10. уппаджджантисуттаван̣н̣ана̄
60. дасаме йа̄вакӣванти йаттакам̣ ка̄лам̣. йатоти йада̄, йато пат̣т̣ха̄йа, йасмим̣ ка̄лети ва̄ аттхо. еваметам̣, а̄нанда̄ти, а̄нанда, татха̄гате уппанне татха̄гатасса татха̄гатаса̄вака̄нам̣йева ча ла̄бхасакка̄ро абхивад̣д̣хати, титтхийа̄ пана ниттеджа̄ вихатаппабха̄ пахӣнала̄бхасакка̄ра̄ хонтӣти йам̣ тайа̄ вуттам̣, етам̣ евам̣, на етасса ан̃н̃атха̄бха̄во. чаккаваттино хи чаккаратанасса па̄тубха̄вена локо чаккаратанам̣ мун̃читва̄ ан̃н̃аттха пӯджа̄сакка̄расамма̄нам̣ на паваттети, чаккаратанамева пана саббо локо саббабха̄вехи саккароти гарум̣ кароти ма̄нети пӯджети. ити ват̣т̣а̄нуса̄рипун̃н̃аматтаниссандассапи та̄ва маханто а̄нубха̄во, киман̇гам̣ пана виват̣т̣а̄нуса̄рипун̃н̃апхалӯпаттхамбхасса ананта̄паримеййагун̣аган̣а̄дха̄расса буддхаратанасса дхаммаратанасса сан̇гхаратанасса ча̄ти дассети.
бхагава̄ хи самма̄самбодхим̣ патва̄ паваттаварадхаммачакко ануккамена локе екасат̣т̣хийа̄ арахантесу джа̄тесу сат̣т̣хи араханте джанападача̄рика̄йа виссаджджетва̄ урувелам̣ патва̄ урувелакассапаппамукхе сахассаджат̣иле арахатте патит̣т̣ха̄петва̄ техи паривуто лат̣т̣хивануййа̄не нисӣдитва̄ бимбиса̄раппамукха̄нам̣ ан̇гамагадхава̄сӣнам̣ два̄даса нахута̄ни са̄сане ота̄ретва̄ йада̄ ра̄джагахе виха̄си, тато пат̣т̣ха̄йа бхагавато бхиккхусан̇гхасса ча йатха̄ йатха̄ упарӯпари ул̣а̄рала̄бхасакка̄ро абхивад̣д̣хати, татха̄ татха̄ саббатиттхийа̄нам̣ ла̄бхасакка̄ро париха̄йи ева.
атхекадивасам̣ а̄йасма̄ а̄нандо дива̄т̣т̣ха̄не нисинно бхагавато ча арийасан̇гхасса ча самма̄пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ пӣтисоманассаджа̄то ‘‘катхам̣ ну кхо титтхийа̄на’’нти тесам̣ пат̣ипаттим̣ а̄ваджджеси. атхасса несам̣ саббатха̄пи дуппат̣ипаттийева упат̣т̣ха̄си. со ‘‘евам̣маха̄нубха̄ве на̄ма пун̃н̃ӯпаниссайасса дхамма̄нудхаммаппат̣ипаттийа̄ ча уккам̣сапа̄рамиппатте бхагавати, арийасан̇гхе ча дхаранте катхам̣ име ан̃н̃атиттхийа̄ евам̣ дуппат̣ипанна̄ акатапун̃н̃а̄ вара̄ка̄ ла̄бхино сакката̄ бхависсантӣ’’ти титтхийа̄нам̣ ла̄бхасакка̄раха̄ним̣ нисса̄йа ка̄рун̃н̃ам̣ уппа̄детва̄ атха аттано паривитаккам̣ ‘‘йа̄вакӣван̃ча, бханте’’тиа̄дина̄ бхагавато а̄рочеси. бхагава̄ ча там̣, ‘‘а̄нанда, тайа̄ миччха̄ паривитаккита’’нти аватва̄ суван̣н̣а̄лин̇гасадисам̣ гӣвам̣ унна̄метва̄ супуппхитасатапаттасассирикам̣ маха̄мукхам̣ абхиппасаннатарам̣ катва̄ ‘‘еваметам̣, а̄нанда̄’’ти сампахам̣ситва̄ ‘‘йа̄вакӣван̃ча̄’’тиа̄дина̄ тасса вачанам̣ паччанумоди. тена вуттам̣ – ‘‘атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо…пе… бхиккхусан̇гхо ча̄’’ти. атха бхагава̄ тассам̣ ат̣т̣хуппаттийам̣ атӣтепи майи ануппанне екачче нӣчаджана̄ самма̄нам̣ лабхитва̄ мама уппа̄дато пат̣т̣ха̄йа хатала̄бхасакка̄ра̄ ахесунти ба̄веруджа̄такам̣ (джа̄. 1.4.153 а̄дайо) катхеси.
етаматтхам̣ видитва̄ти дит̣т̣хигатика̄нам̣ та̄ва сакка̄расамма̄но йа̄ва на самма̄самбуддха̄ локе уппаджджанти, тесам̣ пана уппа̄дато пат̣т̣ха̄йа те хатала̄бхасакка̄ра̄ ниппабха̄ ниттеджа̄ва хонти, дуппат̣ипаттийа̄ дуккхато ча на муччантӣти етаматтхам̣ сабба̄ка̄рато видитва̄ тадаттхадӣпанам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха обха̄сати та̄ва со кимӣти со кхаджджӯпанакакими та̄вадева обха̄сати джотати диббати. йа̄ва на уннамате пабхан̇кароти тӣсупи маха̄дӣпесу екаккхан̣е а̄локакаран̣ена ‘‘пабхан̇каро’’ти ладдхана̄мо сӯрийо йа̄ва на уггамати на удети. ануггате хи сӯрийе ладдхока̄са̄ кхаджджӯпанака̄ випариваттама̄на̄пи кан̣т̣акапхаласадиса̄ тамаси виджджотанти. са верочанамхи уггате, хатаппабхо хоти на ча̄пи бха̄сатӣти самантато андхака̄рам̣ видхамитва̄ киран̣асахассена вирочанасабха̄вата̄йа верочанана̄маке а̄дичче ут̣т̣хите со кхаджджӯпанако хатаппабхо ниттеджо ка̄л̣ако хоти, раттандхака̄ре вийа на бха̄сати на диббати.
евам̣ обха̄ситамева таккика̄нанти йатха̄ тена кхаджджӯпанакена сӯрийуггаманато пурейева обха̄ситам̣ хоти, евам̣ таккетва̄ витаккетва̄ парикаппанаматтена дит̣т̣хӣнам̣ гахан̣ато ‘‘таккика̄’’ти ладдхана̄мехи титтхийехи обха̄ситам̣ аттано самайатеджена дӣпетва̄ адхит̣т̣хитам̣ та̄ва, йа̄ва самма̄самбуддха̄ локе нуппаджджанти. на таккика̄ суджджханти на ча̄пи са̄вака̄ти йада̄ пана самма̄самбуддха̄ локе уппаджджанти, тада̄ дит̣т̣хигатика̄ на суджджханти на собханти, на ча̄пи тесам̣ са̄вака̄ собханти, ан̃н̃адаттху вихатасобха̄ раттикхитта̄ вийа сара̄ на пан̃н̃а̄йантева. атха ва̄ йа̄ва самма̄самбуддха̄ локе нуппаджджанти, та̄вадева таккика̄нам̣ обха̄ситам̣ аттано самайена джотанам̣ ба̄лала̄панам̣, на тато парам̣. касма̄? йасма̄ на таккика̄ суджджханти, на ча̄пи са̄вака̄. те хи дураккха̄тадхаммавинайа̄ самма̄пат̣ипаттирахита̄ на сам̣са̄рато суджджханти аниййа̄никаса̄санатта̄. тена̄ха ‘‘дуддит̣т̣хӣ на дуккха̄ памуччаре’’ти. таккика̄ хи айа̄тха̄валаддхиката̄йа дуддит̣т̣хино миччха̄бхинивит̣т̣хадит̣т̣хика̄ випарӣтадассана̄ там̣ дит̣т̣хим̣ аниссаджджитва̄ сам̣са̄радуккхато на када̄чипи муччантӣти.
дасамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
нит̣т̣хита̄ ча джаччандхаваггаван̣н̣ана̄.