3. суппабуддхакут̣т̣хисуттаван̣н̣ана̄

43. татийе ра̄джагахе суппабуддхо на̄ма кут̣т̣хӣ ахосӣти суппабуддхана̄мако еко пурисо ра̄джагахе ахоси. со ча кут̣т̣хӣ кут̣т̣харогена ба̄л̣хавидӯситагатто. мануссадалиддоти йаттака̄ ра̄джагахе манусса̄ тесу саббадуггато. со хи сан̇ка̄ракӯт̣аватиа̄дӣсу мануссехи чхад̣д̣итапилотикакхан̣д̣а̄ни сиббитва̄ паридахати, капа̄лам̣ гахетва̄ гхара̄ гхарам̣ гантва̄ ладдхаа̄ча̄мауччхит̣т̣хабхатта̄ни нисса̄йа джӣвати, тампи пуббе катакаммапаччайа̄ на йа̄вадаттхам̣ лабхати. тена вуттам̣ ‘‘мануссадалиддо’’ти. мануссакапан̣оти мануссесу парамакапан̣атам̣ патто. мануссавара̄коти манусса̄нам̣ хӣл̣итапарибхӯтата̄йа ативийа дӣно. махатийа̄ париса̄йа̄ти махатийа̄ бхиккхупариса̄йа чева упа̄сакапариса̄йа ча.

екадивасам̣ кира бхагава̄ маха̄бхиккхусан̇гхапарива̄ро ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа пависитва̄ бхиккхӯнам̣ сулабхапин̣д̣апа̄там̣ катва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄таппат̣икканто катипайабхиккхупарива̄ро никкханто йехи да̄нам̣ диннам̣, тесам̣ упа̄сака̄нам̣ авасесабхиккхӯнан̃ча а̄гаманам̣ а̄гамайама̄но антонагарейева ан̃н̃атарасмим̣ раман̣ӣйе падесе ат̣т̣ха̄си. та̄вадева бхиккхӯ тато тато а̄гантва̄ бхагавантам̣ парива̄ресум̣, упа̄сака̄пи ‘‘анумоданам̣ сутва̄ вандитва̄ ниваттисса̄ма̄’’ти бхагавантам̣ упасан̇камим̣су, маха̄саннипа̄то ахоси. бхагава̄ нисӣдана̄ка̄рам̣ дассеси. та̄вадева буддха̄рахам̣ а̄санам̣ пан̃н̃а̄песум̣. атха бхагава̄ асӣтианубйан̃джанаппат̣иман̣д̣итехи дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи вирочама̄на̄йа бйа̄маппабха̄париккхепасамуджджала̄йа нӣлапӣталохитода̄таман̃джет̣т̣хапабхассара̄нам̣ васена чхаббан̣н̣абуддхарам̣сийо виссаджджентийа̄ анупама̄йа рӯпака̄йасирийа̄ сакаламева там̣ падесам̣ обха̄сенто та̄ра̄ган̣апаривуто вийа пун̣н̣ачандо бхиккхуган̣апаривуто пан̃н̃аттаварабуддха̄сане нисӣдитва̄ маносила̄тале кесарасӣхо вийа сӣхана̄дам̣ наданто каравӣкарутаман̃джуна̄ брахмассарена дхаммам̣ десети.

бхиккхӯпи кхо аппиччха̄ сантут̣т̣ха̄ павивитта̄ асам̣сат̣т̣ха̄ а̄раддхавӣрийа̄ пахитатта̄ чодака̄ па̄пагарахино ватта̄ро вачанаккхама̄ сӣласампанна̄ сама̄дхисампанна̄ пан̃н̃а̄сампанна̄ вимуттисампанна̄ вимуттин̃а̄н̣адассанасампанна̄ мегхаван̣н̣ам̣ пам̣сукӯлачӣварам̣ па̄рупитва̄ суваммита̄ вийа гандхахаттхино бхагавантам̣ парива̄ретва̄ охитасота̄ дхаммам̣ сун̣анти. упа̄сака̄пи суддхаваттханиваттха̄ суддхуттара̄сан̇га̄ пуббан̣хасамайам̣ маха̄да̄на̄ни паваттетва̄ гандхама̄ла̄дӣхи бхагавантам̣ пӯджетва̄ вандитва̄ бхиккхусан̇гхасса нипаччака̄рам̣ дассетва̄ бхагавантам̣ бхиккхусан̇гхан̃ча парива̄ретва̄ сам̣йатахаттхапа̄да̄ охитасота̄ саккаччам̣ дхаммам̣ сун̣анти. тена вуттам̣ – ‘‘тена кхо пана самайена бхагава̄ махатийа̄ париса̄йа паривуто дхаммам̣ десенто нисинно хотӣ’’ти.

суппабуддхо пана джигхаччха̄дуббалйапарето гха̄сапарийесанам̣ чарама̄но антаравӣтхим̣ отин̣н̣о дӯратова там̣ маха̄джанасаннипа̄там̣ дисва̄, ‘‘ким̣ ну кхо айам̣ маха̄джанака̄йо саннипатито, аддха̄ еттха бходжанам̣ дӣйати ман̃н̃е, аппева на̄меттха гатена кин̃чи кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ ладдхум̣ сакка̄’’ти сан̃джа̄та̄бхила̄со таттха гантва̄ аддаса бхагавантам̣ па̄са̄дикам̣ дассанӣйам̣ паса̄данӣйам̣ уттамадаматхасаматхамануппаттам̣ дантам̣ гуттам̣ сантиндрийам̣ сусама̄хитам̣ та̄йа париса̄йа паривутам̣ дхаммам̣ десентам̣, дисва̄на пуримаджа̄тисамбхата̄йа парипакка̄йа упаниссайасампаттийа̄ чодийама̄но ‘‘йам̣нӯна̄хампи дхаммам̣ сун̣еййа’’нти парисапарийанте нисӣди. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘аддаса̄ кхо суппабуддхо кут̣т̣хӣ…пе… таттхева екамантам̣ нисӣди ‘ахампи дхаммам̣ сосса̄мӣ’’’ти.

сабба̄вантанти сабба̄ватим̣ хӣна̄дисаббапуггалаватам̣, таттха кин̃чипи анавасесетва̄ти аттхо. ‘‘саббаванта’’нтипи пат̣ханти. четаса̄ти буддхачаккхусампайуттачиттена. читтасӣсена хи н̃а̄н̣ам̣ ниддит̣т̣хам̣, тасма̄ а̄сайа̄нусайан̃а̄н̣ена индрийапаропарийаттан̃а̄н̣ена ча̄ти аттхо. чето паричча манаса̄ка̄сӣти тасса̄ париса̄йа читтам̣ паччекам̣ париччхиндитва̄ манаси ака̄си те волокеси. бхаббо дхаммам̣ вин̃н̃а̄тунти маггапхаладхаммам̣ адхигантум̣ саматтхо, упаниссайасампанноти аттхо. етадахосӣти айам̣ суппабуддхо кин̃ча̄пи тагарасикхимхи паччекабуддхе апараджджхитва̄ ӣдисо джа̄то, маггапхалӯпаниссайо панасса пам̣супат̣иччханнасуван̣н̣аниккхам̣ вийа антохадайейева виджджотати, тасма̄ сувин̃н̃а̄пийоти идам̣ ахоси. тена̄ха – ‘‘айам̣ кхо идха бхаббо дхаммам̣ вин̃н̃а̄ту’’нти.

анупуббим̣ катханти да̄на̄нантарам̣ сӣлам̣, сӣла̄нантарам̣ саггам̣, сагга̄нантарам̣ магганти евам̣ анупат̣ипа̄т̣икатхам̣. бхагава̄ хи пат̣хамам̣ хетуна̄ саддхим̣ асса̄дам̣ дассетва̄ тато сатте вивечетум̣ на̄на̄найехи а̄дӣнавам̣ пака̄сетва̄ а̄дӣнавасаванена сам̣виггахадайа̄нам̣ неккхаммагун̣авибха̄ванамукхена ча виват̣т̣ам̣ дассети.

да̄накатханти идам̣ на̄ма сукха̄нам̣ нида̄нам̣, сампаттӣнам̣ мӯлам̣, бхога̄нам̣ патит̣т̣ха̄, висамагатасса та̄н̣ам̣ лен̣ам̣ гати пара̄йан̣ам̣, идхалокапаралокесу да̄насадисо авассайо патит̣т̣ха̄ а̄ламбанам̣ та̄н̣ам̣ лен̣ам̣ гати пара̄йан̣ам̣ наттхи. идан̃хи авассайат̣т̣хена ратанамайасӣха̄санасадисам̣, патит̣т̣ха̄нат̣т̣хена маха̄патхависадисам̣, а̄ламбанат̣т̣хена а̄ламбанараджджусадисам̣, дуккханиттхаран̣ат̣т̣хена на̄ва̄садисам̣, самасса̄санат̣т̣хена сан̇га̄масӯро, бхайапаритта̄н̣ат̣т̣хена супарикха̄париккхиттанагарам̣, маччхерамала̄дӣхи анупалиттат̣т̣хена падумам̣, тесам̣ нидаханат̣т̣хена джа̄таведо, дура̄садат̣т̣хена а̄сӣвисо, асанта̄сат̣т̣хена сӣхо, балавантат̣т̣хена хаттхӣ, абхиман̇галасамматат̣т̣хена сетаусабхо, кхемантабхӯмисампа̄панат̣т̣хена вала̄хако ассара̄джа̄. да̄нан̃хи локе раджджасирим̣ дети, чаккаваттисампаттим̣ саккасампаттим̣ ма̄расампаттим̣ брахмасампаттим̣ са̄вакапа̄рамӣн̃а̄н̣ам̣ паччекабодхин̃а̄н̣ам̣ самма̄самбодхин̃а̄н̣ам̣ детӣти евама̄дида̄нагун̣аппат̣исам̣йуттакатхам̣.

йасма̄ пана да̄нам̣ денто сӣлам̣ сама̄да̄тум̣ саккоти, тасма̄ да̄накатха̄нантарам̣ сӣлакатхам̣ катхеси. сӣлакатханти сӣлам̣ на̄метам̣ сатта̄нам̣ авассайо патит̣т̣ха̄ а̄ламбанам̣ та̄н̣ам̣ лен̣ам̣ гати пара̄йан̣ам̣. идхалокапаралокасампаттӣнан̃хи сӣласадисо авассайо патит̣т̣ха̄ а̄ламбанам̣ та̄н̣ам̣ лен̣ам̣ гати пара̄йан̣ам̣ наттхи, сӣла̄лан̇ка̄расадисо алан̇ка̄ро, сӣлапуппхасадисам̣ пуппхам̣, сӣлагандхасадисо гандхо наттхи, сӣла̄лан̇ка̄рена хи алан̇катам̣ сӣлакусумапил̣андхитам̣ сӣлагандха̄нулиттам̣ садевако локо олокенто титтим̣ на гаччхатӣти евама̄дӣхи сӣлагун̣аппат̣исам̣йуттакатхам̣.

идам̣ пана сӣлам̣ нисса̄йа айам̣ сагго лаббхатӣти дассетум̣ сӣла̄нантарам̣ саггакатхам̣ катхеси. саггакатханти сагго на̄ма ит̣т̣хо канто мана̄по, ниччаметтха кӣл̣а̄ ниччасампаттийо лаббханти, ча̄тумаха̄ра̄джика̄ дева̄ навутивассасатасахасса̄ни диббасукхам̣ диббасампаттим̣ пат̣илабханти, та̄ватим̣са̄ тиссо вассакот̣ийо сат̣т̣хи ча вассасатасахасса̄нӣти евама̄дисаггагун̣аппат̣исам̣йуттакатхам̣. саггасампаттим̣ катхента̄нан̃хи буддха̄нам̣ мукхам̣ наппахоти. вуттампи четам̣ ‘‘анекапарийа̄йена кхо ахам̣, бхиккхаве, саггакатхам̣ катхеййа’’нтиа̄ди.

евам̣ хетуна̄ саддхим̣ саггакатха̄йа палобхетва̄ пуна хаттхим̣ алан̇каритва̄ тасса сон̣д̣ам̣ чхинданто вийа ‘‘айампи сагго аниччо адхуво, на еттха чхандара̄го ка̄таббо’’ти дассанаттхам̣ ‘‘аппасса̄да̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄, а̄дӣнаво еттха бхиййо’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.177; 2.42) найена ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесам̣ катхеси. таттха а̄дӣнаванти досам̣. ока̄ранти ла̄макасабха̄вам̣, асет̣т̣хехи севитаббам̣ сет̣т̣хехи на севитаббам̣ нихӣнасабха̄ванти аттхо. сам̣килесанти техи сатта̄нам̣ сам̣са̄ре сам̣килиссанам̣. тена̄ха – ‘‘килиссанти вата бхо сатта̄’’ти (ма. ни. 2.351).

евам̣ ка̄ма̄дӣнавена таджджетва̄ неккхамме а̄нисам̣сам̣ пака̄сеси паббаджджа̄йа джха̄на̄дӣсу ча гун̣ам̣ дӣпеси ван̣н̣еси. каллачиттантиа̄дӣсу каллачиттанти камманийачиттам̣, хет̣т̣ха̄ паваттитадесана̄йа ассаддхийа̄дӣнам̣ читтадоса̄нам̣ вигататта̄ упаридесана̄йа бха̄джанабха̄вӯпагаманена камманийачиттам̣, каммаккхамачиттанти аттхо. дит̣т̣хима̄на̄дисам̣килесавигамена мудучиттам̣. ка̄маччханда̄дивигамена винӣваран̣ачиттам̣. самма̄пат̣ипаттийам̣ ул̣а̄рапӣтипа̄моджджайогена удаггачиттам̣. таттха саддха̄сампаттийа̄ пасанначиттам̣, йада̄ бхагава̄ ан̃н̃а̄сӣти самбандхо.

атха ва̄ каллачиттанти ка̄маччхандавигамена арогачиттам̣. мудучиттанти бйа̄па̄давигамена метта̄васена акатхиначиттам̣. винӣваран̣ачиттанти уддхаччакуккуччавигамена авиккхипанато на пихитачиттам̣. удаггачиттанти тхинамиддхавигамена сампаггахавасена алӣначиттам̣. пасанначиттанти вичикиччха̄вигамена самма̄пат̣ипаттийа̄ адхимуттачиттам̣.

атха̄ти паччха̄. са̄муккам̣сика̄ти са̄мам̣ уккам̣сика̄ аттана̄ва уддхаритва̄ гахита̄, сайамбхӯн̃а̄н̣ена са̄мам̣ дит̣т̣ха̄, ан̃н̃есам̣ аса̄дха̄ран̣а̄ти аттхо. ка̄ ча пана са̄ти? арийасаччадесана̄. тенева̄ха – ‘‘дуккхам̣ самудайам̣ ниродхам̣ магга’’нти. идан̃хи сачча̄нам̣ сарӯпадассанам̣, тасма̄ имасмим̣ т̣ха̄не арийасачча̄ни катхетабба̄ни, та̄ни сабба̄ка̄рато виттха̄рена висуддхимагге (висуддхи. 2.529) вутта̄нӣти таттха вуттанайена ведитабба̄ни.

сеййатха̄пӣтиа̄дина̄ упама̄васена суппабуддхасса килесаппаха̄нам̣ арийамаггуппа̄дан̃ча дассети. апагатака̄л̣аканти вигатака̄л̣акам̣. саммадева̄ти сут̣т̣хуйева. раджананти нӣлапӣталохитаман̃джет̣т̣ха̄диран̇гаджа̄там̣. пат̣игган̣хеййа̄ти ган̣хеййа, пабхассарам̣ бхавеййа. тасмим̣йева а̄санети тассам̣йева нисаджджа̄йам̣. етенасса лахувипассанаката̄ тиккхапан̃н̃ата̄ сукха̄пат̣ипада̄ кхиппа̄бхин̃н̃ата̄ ча дассита̄ хонти. вираджам̣ вӣтамаланти апа̄йагаманӣйара̄гараджа̄дӣнам̣ абха̄вена вираджам̣, анавасесадит̣т̣хивичикиччха̄мала̄пагамена вӣтамалам̣. пат̣хамамаггаваджджхакилесараджа̄бха̄вена ва̄ вираджам̣, пан̃чавидхадуссӣламала̄пагамена вӣтамалам̣. дхаммачаккхунти сота̄паттимагго адхиппето. тасса уппаттиа̄ка̄радассанаттхам̣ ‘‘йам̣кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти вуттам̣. тан̃хи ниродхам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ киччавасена ева сан̇кхатадхамме пат̣ивиджджхантам̣ уппаджджати.

татридам̣ упама̄сам̣санданам̣ – ваттхам̣ вийа читтам̣ дат̣т̣хаббам̣, ваттхасса а̄гантукамалехи килит̣т̣хабха̄во вийа читтасса ра̄га̄дималехи сам̣килит̣т̣хабха̄во, дхованапхалакам̣ вийа анупуббикатха̄, удакам̣ вийа саддха̄, удакена теметва̄ теметва̄ гомайакха̄рехи ка̄л̣аке саммаддитва̄ ваттхасса дхованаппайого вийа саддха̄салилена теметва̄ сатисама̄дхипан̃н̃а̄хи досе ситхиле катва̄ саддха̄дивидхина̄ читтасса содхане вӣрийа̄рамбхо, тена пайогена ваттхе ка̄л̣ака̄пагамо вийа вӣрийа̄рамбхена килесавиккхамбханам̣, ран̇гаджа̄там̣ вийа арийамагго, тена суддхасса ваттхасса пабхассарабха̄во вийа виккхамбхитакилесасса читтасса маггена парийода̄пананти.

евам̣ пана суппабуддхо парисапарийанте нисинно дхаммадесанам̣ сутва̄ сота̄паттипхалам̣ патва̄ аттана̄ пат̣иладдхагун̣ам̣ саттху а̄рочетука̄мо парисамаджджхам̣ ога̄хитум̣ ависаханто маха̄джанасса саттха̄рам̣ вандитва̄ анугантва̄ ниваттака̄ле бхагавати виха̄рам̣ гате сайампи виха̄рам̣ агама̄си. тасмим̣ кхан̣е сакко девара̄джа̄ ‘‘айам̣ суппабуддхо кут̣т̣хӣ аттана̄ саттху са̄сане пат̣иладдхагун̣ам̣ па̄кат̣ам̣ ка̄тука̄мо’’ти н̃атва̄ ‘‘вӣмам̣сисса̄ми на’’нти гантва̄ а̄ка̄се т̣хито етадавоча – ‘‘суппабуддха твам̣ мануссадалиддо мануссакапан̣о мануссавара̄ко, ахам̣ те апаримитам̣ дханам̣ дасса̄ми, ‘буддхо на буддхо, дхаммо на дхаммо, сан̇гхо на сан̇гхо, алам̣ ме буддхена, алам̣ ме дхаммена, алам̣ ме сан̇гхена̄’ти вадехӣ’’ти. атха нам̣ со а̄ха ‘‘коси тва’’нти? ‘‘ахам̣ сакко девара̄джа̄’’ти. ‘‘андхаба̄ла ахирика, твам̣ майа̄ саддхим̣ катхетум̣ на йуттарӯпо, йо твам̣ евам̣ аваттаббам̣ вадеси, апича мам̣ твам̣ ‘дуггато далиддо капан̣о’ти касма̄ вадеси, нану ахам̣ локана̄тхасса орасапутто, нева̄хам̣ дуггато на далиддо на капан̣о, атха кхо сукхаппатто парамена сукхена апа̄хамасми махаддхано’’ти ватва̄ а̄ха –

‘‘саддха̄дханам̣ сӣладханам̣, хириоттаппийам̣ дханам̣;

сутадханан̃ча ча̄го ча, пан̃н̃а̄ ве саттамам̣ дханам̣.

‘‘йасса ете дхана̄ аттхи, иттхийа̄ пурисасса ва̄;

‘адалиддо’ти там̣ а̄ху, амогхам̣ тасса джӣвита’’нти. (а. ни. 7.5) –

тассима̄ни ме сатта арийадхана̄ни санти. йесан̃хи има̄ни дхана̄ни санти, на твева те буддхехи ва̄ паччекабуддхехи ва̄ ‘далидда̄’ти вуччантӣ’’ти.

сакко тасса катхам̣ сутва̄ там̣ антара̄магге оха̄йа саттху сантикам̣ гантва̄ саббам̣ там̣ вачанам̣ пат̣ивачанан̃ча а̄рочеси. атха нам̣ бхагава̄ а̄ха – ‘‘на кхо сакка сакка̄ та̄диса̄нам̣ сатенапи сахассенапи суппабуддхам̣ кут̣т̣хим̣ ‘буддхо на буддхо, дхаммо на дхаммо, сан̇гхо на сан̇гхо’ти катха̄пету’’нти. суппабуддхопи кхо кут̣т̣хӣ саттху сантикам̣ гантва̄ саттха̄ра̄ катапат̣исантха̄ро аттана̄ пат̣иладдхагун̣ам̣ а̄рочеси. тена вуттам̣ – ‘‘атха кхо суппабуддхо кут̣т̣хӣ дит̣т̣хадхаммо’’тиа̄ди.

таттха дит̣т̣хадхаммоти дит̣т̣хо арийасаччадхаммо етена̄ти дит̣т̣хадхаммо. сесападесупи есева найо. таттха ‘‘дит̣т̣хадхаммо’’ти четтха са̄ман̃н̃авачано дхаммасаддо. дассанам̣ на̄ма н̃а̄н̣адассанато ан̃н̃ампи аттхӣти там̣ ниваттанаттхам̣ ‘‘паттадхаммо’’ти вуттам̣. патти ча н̃а̄н̣асампаттито ан̃н̃а̄пи виджджатӣти тато висесанаттхам̣ ‘‘видитадхаммо’’ти вуттам̣. са̄ пана̄йам̣ видитадхаммата̄ дхаммесу екадесена̄пи хотӣти ниппадесато видитабха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘парийога̄л̣хадхаммо’’ти вуттам̣. тенасса йатха̄вуттам̣ сачча̄бхисамбодхам̣йева дӣпети. магган̃а̄н̣ан̃хи ека̄бхисамайавасена парин̃н̃а̄дикиччам̣ са̄дхентам̣ ниппадесенапи парин̃н̃еййадхаммам̣ самантато ога̄л̣хам̣ на̄ма хоти, на тадан̃н̃ан̃а̄н̣ам̣. тена вуттам̣ – ‘‘дит̣т̣хо арийасаччадхаммо етена̄ти дит̣т̣хадхаммо’’ти. тенева̄ха ‘‘тин̣н̣авичикиччхо’’тиа̄ди.

таттха пат̣ибхайаканта̄расадиса̄ сол̣асаваттхука̄ ча ат̣т̣хаваттхука̄ ча тин̣н̣а̄ вичикиччха̄ етена̄ти тин̣н̣авичикиччхо. тато ева паваттиа̄дӣсу ‘‘евам̣ ну кхо, на ну кхо’’ти евам̣ паваттита̄ вигата̄ самуччхинна̄ катхам̣катха̄ етасса̄ти вигатакатхам̣катхо. са̄раджджакара̄нам̣ па̄падхамма̄нам̣ пахӣнатта̄ таппат̣ипаккхесу ча сӣла̄дигун̣есу суппатит̣т̣хитатта̄ веса̄раджджам̣ виса̄радабха̄вам̣ веййаттийам̣ паттоти веса̄раджджаппатто. на̄сса паро паччайо, на парасса саддха̄йа еттха ваттатӣти апараппаччайо. каттха̄ти а̄ха ‘‘саттхуса̄сане’’ти.

абхиккантантиа̄дӣсу кин̃ча̄пи айам̣ абхиккантасаддо кхайасундара̄бхирӯпаббханумодана̄дӣсу анекесу аттхесу диссати, идха пана аббханумодане дат̣т̣хаббо. тенева со паса̄давасена пасам̣са̄васена ча двиккхаттум̣ вутто, са̄дху са̄дху, бхантети вуттам̣ хоти. абхиккантанти ва̄ атикантам̣ атиит̣т̣хам̣ атимана̄пам̣, атисундаранти аттхо. таттха екена абхиккантасаддена бхагавато десанам̣ тхомети, екена аттано паса̄дам̣.

айан̃хеттха адхиппа̄йо – абхиккантам̣, бханте, йадидам̣ бхагавато дхаммадесана̄, абхиккантам̣, бханте, йадидам̣ бхагавато дхаммадесанам̣ а̄гамма мама паса̄доти. бхагавато ева ва̄ вачанам̣ абхиккантам̣ досана̄санато, абхиккантам̣ гун̣а̄дхигаманато, татха̄ саддха̄вад̣д̣ханато, пан̃н̃а̄джананато, са̄ттхато, сабйан̃джанато, утта̄нападато, гамбхӣраттхато, кан̣н̣асукхато, хадайан̇гамато, анаттуккам̣санато, апаравамбханато, карун̣а̄сӣталато, пан̃н̃а̄вада̄тато, а̄па̄тхараман̣ӣйато, вимаддаккхамато, суййама̄насукхато, вӣмам̣сийама̄нахитатоти евама̄динайехи тхоменто пададвайам̣ а̄ха.

тато парампи чатӯхи упама̄хи десанам̣йева тхомети. таттха никкуджджитанти адхомукхат̣т̣хапитам̣, хет̣т̣ха̄мукхаджа̄там̣ ва̄. уккуджджеййа̄ти упари мукхам̣ кареййа. пат̣иччханнанти тин̣апан̣н̣а̄дина̄ чха̄дитам̣. вивареййа̄ти уггха̄т̣еййа. мӯл̣хасса̄ти диса̄мӯл̣хасса. маггам̣ а̄чиккхеййа̄ти хаттхе гахетва̄ ‘‘еса магго’’ти маггам̣ упадисеййа. андхака̄рети чатуран̇гасаманна̄гате. айам̣ та̄ва падаттхо.

айам̣ пана адхиппа̄йайоджана̄ – йатха̄ кочи никкуджджитам̣ уккуджджеййа, евам̣ саддхаммавимукхам̣ асаддхамме патит̣т̣хитам̣ мам̣ асаддхамма̄ вут̣т̣ха̄пентена, йатха̄ пат̣иччханнам̣ вивареййа, евам̣ кассапасса бхагавато са̄санантарадха̄нато пат̣т̣ха̄йа миччха̄дит̣т̣хигаханапат̣иччханнам̣ са̄санам̣ виварантена, йатха̄ мӯл̣хасса маггам̣ а̄чиккхеййа, евам̣ куммаггамиччха̄маггаппат̣ипаннасса ме саггамоккхамаггам̣ а̄викаронтена, йатха̄ андхака̄ре телападжджотам̣ дха̄реййа, евам̣ мохандхака̄ре нимуггасса ме буддха̄диратанарӯпа̄ни апассато таппат̣иччха̄дакамохандхака̄равиддхам̣санадесана̄паджджотадха̄ран̣ена бхагавата̄ на̄на̄найехи пака̄ситатта̄ анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито.

евам̣ десанам̣ тхометва̄ та̄йа десана̄йа ратанаттайе пасанначитто пасанна̄ка̄рам̣ каронто ‘‘еса̄ха’’нтиа̄дима̄ха. таттха еса̄ханти есо ахам̣. бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣти бхагава̄ ме саран̣ам̣ пара̄йан̣ам̣ агхасса гха̄та̄, хитасса видха̄та̄ти имина̄ адхиппа̄йена бхагавантам̣ гаччха̄ми бхаджа̄ми, евам̣ ва̄ джа̄на̄ми буджджха̄мӣти. йесан̃хи дха̄тӯнам̣ гатиаттхо, буддхипи тесам̣ аттхоти. дхамманти адхигатамагге саччхикатаниродхе йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджама̄не чатӯсу апа̄йесу апатама̄не дха̄ретӣти дхаммо. со аттхато арийамагго чева нибба̄нан̃ча. вуттан̃хетам̣ –

‘‘йа̄вата̄, бхиккхаве, дхамма̄ сан̇кхата̄, арийо ат̣т̣хан̇гико магго тесам̣ аггамаккха̄йатӣ’’ти (а. ни. 4.34; итиву. 90).

‘‘йа̄вата̄, бхиккхаве, дхамма̄ сан̇кхата̄ ва̄ асан̇кхата̄ ва̄, вира̄го тесам̣ аггамаккха̄йатӣ’’ти (итиву. 90) ча –

на кевалам̣ арийамагго чева нибба̄нан̃ча, апича кхо арийапхалехи саддхим̣ парийаттидхаммопи. вуттан̃хетам̣ –

‘‘ра̄гавира̄гаманеджамасокам̣, дхаммамасан̇кхатамаппат̣икӯлам̣;

мадхурамимам̣ пагун̣ам̣ сувибхаттам̣, дхаммамимам̣ саран̣аттхамупехӣ’’ти. (ви. ва. 887);

еттха хи ра̄гавира̄ганти магго вутто. анеджамасоканти пхалам̣. асан̇кхатанти нибба̄нам̣. аппат̣икӯлам̣ мадхурамимам̣ пагун̣ам̣ сувибхаттанти парийаттидхаммо вуттоти.

бхиккхусан̇гханти дит̣т̣хисӣласа̄ман̃н̃ена сам̣хатам̣ ат̣т̣хаарийапуггаласамӯхам̣. етта̄вата̄ суппабуддхо тӣн̣и саран̣агамана̄ни пат̣иведеси. упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гатанти аджджатаггети аджджатам̣ а̄дим̣ катва̄. ‘‘аджджадагге’’типи па̄т̣хо, таттха дака̄ро падасандхикаро, аджджа агге аджджа а̄дим̣ катва̄ти аттхо. па̄н̣упетанти па̄н̣ехи упетам̣, йа̄ва ме джӣвитам̣ паваттати, та̄ва упетам̣ анан̃н̃асаттхукам̣ тӣхи саран̣агаманехи саран̣ам̣ гатам̣ ратанаттайасса упа̄санато упа̄сакам̣ каппийака̄ракам̣ мам̣ бхагава̄ упадха̄рету джа̄на̄тӯти аттхо. имасса ча саран̣агаманам̣ арийамагга̄дхигаменева ниппханнам̣, аджджха̄сайам̣ пана а̄викаронто евама̄ха.

бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ти бхагавато вачанам̣ читтена абхинандитва̄ тамева абхинандитабха̄вам̣ пака̄сенто вуттанайена ва̄ча̄йа анумодитва̄. абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄мӣти там̣ бхагавантам̣ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ тиккхаттум̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ саттху гун̣анинначитто йа̄ва дассанависайасаматиккама̄ бхагавантам̣йева пеккхама̄но пан̃джалико намассама̄но пакка̄ми.

пакканто ча кут̣т̣харога̄бхибхавена чхиннахаттхапа̄дан̇гули укка̄рагатто самантато виссандама̄на̄саво кан̣д̣ӯтипатипӣл̣ито асучи дуггандхо джегуччхатамо парамака̄рун̃н̃атам̣ патто ‘‘на̄йам̣ ка̄йо имасса аччантасантасса пан̣ӣтатамасса арийадхаммасса а̄дха̄ро бхавитум̣ йутто’’ти уппанна̄бхисандхина̄ вийа саггасам̣ваттанийена пун̃н̃акаммена ока̄се кате аппа̄йукасам̣ваттанийена упаччхедакена па̄пакаммена катӯпачитена чодийама̄но тарун̣аваччха̄йа дхенуйа̄ а̄патитва̄ ма̄рито. тена вуттам̣ – ‘‘атха кхо ачирапаккантам̣ суппабуддхам̣ кут̣т̣хим̣ га̄вӣ тарун̣аваччха̄ адхипатитва̄ джӣвита̄ воропесӣ’’ти.

со кира атӣте еко сет̣т̣хипутто хутва̄ аттано саха̄йехи тӣхи сет̣т̣хипуттехи саддхим̣ кӣл̣анто екам̣ нагарасобхиним̣ ган̣икам̣ уййа̄нам̣ нетва̄ дивасам̣ сампаттим̣ анубхавитва̄ аттхан̇гате сӯрийе саха̄йе етадавоча – ‘‘имисса̄ хаттхе каха̄пан̣асахассам̣ бахукан̃ча суван̣н̣ам̣ махаггха̄ни ча паса̄дхана̄ни сам̣виджджанти, имасмим̣ ване ан̃н̃о кочи наттхи, ратти ча джа̄та̄, ханда имам̣ майам̣ ма̄ретва̄ саббам̣ дханам̣ гахетва̄ гаччха̄ма̄’’ти. те чатта̄ропи джана̄ екаджджха̄сайа̄ хутва̄ там̣ ма̄ретум̣ упаккамим̣су. са̄ техи ма̄рийама̄на̄ ‘‘име нилладжджа̄ никкарун̣а̄ майа̄ саддхим̣ килесасантхавам̣ катва̄ нирапара̄дхам̣ мам̣ кевалам̣ дханалобхена ма̄ренти, екава̄рам̣ та̄ва мам̣ име ма̄ренту, ахам̣ пана йаккхинӣ хутва̄ анекава̄рам̣ име ма̄ретум̣ саматтха̄ бхавеййа’’нти паттханам̣ катва̄ ка̄ламака̄си. тесу кира еко паккуса̄ти кулапутто ахоси, еко ба̄хийо да̄ручӣрийо, еко тамбада̄т̣хико чорагха̄тако, еко суппабуддхо кут̣т̣хӣ, ити имесам̣ чатуннам̣ джана̄нам̣ анекасате аттабха̄ве са̄ йаккхайонийам̣ ниббатта̄ га̄вӣ хутва̄ джӣвита̄ воропеси. те тасса каммасса ниссандена таттха таттха антара̄маран̣ам̣ па̄пун̣им̣су. евам̣ суппабуддхасса кут̣т̣хисса сахаса̄ маран̣ам̣ джа̄там̣, тена вуттам̣ – ‘‘атха кхо ачирапаккантам̣…пе… воропесӣ’’ти.

атха самбахула̄ бхиккхӯ тасса ка̄лакирийам̣ бхагавато а̄рочетва̄ абхисампара̄йам̣ пуччхим̣су. бхагава̄ бйа̄ка̄си. тена вуттам̣ – ‘‘атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ’’тиа̄ди.

таттха тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ти сакка̄йадит̣т̣хи вичикиччха̄ сӣлаббатапара̄ма̄соти имесам̣ тин̣н̣ам̣ бхавабандхана̄нам̣ самуччхедавасена паха̄на̄. сота̄панноти сотасан̇кха̄там̣ арийамаггам̣ а̄дито панно. вуттан̃хетам̣ –

‘‘сото сототи идам̣, а̄вусо са̄рипутта, вуччати. катамо ну кхо, а̄вусо, сототи? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго’’тиа̄ди (сам̣. ни. 5.1001).

авинипа̄тадхаммоти винипатанам̣ винипа̄то, на̄сса винипа̄то дхаммоти авинипа̄тадхаммо, чатӯсу апа̄йесу упападжджанавасена апатанасабха̄воти аттхо. нийатоти дхамманийа̄мена самматтанийа̄мена нийато. самбодхипара̄йан̣оти упаримаггаттайасан̇кха̄та̄ самбодхи парам̣ айанам̣ асса гати пат̣исаран̣ам̣ авассам̣ паттаббанти самбодхипара̄йан̣о. етена ‘‘тасса ка̄ гати, ко абхисампара̄йо’’ти пуччха̄йа бхаддика̄ ева суппабуддхасса гати, на па̄пика̄ти айаматтхо дассито. на пана тена сампатта̄ гати, там̣ пана пуччха̄нусандхивасена пака̄сетука̄мо дхаммара̄джа̄ еттакамева абха̄си. пассати хи бхагава̄ ‘‘майа̄ еттаке катхите имиссам̣йева парисати анусандхикусало еко бхиккху суппабуддхасса кут̣т̣хибха̄вада̄лиддийакапан̣абха̄ва̄нам̣ ка̄ран̣ам̣ пуччхиссати, атха̄хам̣ тасса там̣ ка̄ран̣ам̣ тена пуччха̄нусандхина̄ пака̄сетва̄ десанам̣ нит̣т̣ха̄песса̄мӣ’’ти. тенева̄ха – ‘‘евам̣ вутте ан̃н̃атаро бхиккхӯ’’тиа̄ди. таттха хетӯти аса̄дха̄ран̣ака̄ран̣ам̣, са̄дха̄ран̣ака̄ран̣ам̣ пана паччайоти, айаметесам̣ висесо. йена̄ти йена хетуна̄ йена паччайена ча.

бхӯтапуббанти джа̄тапуббам̣. атӣте ка̄ле ниббаттам̣ там̣ дассетум̣ ‘‘суппабуддхо’’тиа̄ди вуттам̣. када̄ пана бхӯтанти? атӣте кира ануппанне татха̄гате ба̄ра̄н̣асийа̄ са̄манта̄ екасмим̣ га̄ме ека̄ куладхӣта̄ кхеттам̣ раккхати. са̄ екам̣ паччекабуддхам̣ дисва̄ пасанначитта̄ тасса пан̃чахи ла̄джа̄сатехи саддхим̣ екам̣ падумапуппхам̣ датва̄ пан̃ча путтасата̄ни паттхеси. тасмим̣йева кхан̣е пан̃часата̄ мигалуддака̄ паччекабуддхасса мадхурамам̣сам̣ датва̄ ‘‘етисса̄ путта̄ бхавеййа̄ма, тумхехи паттависесам̣ лабхеййа̄ма̄’’ти ча паттхайим̣су. са̄ йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ девалоке ниббатта̄. тато чута̄ екасмим̣ джа̄тассаре падумагаббхе ниббатти. тамеко та̄пасо дисва̄ пат̣иджагги. тасса̄ вичарантийа̄ па̄дуддха̄ре па̄дуддха̄ре бхӯмито падума̄ни ут̣т̣хаханти. еко ваначарако дисва̄ ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о а̄рочеси. ра̄джа̄ там̣ а̄нетва̄ аггамахесим̣ ака̄си. тасса̄ куччхийам̣ габбхо сан̣т̣ха̄си. маха̄падумакума̄ро тасса̄ куччхийам̣ васи, сеса̄ габбхамалам̣ нисса̄йа ниббатта̄, те вайаппатта̄ уййа̄не падумасаре кӣл̣анта̄ екекасмим̣ падуме нисӣдитва̄ парипаккан̃а̄н̣а̄ сан̇кха̄ресу кхайавайам̣ пат̣т̣хапетва̄ паччекабодхим̣ па̄пун̣им̣су. тесам̣ бйа̄каран̣ага̄тха̄ ахоси –

‘‘сарорухам̣ падумапала̄сапатраджам̣,

супуппхитам̣ бхамараган̣а̄нукин̣н̣ам̣;

аниччатам̣ кхайавайатам̣ видитва̄,

еко чаре кхаггависа̄н̣акаппо’’ти.

евам̣ паччекабодхим̣ абхисамбуддхесу тесу пан̃часу паччекабуддхасатесу аббхантаро тагарасикхӣ на̄ма паччекасамбуддхо гандхама̄данапаббате нандамӯлапаббха̄ре сатта̄хам̣ ниродхасама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ сатта̄хасса аччайена ниродха̄ вут̣т̣хито а̄ка̄сена а̄гантва̄ исигилипаббате отаритва̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. тасмин̃ча самайе ра̄джагахе еко сет̣т̣хипутто махата̄ парива̄рена уййа̄накӣл̣анаттхам̣ нагарато никкхаманто тагарасикхипаччекабуддхам̣ дисва̄ ‘‘ко айам̣ бхан̣д̣ука̄са̄вавасано, кут̣т̣хӣ бхависсати, татха̄ хи кут̣т̣хичӣварена сарӣрам̣ па̄рупитва̄ гаччхатӣ’’ти нит̣т̣хубхитва̄ апасабйам̣ катва̄ пакка̄ми. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘суппабуддхо кут̣т̣хӣ имасмим̣йева ра̄джагахе…пе… пакка̄мӣ’’ти.

таттха ква̄йанти ко айам̣. кхум̣санавасена вадати. ‘‘кова̄йа’’нтипи па̄л̣и. кут̣т̣хӣти акут̣т̣хим̣йева там̣ сет̣т̣хи кут̣т̣харогам̣ аккосаваттхум̣ па̄пенто вадати. кут̣т̣хичӣварена̄ти кут̣т̣хӣнам̣ чӣварена. йебхуййена хи кут̣т̣хино д̣ам̣самакасасарӣсапапат̣иба̄ханаттхам̣ рогапат̣иччха̄данаттхан̃ча йам̣ ва̄ там̣ ва̄ пилотикакхан̣д̣ам̣ гахетва̄ па̄рупати, евамайампӣти дассети. пам̣сукӯлачӣварадхаратта̄ ва̄ аггал̣а̄нам̣ анекаван̣н̣абха̄вена кут̣т̣хасарӣрасадисоти хӣл̣енто ‘‘кут̣т̣хичӣварена̄’’ти а̄ха. нит̣т̣хубхитва̄ти кхел̣ам̣ па̄тетва̄. апасабйато каритва̄ти пан̣д̣ита̄ та̄дисам̣ паччекабуддхам̣ дисва̄ вандитва̄ падаккхин̣ам̣ каронти, айам̣ пана авин̃н̃ута̄йа парибхавена там̣ апасабйам̣ катва̄ аттано апасабйам̣ ападаккхин̣ам̣ катва̄ гато. ‘‘апасабйа̄мато’’типи па̄т̣хо. тасса каммасса̄ти тагарасикхимхи паччекабуддхе ‘‘ква̄йам̣ кут̣т̣хӣ’’ти хӣл̣етва̄ нит̣т̣хубханаапасабйакаран̣авасена паваттапа̄пакаммасса. нирайе паччиттха̄ти нирайе нирайаггина̄ дайхиттха. ‘‘паччитва̄ нирайаггина̄’’типи пат̣ханти. тассева каммасса випа̄ка̄васесена̄ти йена каммена со нирайе пат̣исандхим̣ ган̣хи, на там̣ каммам̣ мануссалоке випа̄кам̣ дети. йа̄ панасса на̄наккхан̣ика̄ четана̄ тада̄ паччекабуддхе виппат̣ипаджджанавасена паватта̄ апара̄парийаведанӣйабхӯта̄, са̄ апара̄парийаведанӣйенева пун̃н̃акаммена мануссесу тихетукапат̣исандхийа̄ динна̄йа паваттийам̣ кут̣т̣хибха̄вам̣ да̄лиддийам̣ парамака̄рун̃н̃атам̣ а̄па̄деси. там̣ сандха̄йа каммасабха̄гата̄васена ‘‘тассева каммасса випа̄кавасесена̄’’ти вуттам̣. садисепи хи локе таббоха̄ро дит̣т̣хо йатха̄ там̣ ‘‘са̄ ева титтирӣ, та̄нийева осадха̄нӣ’’ти.

етта̄вата̄ ‘‘ко ну кхо, бханте, хетӯ’’ти тена бхиккхуна̄ пут̣т̣хапан̃хам̣ виссаджджетва̄ ида̄ни йо ‘‘тасса ка̄ гати, ко абхисампара̄йо’’ти пуббе бхиккхӯхи пут̣т̣хапан̃хо, там̣ виссаджджетум̣ ‘‘со татха̄гатаппаведита’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха татха̄гатаппаведитанти татха̄гатена бхагавата̄ деситам̣ аккха̄там̣ пака̄ситанти татха̄гатаппаведитам̣. а̄гамма̄ти адхигантва̄, нисса̄йа н̃атва̄ ва̄. ‘‘татха̄гатаппаведите дхаммавинайе’’типи па̄т̣хо. саддхам̣ сама̄дийӣти самма̄самбуддхо бхагава̄, сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо, суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхоти ратанаттайасанниссайам̣ пуббабха̄гасаддхан̃чева локуттарасаддхан̃ча̄ти дувидхампи саддхам̣ самма̄ а̄дийи. йатха̄ на пуна а̄да̄табба̄ хоти, евам̣ йа̄ва бхаваккхайа̄ ган̣хи, аттано читтасанта̄не уппа̄десӣти аттхо. сӣлам̣ сама̄дийӣтиа̄дӣсупи есева найо. сӣланти пуббабха̄гасӣлена саддхим̣ маггасӣлам̣ пхаласӣлан̃ча. сутанти парийаттиба̄хусаччам̣ пат̣иведхаба̄хусаччан̃ча̄ти дувидхампи сутам̣. парийаттидхамма̄пи хи тена дхаммассаванака̄ле саччаппат̣иведха̄йа са̄вакехи йатха̄ладдхаппака̄рам̣ сута̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄ ча̄ти. ча̄ганти пат̣хамамаггаваджджхакилеса̄бхисан̇кха̄ра̄нам̣ воссаггасан̇кха̄там̣ ча̄гам̣, йена арийаса̄вака̄ деййадхаммесу муттача̄га̄ ча хонти пайатапа̄н̣ӣ воссаггарата̄. пан̃н̃анти саддхим̣ випассана̄пан̃н̃а̄йа маггапан̃н̃ан̃чева пхалапан̃н̃ан̃ча.

ка̄йасса бхеда̄ти упа̄диннаккхандхапаричча̄га̄. парам̣ маран̣а̄ти таданантарам̣ абхиниббаттаккхандхагахан̣а̄. атха ва̄ ка̄йасса бхеда̄ти джӣвитиндрийасса упаччхеда̄. парам̣ маран̣а̄ти чутито уддхам̣. сугатим̣ саггам̣ локанти падаттайена̄пи девалокамева вадати. со хи сампаттӣнам̣ собханатта̄ сундара̄ гатӣти сугати, рӯпа̄дӣхи висесехи сут̣т̣ху агготи сагго, саббака̄лам̣ сукхамеветтха локийати, луджджатӣти ва̄ локоти вуччати. упапанноти пат̣исандхиггахан̣авасена упагато. сахабйатанти сахабха̄вам̣. вачанаттхо пана саха бйати паваттати, васатӣти ва̄ сахабйо, сахат̣ха̄йӣ сахава̄йӣ ва̄. тасса бха̄во сахабйата̄. атирочатӣти атиккамма абхибхавитва̄ рочати вирочати. ван̣н̣ена̄ти рӯпасампаттийа̄. йасаса̄ти парива̄рена. со хи асучимаккхитам̣ джаджджарам̣ маттика̄бха̄джанам̣ чхад̣д̣етва̄ анекаратанавичиттам̣ пабхассарарам̣сиджа̄лавинаддхасуддхаджамбунадабха̄джанам̣ ган̣ханто вийа вуттаппака̄рам̣ кал̣еварам̣ идха никкхипитва̄ екачиттаккхан̣ена йатха̄вуттам̣ диббаттабха̄вам̣ махата̄ парива̄рена саддхим̣ пат̣илабхӣти.

етаматтхам̣ видитва̄ти етам̣ па̄па̄нам̣ апариваджджане а̄дӣнавам̣, париваджджане ча а̄нисам̣сам̣ сабба̄ка̄рато видитва̄ тадаттхавибха̄ванам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.

тасса̄йам̣ сан̇кхепаттхо – йатха̄ чаккхума̄ пурисо параккаме ка̄йикавӣрийе виджджама̄не сарӣре ваханте висама̄ни папа̄та̄дит̣т̣ха̄на̄ни чан̣д̣абха̄вена ва̄ висама̄ни хаттхиассаахикуккурагорӯпа̄дӣни париваджджайе, евам̣ джӣвалокасмим̣ имасмим̣ сатталоке пан̣д̣ито саппан̃н̃о пурисо та̄йа саппан̃н̃ата̄йа аттано хитам̣ джа̄нанто па̄па̄ни ла̄мака̄ни дуччарита̄ни париваджджеййа. еван̃хи йатха̄йам̣ суппабуддхо тагарасикхимхи паччекабуддхе па̄пам̣ апариваджджетва̄ махантам̣ анайабйасанам̣ а̄паджджи, евам̣ а̄паджджеййа̄ти адхиппа̄йо. йатха̄ ва̄ суппабуддхо кут̣т̣хӣ мама дхаммадесанам̣ а̄гамма ида̄ни сам̣вегаппатто па̄па̄ни паривадждженто ул̣а̄рам̣ висесам̣ адхиган̃чхи, евам̣ ан̃н̃опи ул̣а̄рам̣ висеса̄дхигамам̣ иччханто па̄па̄ни париваджджеййа̄ти адхиппа̄йо.

татийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.