7. екапуттакасуттаван̣н̣ана̄
17. саттаме екапуттакоти еко путто, со ча анукампитаббат̣т̣хена екапуттако, пийа̄йитаббат̣т̣хена пийо, манасса вад̣д̣ханат̣т̣хена мана̄по. сарӣрасобха̄сампаттийа̄ ва̄ дассанӣйат̣т̣хена пийо, сӣла̄ча̄расампаттийа̄ калйа̄н̣адхаммата̄йа мана̄по. калети сатте кхепетӣти ка̄ло, маран̣ам̣. там̣ като паттоти ка̄лан̇като, ка̄лена ва̄ маччуна̄ като нат̣т̣хо адассанам̣ гатоти ка̄лан̇като, матоти аттхо.
самбахула̄ упа̄сака̄ти са̄ваттхива̄сино бахӯ упа̄сака̄ матапуттаупа̄сакасса сахасокӣбха̄вена йа̄ва а̄л̣а̄хана̄ паччхато гантва̄ матасарӣрасса каттаббам̣ ка̄ретва̄ пат̣иниватта̄ йатха̄ниваттха̄ва удакам̣ отаритва̄ сӣсам̣нха̄та̄ ваттха̄ни пӣл̣етва̄ анота̄петва̄ва екам̣ нива̄сетва̄ екам̣ уттара̄сан̇гам̣ катва̄ упа̄сакам̣ пурато катва̄ ‘‘сокавиноданам̣ дхаммам̣ саттху сантике сосса̄ма̄’’ти бхагавантам̣ упасан̇камим̣су. тена вуттам̣ ‘‘аллакеса̄’’тиа̄ди.
таттха аллаваттха̄ти удакена тинтаваттха̄. дива̄ дивасса̄ти дивасассапи дива̄, маджджханхике ка̄лети аттхо. йасма̄ джа̄нанта̄пи татха̄гата̄ пуччханти, джа̄нанта̄пи на пуччханти. ка̄лам̣ видитва̄ пуччханти, ка̄лам̣ видитва̄ на пуччханти, тасма̄ джа̄нантойева бхагава̄ катха̄самут̣т̣ха̄панаттхам̣ пуччханто ‘‘ким̣ ну кхо тумхе упа̄сака̄’’тиа̄дима̄ха. тассаттхо – тумхе упа̄сака̄ ан̃н̃есу дивасесу мама сантикам̣ а̄гаччханта̄ ота̄питасуддхаваттха̄ са̄йанхе а̄гаччхатха, аджджа пана аллаваттха̄ аллакеса̄ т̣хитамаджджханхике ка̄ле идха̄гата̄, там̣ ким̣ ка̄ран̣анти. тена майанти тена путтавийогаджанитачиттасанта̄пена балавасока̄бхибхӯтата̄йа евам̣бхӯта̄ майам̣ идхӯпасан̇каманта̄ти.
етаматтхам̣ видитва̄ти пийаваттхусамбхава̄ сокадуккхадоманасса̄дайо, асати пийаваттхусмим̣ саббасо ете на сантӣти етаматтхам̣ сабба̄ка̄рато джа̄нитва̄ тадаттхаппака̄санам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха пийарӯпасса̄дагадхита̄сети пийасабха̄весу рӯпаккхандха̄дӣсу сукхаведанасса̄дена гадхита̄ пат̣ибаддхачитта̄. гадхита̄сети хи гадхита̄иччеваттхо. сети ва̄ нипа̄таматтам̣. пийарӯпа̄ на̄ма чаккха̄дайо путтада̄ра̄дайо ча. вуттан̃хетам̣ – ‘‘кин̃ча локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпам̣ чаккху локе …пе… дхамматан̣ха̄ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпа’’нти (чӯл̣ани. хемакама̄н̣авапуччха̄ниддеса 55).
‘‘кхеттам̣ ваттхум̣ хиран̃н̃ам̣ ва̄, гавассам̣ да̄сапорисам̣;
тхийо бандхӯ путху ка̄ме, йо наро анугиджджхатӣ’’ти ча. (су. ни. 775);
тасма̄ тесу пийарӯпесу асса̄дена гиддха̄ муччхита̄ аджджха̄панна̄ти аттхо. ке пана те пийарӯпасса̄дагадхита̄ти те дассети ‘‘девака̄йа̄ путхуманусса̄ ча̄’’ти, ча̄тумаха̄ра̄джика̄дайо бахудевасамӯха̄ чева джамбудӣпака̄дика̄ бахуманусса̄ ча. агха̄виноти ка̄йикачетасикадуккхена дуккхита̄. париджунна̄ти джара̄рога̄дивипаттийа̄ йоббана̄рогйа̄дисампаттито парихӣна̄. йатха̄ла̄бхавасена ва̄йаматтхо девамануссесу ведитаббо. атха ва̄ ка̄ман̃чекантасукхасамаппита̄нам̣ дева̄нам̣ дуккхаджара̄рога̄ на самбхаванти, таданативаттасабха̄вата̄йа пана тепи ‘‘агха̄вино’’ти ‘‘париджунна̄’’ти ча вутта̄. тесампи ва̄ пуббанимиттуппаттийа̄ пат̣иччханнаджара̄йа четасикарогасса ча васена дуккха̄дӣнам̣ самбхаво ведитаббо. маччура̄джасса васам̣ гаччхантӣти пийаваттхувисайа̄йа тан̣ха̄йа аппахӣнатта̄ пунаппунам̣ габбхӯпагаманато дха̄туттайиссарата̄йа маччура̄джасан̇кха̄тасса маран̣асса васам̣ хаттхамева гаччханти.
етта̄вата̄ ват̣т̣ам̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘йе ве дива̄’’тиа̄дина̄ виват̣т̣ам̣ дассети. таттха йе ве дива̄ ча ратто ча аппаматта̄ти ‘‘дивасам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхетӣ’’тиа̄дина̄ вуттанайена дивасабха̄ге раттибха̄ге ча дал̣хам̣ аппаматта̄ аппама̄даппат̣ипадам̣ пӯренти. джаханти пийарӯпанти чатусаччакаммат̣т̣ха̄набха̄ванам̣ уссукка̄петва̄ арийамагга̄дхигамена пийарӯпам̣ пийаджа̄тикам̣ чаккха̄дипийаваттхум̣ таппат̣ибаддхачхандара̄гаджаханена джаханти. те ве кхан̣анти агхамӯлам̣, маччуно а̄мисам̣ дуративаттанти те арийапуггала̄ агхасса ват̣т̣адуккхасса мӯлабхӯтам̣, маччуна̄ маран̣ена а̄маситаббато а̄мисам̣, ито бахиддха̄ кехичипи саман̣абра̄хман̣ехи ниваттитум̣ асаккун̣еййата̄йа дуративаттам̣, саха авиджджа̄йа тан̣хам̣ арийамагган̃а̄н̣акуда̄лена кхан̣анти, лесаматтампи анавасесанта̄ уммӯлайантӣти. сва̄йаматтхо –
‘‘аппама̄до аматападам̣, пама̄до маччуно падам̣;
аппаматта̄ на мӣйанти, йе паматта̄ йатха̄ мата̄’’ти. (дха. па. 21) –
а̄дӣхи суттападехи виттха̄ретабботи.
саттамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.