8. ган̣ика̄суттаван̣н̣ана̄
58. ат̣т̣хаме две пӯга̄ти две ган̣а̄. ан̃н̃атарисса̄ ган̣ика̄йа̄ти ан̃н̃атара̄йа нагарасобхинийа̄. са̄ратта̄ти сут̣т̣ху ратта̄. пат̣ибаддхачитта̄ти килесавасена баддхачитта̄. ра̄джагахе кира екасмим̣ чхан̣адивасе бахӯ дхуттапуриса̄ ган̣абандханена вичаранта̄ екамекасса екамекам̣ весим̣ а̄нетва̄ уййа̄нам̣ пависитва̄ чхан̣акӣл̣ам̣ кӣл̣им̣су. тато парампи две тайо чхан̣адивасе там̣ там̣йева весим̣ а̄нетва̄ чхан̣акӣл̣ам̣ кӣл̣им̣су. атха̄парасмим̣ чхан̣адивасе ан̃н̃епи дхутта̄ татхева чхан̣акӣл̣ам̣ кӣл̣итука̄ма̄ весийо а̄нента̄ пуримадхуттехи пуббе а̄нӣтам̣ екам̣ весим̣ а̄ненти. итаре там̣ дисва̄ ‘‘айам̣ амха̄кам̣ париггахо’’ти а̄хам̣су. тепи татхева а̄хам̣су. ‘‘евам̣ амха̄кам̣ париггахо, амха̄кам̣ париггахо’’ти калахам̣ вад̣д̣хетва̄ па̄н̣иппаха̄ра̄дӣни акам̣су. тена вуттам̣ – ‘‘тена кхо пана самайена ра̄джагахе две пӯга̄’’тиа̄ди. таттха упаккамантӣти пахаранти. маран̣ампи нигаччхантӣти балавӯпаккамехи маран̣ам̣ упагаччханти, итарепи маран̣аматтам̣ маран̣аппама̄н̣адуккхам̣ па̄пун̣анти.
етаматтхам̣ видитва̄ти етам̣ ка̄месу гедхам̣ вива̄дамӯлам̣ сабба̄наттхамӯланти сабба̄ка̄рато видитва̄. имам̣ уда̄нанти антадвайе ча маджджхима̄йа пат̣ипаттийа̄ а̄дӣнава̄нисам̣савибха̄ванам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха йан̃ча паттанти йам̣ рӯпа̄дипан̃чака̄магун̣аджа̄там̣ паттам̣ ‘‘наттхи ка̄месу досо’’ти дит̣т̣хим̣ пураккхатва̄ ва̄ апураккхатва̄ ва̄ етарахи ладдхам̣ анубхуййама̄нам̣. йан̃ча паттаббанти йан̃ча ка̄магун̣аджа̄тамева ‘‘бхун̃джитабба̄ ка̄ма̄, парибхун̃джитабба̄ ка̄ма̄, а̄севитабба̄ ка̄ма̄, пат̣исевитабба̄ ка̄ма̄, йо ка̄ме парибхун̃джати, со локам̣ вад̣д̣хети, йо локам̣ вад̣д̣хети, со бахум̣ пун̃н̃ам̣ пасаватӣ’’ти дит̣т̣хим̣ упанисса̄йа там̣ аниссаджджитва̄ катена каммуна̄ ана̄гате паттаббам̣ анубхавитаббан̃ча. убхайаметам̣ раджа̄нукин̣н̣анти етам̣ убхайам̣ паттам̣ паттаббан̃ча ра̄гараджа̄дӣхи анукин̣н̣ам̣. сампатте хи ваттхука̄ме анубхаванто ра̄гараджена вокин̣н̣о хоти, таттха пана сам̣килит̣т̣хачиттасса пхале а̄йатим̣ а̄панне доманассуппаттийа̄ досараджена вокин̣н̣о хоти, убхайаттха̄пи мохараджена вокин̣н̣о хоти. касса панетам̣ раджа̄нукин̣н̣анти а̄ха – ‘‘а̄турасса̄нусиккхато’’ти ка̄мапаттхана̄васена килеса̄турасса, тасса ча пхалена дуккха̄турасса ча убхайаттха̄пи пат̣ика̄ра̄бхила̄са̄йа килесапхале анусиккхато.
татха̄ йан̃ча паттанти йам̣ ачелакавата̄дивасена паттам̣ аттапарита̄панам̣. йан̃ча паттаббанти йам̣ миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄нахету апа̄йесу паттаббам̣ пхалам̣. убхайаметам̣ раджа̄нукин̣н̣анти тадубхайам̣ дуккхараджа̄нукин̣н̣ам̣. а̄турасса̄ти ка̄йакиламатхена дуккха̄турасса. анусиккхатоти миччха̄дит̣т̣хим̣, тасса̄ сама̄да̄йаке пуггале ча анусиккхато.
йе ча сиккха̄са̄ра̄ти йехи йатха̄сама̄диннам̣ сӣлаббата̄дисан̇кха̄там̣ сиккхам̣ са̄рато гахетва̄ ‘‘имина̄ сам̣са̄расуддхӣ’’ти катхита̄. тена̄ха – сӣлаббатам̣ джӣвитам̣ брахмачарийам̣ упат̣т̣ха̄наса̄ра̄ти. таттха йам̣ ‘‘на каромӣ’’ти орамати, там̣ сӣлам̣, висабходжанакиччха̄чаран̣а̄дикам̣ ватам̣, са̄кабхаккхата̄диджӣвика̄ джӣвитам̣, метхунавирати брахмачарийам̣, етесам̣ анутит̣т̣ханам̣ упат̣т̣ха̄нам̣, бхӯтапин̣д̣акапарибхан̣д̣а̄дивасена кхандхадевасива̄дипаричаран̣ам̣ ва̄ упат̣т̣ха̄нам̣, еваметехи йатха̄вуттехи сӣла̄дӣхи сам̣са̄расуддхи хотӣти та̄ни са̄рато гахетва̄ т̣хита̄ саман̣абра̄хман̣а̄ сиккха̄са̄ра̄ сӣлаббатам̣ джӣвитам̣ брахмачарийам̣ ‘‘упат̣т̣ха̄наса̄ра̄’’ти ведитабба̄. айамеко антоти айам̣ сӣлаббатапара̄ма̄савасена аттакиламатха̄нуйогасан̇кха̄то маджджхима̄йа пат̣ипаттийа̄ уппатхабхӯто ла̄макат̣т̣хена ча еко анто. айам̣ дутийо антоти айам̣ ка̄масукхаллика̄нуйого ка̄месу па̄табйата̄паттисан̇кха̄то дутийо вуттанайена анто.
иччете убхо анта̄ти ка̄масукхаллика̄нуйого аттакиламатха̄нуйого ча ити ете убхо анта̄. те ча кхо етарахи патте, а̄йатим̣ паттаббе ча килесадуккхараджа̄нукин̣н̣е ка̄магун̣е аттапарита̄пане ча аллӣнехи килесадуккха̄тура̄нам̣ анусиккхантехи, сайан̃ча килесадуккха̄турехи пат̣ипаджджитаббатта̄ ла̄мака̄ уппатхабхӯта̄ ча̄ти анта̄. кат̣асивад̣д̣хана̄ти андхапутхуджджанехи абхикан̇кхитаббат̣т̣хена кат̣асисан̇кха̄та̄нам̣ тан̣ха̄авиджджа̄нам̣ абхивад̣д̣хана̄. кат̣асийо дит̣т̣хим̣ вад̣д̣хентӣти та̄ пана кат̣асийо на̄наппака̄радит̣т̣хим̣ вад̣д̣хенти. ваттхука̄месу асса̄да̄нупассино хи те паджахитум̣ асакконтасса тан̣ха̄авиджджа̄сахака̄рӣка̄ран̣ам̣ лабхитва̄ ‘‘наттхи динна’’нтиа̄дина̄ (дха. са. 1221; вибха. 938) наттхикадит̣т̣хим̣ акирийадит̣т̣хим̣ ахетукадит̣т̣хин̃ча ган̣ха̄пенти, аттапарита̄панам̣ ануйуттасса пана авиджджа̄тан̣ха̄сахака̄рӣка̄ран̣ам̣ лабхитва̄ ‘‘сӣлена суддхи ватена суддхӣ’’тиа̄дина̄ аттасуддхиабхила̄сена сӣлаббатапара̄ма̄садит̣т̣хим̣ ган̣ха̄пенти. сакка̄йадит̣т̣хийа̄ пана тесам̣ паччайабха̄во па̄кат̣ойева. евам̣ антадвайӯпаниссайена тан̣ха̄авиджджа̄нам̣ дит̣т̣хивад̣д̣хаката̄ ведитабба̄. кечи пана ‘‘кат̣асӣти пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ адхивачана’’нти ваданти. тесам̣ йадаггена тато антадвайато сам̣са̄расуддхи на хоти, тадаггена те упа̄да̄наккхандхе абхивад̣д̣хетӣти адхиппа̄йо. апаре пана ‘‘кат̣асивад̣д̣хана̄’’ти падасса ‘‘апара̄парам̣ джара̄маран̣ехи сиватхикавад̣д̣хана̄’’ти аттхам̣ ваданти. техипи антадвайасса сам̣са̄расуддхихетубха̄ва̄бха̄войева вутто, кат̣асийа̄ пана дит̣т̣хивад̣д̣ханака̄ран̣абха̄во ваттаббо.
ете те убхо анте анабхин̃н̃а̄йа̄ти те ете йатха̄вутте убхопи анте аджа̄нитва̄ ‘‘име анта̄ те ча евам̣гахита̄ евам̣анут̣т̣хита̄ евам̣гатика̄ евам̣абхисампара̄йа̄’’ти евам̣ аджа̄нанахету аджа̄нанака̄ран̣а̄. ‘‘пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄’’тиа̄дӣсу (пу. па. 208; а. ни. 9.43) вийасса хетуаттхата̄ дат̣т̣хабба̄. олӣйанти екети еке ка̄масукха̄нуйогавасена сан̇кочам̣ а̄паджджанти. атидха̄ванти екети еке аттакиламатха̄нуйогавасена атиккаманти. ка̄масукхамануйутта̄ хи вӣрийасса акаран̣ато косаджджавасена самма̄пат̣ипаттито сан̇кочама̄панната̄ олӣйанти на̄ма, аттапарита̄панамануйутта̄ пана косаджджам̣ паха̄йа анупа̄йена вӣрийа̄рамбхам̣ каронта̄ самма̄пат̣ипаттийа̄ атиккаманато атидха̄ванти на̄ма, тадубхайам̣ пана таттха а̄дӣнава̄дассанато. тена вуттам̣ – ‘‘убхо анте анабхин̃н̃а̄йа олӣйанти еке атидха̄ванти еке’’ти. таттха тан̣ха̄бхинанданавасена олӣйанти, дит̣т̣ха̄бхинанданавасена атидха̄вантӣти ведитаббам̣.
атха ва̄ сассата̄бхинивесавасена олӣйанти еке, уччхеда̄бхинивесавасена атидха̄ванти еке. госӣла̄дивасена хи аттапарита̄панамануйутта̄ екачче ‘‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄, таттха ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева т̣хасса̄мӣ’’ти сассатадассанам̣ абхинивисанта̄ сам̣са̄ре олӣйанти на̄ма, ка̄масукхамануйутта̄ пана екачче йам̣кин̃чи катва̄ индрийа̄ни сантаппетука̄ма̄ лока̄йатика̄ вийа таданугун̣ам̣ уччхедадассанам̣ абхинивисанта̄ анупа̄йена ват̣т̣упаччхедасса парийесанато атидха̄ванти на̄ма. евам̣ сассатуччхедавасенапи олӣйана̄тидха̄вана̄ни ведитабба̄ни.
йе ча кхо те абхин̃н̃а̄йа̄ти йе ча кхо пана арийапуггала̄ те йатха̄вутте убхо анте ‘‘име анта̄ евам̣гахита̄ евам̣анут̣т̣хита̄ евам̣гатика̄ евам̣абхисампара̄йа̄’’ти абхивисит̣т̣хена н̃а̄н̣ена випассана̄сахита̄йа маггапан̃н̃а̄йа джа̄нитва̄ маджджхимапат̣ипадам̣ самма̄пат̣ипанна̄, та̄йа самма̄пат̣ипаттийа̄. татра ча на̄хесунти татра тасмим̣ антадвайе патита̄ на ахесум̣, там̣ антадвайам̣ паджахим̣сӯти аттхо. тена ча на̄ман̃н̃им̣сӯти тена антадвайапаха̄нена ‘‘мама идам̣ антадвайапаха̄нам̣, ахам̣ антадвайам̣ паха̄сим̣, имина̄ антадвайапаха̄нена сеййо’’тиа̄дина̄ тан̣ха̄дит̣т̣хима̄наман̃н̃ана̄васена на аман̃н̃им̣су саббаман̃н̃ана̄нам̣ саммадева пахӣнатта̄. еттха ча аггапхале т̣хите арийапуггале сандха̄йа ‘‘татра ча на̄хесум̣, тена ча на̄ман̃н̃им̣сӯ’’ти атӣтака̄лавасена айам̣ десана̄ паватта̄, маггаккхан̣е пана адхиппете ваттама̄нака̄лавасенева ваттаббам̣ сийа̄. ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа̄ти йе евам̣ пахӣнасаббаман̃н̃ана̄ уттамапуриса̄, тесам̣ анупа̄да̄париниббута̄нам̣ каммавипа̄какилесавасена тивидхампи ват̣т̣ам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа, ваттама̄наккхандхабхедато уддхам̣ анупа̄да̄но вийа джа̄таведо апан̃н̃аттикабха̄вамева гаччхатӣти аттхо.
ат̣т̣хамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.