва̄ ча ладдхасоманассо татуттарипи со ‘‘буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гатомхӣ’’ти лабхати аттхаведанти йатха̄па̄л̣и нетаббам̣.

таттха чаттанти идам̣ сакабха̄вапариччаджанавасена вуттам̣. вантанти идам̣ пана ана̄дийанабха̄вадассанавасена. муттанти идам̣ сантатито винимочанавасена. пахӣнанти идам̣ муттассапи квачи анават̣т̣ха̄надассанавасена. пат̣иниссат̣т̣ханти идам̣ пуббе а̄диннапуббасса пат̣иниссаггадассанавасена пат̣имукхам̣ ва̄ ниссат̣т̣хабха̄вадассанавасена бха̄вана̄балена абхибхуййа ниссат̣т̣хабха̄вадассанавасена̄ти вуттам̣ хоти. лабхати аттхаведам̣ лабхати дхаммаведанти еттха буддха̄дӣсу авеччаппаса̄дойева аран̣ӣйато аттхо, упагантаббатоти вуттам̣ хоти. дха̄ран̣ато дхаммо, винипатитум̣ аппада̄натоти вуттам̣ хоти. ведоти гантхопи н̃а̄н̣ампи соманассампи. ‘‘тин̣н̣ам̣ веда̄нам̣ па̄рагӯ’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.256) хи гантхо ‘‘ведо’’ти вуччати. ‘‘йам̣ бра̄хман̣ам̣ ведагума̄бхиджан̃н̃а̄, акин̃чанам̣ ка̄мабха̄ве асатта’’нтиа̄дӣсу (су. ни. 1065) н̃а̄н̣ам̣. ‘‘йе ведаджа̄та̄ вичаранти локе’’тиа̄дӣсу соманассам̣. идха пана соманассан̃ча соманассасампайуттан̃а̄н̣ан̃ча адхиппетам̣, тасма̄ ‘‘лабхати аттхаведам̣ лабхати дхаммаведанти авеччаппаса̄да̄рамман̣асоманассан̃ча соманассамайан̃а̄н̣ан̃ча лабхатӣ’’ти еваметтха аттхо ведитаббо.

атха ва̄ аттхаведанти авеччаппаса̄дам̣ паччавеккхато уппаннам̣ вуттаппака̄рамева ведам̣. дхаммаведанти авеччаппаса̄дасса хетум̣ одхисо килесаппаха̄нам̣ паччавеккхато уппаннам̣ вуттаппака̄рамева веданти евампи еттха аттхо ведитаббо. вуттан̃хетам̣ ‘‘хетумхи н̃а̄н̣ам̣ дхаммапат̣исамбхида̄, хетупхале н̃а̄н̣ам̣ аттхапат̣исамбхида̄’’ти (вибха. 718-719). дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджанти тамева аттхан̃ча дхамман̃ча аттхадхамма̄нисам̣сабхӯтам̣ ведан̃ча паччавеккхато уппаннам̣ па̄моджджам̣. тан̃хи анаваджджалаккхан̣ена паччавеккхан̣а̄ка̄раппаваттена дхаммена упасан̃хитанти вуччати. памудитасса пӣти джа̄йатӣти имина̄ па̄моджджена памудитасса нира̄миса̄ пӣти джа̄йати. пӣтиманасса̄ти та̄йа пӣтийа̄ пӣн̣итаманасса. ка̄йо пассамбхатӣти ка̄йопи пассаддхо хоти вӯпасантадаратхо. пассаддхака̄йо сукханти евам̣ вӯпасантака̄йадаратхо четасикам̣ сукхам̣ пат̣исам̣ведети. читтам̣ сама̄дхийатӣти читтам̣ самма̄ а̄дхийати аппитам̣ вийа ачалам̣ тит̣т̣хати.

76. евамасса килесаппаха̄нам̣ авеччаппаса̄дасаманна̄гатам̣ паччавеккхато уппаджджама̄нам̣ соманасса̄диа̄нисам̣сам̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘йатходхи кхо пана ме’’ти ва̄рена тасса паччавеккхан̣а̄йа паватта̄ка̄рам̣ пака̄сетва̄ тассева ана̄га̄мимагга̄нубха̄васӯчакам̣ пхалам̣ дассенто са кхо со, бхиккхаветиа̄дима̄ха.

таттха евам̣сӣлоти тасса ана̄га̄мимаггасампайуттам̣ сӣлаккхандхам̣ дассети. евам̣дхаммо евам̣пан̃н̃оти там̣сампайуттамева сама̄дхиккхандхам̣ пан̃н̃а̄ккхандхан̃ча дассети. са̄лӣнанти лохитаса̄лигандхаса̄лиа̄дӣнам̣ анекарӯпа̄нам̣. пин̣д̣апа̄танти оданам̣. вичитака̄л̣аканти апанӣтака̄л̣акам̣. невасса там̣ хоти антара̄йа̄йа̄ти тасса евам̣видхасса бхиккхуно там̣ вуттаппака̄рапин̣д̣апа̄табходжанам̣ маггасса ва̄ пхаласса ва̄ нева антара̄йа̄йа хоти, пат̣иладдхагун̣асса хи там̣ кимантара̄йам̣ кариссати? йописса аппат̣иладдхо чатуттхамагго ча пхалам̣ ча таппат̣ила̄бха̄йа випассанам̣ а̄рабхатопи невасса там̣ хоти антара̄йа̄йа, антара̄йам̣ ка̄тум̣ асаматтхамева хоти. касма̄? вуттаппака̄расӣладхаммапан̃н̃а̄сан̇гахена маггена висуддхачиттатта̄.

йасма̄ четтха етадева ка̄ран̣ам̣, тасма̄ таданурӯпам̣ упамам̣ дассенто сеййатха̄пӣтиа̄дима̄ха.

таттха аччханти виппасаннам̣. парисуддхам̣ малавигамена. парийода̄там̣ пабхассарата̄йа. укка̄мукханти суван̣н̣ака̄ра̄нам̣ мӯса̄мукхам̣. суван̣н̣ака̄ра̄нам̣ мӯса̄ хи идха укка̄, ан̃н̃аттха пана дӣпика̄дайопи вуччанти. ‘‘укка̄су дха̄рӣйама̄на̄сӯ’’ти (дӣ. ни. 1.159) хи а̄гатат̣т̣ха̄не дӣпика̄ ‘‘укка̄’’ти вуччати. ‘‘уккам̣ бандхеййа, уккам̣ бандхитва̄ укка̄мукхам̣ а̄лимпеййа̄’’ти (ма. ни. 3.360) а̄гатат̣т̣ха̄не ан̇га̄ракапаллам̣. ‘‘камма̄ра̄нам̣ йатха̄ укка̄, анто джха̄йати но бахӣ’’ти (джа̄. 2.22.649) а̄гатат̣т̣ха̄не камма̄руддханам̣. ‘‘евам̣випа̄ко укка̄па̄то бхависсатӣ’’ти (дӣ. ни. 1.24) а̄гатат̣т̣ха̄не ва̄тавего ‘‘укка̄’’ти вуччати. имасмим̣ пана т̣ха̄не ан̃н̃есу ча еварӯпесу ‘‘сан̣д̣а̄сена джа̄тарӯпам̣ гахетва̄ укка̄мукхе паккхипатӣ’’ти а̄гатат̣т̣ха̄несу суван̣н̣ака̄ра̄нам̣ мӯса̄ ‘‘укка̄’’ти ведитабба̄.

татра̄йам̣ упама̄сам̣сандана̄ – сам̣килит̣т̣хаваттхам̣ вийа хи сам̣килит̣т̣хаджа̄тарӯпам̣ вийа ча имасса бхиккхуно путхуджджанака̄ле ка̄мара̄га̄димала̄нугатам̣ читтам̣ дат̣т̣хаббам̣. аччходакам̣ вийа укка̄мукхам̣ вийа ча ана̄га̄мимагго. там̣ удакам̣ укка̄мукхан̃ча а̄гамма ваттхасуван̣н̣а̄нам̣ парисуддхата̄ вийа тасса бхиккхуно вуттаппака̄расӣладхаммапан̃н̃а̄сан̇гахам̣ ана̄га̄мимаггам̣ а̄гамма висуддхачиттата̄ти.

77. со метта̄сахагатена четаса̄ти йатха̄нусандхивасена десана̄ а̄гата̄. тайо хи анусандхӣ пуччха̄нусандхи аджджха̄сайа̄нусандхи йатха̄нусандхӣти. таттха ‘‘евам̣ вутте ан̃н̃атаро бхиккху бхагавантам̣ етадавоча ‘сийа̄ ну кхо, бханте, бахиддха̄ асати паритассана̄’ти? ‘сийа̄ бхиккхӯ’ти бхагава̄ авоча̄’’ти (ма. ни. 1.242). евам̣ пуччханта̄нам̣ виссаджджитасуттавасена пуччха̄нусандхи ведитаббо. ‘‘сийа̄ кхо пана те бра̄хман̣а евамасса, аджджа̄пи нӯна саман̣о готамо авӣтара̄го’’ти (ма. ни. 1.55) евам̣ паресам̣ аджджха̄сайам̣ видитва̄ вуттасса суттасса васена аджджха̄сайа̄нусандхи ведитаббо. йена пана дхаммена а̄димхи десана̄ ут̣т̣хита̄, тасса дхаммасса анурӯпадхаммавасена ва̄ пат̣ипаккхавасена ва̄ йесу суттесу упари десана̄ а̄гаччхати, тесам̣ васена йатха̄нусандхи ведитаббо. сеййатхидам̣, а̄кан̇кхеййасутте хет̣т̣ха̄ сӣлена десана̄ ут̣т̣хита̄, упари чха абхин̃н̃а̄ а̄гата̄. какачӯпаме хет̣т̣ха̄ аккхантийа̄ ут̣т̣хита̄, упари какачӯпамова̄до а̄гато. алагадде хет̣т̣ха̄ дит̣т̣хипаридӣпанена ут̣т̣хита̄, упари типариват̣т̣асун̃н̃ата̄пака̄сана̄ а̄гата̄, чӯл̣аассапуре хет̣т̣ха̄ килесапаридӣпанена ут̣т̣хита̄, упари брахмавиха̄ра̄ а̄гата̄. косамбийасутте хет̣т̣ха̄ бхан̣д̣анена ут̣т̣хита̄, упари са̄ран̣ӣйадхамма̄ а̄гата̄. имасмимпи ваттхасутте хет̣т̣ха̄ килесапаридӣпанена ут̣т̣хита̄, упари брахмавиха̄ра̄ а̄гата̄. тена вуттам̣ ‘‘йатха̄нусандхивасена десана̄ а̄гата̄’’ти. брахмавиха̄ресу пана анупадаван̣н̣ана̄ ча бха̄вана̄найо ча саббо сабба̄ка̄рена висуддхимагге вутто.

78. евам̣ бхагава̄ абхиджджха̄дӣнам̣ упаккилеса̄нам̣ пат̣ипаккхабхӯтам̣ саббасо ча ка̄мара̄габйа̄па̄даппаха̄нена вихатапаччаттхикатта̄ ладдхападат̣т̣ха̄нам̣ тасса ана̄га̄мино брахмавиха̄рабха̄ванам̣ дассетва̄ ида̄нисса арахатта̄йа випассанам̣ дассетва̄ арахаттаппаттим̣ дассетум̣ со аттхи идантиа̄дима̄ха.

тассаттхо – со ана̄га̄мӣ евам̣ бха̄витабрахмавиха̄ро етесам̣ брахмавиха̄ра̄нам̣ йато куточи вут̣т̣ха̄йа те ева брахмавиха̄радхамме на̄мавасена тесам̣ ниссайам̣ хадайаваттхум̣ ваттхуниссайа̄ни бхӯта̄нӣти имина̄ найена бхӯтупа̄да̄йадхамме рӯпавасена ча ваваттхапетва̄ аттхи иданти паджа̄на̄ти, етта̄вата̄нена дуккхасаччававаттха̄нам̣ катам̣ хоти. тато тасса дуккхасса самудайам̣ пат̣ивиджджханто аттхи хӣнанти паджа̄на̄ти, етта̄вата̄нена самудайасаччававаттха̄нам̣ катам̣ хоти. тато тасса паха̄нупа̄йам̣ вичинанто аттхи пан̣ӣтанти паджа̄на̄ти, етта̄вата̄нена маггасаччававаттха̄нам̣ катам̣ хоти. тато тена маггена адхигантаббат̣т̣ха̄нам̣ вичинанто аттхи уттари имасса сан̃н̃а̄гатасса ниссаран̣анти паджа̄на̄ти, имасса майа̄ адхигатасса брахмавиха̄расан̃н̃а̄гатасса уттари ниссаран̣ам̣ нибба̄нам̣ аттхӣти евам̣ паджа̄на̄тӣти адхиппа̄йо, етта̄вата̄нена ниродхасаччававаттха̄нам̣ катам̣ хоти. тасса евам̣ джа̄нато евам̣ пассатоти тасса випассана̄пан̃н̃а̄йа евам̣ чатӯхи а̄ка̄рехи чатта̄ри сачча̄ни джа̄нато, маггапан̃н̃а̄йа евам̣ пассато, бхайабхераве вуттанайенева ка̄ма̄сава̄пи читтам̣ вимуччати…пе… иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣти.

евам̣ йа̄ва арахатта̄ десанам̣ па̄петва̄ ида̄ни йасма̄ тассам̣ парисати нха̄насуддхико бра̄хман̣о нисинно, со евам̣ нха̄насуддхийа̄ ван̣н̣ам̣ вуччама̄нам̣ сутва̄ паббаджитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣иссатӣти бхагавата̄ видито, тасма̄ тасса чоданаттха̄йа ‘‘айам̣ вуччати, бхиккхаве, бхиккху сина̄то антарена сина̄нена̄’’ти имам̣ па̄т̣ийеккам̣ анусандхима̄ха. таттха антарена сина̄нена̄ти аббхантарена килесавут̣т̣ха̄насина̄нена.

79. сундарикабха̄радва̄джоти бха̄радва̄джо на̄ма со бра̄хман̣о аттано готтавасена, сундарика̄йа пана надийа̄ сина̄тасса па̄паппаха̄нам̣ хотӣти айамасса дит̣т̣хи, тасма̄ ‘‘сундарикабха̄радва̄джо’’ти вуччати. со там̣ бхагавато вачанам̣ сутва̄ чинтеси ‘‘майам̣ сина̄насуддхим̣ ван̣н̣ема, саман̣опи готамо татхева ван̣н̣ети, сама̄наччхандо да̄ни еса амхехӣ’’ти. атха бхагавантам̣ ба̄хукам̣ надим̣ гантва̄ там̣ таттха па̄пам̣ пава̄хетва̄ а̄гатам̣ вийа ман̃н̃ама̄но а̄ха ‘‘гаччхати пана бхавам̣ готамо ба̄хукам̣ надим̣ сина̄йиту’’нти? бхагава̄ тасса гаччха̄мӣти ва̄ на гаччха̄мӣти ва̄ аватва̄йева бра̄хман̣асса дит̣т̣хисамуггха̄там̣ каттука̄мо ‘‘ким̣ бра̄хман̣а ба̄хука̄йа надийа̄, ким̣ ба̄хука̄ надӣ кариссатӣ’’ти а̄ха. тассаттхо ким̣ пайоджанам̣ ба̄хука̄йа, ким̣ са̄ кариссати? асаматтха̄ са̄ кассачи аттха̄йа, ким̣ таттха гамисса̄мӣти?

атха бра̄хман̣о там̣ пасам̣санто локкхасаммата̄тиа̄дима̄ха. таттха локкхасаммата̄ти лӯкхабха̄васаммата̄, лӯкхабха̄ванти чоккхабха̄вам̣, висуддхибха̄вам̣ детӣти евам̣ саммата̄ти вуттам̣ хоти. локйасаммата̄типи па̄т̣хо. тассаттхо, сет̣т̣хам̣ локам̣ гамайатӣти евам̣ саммата̄ти. пун̃н̃асаммата̄ти пун̃н̃анти саммата̄. пава̄хетӣти гамайати висодхети. га̄тха̄хи аджджхабха̄сӣти га̄тха̄хи абха̄си. га̄тха̄ ча вуччама̄на̄ тадаттхадӣпанаттхамева ва̄ га̄тха̄ручика̄нам̣ вуччати, висесаттхадӣпанаттхам̣ ва̄. идха панета̄ убхайаттхадӣпанаттхам̣ вутта̄ти ведитабба̄.

ба̄хуканти идамева хи еттха вачанам̣ тадаттхадӣпакам̣, сеса̄ни висесаттхадӣпака̄ни. йатхева хи ба̄хукам̣, евам̣ адхикакка̄дӣнипи локо гаччхати нха̄нена па̄пам̣ пава̄хетум̣. таттха йе тесам̣ т̣ха̄на̄нам̣ а̄санна̄ хонти, те дивасасса тиккхаттум̣ нха̄йанти. йе дӯра̄, те йатха̄ккамам̣ двиккхаттум̣ саким̣ екадивасантарам̣, евам̣ йа̄ва сам̣ваччхарантарам̣ нха̄йанти. йе пана саббатха̄пи гантум̣ на сакконти, те гхат̣ехипи тато удакам̣ а̄хара̄петва̄ нха̄йанти. саббан̃четам̣ нираттхакам̣, тасма̄ имам̣ висесаттхам̣ дӣпетум̣ адхикакка̄дӣнипӣти а̄ха.

таттха адхикакканти нха̄насамбха̄равасена ладдхавоха̄рам̣ екам̣ титтхам̣ вуччати. гайа̄типи ман̣д̣алава̄писан̣т̣ха̄нам̣ титтхамева вуччати. пайа̄га̄ти етампи ган̇га̄йа екам̣ титтхамева маха̄пана̄дасса ран̃н̃о ган̇га̄йам̣ нимуггапа̄са̄дасса сопа̄насаммукхат̣т̣ха̄нам̣, ба̄хука̄ сундарика̄ сарассатӣ ба̄хуматӣти има̄ пана чатассо надийо. ба̄лоти дуппан̃н̃о. паккхандоти пависанто. на суджджхатӣти килесасуддхим̣ на па̄пун̣а̄ти, кевалам̣ раджоджалламева пава̄хети.

ким̣ сундарика̄ кариссатӣти сундарика̄ килесависодхане ким̣ кариссати? на кин̃чи ка̄тум̣ саматтха̄ти адхиппа̄йо. еса найо пайа̄габа̄хука̄су. имехи ча тӣхи падехи вуттехи итара̄нипи чатта̄ри лаккхан̣а̄ха̄ранайена вутта̄нева хонти, тасма̄ йатхева сундарика̄ пайа̄га̄ ба̄хука̄ на кин̃чи каронти, татха̄ адхикакка̄дайопӣти ведитабба̄.

веринти па̄н̣а̄типа̄та̄дипан̃чаверасаманна̄гатам̣. катакиббисанти каталуддакаммам̣. на хи нам̣ содхайети сундарика̄ ва̄ пайа̄га̄ ва̄ ба̄хука̄ ва̄ на содхайе, на содхетӣти вуттам̣ хоти. па̄пакамминанти па̄пакехи веракиббисакаммехи йуттам̣, ла̄макакамме йуттам̣ ва̄ веракиббисабха̄вам̣ аппаттехи кхуддакехипи па̄пехи йуттанти вуттам̣ хоти.

суддхасса̄ти никкилесасса. сада̄ пхаггӯти ниччампи пхаггунӣнаккхаттамева. пхаггунама̄се кира ‘‘уттарапхаггунадивасе йо нха̄йати, со сам̣ваччхарам̣ катапа̄пам̣ содхетӣ’’ти евам̣ дит̣т̣хико со бра̄хман̣о, тенасса бхагава̄ там̣ дит̣т̣хим̣ пат̣ихананто а̄ха ‘‘суддхасса ве сада̄ пхаггӯ’’ти. никкилесасса ниччам̣ пхаггунӣнаккхаттам̣, итаро ким̣ суджджхатӣти? упосатхо сада̄ти суддхасса ча ча̄туддасапаннараса̄дӣсу упосатхан̇га̄ни асама̄дийатопи ниччамева упосатхо. суддхасса сучикаммасса̄ти никкилесата̄йа суддхасса сучӣхи ча ка̄йакамма̄дӣхи саманна̄гатасса. сада̄ сампаджджате ватанти ӣдисасса ча кусалӯпасан̃хитам̣ ватасама̄да̄нампи ниччам̣ сампаннамева хотӣти. идхева сина̄хӣти имасмим̣йева мама са̄сане сина̄хи. ким̣ вуттам̣ хоти? ‘‘саче аджджхаттикакилесамалаппава̄ханам̣ иччхаси, идхева мама са̄сане ат̣т̣хан̇гикамаггасалилена сина̄хи, ан̃н̃атра хи идам̣ наттхӣ’’ти.

ида̄нисса саппа̄йадесана̄васена тӣсупи два̄ресу суддхим̣ дассенто саббабхӯтесу карохи кхематантиа̄дима̄ха. таттха кхематанти абхайам̣ хитабха̄вам̣, меттанти вуттам̣ хоти. етенасса манодва̄расуддхи дассита̄ хоти.

саче муса̄ на бхан̣асӣти етенасса вачӣдва̄расуддхи. саче па̄н̣ам̣ на хим̣саси саче адиннам̣ на̄дийасӣти етехи ка̄йадва̄расуддхи. саддаха̄но амаччхарӣти етехи пана нам̣ евам̣ парисуддхадва̄рам̣ саддха̄сампада̄йа ча̄гасампада̄йа ча нийоджеси. ким̣ ка̄хаси гайам̣ гантва̄, удапа̄нопи те гайа̄ти айам̣ пана упад̣д̣хага̄тха̄, саче саббабхӯтесу кхематам̣ кариссаси, муса̄ на бхан̣иссаси, па̄н̣ам̣ на ханиссаси, адиннам̣ на̄дийиссаси, саддхаха̄но амаччхарӣ бхависсаси, ким̣ ка̄хаси гайам̣ гантва̄ удапа̄нопи те гайа̄, гайа̄йапи хи те нха̄йантасса удапа̄непи има̄йа ева пат̣ипаттийа̄ килесасуддхи, сарӣрамаласуддхи пана убхайаттха сама̄ти евам̣ йоджетаббам̣. йасма̄ ча локе гайа̄ саммататара̄, тасма̄ тасса бхагава̄ ‘‘гаччхати пана бхавам̣ готамо ба̄хука’’нти пут̣т̣хопи ‘‘ким̣ ка̄хаси ба̄хукам̣ гантва̄’’ти аватва̄ ‘‘ким̣ ка̄хаси гайам̣ гантва̄’’ти а̄ха̄ти ведитаббо.

80. евам̣ вуттети евама̄ди бхайабхераве вуттатта̄ па̄кат̣амева. еко вӯпакат̣т̣хотиа̄дӣсу пана еко ка̄йавивекена. вӯпакат̣т̣хо читтавивекена. аппаматто каммат̣т̣ха̄не сати авиджаханена. а̄та̄пӣ ка̄йикачетасикавӣрийасан̇кха̄тена а̄та̄пена. пахитатто ка̄йе ча джӣвите ча анапеккхата̄йа. вихаранто ан̃н̃атараирийа̄патхавиха̄рена. начирассева̄ти паббаджджам̣ упа̄да̄йа вуччати. кулапутта̄ти дувидха̄ кулапутта̄ джа̄тикулапутта̄ ча а̄ча̄ракулапутта̄ ча, айам̣ пана убхайатха̄пи кулапутто. ага̄расма̄ти гхара̄. ага̄расса хитам̣ ага̄рийам̣, касигораккха̄дикут̣умбапосанакаммам̣ вуччати, наттхи еттха ага̄рийанти анага̄рийам̣, паббаджджа̄йетам̣ адхивачанам̣. паббаджантӣти упагаччханти упасан̇каманти. тадануттаранти там̣ ануттарам̣. брахмачарийапарийоса̄нанти маггабрахмачарийасса парийоса̄нам̣, арахаттапхаланти вуттам̣ хоти. тасса хи аттха̄йа кулапутта̄ паббаджанти. дит̣т̣хева дхаммети тасмим̣йева аттабха̄ве. сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ти аттана̄йева пан̃н̃а̄йа паччаккхам̣ катва̄, апараппаччайам̣ катва̄ти аттхо. упасампаджджа виха̄сӣти па̄пун̣итва̄ сампа̄детва̄ виха̄сӣти, евам̣ вихаранто ча кхӣн̣а̄ джа̄ти…пе… аббхан̃н̃а̄си. етенасса паччавеккхан̣абхӯмим̣ дассети.

катама̄ панасса джа̄ти кхӣн̣а̄? катхан̃ча нам̣ аббхан̃н̃а̄сӣти? вуччате, ка̄ман̃четам̣ бхайабхеравепи вуттам̣, татха̄пи нам̣ идха пат̣хамапурисавасена йоджана̄найасса дассанаттхам̣ пуна сан̇кхепато бхан̣а̄ма. на та̄васса атӣта̄ джа̄ти кхӣн̣а̄, пуббева кхӣн̣атта̄. на ана̄гата̄, таттха ва̄йа̄ма̄бха̄вато. на паччуппанна̄, виджджама̄натта̄. маггасса пана абха̄витатта̄ йа̄ уппаджджеййа екачатупан̃чавока̄рабхавесу екачатупан̃чаккхандхаппабхеда̄ джа̄ти, са̄ маггасса бха̄витатта̄ ануппа̄дадхамматам̣ а̄паджджанена кхӣн̣а̄, там̣ со маггабха̄вана̄йа пахӣнакилесе паччавеккхитва̄ килеса̄бха̄ве виджджама̄нампи каммам̣ а̄йатим̣ аппат̣исандхикам̣ хотӣти джа̄нанто джа̄на̄ти.

вуситанти вуттхам̣ паривуттхам̣, катам̣ чаритам̣ нит̣т̣ха̄питанти аттхо. брахмачарийанти маггабрахмачарийам̣. катам̣ каран̣ӣйанти чатӯсу саччесу чатӯхи маггехи парин̃н̃а̄паха̄насаччхикирийабха̄вана̄васена сол̣асавидхампи киччам̣ нит̣т̣ха̄питанти аттхо. на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти ида̄ни пунаиттхабха̄ва̄йа евам̣сол̣асакиччабха̄ва̄йа, килесаккхайа̄йа ва̄ маггабха̄вана̄ наттхӣти. атха ва̄, иттхатта̄йа̄ти иттхабха̄вато имасма̄ евам̣пака̄ра̄ ида̄ни ваттама̄наккхандхасанта̄на̄ апарам̣ кхандхасанта̄нам̣ наттхи. име пана пан̃чаккхандха̄ парин̃н̃а̄та̄ тит̣т̣ханти, чхиннамӯлако руккхо вийа̄ти аббхан̃н̃а̄си. ан̃н̃атароти еко. арахатанти араханта̄нам̣, бхагавато са̄вака̄нам̣ арахатам̣ аббхантаро ахосӣти.

папан̃часӯданийа̄ маджджхиманика̄йат̣т̣хакатха̄йа

ваттхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.