1. мучалиндасуттаван̣н̣ана̄
11. мучалиндаваггасса пат̣хаме мучалиндамӯлети еттха мучалиндо вуччати нӣпаруккхо. со ‘‘ничуло’’типи вуччати, тасса самӣпе. кечи пана ‘‘мучалоти тасса руккхасса на̄мам̣, там̣ ванаджет̣т̣хаката̄йа пана мучалиндоти вутта’’нти ваданти. маха̄ ака̄ламегхоти асампатте вассака̄ле уппаннамаха̄мегхо. со хи гимха̄нам̣ паччхиме ма̄се сакалачаккава̄л̣агаббхам̣ пӯренто удапа̄ди. сатта̄хаваддалика̄ти тасмим̣ уппанне сатта̄хам̣ авиччхиннавут̣т̣хика̄ ахоси. сӣтава̄тадуддинӣти са̄ ча сатта̄хаваддалика̄ удакапхуситасаммиссена сӣтава̄тена самантато париббхамантена дуситадивасатта̄ дуддинӣ на̄ма ахоси. мучалиндо на̄ма на̄гара̄джа̄ти тассева мучалиндаруккхасса самӣпе поккхаран̣ийа̄ хет̣т̣ха̄ на̄габхаванам̣ аттхи, таттха ниббатто маха̄нубха̄во на̄гара̄джа̄. сакабхавана̄ти аттано на̄габхаванато. саттаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ти саттава̄ре аттано сарӣрабхогехи бхагавато ка̄йам̣ парива̄ретва̄. упаримуддхани махантам̣ пхан̣ам̣ вихачча̄ти бхагавато муддхаппадесасса упари аттано махантам̣ пхан̣ам̣ паса̄ретва̄. ‘‘пхан̣ам̣ каритва̄’’типи па̄т̣хо, со еваттхо.
тасса кира на̄гара̄джасса етадахоси ‘‘бхагава̄ ча майхам̣ бхаванасамӣпе руккхамӯле нисинно, айан̃ча сатта̄хаваддалика̄ ваттати, ва̄са̄га̄рамасса ладдхум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. со саттаратанамайам̣ па̄са̄дам̣ нимминитум̣ сакконтопи ‘‘евам̣ кате ка̄йаса̄ро гахито на бхависсати, дасабаласса ка̄йавеййа̄ваччам̣ карисса̄мӣ’’ти махантам̣ аттабха̄вам̣ катва̄ саттха̄рам̣ саттаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ упари пхан̣ам̣ катва̄ дха̄реси. ‘‘париккхепаббхантарам̣ лохапа̄са̄де бхан̣д̣а̄га̄рагаббхаппама̄н̣ам̣ ахосӣ’’ти кхандхакат̣т̣хакатха̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 5) вуттам̣. маджджхимат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘хет̣т̣ха̄лохапа̄са̄даппама̄н̣а’’нти (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.284). ‘‘иччхитиччхитена ирийа̄патхена саттха̄ вихариссатӣ’’ти кира на̄гара̄джасса аджджха̄сайо. бхагава̄ пана йатха̄нисиннова сатта̄хам̣ вӣтина̄меси. тан̃ча т̣ха̄нам̣ супихитава̄тапа̄нам̣ супхуситааггал̣адва̄рам̣ кӯт̣а̄га̄рам̣ вийа ахоси. ма̄ бхагавантам̣ сӣтантиа̄ди тасса татха̄ каритва̄ т̣ха̄нака̄ран̣апаридӣпанам̣. со хи ‘‘ма̄ бхагавантам̣ сӣтам̣ ба̄дхайиттха, ма̄ ун̣хам̣, ма̄ д̣ам̣са̄дисампхассо ба̄дхайиттха̄’’ти татха̄ каритва̄ ат̣т̣ха̄си.
таттха кин̃ча̄пи сатта̄хаваддалика̄йа ун̣хамева наттхи, саче пана антарантара̄ мегхо вигаччхеййа, ун̣хам̣ бхавеййа, тампи ма̄ ба̄дхайиттха̄ти евам̣ тасса чинтетум̣ йуттам̣. кечи панеттха ваданти ‘‘ун̣хаггахан̣ам̣ бхогапариккхепасса випулабха̄вакаран̣е ка̄ран̣акиттанам̣. кхуддаке хи тасмим̣ бхагавантам̣ на̄гасса сарӣрасамбхӯта̄ усма̄ ба̄дхеййа, випулабха̄вакаран̣ена пана та̄дисам̣ ‘ма̄ ун̣хам̣ ба̄дхайиттха̄’ти татха̄ каритва̄ ат̣т̣ха̄сӣ’’ти.
виддханти уббиддхам̣, мегхавигамена дӯрӣбхӯтанти аттхо. вигатавала̄хаканти апагатамегхам̣. деванти а̄ка̄сам̣. видитва̄ти ‘‘ида̄ни вигатавала̄хако а̄ка̄со, наттхи бхагавато сӣта̄диупаддаво’’ти н̃атва̄. винивет̣хетва̄ти апанетва̄. сакаван̣н̣анти аттано на̄гарӯпам̣. пат̣исам̣харитва̄ти антарадха̄петва̄. ма̄н̣авакаван̣н̣анти кума̄ракарӯпам̣.
етаматтханти вивекасукхаппат̣исам̣ведино йаттха каттхачи сукхамева хотӣти етаматтхам̣ сабба̄ка̄рена джа̄нитва̄. имам̣ уда̄нанти имам̣ вивекасукха̄нубха̄вадӣпакам̣ уда̄нам̣ уда̄неси.
таттха сукхо вивекоти нибба̄насан̇кха̄то упадхививеко сукхо. тут̣т̣хасса̄ти чатумагган̃а̄н̣асантосена тут̣т̣хасса. сутадхаммасса̄ти пака̄ситадхаммасса виссутадхаммасса. пассатоти там̣ вивекам̣, йам̣ ва̄ кин̃чи пасситаббам̣ на̄ма, там̣ саббам̣ аттано вӣрийабала̄дхигатена н̃а̄н̣ачаккхуна̄ пассантасса. абйа̄паджджанти акуппанабха̄во, етена метта̄пуббабха̄го дассито. па̄н̣абхӯтесу сам̣йамоти саттесу ча сам̣йамо авихим̣санабха̄во сукхоти аттхо. етена карун̣а̄пуббабха̄го дассито.
сукха̄ вира̄гата̄ локети вигатара̄гата̄пи локе сукха̄. кӣдисӣ? ка̄ма̄нам̣ саматиккамоти, йа̄ ка̄ма̄нам̣ саматиккамоти вуччати, са̄ вигатара̄гата̄пи сукха̄ти аттхо, етена ана̄га̄мимагго катхито. асмима̄насса йо винайоти имина̄ пана арахаттам̣ катхитам̣. арахаттан̃хи асмима̄насса пат̣иппассаддхивинайоти вуччати, ито паран̃ча сукхам̣ на̄ма наттхи, тена̄ха ‘‘етам̣ ве парамам̣ сукха’’нти. евам̣ арахаттена десана̄йа кӯт̣ам̣ ган̣хӣти.
пат̣хамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.