2. уччхуда̄йика̄вима̄наван̣н̣ана̄

обха̄сайитва̄ патхавим̣ садеваканти уччхуда̄йика̄вима̄нам̣. тасса ка̄ уппатти? бхагава̄ ра̄джагахе вихаратӣтиа̄ди саббам̣ анантаравима̄не вуттасадисам̣. айам̣ пана висесо – идха уччху динна̄, сассуйа̄ ча пӣт̣хакена пахат̣а̄, тан̇кхан̣ан̃н̃ева мата̄ та̄ватим̣сесу уппанна̄, тассам̣йева раттийам̣ тхерасса упат̣т̣ха̄нам̣ а̄гата̄, кевалакаппам̣ гиджджхакӯт̣ам̣ чандо вийа сӯрийо вийа ча обха̄сентӣ тхерам̣ вандитва̄ пан̃джалика̄ намассама̄на̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ тхеро –

296. ‘‘обха̄сайитва̄ патхавим̣ садевакам̣, атирочаси чандимасӯрийа̄ вийа;

сирийа̄ ча ван̣н̣ена йасена теджаса̄, брахма̄ва деве тидасе сахиндаке.

297. ‘‘пуччха̄ми там̣ уппалама̄ладха̄ринӣ, а̄вел̣инӣ кан̃чанасаннибхаттаче;

алан̇кате уттамаваттхадха̄ринӣ, ка̄ твам̣ субхе девате вандасе мамам̣.

298. ‘‘ким̣ твам̣ пуре каммамака̄си аттана̄, мануссабхӯта̄ пурима̄йа джа̄тийа̄;

да̄нам̣ сучин̣н̣ам̣ атха сӣласам̣йамам̣, кенӯпапанна̄ сугатим̣ йасассинӣ;

девате пуччхита̄чиккха, кисса каммассидам̣ пхала’’нти. –

има̄хи га̄тха̄хи пуччхи.

296-7. таттха обха̄сайитва̄ патхавим̣ садеваканти чандимасӯрийарасмисаммиссехи синерупассавиниггатехи пабха̄висарехи виджджотайама̄ната̄йа девена а̄ка̄сена саха̄ти садевакам̣ упагатабхӯмибха̄габхӯтам̣ имам̣ патхавим̣ виджджотетва̄, екобха̄сам̣ екападжджотам̣ катва̄ти аттхо. обха̄сайитва̄ патхавим̣ чандимасӯрийа̄ вийа̄ти йоджана̄. атирочасӣти атиккамитва̄ рочаси. там̣ пана атирочанам̣ кена ким̣ вийа кена ва̄ти а̄ха ‘‘сирийа̄’’тиа̄ди. таттха сирийа̄ти собхагга̄дисобха̄висесена. теджаса̄ти аттано а̄нубха̄вена. а̄вел̣инӣти ратанамайапуппха̄вел̣аватӣ.

евам̣ тхерена пуччхита̄ девата̄ има̄хи га̄тха̄хи виссаджджеси –

299. ‘‘ида̄ни бханте имамева га̄мам̣, пин̣д̣а̄йа амха̄кам̣ гхарам̣ упа̄гами;

тато те уччхусса ада̄си кхан̣д̣икам̣, пасанначитта̄ атула̄йа пӣтийа̄.

300. ‘‘сассу ча паччха̄ ануйун̃джате мамам̣, кахам̣ ну уччхум̣ вадхуке ава̄кири;

на чхад̣д̣итам̣ но пана кха̄дитам̣ майа̄, сантасса бхиккхусса сайам̣ ада̄сахам̣.

301. ‘‘туйхам̣ нвидам̣ иссарийам̣ атхо мама, итисса̄ сассу парибха̄сате мамам̣;

пӣт̣хам̣ гахетва̄ паха̄рам̣ ада̄си ме, тато чута̄ ка̄лаката̄мхи девата̄.

302. ‘‘тадева каммам̣ кусалам̣ катам̣ майа̄, сукхан̃ча каммам̣ анубхоми аттана̄;

девехи саддхим̣ парича̄райа̄махам̣, мода̄махам̣ ка̄магун̣ехи пан̃чахи.

303. ‘‘тадева каммам̣ кусалам̣ катам̣ майа̄, сукхан̃ча каммам̣ анубхоми аттана̄;

девиндагутта̄ тидасехи раккхита̄, самаппита̄ ка̄магун̣ехи пан̃чахи.

304. ‘‘ета̄дисам̣ пун̃н̃апхалам̣ анаппакам̣, маха̄випа̄ка̄ мама уччхудаккхин̣а̄;

девехи саддхим̣ парича̄райа̄махам̣, мода̄махам̣ ка̄магун̣ехи пан̃чахи.

305. ‘‘ета̄дисам̣ пун̃н̃апхалам̣ анаппакам̣, маха̄джутика̄ мама уччхудаккхин̣а̄;

девиндагутта̄ тидасехи раккхита̄, сахассанетторива нандане ване.

306. ‘‘туван̃ча бханте анукампакам̣ видум̣, упечча вандим̣ кусалан̃ча пуччхисам̣;

тато те уччхусса ада̄си кхан̣д̣икам̣, пасанначитта̄ атула̄йа пӣтийа̄’’ти.

299. таттха ида̄нӣти анантара̄тӣтадивасатта̄ а̄ха, адхуна̄ти аттхо. имамева га̄манти имасмим̣йева га̄ме, ра̄джагахам̣ сандха̄йа вадати. вуттан̃хи ‘‘га̄мопи нигамопи нагарампи ‘га̄мо’ иччева вуччатӣ’’ти. бхумматтхе четам̣ упайогавачанам̣. упа̄гамӣти упагато ахоси. атула̄йа̄ти анупама̄йа, аппама̄н̣а̄йа ва̄.

300. ава̄кирӣти апанеси чхад̣д̣еси, вина̄сеси ва̄. сантасса̄ти са̄дхурӯпасса сантакилесасса париссамамаппаттасса ва̄.

301. туйхам̣ нӯти ну-саддо анаттаманата̄сӯчане нипа̄то, со ‘‘мама̄’’ти еттха̄пи а̄нетва̄ йоджетаббо ‘‘мама нӯ’’ти. идам̣ иссарийанти гехе а̄дхипаччам̣ сандха̄йа̄ха. тато чута̄ти тато мануссалокато чута̄. йасма̄ т̣хитат̣т̣ха̄нато апагата̄пи ‘‘чута̄’’ти вуччати, тасма̄ чутим̣ висесетум̣ ‘‘ка̄лаката̄’’ти вуттам̣. ка̄лаката̄пи ча на йаттха каттхачи ниббатта̄, апича кхо деваттам̣ упагата̄ти дассентӣ а̄ха ‘‘амхи девата̄’’ти.

302. тадева каммам̣ кусалам̣ катам̣ майа̄ти тадева уччхукхан̣д̣ада̄наматтам̣ кусалам̣ каммам̣ катам̣ майа̄, ан̃н̃ам̣ на джа̄на̄мӣти аттхо. сукхан̃ча камманти сукхан̃ча каммапхалам̣. каммапхалан̃хи идха ‘‘камма’’нти вуттам̣ уттарападалопена, ка̄ран̣опача̄рена ва̄ ‘‘кусала̄нам̣, бхиккхаве, дхамма̄нам̣ сама̄да̄нахету евамидам̣ пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хати (дӣ. ни. 3.80). анубхоми сакам̣ пун̃н̃а’’нти (ви. ва. 133) ча а̄дӣсу вийа. камманти ва̄ каран̣аттхе упайогавачанам̣, каммена̄ти аттхо. камме ва̄ бхавам̣ каммам̣ йатха̄ камманти. атха ва̄ ка̄метаббата̄йа каммам̣. тан̃хи сукхараджанӣйабха̄вато ка̄мӯпасам̣хитам̣ ка̄метаббанти каманӣйам̣. аттана̄ти аттана̄ ева, сайам̣васита̄йа серибха̄вена сайамева̄ти аттхо. парича̄райа̄махам̣ атта̄нанти пуримага̄тха̄йа ‘‘аттана̄’’ти вуттам̣ падам̣ вибхаттивипарин̣а̄мена ‘‘атта̄на’’нти йоджетаббам̣.

303-5. девиндагутта̄ти девиндена саккена гутта̄, девиндо вийа ва̄ гутта̄ маха̄парива̄рата̄йа. самаппита̄ти сут̣т̣ху аппита̄ саманна̄гата̄. маха̄випа̄ка̄ти випулапхала̄. маха̄джутика̄ти маха̄теджа̄, маха̄нубха̄ва̄ти аттхо.

306. туванти там̣. анукампаканти ка̄рун̣икам̣. видунти саппан̃н̃ам̣, са̄вакапа̄рамийа̄ маттхакам̣ паттанти аттхо. упечча̄ти упагантва̄. вандинти пан̃чапатит̣т̣хитена абхива̄дайим̣. кусалан̃ча а̄рогйа пуччхисам̣ апуччхим̣, атула̄йа пӣтийа̄ идан̃ча кусалам̣ ануссара̄мӣти адхиппа̄йо. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайамева.

уччхуда̄йика̄вима̄наван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.