2. дуканипа̄то

1. абхирӯпананда̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

дуканипа̄те а̄турам̣ асучим̣ пӯтинтиа̄дика̄ абхирӯпананда̄йа сиккхама̄на̄йа га̄тха̄. айам̣ кира випассисса бхагавато ка̄ле бандхуматӣнагаре гахапатимаха̄са̄ласса дхӣта̄ хутва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣хита̄ саттхари париниббуте дха̄тучетийам̣ ратанапат̣иман̣д̣итена суван̣н̣аччхаттена пӯджам̣ катва̄, ка̄лан̇катва̄ сагге ниббаттитва̄ апара̄парам̣ сугатӣсуйева сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де капилаваттхунагаре кхемакасса саккасса аггамахесийа̄ куччхисмим̣ ниббатти. нанда̄тисса̄ на̄мам̣ ахоси. са̄ аттабха̄васса ативийа рӯпасобхаггаппаттийа̄ абхирӯпа̄ дассанӣйа̄ па̄са̄дика̄ абхирӯпананда̄твева пан̃н̃а̄йиттха. тасса̄ вайаппатта̄йа ва̄реййадивасейева варабхӯто сакйакума̄ро ка̄ламака̄си. атха нам̣ ма̄та̄питаро ака̄мам̣ пабба̄джесум̣.

са̄ паббаджитва̄пи рӯпам̣ нисса̄йа уппаннамада̄ ‘‘саттха̄ рӯпам̣ виван̣н̣ети гарахати анекапарийа̄йена рӯпе а̄дӣнавам̣ дассетӣ’’ти буддхупат̣т̣ха̄нам̣ на гаччхати. бхагава̄ тасса̄ н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ н̃атва̄ маха̄паджа̄патим̣ а̄н̣а̄песи ‘‘сабба̄пи бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ ова̄дам̣ а̄гаччхантӯ’’ти. са̄ аттано ва̄ре сампатте ан̃н̃ам̣ песеси. бхагава̄ ‘‘ва̄ре сампатте аттана̄ва а̄гантаббам̣, на ан̃н̃а̄ песетабба̄’’ти а̄ха. са̄ саттху а̄н̣ам̣ лан̇гхитум̣ асакконтӣ бхиккхунӣхи саддхим̣ буддхупат̣т̣ха̄нам̣ агама̄си. бхагава̄ иддхийа̄ екам̣ абхирӯпам̣ иттхирӯпам̣ ма̄петва̄ пуна джара̄джин̣н̣ам̣ дассетва̄ сам̣вегам̣ уппа̄детва̄ –

19. ‘‘а̄турам̣ асучим̣ пӯтим̣, пасса нанде самуссайам̣;

асубха̄йа читтам̣ бха̄вехи, екаггам̣ сусама̄хитам̣.

20. ‘‘анимиттан̃ча бха̄вехи, ма̄на̄нусайамуджджаха;

тато ма̄на̄бхисамайа̄, упасанта̄ чариссасӣ’’ти. –

има̄ две га̄тха̄ абха̄си. та̄сам̣ аттхо хет̣т̣ха̄ вуттанайо ева. га̄тха̄парийоса̄не абхирӯпананда̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не –

‘‘нагаре бандхуматийа̄, бандхума̄ на̄ма кхаттийо;

тасса ран̃н̃о ахум̣ бхарийа̄, екаджджхам̣ ча̄райа̄махам̣.

‘‘рахогата̄ нисӣдитва̄, евам̣ чинтесахам̣ тада̄;

а̄да̄йа гаманӣйан̃хи, кусалам̣ наттхи ме катам̣.

‘‘маха̄бхита̄пам̣ кат̣укам̣, гхорарӯпам̣ суда̄рун̣ам̣;

нирайам̣ нӯна гаччха̄ми, еттха ме наттхи сам̣сайо.

‘‘ева̄хам̣ чинтайитва̄на, пахам̣сетва̄на ма̄насам̣;

ра̄джа̄нам̣ упагантва̄на, идам̣ вачанамабравим̣.

‘‘иттхӣ на̄ма майам̣ дева, пуриса̄нугата̄ сада̄;

екам̣ ме саман̣ам̣ дехи, бходжайисса̄ми кхаттийа.

‘‘ада̄си ме маха̄ра̄джа̄, саман̣ам̣ бха̄витиндрийам̣;

тасса паттам̣ гахетва̄на, параманнена пӯрайим̣.

‘‘пӯрайитва̄ параманнам̣, сахассаггханакенахам̣;

ваттхайугена чха̄детва̄, ада̄сим̣ тут̣т̣хама̄наса̄.

‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.

‘‘сахассам̣ девара̄джӯнам̣, махеситтамака̄райим̣;

сахассам̣ чаккаваттӣнам̣, махеситтамака̄райим̣.

‘‘падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣;

на̄на̄видхам̣ бахум̣ пун̃н̃ам̣, тасса каммапхала̄ тато.

‘‘уппалассева ме ван̣н̣а̄, абхирӯпа̄ судассана̄;

иттхӣ саббан̇гасампанна̄, абхиджа̄та̄ джутиндхара̄.

‘‘паччхиме бхавасампатте, аджа̄йим̣ са̄кийе куле;

на̄рӣсахассапа̄моккха̄, суддходанасутассахам̣.

‘‘ниббиндитва̄ ага̄рехам̣, паббаджим̣ анага̄рийам̣;

саттамим̣ раттим̣ сампатва̄, чатусаччам̣ апа̄пун̣им̣.

‘‘чӣварапин̣д̣апа̄тан̃ча, паччайан̃ча сена̄санам̣;

париметум̣ на саккоми, пин̣д̣апа̄тассидам̣ пхалам̣.

‘‘йам̣ майхам̣ пуримам̣ каммам̣, кусалам̣ джанитам̣ муни;

туйхаттха̄йа маха̄вӣра, паричин̣н̣ам̣ бахум̣ майа̄.

‘‘екатим̣се ито каппе, йам̣ да̄намададим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пин̣д̣апа̄тассидам̣ пхалам̣.

‘‘дуве гатӣ паджа̄на̄ми, деваттам̣ атха ма̄нусам̣;

ан̃н̃ам̣ гатим̣ на джа̄на̄ми, пин̣д̣апа̄тассидам̣ пхалам̣.

‘‘учче куле паджа̄на̄ми, тайо са̄ле маха̄дхане;

ан̃н̃ам̣ кулам̣ на джа̄на̄ми, пин̣д̣апа̄тассидам̣ пхалам̣.

‘‘бхава̄бхаве сам̣саритва̄, суккамӯлена чодита̄;

амана̄пам̣ на пасса̄ми, соманассакатам̣ пхалам̣.

‘‘иддхӣсу ча васӣ хоми, дибба̄йа сотадха̄туйа̄;

четопарийан̃а̄н̣асса, васӣ хоми маха̄муне.

‘‘пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, диббачаккху висодхитам̣;

сабба̄савапариккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.

‘‘аттхадхамманируттӣсу, пат̣ибха̄не татхева ча;

н̃а̄н̣ам̣ мама маха̄вӣра, уппаннам̣ тава сантике.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ патва̄ пана са̄ сайампи уда̄навасена та̄йева га̄тха̄ абха̄си, идамева часса̄ ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ам̣ ахосӣти.

абхирӯпананда̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. джента̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

йе име сатта боджджхан̇га̄тиа̄дика̄ джента̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. тасса̄ атӣтам̣ паччуппаннан̃ча ваттху абхирӯпананда̄ваттхусадисам̣. айам̣ пана веса̄лийам̣ личчхавира̄джакуле ниббаттӣти айамева висесо. саттха̄ра̄ деситам̣ дхаммам̣ сутва̄ десана̄парийоса̄не арахаттам̣ патва̄ аттана̄ адхигатам̣ висесам̣ паччавеккхитва̄ пӣтивасена –

21. ‘‘йе име сатта боджджхан̇га̄, магга̄ нибба̄напаттийа̄;

бха̄вита̄ те майа̄ саббе, йатха̄ буддхена десита̄.

22. ‘‘дит̣т̣хо хи ме со бхагава̄, антимойам̣ самуссайо;

виккхӣн̣о джа̄тисам̣са̄ро, наттхи да̄ни пунаббхаво’’ти. –

има̄ две га̄тха̄ абха̄си.

таттха йе име сатта боджджхан̇га̄ти йе име сатидхаммавичайавӣрийапӣтипассаддхисама̄дхиупеккха̄сан̇кха̄та̄ бодхийа̄ йатха̄вутта̄йа дхаммаса̄маггийа̄, бодхисса ва̄ буджджханакасса там̣саман̇гино пуггаласса ан̇габхӯтатта̄ ‘‘боджджхан̇га̄’’ти ладдхана̄ма̄ сатта дхамма̄. магга̄ нибба̄напаттийа̄ти нибба̄на̄дхигамасса упа̄йабхӯта̄. бха̄вита̄ те майа̄ саббе, йатха̄ буддхена десита̄ти те саттатим̣са бодхипаккхийадхамма̄ саббепи майа̄ йатха̄ буддхена бхагавата̄ десита̄, татха̄ майа̄ уппа̄дита̄ ча вад̣д̣хита̄ ча.

дит̣т̣хо хи ме со бхагава̄ти хи-саддо хетуаттхо. йасма̄ со бхагава̄ дхаммака̄йо самма̄самбуддхо аттана̄ адхигатаарийадхаммадассанена дит̣т̣хо, тасма̄ антимойам̣ самуссайоти йоджана̄. арийадхаммадассанена хи буддха̄ бхагаванто ан̃н̃е ча арийа̄ дит̣т̣ха̄ на̄ма хонти, на рӯпака̄йадассанаматтена. йатха̄ха – ‘‘йо кхо, ваккали, дхаммам̣ пассати, со мам̣ пассатӣ’’ти (сам̣. ни. 3.87) ча ‘‘сутава̄ ча кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако арийа̄нам̣ дасса̄вӣ’’ти (ма. ни. 1.20; сам̣. ни. 3.1) ча а̄ди. сесам̣ вуттанайамева.

джента̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. суман̇галама̄тутхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

сумуттика̄тиа̄дика̄ суман̇галама̄та̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве кусалам̣ упачинитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ далиддакуле ниббаттитва̄ вайаппатта̄ ан̃н̃атарасса нал̣ака̄расса динна̄ пат̣хамагаббхейева паччхимабхавикам̣ путтам̣ лабхи. тасса суман̇галоти на̄мам̣ ахоси. тато пат̣т̣ха̄йа са̄ суман̇галама̄та̄ти пан̃н̃а̄йиттха. йасма̄ панасса̄ на̄маготтам̣ на па̄кат̣ам̣, тасма̄ ‘‘ан̃н̃атара̄ тхерӣ бхиккхунӣ апан̃н̃а̄та̄’’ти па̄л̣ийам̣ вуттам̣. сописса̄ путто вин̃н̃утам̣ патто паббаджитва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ патва̄ суман̇галаттхероти па̄кат̣о ахоси. тасса ма̄та̄ бхиккхунӣсу паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронтӣ екадивасам̣ гихика̄ле аттана̄ ладдхадуккхам̣ паччавеккхитва̄ сам̣вегаджа̄та̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ патва̄ уда̄нентӣ –

23. ‘‘сумуттика̄ сумуттика̄, са̄дхумуттика̄мхи мусаласса;

ахирико ме чхаттакам̣ ва̄пи, уккхалика̄ ме дед̣д̣убхам̣ ва̄ти.

24. ‘‘ра̄ган̃ча ахам̣ досан̃ча, чиччит̣и чиччит̣ӣти вихана̄ми;

са̄ руккхамӯламупагамма, ‘ахо сукха’нти сукхато джха̄йа̄мӣ’’ти. –

има̄ две га̄тха̄ абха̄си.

таттха сумуттика̄ти сумутта̄. ка-ка̄ро падапӯран̣аматтам̣, сут̣т̣ху мутта̄ вата̄ти аттхо. са̄ са̄сане аттана̄ пат̣иладдхасампаттим̣ дисва̄ паса̄давасена, тасса̄ ва̄ пасам̣са̄васена а̄мантетва̄ вуттам̣ ‘‘сумуттика̄ сумуттика̄’’ти. йам̣ пана гихика̄ле висесато джигуччхати, тато вимуттим̣ дассентӣ ‘‘са̄дхумуттика̄мхӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха са̄дхумуттика̄мхӣти саммадева мутта̄ вата амхи. мусаласса̄ти мусалато. айам̣ кира далиддабха̄вена гихика̄ле сайамева мусалакаммам̣ кароти, тасма̄ евама̄ха. ахирико мети мама са̄мико ахирико нилладжджо, со мама на руччатӣти вачанасесо. пакатийа̄ва ка̄месу вираттачиттата̄йа ка̄ма̄дхимутта̄нам̣ паваттим̣ джигуччхантӣ вадати. чхаттакам̣ ва̄пӣти джӣвитахетукена карӣйама̄нам̣ чхаттакампи ме на руччатӣти аттхо. ва̄-саддо авуттасамуччайаттхо, тена пел̣а̄чан̇кот̣ака̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. вел̣удан̣д̣а̄дӣни гахетва̄ дивасе дивасе чхатта̄дӣнам̣ каран̣авасена дуккхаджӣвитам̣ джигуччхантӣ вадати. ‘‘ахитако ме ва̄то ва̄тӣ’’ти кечи ватва̄ ахитако джара̄вахо гихика̄ле мама сарӣре ва̄то ва̄йатӣти аттхам̣ ваданти. апаре пана ‘‘ахитако паресам̣ дуггандхатаро ча мама сарӣрато ва̄то ва̄йатӣ’’ти аттхам̣ ваданти. уккхалика̄ ме дед̣д̣убхам̣ ва̄тӣти ме мама бхаттапачанабха̄джанам̣ чирапа̄рива̄сикабха̄вена апарисуддхата̄йа удакасаппагандхам̣ ва̄йати, тато ахам̣ са̄дхумуттика̄мхӣти йоджана̄.

ра̄ган̃ча ахам̣ досан̃ча, чиччит̣и чиччит̣ӣти вихана̄мӣти ахам̣ килесаджет̣т̣хакам̣ ра̄ган̃ча досан̃ча чиччит̣и чиччит̣ӣти имина̄ саддена саддхим̣ вихана̄ми вина̄семи, паджаха̄мӣти аттхо. са̄ кира аттано са̄микам̣ джигуччхантӣ тена дивасе дивасе пха̄лийама̄на̄нам̣ суккха̄нам̣ вел̣удан̣д̣а̄дӣнам̣ саддам̣ гарахантӣ тасса паха̄нам̣ ра̄гадосапаха̄нена самам̣ катва̄ авоча. са̄ руккхамӯламупагамма̄ти са̄ ахам̣ суман̇галама̄та̄ вивиттам̣ руккхамӯлам̣ упасан̇камитва̄. сукхато джха̄йа̄мӣти сукханти джха̄йа̄ми, ка̄лена ка̄лам̣ сама̄паджджантӣ пхаласукхам̣ нибба̄насукхан̃ча пат̣исам̣ведийама̄на̄ пхаладжджха̄нена джха̄йа̄мӣти аттхо. ахо сукханти идам̣ панасса̄ сама̄паттито паччха̄ паваттаманасика̄равасена вуттам̣, пубба̄бхогавасена̄типи йуджджатева.

суман̇галама̄тутхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. ад̣д̣хака̄ситхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

йа̄ва ка̄сиджанападотиа̄дика̄ ад̣д̣хака̄сийа̄ тхерийа̄ га̄тха̄. айам̣ кира кассапасса дасабаласса ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ бхиккхунӣнам̣ сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддха̄ паббаджитва̄ бхиккхунисӣле т̣хитам̣ ан̃н̃атарам̣ пат̣исамбхида̄ппаттам̣ кхӣн̣а̄саваттхерим̣ ган̣ика̄ва̄дена аккоситва̄, тато чута̄ нирайе паччитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де ка̄сикарат̣т̣хе ул̣а̄равибхаве сет̣т̣хикуле ниббаттитва̄ вуддхиппатта̄ пуббе катасса вачӣдуччаритасса ниссандена т̣ха̄нато парибхат̣т̣ха̄ ган̣ика̄ ахоси. на̄мена ад̣д̣хака̄сӣ на̄ма. тасса̄ паббаджджа̄ ча дӯтена упасампада̄ ча кхандхаке а̄гата̄йева. вуттан̃хетам̣ –

тена кхо пана самайена ад̣д̣хака̄сӣ ган̣ика̄ бхиккхунӣсу паббаджита̄ хоти. са̄ ча са̄ваттхим̣ гантука̄ма̄ хоти ‘‘бхагавато сантике упасампаджджисса̄мӣ’’ти. ассосум̣ кхо дхутта̄ – ‘‘ад̣д̣хака̄сӣ кира ган̣ика̄ са̄ваттхим̣ гантука̄ма̄’’ти. те магге парийут̣т̣хим̣су. ассоси кхо ад̣д̣хака̄сӣ ган̣ика̄ ‘‘дхутта̄ кира магге парийут̣т̣хита̄’’ти. бхагавато сантике дӯтам̣ па̄хеси – ‘‘ахан̃хи упасампаджджитука̄ма̄, катхам̣ ну кхо майа̄ пат̣ипаджджитабба’’нти? атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, дӯтенапи упасампа̄дету’’нти (чӯл̣ава. 430).

евам̣ ладдхӯпасампада̄ пана випассана̄йа каммам̣ каронтӣ на чирассева саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.4.168-183) –

‘‘имамхи бхаддаке каппе, брахмабандху маха̄йасо;

кассапо на̄ма готтена, уппаджджи вадатам̣ варо.

‘‘тада̄хам̣ паббаджитва̄на, тасса буддхасса са̄сане;

сам̣вута̄ па̄тимоккхамхи, индрийесу ча пан̃часу.

‘‘маттан̃н̃унӣ ча асане, йутта̄ джа̄гарийепи ча;

васантӣ йуттайога̄хам̣, бхиккхуним̣ вигата̄савам̣.

‘‘аккосим̣ дут̣т̣хачитта̄хам̣, ган̣икети бхан̣им̣ тада̄;

тена па̄пена каммена, нирайамхи апаччисам̣.

‘‘тена камма̄васесена, аджа̄йим̣ ган̣ика̄куле;

бахусова пара̄дхӣна̄, паччхима̄йа ча джа̄тийам̣.

‘‘ка̄сӣсу сет̣т̣хикуладжа̄, брахмача̄рӣбаленахам̣;

аччхара̄ вийа девесу, ахосим̣ рӯпасампада̄.

‘‘дисва̄на дассанӣйам̣ мам̣, гириббаджапуруттаме;

ган̣икатте нивесесум̣, аккосанабалена ме.

‘‘са̄хам̣ сутва̄на саддхаммам̣, буддхасет̣т̣хена деситам̣;

пуббава̄санасампанна̄, паббаджим̣ анага̄рийам̣.

‘‘тадӯпасампадаттха̄йа, гаччхантӣ джинасантикам̣;

магге дхутте т̣хите сутва̄, лабхим̣ дӯтопасампадам̣.

‘‘саббакаммам̣ париккхӣн̣ам̣, пун̃н̃ам̣ па̄пам̣ татхева ча;

саббасам̣са̄рамуттин̣н̣а̄, ган̣икаттан̃ча кхепитам̣.

‘‘иддхӣсу ча васӣ хоми, дибба̄йа сотадха̄туйа̄;

четопарийан̃а̄н̣асса, васӣ хоми маха̄муне.

‘‘пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, диббачаккху висодхитам̣;

сабба̄савапариккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.

‘‘аттхадхамманируттӣсу, пат̣ибха̄не татхева ча;

н̃а̄н̣ам̣ мама маха̄вӣра, уппаннам̣ тава сантике.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти. (апа. тхерӣ 2.4.168-183);

арахаттам̣ пана патва̄ уда̄навасена –

25. ‘‘йа̄ва ка̄сиджанападо, сун̇ко ме таттако аху;

там̣ катва̄ негамо аггхам̣, ад̣д̣хенаггхам̣ т̣хапеси мам̣.

26. ‘‘атха ниббиндахам̣ рӯпе, ниббиндан̃ча вираджджахам̣;

ма̄ пуна джа̄тисам̣са̄рам̣, сандха̄веййам̣ пунаппунам̣;

тиссо виджджа̄ саччхиката̄, катам̣ буддхасса са̄сана’’нти. –

има̄ га̄тха̄ абха̄си.

таттха йа̄ва ка̄сиджанападо, сун̇ко ме таттако ахӯти ка̄сӣсу джанападесу бхаво сун̇ко ка̄сиджанападо, со йа̄ва йаттако, таттако майхам̣ сун̇ко аху ахоси. киттако пана соти? сахассаматто. ка̄сират̣т̣хе кира тада̄ сун̇кавасена екадивасам̣ ран̃н̃о уппаджджанакаа̄йо ахоси сахассаматто, има̄йапи пуриса̄нам̣ хаттхато екадивасам̣ ладдхадханам̣ таттакам̣. тена вуттам̣ – ‘‘йа̄ва ка̄сиджанападо, сун̇ко ме таттако ахӯ’’ти. са̄ пана ка̄сисун̇капарима̄н̣ата̄йа ка̄сӣти саман̃н̃ам̣ лабхи. таттха йебхуййена манусса̄ сахассам̣ да̄тум̣ асакконта̄ тато упад̣д̣хам̣ датва̄ дивасабха̄гамева рамитва̄ гаччханти, тесам̣ васена̄йам̣ ад̣д̣хака̄сӣти пан̃н̃а̄йиттха. тена вуттам̣ – ‘‘там̣ катва̄ негамо аггхам̣, ад̣д̣хенаггхам̣ т̣хапеси ма’’нти. там̣ пан̃часатаматтам̣ дханам̣ аггхам̣ катва̄ негамо нигамава̄сиджано иттхиратанабха̄вена анаггхампи сама̄нам̣ ад̣д̣хена аггхам̣ нимиттам̣ ад̣д̣хака̄сӣти саман̃н̃а̄васена мам̣ т̣хапеси, татха̄ мам̣ вохарӣти аттхо.

атха ниббиндахам̣ рӯпети евам̣ рӯпӯпаджӣвинӣ хутва̄ т̣хита̄. атха паччха̄ са̄санам̣ нисса̄йа рӯпе ахам̣ ниббиндим̣ ‘‘итипи рӯпам̣ аниччам̣, итипидам̣ рӯпам̣ дуккхам̣, асубха’’нти пассантӣ таттха уккан̣т̣хим̣. ниббиндан̃ча вираджджаханти ниббиндантӣ ча̄хам̣ тато парам̣ вира̄гам̣ а̄паджджим̣. ниббиндаггахан̣ена четтха тарун̣авипассанам̣ дассети, вира̄гаггахан̣ена балававипассанам̣. ‘‘ниббинданто вираджджати вира̄га̄ вимуччатӣ’’ти хи вуттам̣. ма̄ пуна джа̄тисам̣са̄рам̣, сандха̄веййам̣ пунаппунанти имина̄ ниббинданавираджджана̄ка̄ре нидассети. тиссо виджджа̄тиа̄дина̄ тесам̣ маттхакаппаттим̣, там̣ вуттанайамева.

ад̣д̣хака̄ситхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. читта̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

кин̃ча̄пи кхомхи кисика̄тиа̄дика̄ читта̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинантӣ ито чатуннавутикаппе чандабха̄га̄йа надийа̄ тӣре киннарайонийам̣ ниббатти. са̄ екадивасам̣ екам̣ паччекабуддхам̣ руккхамӯле нисиннам̣ дисва̄ пасаннама̄наса̄ нал̣апуппхехи пӯджам̣ катва̄ вандитва̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. са̄ тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе гахапатимаха̄са̄лакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ саттху ра̄джагахаппавесане пат̣иладдхасаддха̄ паччха̄ маха̄паджа̄патиготамийа̄ сантике паббаджитва̄ махаллика̄ка̄ле гиджджхакӯт̣апаббатам̣ абхирухитва̄ саман̣адхаммам̣ каронтӣ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не –

‘‘чандабха̄га̄надӣтӣре, ахосим̣ киннарӣ тада̄;

аддасам̣ вираджам̣ буддхам̣, сайамбхум̣ апара̄джитам̣.

‘‘пасанначитта̄ сумана̄, ведаджа̄та̄ катан̃джалӣ;

нал̣ама̄лам̣ гахетва̄на, сайамбхум̣ абхипӯджайим̣.

‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

джахитва̄ киннарӣдехам̣, агаччхим̣ тидасам̣ гатим̣.

‘‘чхаттим̣садевара̄джӯнам̣, махеситтамака̄райим̣;

дасаннам̣ чаккаваттӣнам̣, махеситтамака̄райим̣;

сам̣веджетва̄на ме читтам̣, паббаджим̣ анага̄рийам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣, бхава̄ саббе самӯхата̄;

сабба̄савапариккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.

‘‘чатуннавутито каппе, йам̣ пуппхамабхипӯджайим̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пуппхапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

са̄ пана арахаттам̣ патва̄ аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ –

27. ‘‘кин̃ча̄пи кхомхи кисика̄, гила̄на̄ ба̄л̣хадуббала̄;

дан̣д̣амолуббха гаччха̄ми, паббатам̣ абхирӯхийа.

28. ‘‘сан̇гха̄т̣им̣ никкхипитва̄на, паттакан̃ча никуджджийа;

селе кхамбхесиматта̄нам̣, тамокхандхам̣ пада̄лийа̄’’ти. –

има̄ две га̄тха̄ абха̄си.

таттха кин̃ча̄пи кхомхи кисика̄ти йадипи ахам̣ джара̄джин̣н̣а̄ аппамам̣салохитабха̄вена кисасарӣра̄ амхи. гила̄на̄ ба̄л̣хадуббала̄ти дха̄тва̄дивика̄рена гила̄на̄, тенева гелан̃н̃ена ативийа дуббала̄. дан̣д̣амолуббха гаччха̄мӣти йаттха каттхачи гаччхантӣ каттарайат̣т̣хим̣ а̄ламбитва̄ва гаччха̄ми. паббатам̣ абхирӯхийа̄ти евам̣ бхӯта̄пи вивекака̄мата̄йа гиджджхакӯт̣апаббатам̣ абхирухитва̄.

сан̇гха̄т̣им̣ никкхипитва̄на̄ти сантаруттара̄ ева хутва̄ йатха̄сам̣хатам̣ ам̣се т̣хапитам̣ сан̇гха̄т̣им̣ хаттхапа̄се т̣хапетва̄. паттакан̃ча никуджджийа̄ти майхам̣ валан̃джанаматтика̄паттам̣ адхомукхам̣ катва̄ екаманте т̣хапетва̄. селе кхамбхесиматта̄нам̣, тамокхандхам̣ пада̄лийа̄ти паббате нисинна̄ имина̄ дӣгхена аддхуна̄ апада̄литапуббам̣ мохаккхандхам̣ пада̄летва̄, тенева ча мохаккхандхапада̄ланена атта̄нам̣ аттабха̄вам̣ кхамбхесим̣, мама санта̄нам̣ а̄йатим̣ ануппаттидхаммата̄па̄данена виккхамбхесинти аттхо.

читта̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. меттика̄тхерӣга̄тха̄ван̣н̣ана̄

кин̃ча̄пи кхомхи дуккхита̄тиа̄дика̄ меттика̄йа тхерийа̄ га̄тха̄. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинантӣ сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле гахапатикуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ саттху четийе ратанена пат̣иман̣д̣ита̄йа мекхала̄йа пӯджам̣ ака̄си. са̄ тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе бра̄хман̣амаха̄са̄лакуле ниббатти. сесам̣ анантаре вуттасадисам̣. айам̣ пана пат̣ибха̄гакӯт̣ам̣ абхирухитва̄ саман̣адхаммам̣ каронтӣ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхерӣ 2.1.20-25) –

‘‘сиддхаттхасса бхагавато, тхӯпака̄ра̄пика̄ ахум̣;

мекхалика̄ майа̄ динна̄, навакамма̄йа саттхуно.

‘‘нит̣т̣хите ча маха̄тхӯпе, мекхалам̣ пунада̄сахам̣;

локана̄тхасса мунино, пасанна̄ сехи па̄н̣ибхи.

‘‘чатуннавутито каппе, йам̣ мекхаламадам̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, тхӯпака̄рассидам̣ пхалам̣.