6. гопа̄лавима̄наван̣н̣ана̄
дисва̄на девам̣ пат̣ипуччхи бхиккхӯти гопа̄лавима̄нам̣. тасса ка̄ уппатти? бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване. тена самайена ра̄джагахава̄сӣ ан̃н̃атаро гопа̄лако па̄тара̄саттха̄йа пилотика̄йа пут̣абаддхам̣ кумма̄сам̣ гахетва̄ нагарато никкхамитва̄ га̄вӣнам̣ чаран̣ат̣т̣ха̄набхӯтам̣ гочарабхӯмим̣ сампа̄пун̣и. там̣ а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но ‘‘айам̣ ида̄нева ка̄лам̣ кариссати, майхан̃ча кумма̄сам̣ датва̄ та̄ватим̣сесу уппаджджиссатӣ’’ти ча н̃атва̄ тасса самӣпам̣ агама̄си. со велам̣ олокетва̄ тхерасса кумма̄сам̣ да̄тука̄мо ахоси. тена ча самайена га̄вийо ма̄саккхеттам̣ пависанти. атха со гопа̄ло чинтеси ‘‘ким̣ ну кхо тхерасса кумма̄сам̣ дадеййам̣, уда̄ху га̄вийо ма̄саккхеттато нӣхареййа’’нти. атхасса етадахоси ‘‘ма̄саса̄мика̄ мам̣ йам̣ иччханти, там̣ каронту, тхере пана гате кумма̄сада̄нантара̄йо ме сийа̄, ханда̄хам̣ пат̣хамам̣ аййасса кумма̄сам̣ дасса̄мӣ’’ти там̣ тхерасса упанеси. пат̣иггахеси тхеро анукампам̣ упа̄да̄йа.
атха нам̣ га̄вийо ниваттетум̣ париссайам̣ анолокетва̄ вегена упадха̄вантам̣ па̄дена пхут̣т̣хо а̄сӣвисо д̣ам̣си. тхеропи там̣ анукампама̄но там̣ кумма̄сам̣ парибхун̃джитум̣ а̄рабхи. гопа̄лакопи га̄вийо ниваттетва̄ а̄гато тхерам̣ кумма̄сам̣ парибхун̃джантам̣ дисва̄ пасанначитто ул̣а̄рам̣ пӣтисоманассам̣ пат̣исам̣веденто нисӣди. та̄вадевасса сакаласарӣрам̣ висам̣ аджджхоттхари. мухуттамева веге муддхапатте ка̄ламака̄си, ка̄лакато ча та̄ватим̣сесу два̄дасайоджанике канакавима̄не ниббатти. там̣ а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но дисва̄ има̄хи га̄тха̄хи пат̣ипуччхи –
1159. ‘‘дисва̄на девам̣ пат̣ипуччхи бхиккху, учче вима̄намхи чират̣т̣хитике;
а̄муттахаттха̄бхаран̣ам̣ йасассим̣, диббе вима̄намхи йатха̄пи чандима̄.
1160. ‘‘алан̇като малйадхаро суваттхо, сукун̣д̣алӣ каппитакесамассу;
а̄муттахаттха̄бхаран̣о йасассӣ, диббе вима̄намхи йатха̄пи чандима̄.
1161. ‘‘дибба̄ ча вӣн̣а̄ паваданти ваггум̣; ат̣т̣хат̣т̣хака̄ сиккхита̄ са̄дхурӯпа̄;
дибба̄ ча кан̃н̃а̄ тидасачара̄ ул̣а̄ра̄, наччанти га̄йанти памодайанти.
1162. ‘‘девиддхипаттоси маха̄нубха̄во…пе…
ван̣н̣о ча те саббадиса̄ пабха̄сатӣ’’ти.
сопи тасса бйа̄ка̄си –
1163. ‘‘со девапутто аттамано…пе…йасса каммассидам̣ пхалам̣’’.
1164. ‘‘ахам̣ мануссесу мануссабхӯто, сан̇гамма раккхиссам̣ паресам̣ дхенуйо;
тато ча а̄га̄ саман̣о мамантике, га̄во ча ма̄се агамам̣су кха̄дитум̣.
1165. ‘‘двайаджджа киччам̣ убхайан̃ча ка̄рийам̣, иччевахам̣ бханте тада̄ вичинтайим̣;
тато ча сан̃н̃ам̣ пат̣иладдха йонисо, ‘дада̄ми бханте’ти кхипим̣ анантакам̣.
1166. ‘‘со ма̄сакхеттам̣ турито ава̄сарим̣, пура̄ айам̣ бхан̃джати йассидам̣ дханам̣;
тато ча кан̣хо ураго маха̄висо, ад̣ам̣си па̄де туритасса ме сато.
1167. ‘‘сва̄хам̣ ат̣т̣омхи дуккхена пӣл̣ито, бхиккху ча там̣ са̄мам̣ мун̃читва̄нантакам̣;
аха̄си кумма̄сам̣ мама̄нукампайа̄, тато чуто ка̄лакатомхи девата̄.
1168. ‘‘тадева каммам̣ кусалам̣ катам̣ майа̄, сукхан̃ча каммам̣ анубхоми аттана̄;
тайа̄ хи бханте анукампито бхусам̣, катан̃н̃ута̄йа абхива̄дайа̄ми там̣.
1169. ‘‘садеваке локе сама̄раке ча, ан̃н̃о муни наттхи тайа̄нукампако;
тайа̄ хи бханте анукампито бхусам̣, катан̃н̃ута̄йа абхива̄дайа̄ми там̣.
1170. ‘‘имасмим̣ локе парасмим̣ ва̄ пана, ан̃н̃о мунӣ наттхи тайа̄нукампако;
тайа̄ хи бханте анукампито бхусам̣, катан̃н̃ута̄йа абхива̄дайа̄ми та’’нти.
атха̄йасма̄ маха̄моггалла̄но аттана̄ ча девата̄йа ча катхитанийа̄менева там̣ бхагавато а̄рочеси. саттха̄ таматтхам̣ паччанубха̄ситва̄ там̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа дхаммам̣ десетум̣ ‘‘дисва̄на девам̣ пат̣ипуччхи бхиккхӯ’’тиа̄дима̄ха.
1159. таттха деванти гопа̄ладевапуттам̣. бхиккхӯти а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ сандха̄йа саттха̄ вадати. со хи саббасо бхиннакилесата̄йа бхиккху. вима̄насса бахука̄ла̄ват̣т̣ха̄йита̄йа каппат̣т̣хитиката̄йа ева ва̄ ‘‘чират̣т̣хитике’’ти вуттам̣, ‘‘чират̣т̣хитика’’нтипи кечи пат̣ханти. тан̃хи ‘‘дева’’нти имина̄ самбандхитаббам̣. сопи хи сат̣т̣хисатасахасса̄дхика̄ тиссо вассакот̣ийо таттха ават̣т̣ха̄нато ‘‘чират̣т̣хитике’’ти ваттаббатам̣ лабхати. йатха̄пи чандима̄ти йатха̄ чандима̄ девапутто кантасӣталаманохаракиран̣аджа̄ласамуджджале аттано диббе вима̄намхи вирочати, евам̣ вирочама̄нанти вачанасеса̄.
1160. алан̇катотиа̄ди тасса девапуттасса тхерена пуччхита̄ка̄радассанам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттаттхамева.
1164. сан̇гамма̄ти сан̇гаметва̄, сан̇гамма̄ти ва̄ сан̇гахетва̄. хетваттхопи хи идха антонӣто, бахӯ екато хутва̄ти аттхо. а̄га̄ти а̄ган̃чхи. ма̄сети ма̄сасасса̄ни.
1165. двайаджджа̄ти двайам̣ аджджа етарахи киччам̣ ка̄таббам̣. убхайан̃ча ка̄рийанти вуттассеваттхасса парийа̄йавачанам̣. сан̃н̃анти дхаммасан̃н̃ам̣. тена̄ха ‘‘йонисо’’ти пат̣иладдха̄ти пат̣илабхитва̄. кхипинти панигга̄ха̄панавасена хаттхе кхипим̣. анантаканти нантакам̣ кумма̄сам̣ паккхипитва̄ бандхитва̄ т̣хапитам̣ пилотикам̣. а-ка̄ро четтха нипа̄таматтам̣.
1166. соти со ахам̣. туритоти турито самбхаманто. ава̄саринти упагаччхи, па̄висим̣ ва̄. пура̄ айам̣ бхан̃джати йассидам̣ дхананти йасса кхеттаса̄микасса идам̣ ма̄сасассам̣ дханам̣, там̣ айам̣ гоган̣о бхан̃джати пура̄ тасса бхан̃джанато, а̄мадданато пуретарамева̄ти аттхо. татоти таттха. туритасса ме сатоти самбхамантасса ме сама̄насса, сахаса̄ гаманена магге кан̣хасаппам̣ анолокетва̄ гатасса̄ти адхиппа̄йо.
1167. ат̣т̣омхи дуккхена пӣл̣итоти тена а̄сӣвисад̣ам̣санена ат̣т̣о ат̣т̣ито упаддуто маран̣адуккхена ба̄дхито бхава̄ми. аха̄сӣти аджджхохари, парибхун̃джӣти аттхо. тато чуто ка̄лакатомхи девата̄ти тато мануссаттабха̄вато чуто маран̣ака̄лаппаттийа̄, таттха ва̄ а̄йусан̇кха̄расса кхепанасан̇кха̄тасса ка̄ласса кататта̄ ка̄лакато, таданантарамева ча амхи девата̄ деваттабха̄ваппаттийа̄ девата̄ хомӣти аттхо.
1169. тайа̄ти тайа̄ садисо ан̃н̃о муни монеййагун̣айутто иси наттхи. тайа̄ти ва̄ ниссакке идам̣ каран̣авачанам̣. сесам̣ вуттанайамева.
гопа̄лавима̄наван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.