1. ул̣а̄равима̄наван̣н̣ана̄
па̄риччхаттакавагге ул̣а̄ро те йасо ван̣н̣оти ул̣а̄равима̄нам̣. тасса ка̄ уппатти? бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена самайена ра̄джагахе а̄йасмато маха̄моггалла̄насса упат̣т̣ха̄какуле ека̄ да̄рика̄ да̄наджджха̄сайа̄ да̄насам̣вибха̄гарата̄ ахоси. са̄ йам̣ тасмим̣ гехе пуребхаттам̣ кха̄данӣйабходжанӣйам̣ уппаджджати, таттха аттана̄ ладдхапат̣ивӣсато упад̣д̣хам̣ дети, упад̣д̣хам̣ аттана̄ парибхун̃джати, адатва̄ пана на бхун̃джати, даккхин̣еййе апассантӣпи т̣хапетва̄ дит̣т̣хака̄ле дети, йа̄чака̄нампи детийева. атхасса̄ ма̄та̄ ‘‘мама дхӣта̄ да̄наджджха̄сайа̄ да̄насам̣вибха̄гарата̄’’ти хат̣т̣хатут̣т̣ха̄ тасса̄ дигун̣ам̣ бха̄гам̣ дети. дентӣ ча екасмим̣ бха̄ге та̄йа сам̣вибха̄ге кате пуна апарам̣ дети, са̄ татопи сам̣вибха̄гам̣ каротийева.
евам̣ гаччханте ка̄ле там̣ вайаппаттам̣ ма̄та̄питаро тасмим̣йева нагаре ан̃н̃атарасмим̣ куле кума̄расса адам̣су. там̣ пана кулам̣ миччха̄дит̣т̣хикам̣ хоти ассаддхам̣ аппасаннам̣. атха̄йасма̄ маха̄моггалла̄но ра̄джагахе сапада̄нам̣ пин̣д̣а̄йа чарама̄но тасса̄ да̄рика̄йа сасурасса гехадва̄ре ат̣т̣ха̄си. там̣ дисва̄ са̄ да̄рика̄ пасанначитта̄ ‘‘пависатха бханте’’ти павесетва̄ вандитва̄ сассуйа̄ т̣хапитам̣ пӯвам̣ там̣ апассантӣ ‘‘тасса̄ катхетва̄ анумода̄песса̄мӣ’’ти висса̄сена гахетва̄ тхерасса ада̄си, тхеро анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. да̄рика̄ ‘‘тумхехи т̣хапитам̣ пӯвам̣ маха̄моггалла̄наттхерасса ада̄си’’нти сассуйа̄ катхеси. са̄ там̣ сутва̄ ‘‘кинна̄мидам̣ па̄габбхийам̣, айам̣ мама сантакам̣ ана̄пуччхитва̄ва саман̣асса ада̄сӣ’’ти там̣ кат̣атат̣а̄йама̄на̄ кодха̄бхибхӯта̄ йутта̄йуттам̣ ачинтентӣ пурато т̣хитам̣ мусалакхан̣д̣ам̣ гахетва̄ ам̣сакӯт̣е пахари. са̄ сукхума̄лата̄йа париккхӣн̣а̄йуката̄йа ча тенева паха̄рена балавадуккха̄бхибхӯта̄ хутва̄ катипа̄хенева ка̄лам̣ катва̄ та̄ватим̣сесу ниббатти. тасса̄ сатипи ан̃н̃асмим̣ сучаритакамме тхерасса катада̄намева са̄тисайам̣ хутва̄ упат̣т̣ха̄си. там̣ а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но хет̣т̣ха̄ вуттанайенева гантва̄ –
286. ‘‘ул̣а̄ро те йасо ван̣н̣о, сабба̄ обха̄сате диса̄;
на̄рийо наччанти га̄йанти, девапутта̄ алан̇ката̄.
287. ‘‘моденти парива̄ренти, тава пӯджа̄йа девате;
сован̣н̣а̄ни вима̄на̄ни, тавима̄ни судассане.
288. ‘‘тувам̣си иссара̄ тесам̣, саббака̄масамиддхинӣ;
абхиджа̄та̄ маханта̄си, девака̄йе памодаси;
девате пуччхита̄чиккха, кисса каммассидам̣ пхала’’нти. –
тӣхи га̄тха̄хи пуччхи.
286. таттха йасоти парива̄ро. ван̣н̣оти ван̣н̣анибха̄ сарӣробха̄со. ‘‘ул̣а̄ро’’ти пана висесетва̄ вуттатта̄ тасса̄ девата̄йа парива̄расампатти ча ван̣н̣асампатти ча вутта̄ хоти. та̄су ‘‘ул̣а̄ро те ван̣н̣о’’ти сан̇кхепато вуттам̣ ван̣н̣асампаттим̣ висайавасена виттха̄рато дассетум̣ ‘‘сабба̄ обха̄сате диса̄’’ти ватва̄ ‘‘ул̣а̄ро те йасо’’ти вуттам̣ парива̄расампаттим̣ ваттхувасена виттха̄рато дассетум̣ ‘‘на̄рийо наччантӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха сабба̄ обха̄сате диса̄ти сабба̄су диса̄су виджджотате, сабба̄ ва̄ диса̄ обха̄сайате, виджджотайатӣти аттхо. ‘‘обха̄сате’’ти падасса ‘‘обха̄санте’’ти кечи вачанавипалла̄сена аттхам̣ ваданти, техи ‘‘ван̣н̣ена̄’’ти вибхатти випарин̣а̄метабба̄. ван̣н̣ена̄ти ча хетумхи каран̣авачанам̣, ван̣н̣ена хетубхӯтена̄ти аттхо. ‘‘сабба̄ диса̄’’ти ча джа̄тивасена диса̄са̄ман̃н̃е апеккхите вачанавипалла̄сенапи пайоджанам̣ наттхи. на̄рийоти еттха̄пи ‘‘алан̇ката̄’’ти падам̣ а̄нетва̄ самбандхитаббам̣. девапутта̄ти еттха ча-саддо луттаниддит̣т̣хо. тена на̄рийо девапутта̄ ча̄ти самуччайо ведитаббо.
287. модентӣти памодайанти. пӯджа̄йа̄ти пӯджанаттхам̣ пӯджа̄нимиттам̣ ва̄, наччанти га̄йантӣти йоджана̄. тавима̄нӣти тава има̄ни.
288. саббака̄масамиддхинӣти саббехи пан̃чахи ка̄магун̣ехи, саббехи ва̄ тайа̄ ка̄митехи иччхитехи ваттхӯхи самиддха̄. абхиджа̄та̄ти суджа̄та̄. маханта̄сӣти махатӣ маха̄нубха̄ва̄ аси. девака̄йе памодасӣти имасмим̣ деваника̄йе диббасампаттихетукена парамена памоданена памодаси.
евам̣ тхерена пуччхита̄ са̄ девата̄ таматтхам̣ виссаджджеси –
289. ‘‘ахам̣ мануссесу мануссабхӯта̄, пурима̄йа джа̄тийа̄ мануссалоке;
дуссӣлакуле сун̣иса̄ ахосим̣, ассаддхесу кадарийесу ахам̣.
290. ‘‘саддха̄ сӣлена сампанна̄, сам̣вибха̄гарата̄ сада̄;
пин̣д̣а̄йа чарама̄насса, апӯвам̣ те ада̄сахам̣.
291. ‘‘тада̄хам̣ сассуйа̄чиккхим̣, ‘саман̣о а̄гато идха;
тасса ада̄сахам̣ пӯвам̣, пасанна̄ сехи па̄н̣ибхи’.
292. ‘‘итисса̄ сассу парибха̄си, авинӣта̄си твам̣ вадху;
на мам̣ сампуччхитум̣ иччхи, ‘саман̣асса дада̄махам̣’.
293. ‘‘тато ме сассу купита̄, паха̄си мусалена мам̣;
кӯт̣ан̇гаччхи авадхи мам̣, на̄саккхим̣ джӣвитум̣ чирам̣.
294. ‘‘ахам̣ ка̄йасса бхеда̄, виппамутта̄ тато чута̄;
дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣, упапанна̄ сахабйатам̣.
295. ‘‘тена мета̄дисо ван̣н̣о…пе…
ван̣н̣о ча ме саббадиса̄ пабха̄сатӣ’’ти.
289. таттха ассаддхесӯти ратанаттайасаддха̄йа каммапхаласаддха̄йа ча абха̄вена ассаддхесу, тхаддхамаччхарийата̄йа кадарийесу сассуа̄дӣсу ахам̣ саддха̄ сӣлена сампанна̄ ахосинти йоджана̄.
290-1. апӯванти капаллапӯвам̣. тети нипа̄таматтам̣. сассуйа̄ а̄чиккхим̣ гахитабха̄ван̃а̄панаттхан̃ча анумоданаттхан̃ча̄ти адхиппа̄йо.
292. итисса̄ти еттха асса̄ти нипа̄таматтам̣. саман̣асса дада̄маханти ахам̣ саман̣асса апӯвам̣ дада̄мӣти. йасма̄ на мам̣ сампуччхитум̣ иччхи, тасма̄ твам̣ вадху авинӣта̄сӣти сассу парибха̄сӣти йоджана̄.
293. паха̄сӣти пахари. кӯт̣ан̇гаччхи авадхи манти еттха кӯт̣анти ам̣сакӯт̣ам̣ вуттам̣ пуримападалопена, кӯт̣амева ан̇ганти кӯт̣ан̇гам̣, там̣ чхиндатӣти кӯт̣ан̇гаччхи. евам̣ кодха̄бхибхӯта̄ хутва̄ мам̣ авадхи, мама ам̣сакӯт̣ам̣ чхинди, тенева упаккамена мататта̄ мам̣ ма̄ресӣти аттхо. тена̄ха ‘‘на̄саккхим̣ джӣвитум̣ чира’’нти.
294. виппамутта̄ти тато дуккхато сут̣т̣ху мутта̄. сесам̣ вуттанайамева.
ул̣а̄равима̄наван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.