8. сон̣а̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
даса путте виджа̄йитва̄тиа̄дика̄ сон̣а̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. айампи падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ екадивасам̣ саттху сантике дхаммам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ а̄раддхавӣрийа̄нам̣ бхиккхунӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄, адхика̄ракаммам̣ катва̄ сайампи там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхетва̄ йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄, тато чута̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ вайаппатта̄ патикулам̣ гата̄ даса путтадхӣтаро лабхитва̄ бахупуттика̄ти пан̃н̃а̄йиттха. са̄ са̄мике паббаджите вайаппатте путтадхӣтаро гхара̄ва̄се патит̣т̣ха̄петва̄ саббам̣ дханам̣ путта̄нам̣ вибхаджитва̄ ада̄си, на кин̃чи аттано т̣хапеси. там̣ путта̄ ча дхӣтаро ча катипа̄хамева упат̣т̣хахитва̄ парибхавам̣ акам̣су. са̄ ‘‘ким̣ майхам̣ имехи парибхава̄йа гхаре васантийа̄’’ти бхиккхунийо упасан̇камитва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. там̣ бхиккхунийо пабба̄джесум̣. са̄ ладдхӯпасампада̄ ‘‘ахам̣ махаллика̄ка̄ле паббаджитва̄ аппаматта̄йа бхавитабба’’нти бхиккхунӣнам̣ ваттапат̣иваттам̣ каронтӣ ‘‘саббараттим̣ саман̣адхаммам̣ карисса̄мӣ’’ти хет̣т̣ха̄па̄са̄де екатхамбхам̣ хаттхена гахетва̄ там̣ авиджахама̄на̄ саман̣адхаммам̣ каронтӣ чан̇камама̄на̄пи ‘‘андхака̄ре т̣ха̄не руккха̄дӣсу йаттха каттхачи ме сӣсам̣ пат̣ихан̃н̃еййа̄’’ти руккхам̣ хаттхена гахетва̄ там̣ авиджахама̄на̄ва саман̣адхаммам̣ кароти. тато пат̣т̣ха̄йа са̄ а̄раддхавӣрийата̄йа па̄кат̣а̄ ахоси. саттха̄ тасса̄ н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ дисва̄ гандхакут̣ийам̣ нисиннова обха̄сам̣ пхаритва̄ саммукхе нисинно вийа атта̄нам̣ дассетва̄ –
‘‘йо ча вассасатам̣ джӣве, апассам̣ дхаммамуттамам̣;
ека̄хам̣ джӣвитам̣ сеййо, пассато дхаммамуттама’’нти. (дха. па. 115) –
га̄тхам̣ абха̄си. са̄ га̄тха̄парийоса̄не арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.3.220-243) –
‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхамма̄на па̄рагӯ;
ито сатасахассамхи, каппе уппаджджи на̄йако.
‘‘тада̄ сет̣т̣хикуле джа̄та̄, сукхита̄ пӯджита̄ пийа̄;
упетва̄ там̣ муниварам̣, ассосим̣ мадхурам̣ вачам̣.
‘‘а̄раддхавӣрийа̄наггам̣, ван̣н̣еси бхиккхуним̣ джино;
там̣ сутва̄ мудита̄ хутва̄, ка̄рам̣ катва̄на саттхуно.
‘‘абхива̄дийа самбуддхам̣, т̣ха̄нам̣ там̣ паттхайим̣ тада̄;
анумоди маха̄вӣро, сиджджхатам̣ пан̣идхӣ тава.
‘‘сатасахассито каппе, окка̄какуласамбхаво;
готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.
‘‘тасса дхаммесу да̄йа̄да̄, ораса̄ дхамманиммита̄;
сон̣а̄ти на̄ма на̄мена, хессати саттху са̄вика̄.
‘‘там̣ сутва̄ мудита̄ хутва̄, йа̄ваджӣвам̣ тада̄ джинам̣;
меттачитта̄ паричарим̣, паччайехи вина̄йакам̣.
‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.
‘‘паччхиме ча бхаве да̄ни, джа̄та̄ сет̣т̣хикуле ахам̣;
са̄ваттхийам̣ пураваре, иддхе пхӣте махаддхане.
‘‘йада̄ ча йоббанаппатта̄, гантва̄ патикулам̣ ахам̣;
даса путта̄ни аджаним̣, сурӯпа̄ни висесато.
‘‘сукхедхита̄ ча те саббе, джананеттаманохара̄;
амитта̄нампи ручита̄, мама пагева те сийа̄.
‘‘тато майхам̣ ака̄ма̄йа, дасапуттапураккхато;
паббаджиттха са ме бхатта̄, девадевасса са̄сане.
‘‘тадекика̄ вичинтесим̣, джӣвитена̄ламаттху ме;
чатта̄йа патипуттехи, вуд̣д̣ха̄йа ча вара̄кийа̄.
‘‘ахампи таттха гаччхиссам̣, сампатто йаттха ме пати;
ева̄хам̣ чинтайитва̄на, паббаджим̣ анага̄рийам̣.
‘‘тато ча мам̣ бхиккхунийо, екам̣ бхиккхунупассайе;
виха̄йа гаччхумова̄дам̣, та̄пехи удакам̣ ити.
‘‘тада̄ удакама̄хитва̄, окиритва̄на кумбхийа̄;
чулле т̣хапетва̄ а̄сӣна̄, тато читтам̣ сама̄дахим̣.
‘‘кхандхе аниччато дисва̄, дуккхато ча анаттато;
кхепетва̄ а̄саве саббе, арахаттамапа̄пун̣им̣.
‘‘тада̄гантва̄ бхиккхунийо, ун̣ходакамапуччхисум̣;
теджодха̄тумадхит̣т̣ха̄йа, кхиппам̣ санта̄пайим̣ джалам̣.
‘‘вимхита̄ та̄ джинаварам̣, етаматтхамаса̄вайум̣;
там̣ сутва̄ мудито на̄тхо, имам̣ га̄тхам̣ абха̄сатха.
‘‘йо ча вассасатам̣ джӣве, кусӣто хӣнавӣрийо;
ека̄хам̣ джӣвитам̣ сеййо, вӣрийама̄рабхато дал̣хам̣.
‘‘а̄ра̄дхито маха̄вӣро, майа̄ суппат̣ипаттийа̄;
а̄раддхавӣрийа̄наггам̣, мама̄ха са маха̄муни.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
атха нам̣ бхагава̄ бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто а̄раддхавӣрийа̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси. са̄ екадивасам̣ аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ уда̄навасена –
102. ‘‘даса путте виджа̄йитва̄, асмим̣ рӯпасамуссайе;
татохам̣ дуббала̄ джин̣н̣а̄, бхиккхуним̣ упасан̇камим̣.
103. ‘‘са̄ ме дхаммамадесеси, кхандха̄йатанадха̄туйо;
тасса̄ дхаммам̣ сун̣итва̄на, кесе чхетва̄на паббаджим̣.
104. ‘‘тасса̄ ме сиккхама̄на̄йа, диббачаккху висодхитам̣;
пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, йаттха ме вуситам̣ пуре.
105. ‘‘анимиттан̃ча бха̄веми, екагга̄ сусама̄хита̄;
анантара̄вимоккха̄сим̣, анупа̄да̄йа ниббута̄.
106. ‘‘пан̃чаккхандха̄ парин̃н̃а̄та̄, тит̣т̣ханти чхиннамӯлака̄;
дхи таваттху джаре джамме, наттхи да̄ни пунаббхаво’’ти. – има̄ га̄тха̄ абха̄си;
таттха рӯпасамуссайети рӯпасан̇кха̄те самуссайе. айан̃хи рӯпасаддо ‘‘чаккхун̃ча пат̣ичча рӯпе ча уппаджджати чаккхувин̃н̃а̄н̣а’’нтиа̄дӣсу (сам̣. ни. 4.60) рӯпа̄йатане а̄гато. ‘‘йам̣кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппанна’’нтиа̄дӣсу (а. ни. 4.181) рӯпаккхандхе. ‘‘пийарӯпе са̄тарӯпе раджджатӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.409) сабха̄ве. ‘‘бахиддха̄ рӯпа̄ни пассатӣ’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 3.338; а. ни. 1.427-434) касин̣а̄йатане. ‘‘рӯпӣ рӯпа̄ни пассатӣ’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 3.339; а. ни. 1.435-442) рӯпаджха̄не. ‘‘ат̣т̣хин̃ча пат̣ичча нха̄рун̃ча пат̣ичча мам̣сан̃ча пат̣ичча чамман̃ча пат̣ичча а̄ка̄со парива̄рито рӯпантвева сан̇кхам̣ гаччхатӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.306) рӯпака̄йе. идха̄пи рӯпака̄йева дат̣т̣хаббо. самуссайасаддопи ат̣т̣хӣнам̣ сарӣрасса парийа̄йо. ‘‘сатанти самуссайа̄’’тиа̄дӣсу ат̣т̣хисарӣрапарийа̄йе. ‘‘а̄турам̣ асучим̣ пӯтим̣, пасса нанде самуссайа’’нтиа̄дӣсу (тхерага̄. 19) сарӣре. идха̄пи сарӣре ева дат̣т̣хаббо. тена вуттам̣ – ‘‘рӯпасамуссайе’’ти, рӯпасан̇кха̄те самуссайе сарӣрети аттхо. т̣хатва̄ти вачанасесо. асмим̣ рӯпасамуссайети хи имасмим̣ рӯпасамуссайе т̣хатва̄ имам̣ рӯпака̄йам̣ нисса̄йа даса путте виджа̄йитва̄ти йоджана̄. татоти тасма̄ дасапуттавиджа̄йанахету. са̄ хи пат̣хамавайам̣ атиккамитва̄ путтаке виджа̄йантӣ ануккамена дуббаласарӣра̄ джара̄джин̣н̣а̄ ча ахоси. тена вуттам̣ ‘‘татохам̣ дуббала̄ джин̣н̣а̄’’ти.
тасса̄ти тато, тасса̄ти ва̄ тасса̄ сантике. пуна тасса̄ти каран̣е са̄мивачанам̣, та̄йа̄ти аттхо. сиккхама̄на̄йа̄ти тиссопи сиккха̄ сиккхама̄на̄.
анантара̄вимоккха̄синти аггамаггасса анантара̄ уппаннавимоккха̄ а̄сим̣. рӯпӣ рӯпа̄ни пассатӣтиа̄дайо хи ат̣т̣хапи вимоккха̄ анантаравимоккха̄ на̄ма на хонти. магга̄нантарам̣ ануппатта̄ хи пхалавимоккха̄ пхаласама̄паттика̄ле паваттама̄на̄пи пат̣хамамагга̄нантарамева самуппаттито там̣ упа̄да̄йа анантаравимоккха̄ на̄ма, йатха̄ маггасама̄дхи а̄нантарикасама̄дхӣти вуччати. анупа̄да̄йа ниббута̄ти рӯпа̄дӣсу кин̃чипи аггахетва̄ килесапаринибба̄нена ниббута̄ а̄сим̣.
евам̣ виджджа̄ттайам̣ вибха̄ветва̄ арахаттапхалена кӯт̣ам̣ ган̣хантӣ уда̄нетва̄, ида̄ни джара̄йа чирака̄лам̣ упаддутасарӣрам̣ вигарахантӣ саха ваттхуна̄ тасса саматиккантабха̄вам̣ вибха̄ветум̣ ‘‘пан̃чаккхандха̄ парин̃н̃а̄та̄’’ти оса̄нага̄тхама̄ха. таттха дхи таваттху джаре джаммети ан̇га̄нам̣ ситхилабха̄вакаран̣а̄дина̄ джаре джамме ла̄маке хӣне тава туйхам̣ дхи аттху дхика̄ро хоту. наттхи да̄ни пунаббхавоти тасма̄ твам̣ майа̄ атикканта̄ абхибхӯта̄сӣти адхиппа̄йо.
сон̣а̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.