8. татийана̄ва̄вима̄наван̣н̣ана̄

суван̣н̣аччхаданам̣ на̄ванти татийана̄ва̄вима̄нам̣. тасса ка̄ уппатти? бхагава̄ джанападача̄рикам̣ чаранто махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ косаладжанападе йена тхӯн̣ам̣ на̄ма бра̄хман̣ага̄мо тадавасари. ассосум̣ кхо тхӯн̣еййака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ ‘‘саман̣о кира готамо амха̄кам̣ га̄макхеттам̣ ануппатто’’ти. атха тхӯн̣еййака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ аппасанна̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ маччхерапаката̄ ‘‘саче саман̣о готамо имам̣ га̄мам̣ пависитва̄ двӣхатӣхам̣ васеййа, саббам̣ имам̣ джанам̣ аттано вачане патит̣т̣хапеййа, тато бра̄хман̣адхаммо патит̣т̣хам̣ на лабхеййа̄’’ти таттха бхагавато ава̄са̄йа парисакканта̄ надӣтиттхесу т̣хапитана̄ва̄йо апанесум̣, сетусан̇камана̄ни ча авалан̃дже акам̣су, татха̄ папа̄ман̣д̣апа̄дӣни, екам̣ удапа̄нам̣ т̣хапетва̄ итара̄ни удапа̄на̄ни тин̣а̄дӣхи пӯретва̄ пидахим̣су. тена вуттам̣ уда̄не (уда̄. 69) ‘‘атха кхо тхӯн̣еййака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ удапа̄нам̣ тин̣асса ча бхусасса ча йа̄ва мукхато пӯресум̣ ‘ма̄ те мун̣д̣ака̄ саман̣ака̄ па̄нӣйам̣ апам̣сӯ’’’ти.

бхагава̄ тесам̣ там̣ виппака̄рам̣ н̃атва̄ те анукампанто саддхим̣ бхиккхусан̇гхена а̄ка̄сена надим̣ атиккамитва̄ гантва̄ ануккамена тхӯн̣ам̣ бра̄хман̣ага̄мам̣ патва̄ магга̄ оккамма ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. тена ча самайена самбахула̄ удакаха̄ринийо бхагавато авидӯрена атиккаманти. тасмин̃ча га̄ме ‘‘саче саман̣о готамо идха̄гамиссати, на тасса паччуггамана̄дикам̣ ка̄таббам̣, гехам̣ а̄гатасса часса са̄вака̄нан̃ча бхиккха̄пи на да̄табба̄’’ти катика̄ ката̄ хоти.

таттха ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса да̄сӣ гхат̣ена па̄нӣйам̣ гахетва̄ гаччхантӣ бхагавантам̣ бхиккхусан̇гхапаривутам̣ нисиннам̣ дисва̄ бхиккхӯ ча маггапариссамена киланте тасите н̃атва̄ пасанначитта̄ па̄нӣйам̣ да̄тука̄ма̄ хутва̄ ‘‘йадипи ме га̄мава̄сино ‘саман̣асса готамасса на кин̃чи да̄таббам̣, са̄мӣчикаммампи на ка̄табба’нти катикам̣ катва̄ т̣хита̄, евам̣ сантепи йади ахам̣ ӣдисе пун̃н̃аккхетте даккхин̣еййе лабхитва̄ па̄нӣйада̄наматтена̄пи аттано патит̣т̣хам̣ на кареййам̣, када̄хам̣ ито дуккхаджӣвитато муччисса̄ми, ка̄мам̣ ме аййако саббепиме га̄мава̄сино мам̣ хананту ва̄ бандханту ва̄, ӣдисе пун̃н̃аккхетте па̄нӣйада̄нам̣ дасса̄ми ева̄’’ти саннит̣т̣ха̄нам̣ катва̄ ан̃н̃а̄хи удакаха̄ринӣхи ва̄рийама̄на̄пи джӣвите нирапеккха̄ сӣсато па̄нӣйагхат̣ам̣ ота̄ретва̄ убхохи хаттхехи париггахетва̄ екаманте т̣хапетва̄ сан̃джа̄тапӣтисоманасса̄ бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ па̄нӣйена нимантеси. бхагава̄ тасса̄ читтаппаса̄дам̣ олокетва̄ там̣ анугган̣ханто па̄нӣйам̣ парисса̄ветва̄ хаттхапа̄де дховитва̄ па̄нӣйам̣ пиви, гхат̣е удакам̣ париккхайам̣ на гаччхати. са̄ там̣ дисва̄ пуна пасанначитта̄ екасса бхиккхусса ада̄си, татха̄ апарасса апарасса̄ти саббесампи ада̄си, удакам̣ на кхӣйатева. са̄ хат̣т̣хатут̣т̣ха̄ йатха̄пун̣н̣ена гхат̣ена геха̄бхимукхӣ агама̄си. тасса̄ са̄мико бра̄хман̣о па̄нӣйасса диннабха̄вам̣ сутва̄ ‘‘има̄йа га̄маваттам̣ бхиннам̣, ахан̃ча га̄райхо като’’ти кодхена паджджаланто тат̣атат̣а̄йама̄но там̣ бхӯмийам̣ па̄тетва̄ хаттхехи ча па̄дехи ча пахари. са̄ тена упаккамена джӣвитаккхайам̣ патва̄ та̄ватим̣сабхаване ниббати, вима̄нам̣ часса̄ пат̣хамана̄ва̄вима̄не вуттасадисам̣ уппаджджи.

атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси ‘‘ин̇гха ме твам̣, а̄нанда, удапа̄нато па̄нӣйам̣ а̄хара̄’’ти. тхеро ‘‘ида̄ни, бханте, удапа̄но тхӯн̣еййакехи дӯсито, на сакка̄ па̄нӣйам̣ а̄хариту’’нти а̄ха. бхагава̄ дутийампи татийампи а̄н̣а̄песи. татийава̄ре тхеро бхагавато паттам̣ а̄да̄йа удапа̄на̄бхимукхо агама̄си. гаччханте тхере удапа̄не удакам̣ парипун̣н̣ам̣ хутва̄ уттаритва̄ самантато сандати, саббам̣ тин̣абхусам̣ упалавитва̄ сайамева апагаччхати. тена сандама̄нена салилена упарӯпари вад̣д̣хантена ан̃н̃е джала̄сайе пӯретва̄ там̣ га̄мам̣ париккхипантена га̄маппадесо аджджхоттхарӣйати. там̣ па̄т̣иха̄рийам̣ дисва̄ бра̄хман̣а̄ аччхарийаббхутачиттаджа̄та̄ бхагавантам̣ кхама̄песум̣, тан̇кхан̣ан̃н̃ева удакогхо антарадха̄йи. те бхагавато ча бхиккхусан̇гхасса ча нива̄сат̣т̣ха̄нам̣ сам̣видха̄йа сва̄тана̄йа нимантетва̄ дутийадивасе маха̄да̄нам̣ саджджетва̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена паривиситва̄ саббе тхӯн̣еййака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ пайирупа̄санта̄ нисӣдим̣су.

тена ча самайена са̄ девата̄ аттано сампаттим̣ паччавеккхитва̄ тасса̄ ка̄ран̣ам̣ упадха̄рентӣ там̣ ‘‘па̄нӣйада̄на’’нти н̃атва̄ пӣтисоманассаджа̄та̄ ‘‘ханда̄хам̣ ида̄нева бхагавантам̣ вандисса̄ми, самма̄пат̣ипаннесу ката̄нам̣ аппака̄нампи ка̄ра̄нам̣ ул̣а̄рапхалатан̃ча мануссалоке па̄кат̣ам̣ карисса̄мӣ’’ти усса̄хаджа̄та̄ аччхара̄сахассапарива̄ра̄ уййа̄на̄дисахитена вима̄нена саддхим̣йева махатийа̄ девиддхийа̄ махантена дева̄нубха̄вена маха̄джанака̄йасса пассантассева а̄гантва̄ вима̄нато оруйха бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ абхива̄детва̄ ан̃джалим̣ паггайха ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ бхагава̄ тасса̄ париса̄йа каммапхалам̣ паччаккхато вибха̄ветука̄мо –

63. ‘‘суван̣н̣аччхаданам̣ на̄вам̣, на̄ри а̄руйха тит̣т̣хаси;

ога̄хаси поккхаран̣им̣, падмам̣ чхиндаси па̄н̣ина̄.

64. ‘‘кӯт̣а̄га̄ра̄ нивеса̄ те, вибхатта̄ бха̄гасо мита̄;

даддаллама̄на̄ а̄бханти, саманта̄ чатуро диса̄.

65. ‘‘кена тета̄дисо ван̣н̣о, кена те идха миджджхати;

уппаджджанти ча те бхога̄, йе кечи манасо пийа̄.

66. ‘‘пуччха̄ми там̣ деви маха̄нубха̄ве, мануссабхӯта̄ кимака̄си пун̃н̃ам̣,

кена̄си евам̣ джалита̄нубха̄ва̄, ван̣н̣о ча те саббадиса̄ пабха̄сатӣ’’ти. –

чатӯхи га̄тха̄хи пуччхи.

67. ‘‘са̄ девата̄ аттамана̄, самбуддхенева пуччхита̄;

пан̃хам̣ пут̣т̣ха̄ вийа̄ка̄си, йасса каммассидам̣ пхала’’нти. –

сан̇гӣтика̄ра̄ а̄хам̣су.

68. ‘‘ахам̣ мануссесу мануссабхӯта̄, пурима̄йа джа̄тийа̄ мануссалоке;

дисва̄на бхиккхӯ тасите киланте, ут̣т̣ха̄йа па̄тум̣ удакам̣ ада̄сим̣.

69. ‘‘йо ве киланта̄на пипа̄сита̄нам̣, ут̣т̣ха̄йа па̄тум̣ удакам̣ дада̄ти;

сӣтодака̄ тасса бхаванти наджджо, пахӯтамалйа̄ бахупун̣д̣арӣка̄.

70. ‘‘там̣ а̄пага̄ анупарийанти саббада̄, сӣтодака̄ ва̄лукасантхата̄ надӣ;

амба̄ ча са̄ла̄ тилака̄ ча джамбуйо, удда̄лака̄ па̄т̣алийо ча пхулла̄.

71. ‘‘там̣бхӯмибха̄гехи упетарӯпам̣, вима̄насет̣т̣хам̣ бхуса собхама̄нам̣;

тассӣдха каммасса айам̣ випа̄ко, ета̄дисам̣ пун̃н̃аката̄ лабханти.

72. ‘‘кӯт̣а̄га̄ра̄ нивеса̄ ме, вибхатта̄ бха̄гасо мита̄;

даддаллама̄на̄ а̄бханти, саманта̄ чатуро диса̄.

73. ‘‘тена мета̄дисо ван̣н̣о, тена ме идха миджджхати;

таппаджджанти ча ме бхога̄, йе кечи манасо пийа̄.

74. ‘‘аккха̄ми те буддха маха̄нубха̄ва, мануссабхӯта̄ йамака̄си пун̃н̃ам̣;

тенамхи евам̣ джалита̄нубха̄ва̄, ван̣н̣о ча ме саббадиса̄ пабха̄сати;

етасса каммасса пхалам̣ мамедам̣, аттха̄йа буддхо удакам̣ апа̄йӣ’’ти. –

виссаджджанага̄тха̄йо.

63. таттха кин̃ча̄пи са̄ девата̄ йада̄ бхагава̄ пуччхи, тада̄ там̣ на̄вам̣ а̄руйха на т̣хита̄, на поккхаран̣им̣ ога̄хати, на̄пи падумам̣ чхиндати, камма̄нубха̄вачодита̄ пана абхин̣хам̣ джалавиха̄рапасута̄ татха̄ каротӣти там̣ кирийа̄виччхедам̣ дассанавасеневам̣ вуттам̣. айан̃ча аттхо на кеваламидхева, атха кхо хет̣т̣химесупи евамева дат̣т̣хаббо.

72. кӯт̣а̄га̄ра̄ти суван̣н̣амайакан̣н̣ика̄баддхагехаванто. нивеса̄ти нивесана̄ни, каччхара̄нӣти аттхо. тена̄ха ‘‘вибхатта̄ бха̄гасо мита̄’’ти. та̄ни хи чатуса̄лабхӯта̄ни ан̃н̃аман̃н̃асса пат̣ибимбабхӯта̄ни вийа пат̣ивибхаттарӯпа̄ни самаппама̄н̣ата̄йа бха̄гасо мита̄ни вийа хонти. даддаллама̄на̄ти ативийа виджджотама̄на̄. а̄бхантӣти ман̣иратанаканакарам̣сиджа̄лехи обха̄сенти.

74. мама̄ти идам̣ пубба̄пара̄пеккхам̣, мама каммасса мама аттха̄йа̄ти айан̃хеттха йоджана̄. удакам̣ апа̄йӣти йадетам̣ удакада̄нам̣ вуттам̣, етасса пун̃н̃акаммасса идам̣ пхалам̣ йа̄йам̣ диббасампатти, йасма̄ маматтха̄йа садеваке локе аггадаккхин̣еййо буддхо бхагава̄ майа̄ диннам̣ удакам̣ апа̄йӣти. сесам̣ вуттанайамева.

евам̣ пасаннама̄наса̄йа девата̄йа бхагава̄ са̄муккам̣сикам̣ дхаммадесанам̣ каронто сачча̄ни пака̄сеси. са̄ десана̄парийоса̄не сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампаттапариса̄йапи дхаммадесана̄ са̄ттхика̄ ахоси.

татийана̄ва̄вима̄наван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.