намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса
кхуддаканика̄йе
тхерӣга̄тха̄-ат̣т̣хакатха̄
1. екаканипа̄то
1. ан̃н̃атара̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
ида̄ни тхерӣга̄тха̄нам̣ аттхасам̣ван̣н̣ана̄йа ока̄со ануппатто. таттха йасма̄ бхиккхунӣнам̣ а̄дито йатха̄ паббаджджа̄ упасампада̄ ча пат̣иладдха̄, там̣ пака̄сетва̄ аттхасам̣ван̣н̣ана̄йа карӣйама̄на̄йа таттха таттха га̄тха̄нам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ вибха̄ветум̣ сукара̄ хоти супа̄кат̣а̄ ча, тасма̄ там̣ пака̄сетум̣ а̄дито пат̣т̣ха̄йа сан̇кхепато айам̣ анупуббикатха̄ –
айан̃хи локана̄тхо ‘‘мануссаттам̣ лин̇гасампаттӣ’’тйа̄дина̄ вутта̄ни ат̣т̣хан̇га̄ни самодха̄нетва̄ дӣпан̇карасса бхагавато па̄дамӯле катамаха̄бхинӣха̄ро саматим̣сапа̄рамийо пӯренто чатувӣсатийа̄ буддха̄нам̣ сантике ладдхабйа̄каран̣о ануккамена па̄рамийо пӯретва̄ н̃а̄таттхачарийа̄йа локаттхачарийа̄йа буддхаттхачарийа̄йа ча кот̣им̣ патва̄ туситабхаване ниббаттитва̄ таттха йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄хи буддхабха̄ва̄йа –
‘‘ка̄ло кхо те маха̄вӣра, уппаджджа ма̄тукуччхийам̣;
садевакам̣ та̄райанто, буджджхассу аматам̣ пада’’нти. (бу. вам̣. 1.67) –
а̄йа̄читамануссӯпапаттико та̄сам̣ девата̄нам̣ пат̣ин̃н̃ам̣ датва̄, катапан̃чамаха̄вилокано сакйара̄джакуле суддходанамаха̄ра̄джасса гехе сато сампаджа̄но ма̄тукуччхим̣ окканто дасама̄се сато сампаджа̄но таттха т̣хатва̄, сато сампаджа̄но тато никкханто лумбинӣване ладдха̄бхиджа̄тико вивидха̄ дха̄тийо а̄дим̣ катва̄ махата̄ париха̄рена саммадева парихарийама̄но ануккамена вуд̣д̣хиппатто тӣсу па̄са̄десу вивидхана̄т̣акаджанапаривуто дево вийа сампаттим̣ анубхаванто джин̣н̣абйа̄дхиматадассанена джа̄тасам̣вего н̃а̄н̣асса парипа̄катам̣ гататта̄, ка̄месу а̄дӣнавам̣ неккхамме ча а̄нисам̣сам̣ дисва̄, ра̄хулакума̄расса джа̄тадивасе чханнасаха̄йо кан̣д̣акам̣ ассара̄джам̣ а̄руйха, девата̄хи виват̣ена два̄рена ад̣д̣хараттикасамайе маха̄бхиниккхаманам̣ никкхамитва̄, тенева ратта̄васесена тӣн̣и раджджа̄ни атиккамитва̄ анома̄надӣтӣрам̣ патва̄ гхат̣ика̄рамаха̄брахмуна̄ а̄нӣте арахаттаддхадже гахетва̄ паббаджито, та̄вадева вассасат̣т̣хикаттхеро вийа а̄каппасампанно хутва̄, па̄са̄дикена ирийа̄патхена ануккамена ра̄джагахам̣ патва̄, таттха пин̣д̣а̄йа чаритва̄ пан̣д̣авапаббатапаббха̄ре пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джитва̄, ма̄гадхара̄джена раджджена нимантийама̄но там̣ пат̣иккхипитва̄, бхаггавасса̄ра̄мам̣ гантва̄, тасса самайам̣ паригган̣хитва̄ тато а̄л̣а̄рудака̄нам̣ самайам̣ паригган̣хитва̄, там̣ саббам̣ аналан̇каритва̄ ануккамена урувелам̣ гантва̄ таттха чхаббасса̄ни дуккарака̄рикам̣ катва̄, та̄йа арийадхаммапат̣иведхасса̄бха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘на̄йам̣ магго бодха̄йа̄’’ти ол̣а̄рикам̣ а̄ха̄рам̣ а̄харанто катипа̄хена балам̣ га̄хетва̄ виса̄кха̄пун̣н̣амадивасе суджа̄та̄йа диннам̣ варабходжанам̣ бхун̃джитва̄, суван̣н̣апа̄тим̣ надийа̄ пат̣исотам̣ кхипитва̄, ‘‘аджджа буддхо бхависса̄мӣ’’ти катасаннит̣т̣ха̄но са̄йанхасамайе ка̄л̣ена на̄гара̄джена абхиттхутигун̣о бодхиман̣д̣ам̣ а̄руйха ачалат̣т̣ха̄не па̄чӣналокадха̄туабхимукхо апара̄джитапаллан̇ке нисинно чатуран̇гасаманна̄гатам̣ вӣрийам̣ адхит̣т̣ха̄йа, сӯрийе анаттхан̇гатейева ма̄рабалам̣ видхамитва̄, пат̣хамайа̄ме пуббенива̄сам̣ ануссаритва̄, маджджхимайа̄ме диббачаккхум̣ висодхетва̄, паччхимайа̄ме пат̣иччасамуппа̄де н̃а̄н̣ам̣ ота̄ретва̄, ануломапат̣иломам̣ паччайа̄ка̄рам̣ саммасанто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ саббабуддхехи адхигатам̣ анан̃н̃аса̄дха̄ран̣ам̣ самма̄самбодхим̣ адхигантва̄, нибба̄на̄рамман̣а̄йа пхаласама̄паттийа̄ таттхева сатта̄хам̣ вӣтина̄метва̄, тенева найена итарасатта̄хепи бодхиман̣д̣ейева вӣтина̄метва̄, ра̄джа̄йатанамӯле мадхупин̣д̣икабходжанам̣ бхун̃джитва̄, пуна аджапа̄ланигродхамӯле нисинно дхаммата̄йа дхаммагамбхӣратам̣ паччавеккхитва̄ аппоссукката̄йа читте наманте маха̄брахмуна̄ а̄йа̄чито буддхачаккхуна̄ локам̣ волокенто тиккхиндрийамудиндрийа̄дибхеде сатте дисва̄ маха̄брахмуна̄ дхаммадесана̄йа катапат̣ин̃н̃о ‘‘касса ну кхо ахам̣ пат̣хамам̣ дхаммам̣ десеййа’’нти а̄вадждженто а̄л̣а̄рудака̄нам̣ ка̄лан̇катабха̄вам̣ н̃атва̄, ‘‘бахупака̄ра̄ кхо ме пан̃чаваггийа̄ бхиккхӯ, йе мам̣ падха̄напахитаттам̣ упат̣т̣хахим̣су, йам̣нӯна̄хам̣ пан̃чаваггийа̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пат̣хамам̣ дхаммам̣ десеййа’’нти (маха̄ва. 10) чинтетва̄, а̄са̄л̣хипун̣н̣ама̄йам̣ маха̄бодхито ба̄ра̄н̣асим̣ уддисса ат̣т̣ха̄расайоджанам̣ маггам̣ пат̣ипанно антара̄магге упакена а̄джӣвакена саддхим̣ мантетва̄, ануккамена исипатанам̣ патва̄ таттха пан̃чаваггийе сан̃н̃а̄петва̄ ‘‘двеме, бхиккхаве, анта̄ паббаджитена на севитабба̄’’тиа̄дина̄ (маха̄ва. 13; сам̣. ни. 5.1081; пат̣и. ма. 2.30) дхаммачаккапаваттанасуттантадесана̄йа ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃аппамукха̄ ат̣т̣ха̄расабрахмакот̣ийо дхамма̄матам̣ па̄йетва̄ па̄т̣ипаде бхаддийаттхерам̣, паккхасса дутийа̄йам̣ ваппаттхерам̣, паккхасса татийа̄йам̣ маха̄на̄маттхерам̣, чатуттхийам̣ ассаджиттхерам̣, сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄петва̄, пан̃чамийам̣ пана паккхасса анатталаккхан̣асуттантадесана̄йа (маха̄ва. 20; сам̣. ни. 3.59) саббепи арахатте патит̣т̣ха̄петва̄ тато парам̣ йасада̄ракаппамукхе пан̃чапан̣н̣а̄сапурисе, каппа̄сикаванасан̣д̣е тим̣саматте бхаддаваггийе, гайа̄сӣсе пит̣т̣хипа̄са̄н̣е сахассаматте пура̄н̣аджат̣илети евам̣ маха̄джанам̣ арийабхӯмим̣ ота̄ретва̄ бимбиса̄раппамукха̄ни ека̄дасанахута̄ни сота̄паттипхале нахутам̣ саран̣аттайе патит̣т̣ха̄петва̄ вел̣уванам̣ пат̣иггахетва̄ таттха вихаранто ассаджиттхерасса ва̄хаса̄ адхигатапат̣хамамагге сан̃чайам̣ а̄пуччхитва̄, саддхим̣ париса̄йа аттано сантикам̣ упагате са̄рипуттамоггалла̄не аггапхалам̣ саччхикатва̄ са̄вакапа̄рамийа̄ маттхакам̣ патте аггаса̄вакат̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ ка̄л̣уда̄йиттхерасса абхийа̄чана̄йа капилаваттхум̣ гантва̄, ма̄наттхаддхе н̃а̄таке йамакапа̄т̣иха̄рийена даметва̄, питарам̣ ана̄га̄мипхале, маха̄паджа̄патим̣ сота̄паттипхале пат̣ит̣т̣ха̄петва̄, нандакума̄рам̣ ра̄хулакума̄ран̃ча пабба̄джетва̄, саттха̄ пунадева ра̄джагахам̣ пачча̄гаччхи.
атха̄парена самайена саттхари веса̄лим̣ упанисса̄йа кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣ вихаранте суддходанамаха̄ра̄джа̄ сетаччхаттасса хет̣т̣ха̄ва арахаттам̣ саччхикатва̄ паринибба̄йи. атха маха̄паджа̄патийа̄ готамийа̄ паббаджджа̄йа читтам̣ уппаджджи, тато рохинӣнадӣтӣре калахавива̄дасуттантадесана̄йа (су. ни. 868 а̄дайо) парийоса̄не никкхамитва̄, паббаджита̄нам̣ пан̃чаннам̣ кума̄расата̄нам̣ па̄дапарича̄рика̄ екаджджха̄сайа̄ва хутва̄ маха̄паджа̄патийа̄ сантикам̣ гантва̄, сабба̄ва ‘‘саттху сантике паббаджисса̄ма̄’’ти маха̄паджа̄патим̣ джет̣т̣хикам̣ катва̄ саттху сантикам̣ гантука̄ма̄ ахесум̣. айан̃ча маха̄паджа̄пати пуббепи екава̄рам̣ саттха̄рам̣ паббаджджам̣ йа̄читва̄ на̄латтха, тасма̄ каппакам̣ паккоса̄петва̄ кесе чхинда̄петва̄ ка̄са̄йа̄ни аччха̄детва̄ сабба̄ та̄ са̄кийа̄нийо а̄да̄йа веса̄лим̣ гантва̄ а̄нандаттхерена дасабалам̣ йа̄ча̄петва̄, ат̣т̣хагарудхаммапат̣иггахан̣ена паббаджджам̣ упасампадан̃ча алаттха. итара̄ пана сабба̄пи екато упасампанна̄ ахесум̣. айаметтха сан̇кхепо. виттха̄рато панетам̣ ваттху таттха таттха па̄л̣ийам̣ (чӯл̣ава. 402) а̄гатамева.
евам̣ упасампанна̄ пана маха̄паджа̄пати саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. атхасса̄ саттха̄ дхаммам̣ десеси. са̄ саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. сеса̄ ча пан̃часатабхиккхунийо нандакова̄дапарийоса̄не (ма. ни. 3.398) арахаттам̣ па̄пун̣им̣су. евам̣ бхиккхунисан̇гхе суппатит̣т̣хите путхубхӯте таттха таттха га̄манигамаджанападара̄джадха̄нӣсу кулиттхийо куласун̣ха̄йо кулакума̄рика̄йо буддхасубуддхатам̣ дхаммасудхамматам̣ сан̇гхасуппат̣ипаттитан̃ча сутва̄, са̄сане абхиппасанна̄ сам̣са̄ре ча джа̄тасам̣вега̄ аттано са̄мике ма̄та̄питаро н̃а̄таке ча ануджа̄на̄петва̄, са̄сане урам̣ датва̄ паббаджим̣су. паббаджитва̄ ча сӣла̄ча̄расампанна̄ саттхуно ча тесам̣ тхера̄нан̃ча сантике ова̄дам̣ лабхитва̄ гхат̣ентийо ва̄йамантийо начирассева арахаттам̣ саччха̄кам̣су. та̄хи уда̄на̄дивасена таттха таттха бха̄сита̄ га̄тха̄ паччха̄ сан̇гӣтика̄ракехи екаджджхам̣ катва̄ екаканипа̄та̄дивасена сан̇гӣтим̣ а̄ропайим̣су ‘‘има̄ тхерӣга̄тха̄ на̄ма̄’’ти. та̄сам̣ нипа̄та̄дивибха̄го хет̣т̣ха̄ вуттойева. таттха нипа̄тесу екаканипа̄то а̄ди. таттхапи –
1. ‘‘сукхам̣ супа̄хи тхерике, катва̄ чол̣ена па̄рута̄;
упасанто хи те ра̄го, суккхад̣а̄кам̣ва кумбхийа’’нти. –
айам̣ га̄тха̄ а̄ди. тасса̄ ка̄ уппатти? атӣте кира ан̃н̃атара̄ куладхӣта̄ кон̣а̄гаманасса бхагавато ка̄ле са̄сане абхиппасанна̄ хутва̄ саттха̄рам̣ нимантетва̄ дутийадивасе са̄кха̄ман̣д̣апам̣ ка̄ретва̄ ва̄ликам̣ аттхаритва̄ упари вита̄нам̣ бандхитва̄ гандхапуппха̄дӣхи пӯджам̣ катва̄ саттху ка̄лам̣ а̄роча̄песи. саттха̄ таттха гантва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. са̄ бхагавантам̣ вандитва̄ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена паривиситва̄, бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ тичӣварена аччха̄деси. тасса̄ бхагава̄ анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. са̄ йа̄вата̄йукам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ а̄йупарийоса̄не девалоке ниббаттитва̄ екам̣ буддхантарам̣ сугатӣсу ева сам̣сарантӣ кассапасса бхагавато ка̄ле гахапатикуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄, сам̣са̄ре джа̄тасам̣вега̄ са̄сане паббаджитва̄ упасампаджджитва̄ вӣсативассахасса̄ни бхиккхунисӣлам̣ пӯретва̄, путхуджджанака̄лакирийам̣ катва̄, сагге ниббатта̄ екам̣ буддхантарам̣ саггасампаттим̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де веса̄лийам̣ кхаттийамаха̄са̄лакуле ниббатти. там̣ тхирасантасарӣрата̄йа тхерика̄ти вохарим̣су. са̄ вайаппатта̄ кулаппадеса̄дина̄ сама̄наджа̄тикасса кхаттийакума̄расса ма̄та̄питӯхи динна̄ патидевата̄ хутва̄ васантӣ саттху веса̄лигамане са̄сане пат̣иладдхасаддха̄ упа̄сика̄ хутва̄, апарабха̄ге маха̄паджа̄патиготамӣтхерийа̄ сантике дхаммам̣ сутва̄ паббаджджа̄йа ручим̣ уппа̄детва̄ ‘‘ахам̣ паббаджисса̄мӣ’’ти са̄микасса̄рочеси. са̄мико на̄нуджа̄на̄ти. са̄ пана ката̄дхика̄рата̄йа йатха̄сутам̣ дхаммам̣ паччавеккхитва̄ рӯпа̄рӯпадхамме париггахетва̄ випассанам̣ ануйутта̄ вихарати.
атхекадивасам̣ маха̄насе бйан̃джане паччама̄не махатӣ аггиджа̄ла̄ ут̣т̣хахи. са̄ аггиджа̄ла̄ сакалабха̄джанам̣ тат̣атат̣а̄йантам̣ джха̄йати. са̄ там̣ дисва̄ тадева̄рамман̣ам̣ катва̄ сут̣т̣хутарам̣ аниччатам̣ упат̣т̣хахантам̣ упадха̄ретва̄ тато таттха дуккха̄ничча̄наттатан̃ча а̄ропетва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ ануккамена уссукка̄петва̄ маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ ана̄га̄мипхале патит̣т̣хахи. са̄ тато пат̣т̣ха̄йа а̄бхаран̣ам̣ ва̄ алан̇ка̄рам̣ ва̄ на дха̄рети. са̄ са̄микена ‘‘касма̄ твам̣, бхадде, ида̄ни пуббе вийа а̄бхаран̣ам̣ ва̄ алан̇ка̄рам̣ ва̄ на дха̄ресӣ’’ти вутта̄ аттано гихибха̄ве абхаббабха̄вам̣ а̄рочетва̄ паббаджджам̣ ануджа̄на̄песи. со виса̄кхо упа̄сако вийа дхаммадиннам̣ махата̄ париха̄рена маха̄паджа̄патиготамийа̄ сантикам̣ нетва̄ ‘‘имам̣, аййе, пабба̄джетха̄’’ти а̄ха. атха маха̄паджа̄патиготамӣ там̣ пабба̄джетва̄ упасампа̄детва̄ виха̄рам̣ нетва̄ саттха̄рам̣ дассеси. саттха̄писса̄ пакатийа̄ дит̣т̣ха̄рамман̣амева вибха̄венто ‘‘сукхам̣ супа̄хӣ’’ти га̄тхама̄ха.
таттха сукханти бха̄ванапум̣саканиддесо. супа̄хӣти а̄н̣аттивачанам̣. тхерикети а̄мантанавачанам̣. катва̄ чол̣ена па̄рута̄ти аппиччхата̄йа нийоджанам̣. упасанто хи те ра̄готи пат̣ипаттикиттанам̣. суккхад̣а̄кам̣ва̄ти упасаметаббасса килесасса аса̄рабха̄ванидассанам̣. кумбхийанти тада̄дха̄расса аниччатуччха̄дибха̄ванидассанам̣.
сукханти четам̣ ит̣т̣ха̄дхивачанам̣. сукхена нидуккха̄ хутва̄ти аттхо. супа̄хӣти нипаджджанидассанан̃четам̣ чатуннам̣ ирийа̄патха̄нам̣, тасма̄ чатта̄ропи ирийа̄патхе сукхенева каппехи сукхам̣ вихара̄ти аттхо. тхерикети идам̣ йадипи тасса̄ на̄макиттанам̣, пачурена анваттхасан̃н̃а̄бха̄вато пана тхире са̄сане тхирабха̄ваппатте, тхирехи сӣла̄дидхаммехи саманна̄гатети аттхо. катва̄ чол̣ена па̄рута̄ти пам̣сукӯлачол̣ехи чӣварам̣ катва̄ аччха̄дитасарӣра̄ там̣ ниваттха̄ чева па̄рута̄ ча. упасанто хи те ра̄готи хи-саддо хетваттхо. йасма̄ тава санта̄не уппаджджанакака̄мара̄го упасанто ана̄га̄мимагган̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣хо, ида̄ни тадавасесам̣ ра̄гам̣ аггамагган̃а̄н̣аггина̄ дахетва̄ сукхам̣ супа̄хӣти адхиппа̄йо. суккхад̣а̄кам̣ва кумбхийанти йатха̄ там̣ пакке бха̄джане аппакам̣ д̣а̄кабйан̃джанам̣ махатийа̄ аггиджа̄ла̄йа паччама̄нам̣ джха̄йитва̄ суссантам̣ вӯпасаммати, йатха̄ ва̄ удакамиссе д̣а̄кабйан̃джане уддханам̣ а̄ропетва̄ паччама̄не удаке виджджама̄не там̣ чиччит̣а̄йати чит̣ичит̣а̄йати, удаке пана чхинне упасантамева хоти, евам̣ тава санта̄не ка̄мара̄го упасанто, итарампи вӯпасаметва̄ сукхам̣ супа̄хӣти.
тхерӣ индрийа̄нам̣ парипа̄кам̣ гататта̄ саттху десана̄вила̄сена ча га̄тха̄парийоса̄не саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.1.26-30).
‘‘кон̣а̄гаманабуддхасса, ман̣д̣апо ка̄рито майа̄;
дхувам̣ тичӣварам̣да̄сим̣, буддхасса локабандхуно.
‘‘йам̣ йам̣ джанападам̣ йа̄ми, нигаме ра̄джадха̄нийо;
саббаттха пӯджито хоми, пун̃н̃акаммассидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣, бхава̄ саббе самӯхата̄;
на̄гӣва бандханам̣ чхетва̄, вихара̄ми ана̄сава̄.
‘‘сва̄гатам̣ вата ме а̄си, буддхасет̣т̣хасса сантике;
тиссо виджджа̄ ануппатта̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣.
‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо, вимоккха̄пи ча ат̣т̣химе;
чхал̣абхин̃н̃а̄ саччхиката̄, катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ тхерӣ уда̄нентӣ тамева га̄тхам̣ абха̄си, тена̄йам̣ га̄тха̄ тасса̄ тхерийа̄ га̄тха̄ ахоси. таттха тхерийа̄ вуттага̄тха̄йа анавасесо ра̄го париггахито аггамаггена тасса вӯпасамасса адхиппетатта̄. ра̄гавӯпасаменева четтха саббесампи килеса̄нам̣ вӯпасамо вуттоти дат̣т̣хаббам̣ тадекат̣т̣хата̄йа саббесам̣ килесадхамма̄нам̣ вӯпасамасиддхито. татха̄ хи вуччати –
‘‘уддхаччавичикиччха̄хи, йо мохо сахаджо мато;
паха̄некат̣т̣хабха̄вена, ра̄гена саран̣о хи со’’ти.
йатха̄ четтха саббесам̣ сам̣килеса̄нам̣ вӯпасамо вутто, евам̣ саббаттха̄пи тесам̣ вӯпасамо вуттоти ведитаббам̣. пуббабха̄ге тадан̇гавасена, саматхавипассана̄ккхан̣е виккхамбханавасена, маггаккхан̣е самуччхедавасена, пхалаккхан̣е пат̣иппассаддхивасена вӯпасамасиддхито. тена чатуббидхасса̄пи паха̄насса сиддхи ведитабба̄. таттха тадан̇гаппаха̄нена сӣласампада̄сиддхи, виккхамбханапаха̄нена сама̄дхисампада̄сиддхи, итарехи пан̃н̃а̄сампада̄сиддхи дассита̄ хоти паха̄на̄бхисамайопасиджджханато. йатха̄ бха̄вана̄бхисамайам̣ са̄дхети тасмим̣ асати тадабха̄вато, татха̄ саччхикирийа̄бхисамайам̣ парин̃н̃а̄бхисамайан̃ча са̄дхети ева̄ти. чатура̄бхисамайасиддхийа̄ тиссо сиккха̄, пат̣ипаттийа̄ тивидхакалйа̄н̣ата̄, саттависуддхийо ча парипун̣н̣а̄ има̄йа га̄тха̄йа пака̄сита̄ хонтӣти ведитаббам̣. ан̃н̃атара̄тхерӣ апан̃н̃а̄та̄ на̄маготта̄дивасена апа̄кат̣а̄, ека̄ тхерӣ лаккхан̣асампанна̄ бхиккхунӣ имам̣ га̄тхам̣ абха̄сӣти адхиппа̄йо.
ан̃н̃атара̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. мутта̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
2. ‘‘мутте муччассу йогехи, чандо ра̄хуггаха̄ ива;
виппамуттена читтена, анан̣а̄ бхун̃джа пин̣д̣ака’’нти. –
айам̣ мутта̄йа на̄ма сиккхама̄на̄йа га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинантӣ випассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ екадивасам̣ саттха̄рам̣ ратхийам̣ гаччхантам̣ дисва̄ пасаннама̄наса̄ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ пӣтивегена саттху па̄дамӯле авакуджджа̄ нипаджджи. са̄ тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ сугатӣсуйева сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣амаха̄са̄лакуле ниббатти, мутта̄тисса̄ на̄мам̣ ахоси. са̄ упаниссайасампанната̄йа вӣсативассака̄ле маха̄паджа̄патиготамийа̄ сантике паббаджитва̄ сиккхама̄на̄ва хутва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ катха̄петва̄ випассана̄йа каммам̣ кароти. са̄ екадивасам̣ бхаттакиччам̣ катва̄ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ тхерӣнам̣ бхиккхунӣнам̣ ваттам̣ дассетва̄ дива̄т̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ рахо нисинна̄ випассана̄йа манасика̄рам̣ а̄рабхи. саттха̄ сурабхигандхакут̣ийа̄ нисиннова обха̄сам̣ виссаджджетва̄ тасса̄ пурато нисинно вийа атта̄нам̣ дассетва̄ ‘‘мутте муччассу йогехӣ’’ти имам̣ га̄тхама̄ха.
таттха муттети тасса̄ а̄лапанам̣. муччассу йогехӣти маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ ка̄майога̄дӣхи чатӯхи йогехи мучча, техи вимуттачитта̄ хохи. йатха̄ ким̣? чандо ра̄хуггаха̄ ива̄ти ра̄хусан̇кха̄то гахато чандо вийа упаккилесато муччассу. виппамуттена читтена̄ти арийамаггена самуччхедавимуттийа̄ сут̣т̣ху вимуттена читтена, иттхам̣ бхӯталаккхан̣е четам̣ каран̣авачанам̣. анан̣а̄ бхун̃джа пин̣д̣аканти килесаин̣ам̣ паха̄йа анан̣а̄ хутва̄ рат̣т̣хапин̣д̣ам̣ бхун̃джеййа̄си. йо хи килесе аппаха̄йа саттха̄ра̄ анун̃н̃а̄тапаччайе парибхун̃джати, со са̄н̣о парибхун̃джати на̄ма. йатха̄ха а̄йасма̄ ба̄куло – ‘‘сатта̄хамева кхо ахам̣, а̄вусо, са̄н̣о рат̣т̣хапин̣д̣ам̣ бхун̃джи’’нти (ма. ни. 3.211). тасма̄ са̄сане паббаджитена ка̄маччханда̄диин̣ам̣ паха̄на̄йа анан̣ена хутва̄ саддха̄деййам̣ парибхун̃джитаббам̣. пин̣д̣аканти десана̄сӣсамева, чатта̄ропи паччайети аттхо. абхин̣хам̣ овадатӣти арийамаггаппаттийа̄ упаккилесе висодхенто бахусо ова̄дам̣ дети.
са̄ тасмим̣ ова̄де т̣хатва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.1.31-36) –
‘‘випассисса бхагавато, локаджет̣т̣хасса та̄дино;
ратхийам̣ пат̣ипаннасса, та̄райантасса па̄н̣ино.
‘‘гхарато никкхамитва̄на, авакуджджа̄ нипаджджахам̣;
анукампако локана̄тхо, сираси аккамӣ мама.
‘‘аккамитва̄на сираси, агама̄ локана̄йако;
тена читтаппаса̄дена, туситам̣ агама̄сахам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ са̄ тамева га̄тхам̣ уда̄неси. парипун̣н̣асиккха̄ упасампаджджитва̄ апарабха̄ге паринибба̄нака̄лепи тамева га̄тхам̣ паччабха̄сӣти.
мутта̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. пун̣н̣а̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
пун̣н̣е пӯрассу дхаммехӣти пун̣н̣а̄йа на̄ма сиккхама̄на̄йа га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинантӣ буддхасун̃н̃е локе чандабха̄га̄йа надийа̄ тӣре киннарайонийам̣ ниббатта̄. екадивасам̣ таттха ан̃н̃атарам̣ паччекабуддхам̣ дисва̄ пасаннама̄наса̄ нал̣ама̄ла̄йа там̣ пӯджетва̄ ан̃джалим̣ паггайха ат̣т̣ха̄си. са̄ тена пун̃н̃акаммена сугатӣсуйева сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ гахапатимаха̄са̄лакуле ниббатти. пун̣н̣а̄тисса̄ на̄мам̣ ахоси. са̄ упаниссайасампанната̄йа вӣсативасса̄ни васама̄на̄ маха̄паджа̄патиготамийа̄ сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддха̄ паббаджитва̄ сиккхама̄на̄ ева хутва̄ випассанам̣ а̄рабхи. саттха̄ тасса̄ гандхакут̣ийам̣ нисинно ева обха̄сам̣ виссаджджетва̄ –
3. ‘‘пун̣н̣е пӯрассу дхаммехи, чандо паннарасерива;
парипун̣н̣а̄йа пан̃н̃а̄йа, тамокхандхам̣ пада̄лайа̄’’ти. – имам̣ га̄тхама̄ха;
таттха пун̣н̣ети тасса̄ а̄лапанам̣. пӯрассу дхаммехӣти саттатим̣сабодхипаккхийадхаммехи парипун̣н̣а̄ хохи. чандо паннарасерива̄ти ра-ка̄ро падасандхикаро. паннарасе пун̣н̣ама̄сийам̣ сабба̄хи кала̄хи парипун̣н̣о чандо вийа. парипун̣н̣а̄йа пан̃н̃а̄йа̄ти сол̣асаннам̣ кичча̄нам̣ па̄рипӯрийа̄ парипун̣н̣а̄йа арахаттамаггапан̃н̃а̄йа. тамокхандхам̣ пада̄лайа̄ти мохаккхандхам̣ анавасесато бхинда самуччхинда. мохаккхандхапада̄ланена сахева саббепи килеса̄ пада̄лита̄ хонтӣти.
са̄ там̣ га̄тхам̣ сутва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.1.37-45) –
‘‘чандабха̄га̄надӣтӣре, ахосим̣ киннарӣ тада̄;
аддасам̣ вираджам̣ буддхам̣, сайамбхум̣ апара̄джитам̣.
‘‘пасанначитта̄ сумана̄, ведаджа̄та̄ катан̃джалӣ;
нал̣ама̄лам̣ гахетва̄на, сайамбхум̣ абхипӯджайим̣.
‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ киннарӣдехам̣, агаччхим̣ тидасам̣ гатим̣.
‘‘чхаттим̣садевара̄джӯнам̣, махеситтамака̄райим̣;
дасаннам̣ чаккаваттӣнам̣, махеситтамака̄райим̣;
сам̣веджетва̄на ме читтам̣, паббаджим̣ анага̄рийам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣, бхава̄ саббе самӯхата̄;
сабба̄савапариккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.
‘‘чатуннавутито каппе, йам̣ пуппхамабхипӯджайим̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пуппхапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ са̄ тхерӣ тамева га̄тхам̣ уда̄неси. айамева часса̄ ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ага̄тха̄ ахосӣти.
пун̣н̣а̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. тисса̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
тиссе сиккхассу сиккха̄йа̄ти тисса̄йа сиккхама̄на̄йа га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинитва̄ самбхатакусалапаччайа̄ имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхусмим̣ сакйара̄джакуле ниббаттитва̄ вайаппатта̄ бодхисаттасса ородхабхӯта̄ паччха̄ маха̄паджа̄патиготамийа̄ саддхим̣ никкхамитва̄ паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ кароти. тасса̄ саттха̄ хет̣т̣ха̄ вуттанайенева обха̄сам̣ виссаджджетва̄ –
4. ‘‘тиссе сиккхассу сиккха̄йа, ма̄ там̣ йога̄ упаччагум̣;
саббайогависам̣йутта̄, чара локе ана̄сава̄’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;
таттха тиссети тасса̄ а̄лапанам̣. сиккхассу сиккха̄йа̄ти адхисӣласиккха̄дика̄йа тивидха̄йа сиккха̄йа сиккха, маггасампайутта̄ тиссо сиккха̄йо сампа̄дехӣти аттхо. ида̄ни та̄сам̣ сампа̄дане ка̄ран̣ама̄ха ‘‘ма̄ там̣ йога̄ упаччагу’’нти мануссаттам̣, индрийа̄векаллам̣, буддхуппа̄до, саддха̄пат̣ила̄бхоти име йога̄ самайа̄ дуллабхаккхан̣а̄ там̣ ма̄ атиккамум̣. ка̄майога̄дайо ева ва̄ чатта̄ро йога̄ там̣ ма̄ упаччагум̣ ма̄ абхибхавеййум̣. саббайогависам̣йутта̄ти саббехи ка̄майога̄дӣхи йогехи вимутта̄ тато ева ана̄сава̄ хутва̄ локе чара, дит̣т̣хасукхавиха̄рена вихара̄хӣти аттхо.
са̄ там̣ га̄тхам̣ сутва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣ӣти а̄динайо хет̣т̣ха̄ вуттанайенева ведитаббо.
тисса̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5-10. тисса̄дитхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
тиссе йун̃джассу дхаммехӣти тисса̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. тасса̄ ваттху тисса̄сиккхама̄на̄йа ваттхусадисам̣. айам̣ пана тхерӣ хутва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. йатха̄ ча айам̣, евам̣ ито парам̣ дхӣра̄, вӣра̄, митта̄, бхадра̄, упасама̄ти пан̃чаннам̣ тхерӣнам̣ ваттху екасадисамева. сабба̄пи има̄ капилаваттхува̄синийо бодхисаттасса ородхабхӯта̄ маха̄паджа̄патиготамийа̄ саддхим̣ никкханта̄ обха̄сага̄тха̄йа ча арахаттам̣ патта̄ т̣хапетва̄ саттамим̣. са̄ пана обха̄сага̄тха̄йа вина̄ пагева саттху сантике ладдхам̣ ова̄дам̣ нисса̄йа випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣итва̄ уда̄навасена ‘‘вӣра̄ вӣрехӣ’’ти га̄тхам̣ абха̄си. итара̄пи арахаттам̣ патва̄ –
5. ‘‘тиссе йун̃джассу дхаммехи, кхан̣о там̣ ма̄ упаччага̄;
кхан̣а̄тӣта̄ хи сочанти, нирайамхи самаппита̄.
6. ‘‘дхӣре ниродхам̣ пхусехи, сан̃н̃а̄вӯпасамам̣ сукхам̣;
а̄ра̄дхайа̄хи нибба̄нам̣, йогаккхемамануттарам̣.
7. ‘‘вӣра̄ вӣрехи дхаммехи, бхиккхунӣ бха̄витиндрийа̄;
дха̄рети антимам̣ дехам̣, джетва̄ ма̄рам̣ сава̄ханам̣.
8. ‘‘саддха̄йа паббаджитва̄на, митте миттарата̄ бхава;
бха̄вехи кусале дхамме, йогаккхемасса паттийа̄.
9. ‘‘саддха̄йа паббаджитва̄на, бхадре бхадрарата̄ бхава;
бха̄вехи кусале дхамме, йогаккхемамануттарам̣.
10. ‘‘упасаме таре огхам̣, маччудхеййам̣ судуттарам̣;
дха̄рехи антимам̣ дехам̣, джетва̄ ма̄рам̣ сава̄хана’’нти. – га̄тха̄йо абха̄сим̣су;
таттха йун̃джассу дхаммехӣти саматхавипассана̄дхаммехи арийехи бодхипаккхийадхаммехи ча йун̃джа йогам̣ карохи. кхан̣о там̣ ма̄ упаччага̄ти йо евам̣ йогабха̄ванам̣ на кароти, там̣ пуггалам̣ патирӯпадесе уппаттиккхан̣о, чханнам̣ а̄йатана̄нам̣ авекаллаккхан̣о, буддхуппа̄даккхан̣о, саддха̄йа пат̣иладдхаккхан̣о, саббопи айам̣ кхан̣о атиккамати на̄ма. со кхан̣о там̣ ма̄ атикками. кхан̣а̄тӣта̄ти йе хи кхан̣ам̣ атӣта̄, йе ча пуггале со кхан̣о абхӣто, те нирайамхи самаппита̄ хутва̄ сочанти, таттха ниббаттитва̄ маха̄дуккхам̣ паччанубхавантӣти аттхо.
ниродхам̣ пхусехӣти килесаниродхам̣ пхусса пат̣илабха. сан̃н̃а̄вӯпасамам̣ сукхам̣, а̄ра̄дхайа̄хи нибба̄нанти ка̄масан̃н̃а̄дӣнам̣ па̄пасан̃н̃а̄нам̣ упасаманимиттам̣ аччантасукхам̣ нибба̄нам̣ а̄ра̄дхехи.
вӣра̄ вӣрехи дхаммехӣти вӣрийападха̄ната̄йа вӣрехи теджуссадехи арийамаггадхаммехи бха̄витиндрийа̄ вад̣д̣хитасаддха̄дииндрийа̄ вӣра̄ бхиккхунӣ ваттхука̄мехи сава̄ханам̣ килесама̄рам̣ джинитва̄ а̄йатим̣ пунаббхава̄бха̄вато антимам̣ дехам̣ дха̄ретӣти тхерӣ ан̃н̃ам̣ вийа катва̄ атта̄нам̣ дассети.
миттети там̣ а̄лапати. миттарата̄ти калйа̄н̣амиттесу абхирата̄. таттха сакка̄расамма̄накаран̣ата̄ хохи. бха̄вехи кусале дхаммети арийамаггадхамме вад̣д̣хехи. йогаккхемасса̄ти арахаттасса нибба̄насса ча паттийа̄ адхигама̄йа.
бхадрети там̣ а̄лапати. бхадрарата̄ти бхадресу сӣла̄дидхаммесу рата̄ абхирата̄ хохи. йогаккхемамануттаранти чатӯхи йогехи кхемам̣ анупаддавам̣ ануттарам̣ нибба̄нам̣, тасса паттийа̄ кусале бодхипаккхийадхамме бха̄вехӣти аттхо.
упасамети там̣ а̄лапати. таре огхам̣ маччудхеййам̣ судуттаранти маччу еттха дхӣйатӣти маччудхеййам̣, анупачитакусаласамбха̄рехи сут̣т̣ху дуттаранти судуттарам̣, сам̣са̄рамахогхам̣ таре арийамаггана̄ва̄йа тареййа̄си. дха̄рехи антимам̣ деханти тасса таран̣енева антимадехадхара̄ хохӣти аттхо.
тисса̄дитхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
нит̣т̣хита̄ пат̣хамаваггаван̣н̣ана̄.
11. мутта̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
сумутта̄ са̄дхумутта̄мхӣтиа̄дика̄ мутта̄тхерийа̄ га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве кусалам̣ упачинитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де косаладжанападе огха̄такасса на̄ма далиддабра̄хман̣асса дхӣта̄ хутва̄ ниббатти, там̣ вайаппаттака̄ле ма̄та̄питаро екасса кхуджджабра̄хман̣асса адам̣су. са̄ тена гхара̄ва̄сам̣ арочантӣ там̣ ануджа̄на̄петва̄ паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ кароти. тасса̄ бахиддха̄рамман̣есу читтам̣ видха̄вати, са̄ там̣ нигган̣хантӣ ‘‘сумутта̄ са̄дхумутта̄мхӣ’’ти га̄тхам̣ вадантӣйева випассанам̣ уссукка̄петва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не –
‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхаммесу чаккхума̄;
па̄н̣ине ануган̣ханто, пин̣д̣а̄йа па̄висӣ пурам̣.
‘‘тасса а̄гаччхато саттху, саббе нагарава̄сино;
хат̣т̣хатут̣т̣ха̄ сама̄гантва̄, ва̄лика̄ а̄кирим̣су те.
‘‘вӣтхисаммаджджанам̣ катва̄, кадалипун̣н̣акаддхадже;
дхӯмам̣ чун̣н̣ан̃ча ма̄сан̃ча, сакка̄рам̣ качча саттхуно.
‘‘ман̣д̣апам̣ пат̣ийа̄детва̄, нимантетва̄ вина̄йакам̣;
маха̄да̄нам̣ дадитва̄на, самбодхим̣ абхипаттхайи.
‘‘падумуттаро маха̄вӣро, ха̄рако саббапа̄н̣инам̣;
анумоданийам̣ катва̄, бйа̄ка̄си аггапуггало.
‘‘сатасахассе атикканте, каппо хессати бхаддако;
бхава̄бхаве сукхам̣ ладдха̄, па̄пун̣иссаси бодхийам̣.
‘‘хаттхакамман̃ча йе кечи, ката̄вӣ нарана̄рийо;
ана̄гатамхи аддха̄не, сабба̄ хессанти саммукха̄.
‘‘тена каммавипа̄кена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
уппаннадевабхаване, туйхам̣ та̄ парича̄рика̄.
‘‘диббам̣ сукхамасан̇кхйеййам̣, ма̄нусан̃ча асан̇кхийам̣;
анубхонти чирам̣ ка̄лам̣, сам̣саримха бхава̄бхаве.
‘‘сатасахассито каппе, йам̣ каммамакарим̣ тада̄;
сукхума̄ла̄ мануссесу, атхо девапуресу ча.
‘‘рӯпам̣ бхогам̣ йасам̣ а̄йум̣, атхо киттисукхам̣ пийам̣;
лабха̄ми сататам̣ саббам̣, сукатам̣ каммасампадам̣.
‘‘паччхиме бхаве сампатте, джа̄та̄хам̣ бра̄хман̣е куле;
сукхума̄лахаттхапа̄да̄, раман̣ийе нивесане.
‘‘саббака̄лампи патхавӣ, на пасса̄маналан̇катам̣;
чиккхаллабхӯмим̣ асучим̣, на пасса̄ми куда̄чанам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ уда̄нентӣ –
11. ‘‘сумутта̄ са̄дхумутта̄мхи, тӣхи кхуджджехи муттийа̄;
удуккхалена мусалена, патина̄ кхуджджакена ча;
мутта̄мхи джа̄тимаран̣а̄, бхаванетти самӯхата̄’’ти. – имам̣ га̄тхам̣ абха̄си;
таттха сумутта̄ти сут̣т̣ху мутта̄. са̄дхумутта̄мхӣти са̄дху саммадева мутта̄ амхи. куто пана сумутта̄ са̄дхумутта̄ти а̄ха ‘‘тӣхи кхуджджехи муттийа̄’’ти, тӣхи ван̇какехи паримуттийа̄ти аттхо. ида̄ни та̄ни сарӯпато дассентӣ ‘‘удуккхалена мусалена, патина̄ кхуджджакена ча̄’’ти а̄ха. удуккхале хи дхан̃н̃ам̣ паккхипантийа̄ париваттентийа̄ мусалена кот̣т̣ентийа̄ ча пит̣т̣хи она̄метабба̄ хотӣти кхуджджакаран̣ахетута̄йа тадубхайам̣ ‘‘кхуджджа’’нти вуттам̣. са̄мико панасса̄ кхуджджо ева. ида̄ни йасса̄ муттийа̄ нидассанавасена тӣхи кхуджджехи мутти вутта̄. тамева дассентӣ ‘‘мутта̄мхи джа̄тимаран̣а̄’’ти ватва̄ таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘бхаванетти самӯхата̄’’ти. тассаттхо – на кеваламахам̣ тӣхи кхуджджехи ева мутта̄, атха кхо саббасма̄ джа̄тимаран̣а̄пи, йасма̄ саббасса̄пи бхавасса нетти на̄йика̄ тан̣ха̄ аггамаггена майа̄ самуггха̄т̣ита̄ти.
мутта̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
12. дхаммадинна̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄
чхандаджа̄та̄ аваса̄йӣти дхаммадинна̄тхерийа̄ га̄тха̄. са̄ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватӣнагаре пара̄дхӣнавуттика̄ хутва̄ джӣвантӣ ниродхато вут̣т̣хитасса аггаса̄вакасса пӯджа̄сакка̄рапуббакам̣ да̄нам̣ датва̄ девалоке ниббатта̄. тато чавитва̄ девамануссесу сам̣сарантӣ пхуссасса бхагавато ка̄ле саттху вема̄тикабха̄тика̄нам̣ каммикасса гехе васама̄на̄ да̄нам̣ пат̣ичча ‘‘екам̣ дехӣ’’ти са̄микена вутте две дентӣ, бахум̣ пун̃н̃ам̣ катва̄ кассапабуддхака̄ле кикисса ка̄сикаран̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсативассасахасса̄ни брахмачарийам̣ чаритва̄ екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе кулагехе ниббаттитва̄ вайаппатта̄ виса̄кхасса сет̣т̣хино гехам̣ гата̄.
атхекадивасам̣ виса̄кхо сет̣т̣хи саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ ана̄га̄мӣ хутва̄ гхарам̣ гантва̄ па̄са̄дам̣ абхируханто сопа̄наматтхаке т̣хита̄йа дхаммадинна̄йа паса̄ритахаттхам̣ ана̄ламбитва̄ва па̄са̄дам̣ абхирухитва̄ бхун̃джама̄нопи тун̣хӣбхӯтова бхун̃джи. дхаммадинна̄ там̣ упадха̄ретва̄, ‘‘аййапутта, касма̄ твам̣ аджджа мама хаттхам̣ на̄ламби, бхун̃джама̄нопи на кин̃чи катхеси, аттхи ну кхо кочи майхам̣ досо’’ти а̄ха. виса̄кхо ‘‘дхаммадинне, на те досо аттхи, ахам̣ пана аджджа пат̣т̣ха̄йа иттхисарӣрам̣ пхуситум̣ а̄ха̄ре ча лолабха̄вам̣ ка̄тум̣ анарахо, та̄дисо майа̄ дхаммо пат̣ивиддхо. твам̣ пана саче иччхаси, имасмим̣йева гехе васа. но че иччхаси, йаттакена дханена те аттхо, таттакам̣ гахетва̄ кулагхарам̣ гаччха̄хӣ’’ти а̄ха. ‘‘на̄хам̣, аййапутта, тайа̄ вантаваманам̣ а̄чамисса̄ми, паббаджджам̣ ме ануджа̄на̄хӣ’’ти. виса̄кхо ‘‘са̄дху, дхаммадинне’’ти там̣ суван̣н̣асивика̄йа бхиккхуниупассайам̣ песеси. са̄ паббаджитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ катипа̄хам̣ таттха васитва̄ вивекава̄сам̣ васитука̄ма̄ а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сантикам̣ гантва̄, ‘‘аййа̄, а̄кин̣н̣ат̣т̣ха̄не майхам̣ читтам̣ на рамати, га̄мака̄ва̄сам̣ гаччха̄мӣ’’ти а̄ха. бхиккхунийо там̣ га̄мака̄ва̄сам̣ найим̣су. са̄ таттха васантӣ атӣте маддитасан̇кха̄рата̄йа на чирассева саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.3.95-130) –
‘‘падумуттаро на̄ма джино, саббадхамма̄на па̄рагӯ;
ито сатасахассамхи, каппе уппаджджи на̄йако.
‘‘тада̄хам̣ хам̣саватийам̣, куле ан̃н̃атаре ахум̣;
паракаммака̄рӣ а̄сим̣, нипака̄ сӣласам̣вута̄.
‘‘падумуттарабуддхасса, суджа̄то аггаса̄вако;
виха̄ра̄ абхиниккхамма, пин̣д̣апа̄та̄йа гаччхати.
‘‘гхат̣ам̣ гахетва̄ гаччхантӣ, тада̄ удакаха̄рика̄;
там̣ дисва̄ ададам̣ пӯпам̣, пасанна̄ сехи па̄н̣ибхи.
‘‘пат̣иггахетва̄ таттхева, нисинно парибхун̃джи со;
тато нетва̄на там̣ гехам̣, ада̄сим̣ тасса бходжанам̣.
‘‘тато ме аййако тут̣т̣хо, акарӣ сун̣исам̣ сакам̣;
сассуйа̄ саха гантва̄на, самбуддхам̣ абхива̄дайим̣.