6. сукка̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

ким̣ме ката̄ ра̄джагахетиа̄дика̄ сукка̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинантӣ випассисса бхагавато ка̄ле бандхуматӣнагаре кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патта̄ упа̄сика̄хи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддха̄ паббаджитва̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ пат̣ибха̄наватӣ ахоси. са̄ таттха бахӯни вассасахасса̄ни брахмачарийам̣ чаритва̄ путхуджджанака̄лакирийамева катва̄ тусите ниббатти. татха̄ сикхисса бхагавато, вессабхусса бхагавато ка̄лети евам̣ тин̣н̣ам̣ самма̄самбуддха̄нам̣ са̄сане сӣлам̣ раккхитва̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ ахоси, татха̄ какусандхасса, кон̣а̄гаманасса, кассапасса ча бхагавато са̄сане паббаджитва̄ висуддхасӣла̄ бахуссута̄ дхаммакатхика̄ ахоси.

евам̣ са̄ таттха таттха бахум̣ пун̃н̃ам̣ упачинитва̄ сугатӣсуйева сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагаханагаре гахапатимаха̄са̄лакуле ниббатти, сукка̄тисса̄ на̄мам̣ ахоси. са̄ вин̃н̃утам̣ патта̄ саттху ра̄джагахапавесане ладдхаппаса̄да̄ упа̄сика̄ хутва̄ апарабха̄ге дхаммадинна̄йа тхерийа̄ сантике дхаммам̣ сутва̄ сан̃джа̄тасам̣вега̄ тасса̄ ева сантике паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронтӣ начирассева саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.4.111-142) –

‘‘еканавутито каппе, випассӣ на̄ма на̄йако;

уппаджджи ча̄рудассано, саббадхаммавипассако.

‘‘тада̄хам̣ бандхуматийам̣, джа̄та̄ ан̃н̃атаре куле;

дхаммам̣ сутва̄на мунино, паббаджим̣ анага̄рийам̣.

‘‘бахуссута̄ дхаммадхара̄, пат̣ибха̄наватӣ татха̄;

вичиттакатхика̄ ча̄пи, джинаса̄санака̄рика̄.

‘‘тада̄ дхаммакатхам̣ катва̄, хита̄йа джанатам̣ бахум̣;

тато чута̄хам̣ туситам̣, упапанна̄ йасассинӣ.

‘‘екаттим̣се ито каппе, сикхӣ вийа сикхӣ джино;

тапанто йасаса̄ локе, уппаджджи вадатам̣ варо.

‘‘тада̄пи паббаджитва̄на, буддхаса̄санаковида̄;

джотетва̄ джинава̄кйа̄ни, татопи тидивам̣ гата̄.

‘‘екаттим̣сева каппамхи, вессабхӯ на̄ма на̄йако;

уппаджджиттха маха̄н̃а̄н̣ӣ, тада̄пи ча татхевахам̣.

‘‘паббаджитва̄ дхаммадхара̄, джотайим̣ джинаса̄санам̣;

гантва̄ марупурам̣ раммам̣, анубхосим̣ маха̄сукхам̣.

‘‘имамхи бхаддаке каппе, какусандхо джинуттамо;

уппаджджи нарасаран̣о, тада̄пи ча татхевахам̣.

‘‘паббаджитва̄ муниматам̣, джотайитва̄ йатха̄йукам̣;

тато чута̄хам̣ тидивам̣, агам̣ сабхаванам̣ йатха̄.

‘‘имасмим̣йева каппамхи, кон̣а̄гаманана̄йако;

уппаджджи локасаран̣о, аран̣о аматан̇гато.

‘‘тада̄пи паббаджитва̄на, са̄сане тасса та̄дино;

бахуссута̄ дхаммадхара̄, джотайим̣ джинаса̄санам̣.

‘‘имасмим̣йева каппамхи, кассапо мунимуттамо;

уппаджджи локасаран̣о, аран̣о маран̣антагӯ.

‘‘тасса̄пи наравӣрасса, паббаджитва̄на са̄сане;

парийа̄пут̣асаддхамма̄, парипуччха̄ виса̄рада̄.

‘‘сусӣла̄ ладжджинӣ чева, тӣсу сиккха̄су ковида̄;

бахум̣ дхаммакатхам̣ катва̄, йа̄ваджӣвам̣ маха̄муне.

‘‘тена каммавипа̄кена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.

‘‘паччхиме ча бхаве да̄ни, гириббаджапуруттаме;

джа̄та̄ сет̣т̣хикуле пхӣте, маха̄ратанасан̃чайе.

‘‘йада̄ бхиккхусахассена, паривуто локана̄йако;

упа̄гами ра̄джагахам̣, сахассаккхена ван̣н̣ито.

‘‘данто дантехи саха пура̄н̣аджат̣илехи, виппамутто виппамуттехи;

син̇гӣниккхасаван̣н̣о, ра̄джагахам̣ па̄виси бхагава̄.

‘‘дисва̄ буддха̄нубха̄вам̣ там̣, сутва̄ва гун̣асан̃чайам̣;

буддхе читтам̣ паса̄детва̄, пӯджайим̣ там̣ йатха̄балам̣.

‘‘апарена ча ка̄лена, дхаммадинна̄йа сантике;

ага̄ра̄ никкхамитва̄на, паббаджим̣ анага̄рийам̣.

‘‘кесесу чхиджджама̄несу, килесе джха̄пайим̣ ахам̣;

уггахим̣ са̄санам̣ саббам̣, паббаджитва̄ чиренахам̣.

‘‘тато дхаммамадесесим̣, маха̄джанасама̄гаме;

дхамме десийама̄намхи, дхамма̄бхисамайо аху.

‘‘некапа̄н̣асахасса̄нам̣, там̣ видитва̄тивимхито;

абхиппасанно ме йаккхо, бхамитва̄на гириббаджам̣.

‘‘ким̣ме ката̄ ра̄джагахе манусса̄, мадхум̣ пӣта̄ва аччхаре;

йе суккам̣ на упа̄санти, десентим̣ аматам̣ падам̣.

‘‘тан̃ча аппат̣ива̄нӣйам̣, асечанакамоджавам̣;

пиванти ман̃н̃е саппан̃н̃а̄, вала̄хакамиваддхагӯ.

‘‘иддхӣсу ча васӣ хоми, дибба̄йа сотадха̄туйа̄;

четопарийан̃а̄н̣асса, васӣ хоми маха̄муне.

‘‘пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, диббачаккху висодхитам̣;

сабба̄савапариккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.

‘‘аттхадхамманируттӣсу, пат̣ибха̄не татхева ча;

н̃а̄н̣ам̣ мама маха̄вӣра, уппаннам̣ тава сантике.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ пан̃часатабхиккхунипарива̄ра̄ маха̄дхаммакатхика̄ ахоси. са̄ екадивасам̣ ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ катабхаттакичча̄ бхиккхунупассайам̣ пависитва̄ саннисинна̄йа махатийа̄ париса̄йа мадхубхан̣д̣ам̣ пӣл̣етва̄ сумадхурам̣ па̄йентӣ вийа аматена абхисин̃чантӣ вийа дхаммам̣ десети. париса̄ часса̄ дхаммакатхам̣ охитасота̄ авиккхиттачитта̄ саккаччам̣ сун̣а̄ти. тасмим̣ кхан̣е тхерийа̄ чан̇каманакот̣ийам̣ руккхе адхиваттха̄ девата̄ дхаммадесана̄йа пасанна̄ ра̄джагахам̣ пависитва̄ ратхийа̄йа ратхийам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ вичаритва̄ тасса̄ гун̣ам̣ вибха̄вентӣ –

54. ‘‘ким̣ме ката̄ ра̄джагахе манусса̄, мадхум̣ пӣта̄ва аччхаре;

йе суккам̣ на упа̄санти, десентим̣ буддхаса̄санам̣.

55. ‘‘тан̃ча аппат̣ива̄нӣйам̣, асечанакамоджавам̣;

пиванти ман̃н̃е саппан̃н̃а̄, вала̄хакамиваддхагӯ’’ти. –

има̄ две га̄тха̄ абха̄си.

таттха ким̣ме ката̄ ра̄джагахе манусса̄ти име ра̄джагахе манусса̄ ким̣ ката̄, кисмим̣ на̄ма кичче бйа̄ват̣а̄. мадхум̣ пӣта̄ва аччхарети йатха̄ бхан̣д̣амадхум̣ гахетва̄ мадхум̣ пӣтаванто висан̃н̃ино хутва̄ сӣсам̣ уккхипитум̣ на сакконти, евам̣ имепи дхаммасан̃н̃а̄йа висан̃н̃ино хутва̄ ман̃н̃е сӣсам̣ уккхипитум̣ на сакконти, кевалам̣ аччхантийева̄ти аттхо. йе суккам̣ на упа̄санти, десентим̣ буддхаса̄сананти буддхасса бхагавато са̄санам̣ йа̄тха̄вато десентим̣ пака̄сентим̣ суккам̣ тхерим̣ йе на упа̄санти на пайирупа̄санти. те име ра̄джагахе манусса̄ ким̣ ката̄ти йоджана̄.

тан̃ча аппат̣ива̄нӣйанти тан̃ча пана дхаммам̣ аниваттитабха̄ва̄вахам̣ ниййа̄никам̣, абхиккантата̄йа ва̄ йатха̄ сотуджанасаванаманохарабха̄вена анапанӣйам̣, асечанакам̣ ана̄ситтакам̣ пакатийа̄ва маха̄расам̣ тато ева оджавантам̣. ‘‘осадха’’нтипи па̄л̣и. ват̣т̣адуккхабйа̄дхитикиччха̄йа осадхабхӯтам̣. пиванти ман̃н̃е саппан̃н̃а̄, вала̄хакамиваддхагӯти вала̄хакантарато никкхантам̣ удакам̣ нирудакаканта̄ре патхага̄ вийа там̣ дхаммам̣ саппан̃н̃а̄ пан̣д̣итапуриса̄ пиванти ман̃н̃е пиванта̄ вийа сун̣анти.

манусса̄ там̣ сутва̄ пасаннама̄наса̄ тхерийа̄ сантикам̣ упасан̇камитва̄ саккаччам̣ дхаммам̣ сун̣им̣су. апарабха̄ге тхерийа̄ а̄йупарийоса̄не паринибба̄нака̄ле са̄санасса ниййа̄никабха̄вавибха̄ванаттхам̣ ан̃н̃ам̣ бйа̄каронтӣ –

56. ‘‘сукка̄ суккехи дхаммехи, вӣтара̄га̄ сама̄хита̄;

дха̄рети антимам̣ дехам̣, джетва̄ ма̄рам̣ сава̄хана’’нти. – имам̣ га̄тхам̣ абха̄си;

таттха сукка̄ти сукка̄тхерӣ атта̄намева парам̣ вийа дассети. суккехи дхаммехӣти супарисуддхехи локуттарадхаммехи. вӣтара̄га̄ сама̄хита̄ти аггамаггена саббасо вӣтара̄га̄ арахаттапхаласама̄дхина̄ сама̄хита̄. сесам̣ вуттанайамева.

сукка̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.