17. кесака̄рӣвима̄наван̣н̣ана̄

идам̣ вима̄нам̣ ручирам̣ пабхассаранти кесака̄рӣвима̄нам̣. тасса ка̄ уппатти? бхагава̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ вихарати исипатане мигада̄йе. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ба̄ра̄н̣асим̣ пин̣д̣а̄йа пависим̣су. те ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса гехадва̄расамӣпена гаччханти. тасмин̃ча гехе бра̄хман̣асса дхӣта̄ кесака̄рӣ на̄ма гехадва̄расамӣпе ма̄ту сӣсато ӯка̄ ган̣хантӣ те бхиккхӯ гаччханте дисва̄ ма̄тарам̣ а̄ха ‘‘амма, име паббаджита̄ пат̣хамена йоббанена саманна̄гата̄ абхирӯпа̄ дассанӣйа̄ па̄са̄дика̄ сукхума̄ла̄ кеначи па̄риджун̃н̃ена анабхибхӯта̄ ман̃н̃е, касма̄ ну кхо име имасмим̣йева вайе паббаджантӣ’’ти? там̣ ма̄та̄ а̄ха ‘‘аттхи, амма, сакйапутто сакйакула̄ паббаджито буддхо локе уппанно, со дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣, парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети, тасса име дхаммам̣ сутва̄ паббаджантӣ’’ти.

тена ча самайена а̄гатапхало вин̃н̃а̄таса̄сано ан̃н̃атаро упа̄сако та̄йа вӣтхийа̄ гаччханто там̣ катхам̣ сутва̄ та̄сам̣ сантикам̣ упасан̇ками. атха нам̣ бра̄хман̣ӣ а̄ха ‘‘етарахи кхо упа̄сака бахӯ кулапутта̄ махантам̣ бхогаккхандхам̣ махантам̣ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа сакйасамайе паббаджанти, те ким̣ ну кхо аттхавасам̣ сампассанта̄ паббаджантӣ’’ти? там̣ сутва̄ упа̄сако ‘‘ка̄месу а̄дӣнавам̣, неккхамме ча а̄нисам̣сам̣ сампассанта̄’’ти ватва̄ аттано н̃а̄н̣абала̄нурӯпам̣ таматтхам̣ виттха̄рато катхеси, тин̣н̣ан̃ча ратана̄нам̣ гун̣е пака̄сеси, пан̃чаннам̣ сӣла̄нам̣ дит̣т̣хадхаммикам̣ сампара̄йикан̃ча гун̣а̄нисам̣сам̣ паведеси. атха бра̄хман̣адхӣта̄ там̣ ‘‘ким̣ амхехипи саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄йа тайа̄ вутте гун̣а̄нисам̣се адхигантум̣ сакка̄’’ти пуччхи. со ‘‘саббаса̄дха̄ран̣а̄ име дхамма̄ бхагавата̄ бха̄сита̄, касма̄ на сакка̄’’ти ватва̄ тасса̄ саран̣а̄ни ча сӣла̄ни ча ада̄си. са̄ гахитасаран̣а̄ сама̄диннасӣла̄ ча хутва̄ пуна а̄ха ‘‘ким̣ ито уттари ан̃н̃ампи каран̣ӣйам̣ аттхӣ’’ти. со тасса̄ вин̃н̃убха̄вам̣ саллаккхенто ‘‘упаниссайасампанна̄ бхависсатӣ’’ти н̃атва̄ сарӣрасабха̄вам̣ вибха̄венто дваттим̣са̄ка̄ракаммат̣т̣ха̄нам̣ катхетва̄ ка̄йе вира̄гам̣ уппа̄детва̄ упари аниччата̄дипат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа сам̣веджетва̄ випассана̄маггам̣ а̄чиккхитва̄ гато. са̄ тена вуттанайам̣ саббам̣ манаси катва̄ пат̣икӯламанасика̄ре сама̄хитачитта̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ упаниссайасампаттийа̄ на чирассева сота̄паттипхале патит̣т̣хахи. атха̄парена самайена ка̄лам̣ катва̄ саккасса деваран̃н̃о парича̄рика̄ хутва̄ ниббатти, сатасахассан̃часса̄ аччхара̄парива̄ро ахоси. там̣ сакко девара̄джа̄ дисва̄ аччхарийаббхутачиттаджа̄то памудитахадайо –

150. ‘‘идам̣ вима̄нам̣ ручирам̣ пабхассарам̣, вел̣урийатхамбхам̣ сататам̣ суниммитам̣;

суван̣н̣аруккхехи самантамоттхатам̣, т̣ха̄нам̣ мамам̣ каммавипа̄касамбхавам̣.

151. ‘‘татрӯпапанна̄ пуримаччхара̄ има̄, сатам̣ сахасса̄ни сакена каммуна̄;

тувам̣си аджджхупагата̄ йасассинӣ, обха̄сайам̣ тит̣т̣хаси пуббадевата̄.

152. ‘‘сасӣ адхиггайха йатха̄ вирочати, наккхаттара̄джа̄рива та̄рака̄ган̣ам̣;

татхева твам̣ аччхара̄сан̇ган̣ам̣ имам̣, даддаллама̄на̄ йасаса̄ вирочаси.

153. ‘‘куто ну а̄гамма аномадассане, упапанна̄ твам̣ бхаванам̣ мамам̣ идам̣;

брахмам̣ва дева̄ тидаса̄ сахиндака̄, саббе на таппа̄масе дассанена та’’нти. –

чатӯхи га̄тха̄хи та̄йа катакаммам̣ пуччхи.

150. таттха идам̣ вима̄нанти йасмим̣ вима̄не са̄ девата̄ уппанна̄, там̣ аттано вима̄нам̣ сандха̄йа̄ха. сататанти саббака̄лам̣ ручирам̣ пабхассаранти йоджана̄. сататанти ва̄ самма̄татам̣, ативийа виттхин̣н̣анти аттхо. самантамоттхатанти самантато аваттхатам̣ чха̄дитам̣. т̣ха̄нанти вима̄намева сандха̄йа вадати. тан̃хи тит̣т̣ханти еттха катапун̃н̃а̄ти т̣ха̄нанти вуччати. каммавипа̄касамбхаванти каммавипа̄кабха̄вена самбхӯтам̣, каммавипа̄кена ва̄ саха самбхӯтам̣. маманти идам̣ мама т̣ха̄нам̣ мама каммавипа̄касамбхаванти двӣхипи падехи йоджетаббам̣.

151. татрӯпапанна̄ти га̄тха̄йа айам̣ сан̇кхепаттхо – татра тасмим̣ йатха̄вутте вима̄не упапанна̄ти ниббатта̄ пагева уппаннатта̄ пуббадевата̄ има̄ пурима̄ аччхара̄йо парима̄н̣ато сатам̣ сахасса̄ни. тувам̣сӣти твам̣ аси сакена каммуна̄ аджджхупагата̄ упапанна̄. йасассинӣти парива̄расампанна̄, тенева сакена каммуна̄ камма̄нубха̄вена обха̄сайантӣ вирочама̄на̄ тит̣т̣хасӣти.

152. ида̄ни тамева обха̄санам̣ упама̄йа вибха̄венто ‘‘сасӣ’’ти га̄тхама̄ха. тассаттхо – йатха̄ сасалан̃чханайогена ‘‘сасӣ’’ти, наккхаттехи адхикагун̣ата̄йа ‘‘наккхаттара̄джа̄’’ти ча ладдхана̄мо чандо саббам̣ та̄рака̄ган̣ам̣ адхиггайха абхибхавитва̄ вирочати вира̄джати, татхева твам̣ имам̣ аччхара̄нам̣ девакан̃н̃а̄нам̣ ган̣ам̣ самӯхам̣ аттано йасаса̄ даддаллама̄на̄ ативийа виджджотама̄на̄ вирочасӣти. еттха ча ‘‘има̄’’ти ‘‘има’’нти ча нипа̄таматтам̣. кечи пана ‘‘наккхаттара̄джа̄рива та̄ра̄ган̣ам̣ татхева тва’’нти пат̣ханти.

153. ида̄ни тасса̄ девата̄йа пуримабхавам̣ таттха катапун̃н̃ан̃ча пуччханто ‘‘куто ну а̄гамма̄’’ти га̄тхама̄ха. таттха куто ну а̄гамма̄ти куто ну бхавато куто ну пун̃н̃акаммато ка̄ран̣абхӯтато идам̣ мама бхаванам̣ а̄гамма бхадде аномадассане саббан̇гасобхане твам̣ упапанна̄ уппаттигахан̣авасена упагата̄. ‘‘аномадассане’’ти вуттамеваттхам̣ упама̄йа пака̄сенто ‘‘брахмам̣ва дева̄ тидаса̄ сахиндака̄, саббе на таппа̄масе дассанена та’’нти а̄ха. таттха йатха̄ брахма̄нам̣ сахампатим̣ санан̇кума̄рам̣ ва̄ упагатам̣ саха индена̄ти сахиндака̄ та̄ватим̣са̄ дева̄ пассанта̄ дассанена на таппанти, евам̣ тава дассанена майам̣ саббе дева̄ на таппа̄масети аттхо.

евам̣ пана саккена дева̄наминдена пуччхита̄ са̄ девата̄ таматтхам̣ пака̄сентӣ –

154. ‘‘йаметам̣ сакка анупуччхасе мамам̣, куто чута̄ твам̣ идха а̄гата̄ти;

ба̄ра̄н̣асӣ на̄ма пураттхи ка̄синам̣, таттха ахосим̣ пуре кесака̄рика̄.

155. ‘‘буддхе ча дхамме ча пасаннама̄наса̄, сан̇гхе ча екантагата̄ асам̣сайа̄;

акхан̣д̣асиккха̄пада̄ а̄гатаппхала̄, самбодхидхамме нийата̄ ана̄майа̄’’ти. –

га̄тхадвайама̄ха.

154-5. таттха йаметанти йам̣ етам̣ пан̃ханти аттхо. анупуччхасети анукӯлабха̄вена пуччхаси. маманти мам̣. пураттхӣти пурам̣ аттхи. ка̄синанти ка̄сират̣т̣хасса. кесака̄рика̄ти пуриматтабха̄ве аттано на̄мам̣ вадати. буддхе ча дхамме ча̄тиа̄дина̄ аттано пун̃н̃ам̣ вибха̄вети.

пуна сакко тасса̄ там̣ пун̃н̃асампаттин̃ча диббасампаттин̃ча анумодама̄но –

156. ‘‘тантйа̄бхинанда̄масе сва̄гатан̃ча те,

дхаммена ча твам̣ йасаса̄ вирочаси;

буддхе ча дхамме ча пасаннама̄насе,

сан̇гхе ча екантагате асам̣сайе;

акхан̣д̣асиккха̄паде а̄гатаппхале,

самбодхидхамме нийате ана̄майе’’ти. – а̄ха;

156. таттха тантйа̄бхинанда̄масети там̣ те дувидхампи сампаттим̣ абхинанда̄ма анумода̄ма. сва̄гатан̃ча тети туйхан̃ча идха̄гаманам̣ сва̄гатам̣, амха̄кам̣ пӣтисоманассасам̣ваддханамева. сесам̣ вуттанайамева̄ти.

там̣ пана паваттим̣ сакко девара̄джа̄ а̄йасмато маха̄моггалла̄наттхерасса катхеси, тхеро бхагавато ниведеси. бхагава̄ таматтхам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа дхаммам̣ десеси. са̄ десана̄ садевакасса локасса са̄ттхика̄ джа̄та̄ти.

кесака̄рӣвима̄наван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ити параматтхадӣпанийа̄ кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа вима̄наваттхусмим̣

саттарасаваттхупат̣иман̣д̣итасса пат̣хамасса пӣт̣хаваггасса

аттхаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.