5. сарабхан̇гаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

саре хаттхехӣтиа̄дика̄ а̄йасмато сарабхан̇гаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ кусалам̣ упачинитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти, анабхилаккхитотисса кулавам̣са̄гатам̣ на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто ка̄ме паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ саратин̣а̄ни сайамева бхан̃джитва̄ пан̣н̣аса̄лам̣ катва̄ васати. тато пат̣т̣ха̄йа сарабхан̇готисса саман̃н̃а̄ ахоси. атха бхагава̄ буддхачаккхуна̄ локам̣ волокенто тасса арахаттӯпаниссайам̣ дисва̄, таттха гантва̄, дхаммам̣ десеси. со пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто начирассева арахаттам̣ патва̄ таттхева васати. атхасса та̄пасака̄ле ката̄ пан̣н̣аса̄ла̄ джин̣н̣а̄ палугга̄ ахоси. там̣ дисва̄ манусса̄ ‘‘кисса, бханте, имам̣ кут̣икам̣ на пат̣исан̇кхаротха̄’’ти а̄хам̣су. тхеро ‘‘кут̣ика̄ йатха̄ та̄пасака̄ле ката̄, ида̄ни татха̄ ка̄тум̣ на сакка̄’’ти там̣ саббам̣ пака̄сенто –

487. ‘‘саре хаттхехи бхан̃джитва̄, катва̄на кут̣имаччхисам̣;

тена ме сарабхан̇готи, на̄мам̣ саммутийа̄ аху.

488. ‘‘на майхам̣ каппате аджджа, саре хаттхехи бхан̃джитум̣;

сиккха̄пада̄ но пан̃н̃атта̄, готамена йасассина̄’’ти. – две га̄тха̄ абха̄си;

таттха саре хаттхехи бхан̃джитва̄ти, пуббе та̄пасака̄ле саратин̣а̄ни мама хаттхехи чхиндитва̄ тин̣акут̣им̣ катва̄ аччхисам̣ васим̣, нисӣдин̃чева нипаджджин̃ча. тена̄ти кут̣икаран̣аттхам̣ сара̄нам̣ бхан̃джанена. саммутийа̄ти анваттхасаммутийа̄ сарабхан̇готи, на̄мам̣ аху ахоси.

на майхам̣ каппате аджджа̄ти аджджа ида̄ни упасампаннасса майхам̣ саре саратин̣е хаттхехи бхан̃джитум̣ на каппате на ват̣т̣ати. касма̄? сиккха̄пада̄ но пан̃н̃атта̄, готамена йасассина̄ти. тена йам̣ амха̄кам̣ саттха̄ра̄ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣, там̣ майам̣ джӣвитахетуна̄пи на̄тиккама̄ма̄ти дассети.

евам̣ екена пака̄рена тин̣акут̣ика̄йа апат̣исан̇кхаран̣е ка̄ран̣ам̣ дассетва̄ ида̄ни апаренапи парийа̄йена нам̣ дассенто –

489. ‘‘сакалам̣ саматтам̣ рогам̣, сарабхан̇го на̄ддасам̣ пуббе;

сойам̣ рого дит̣т̣хо, вачанакарена̄тидевасса̄’’ти. – имам̣ га̄тхама̄ха;

таттха сакаланти саббам̣. саматтанти сампун̣н̣ам̣, саббабха̄гато анавасесанти аттхо. роганти дуккхадуккхата̄дивасена руджанат̣т̣хена рогабхӯтам̣ упа̄да̄наккхандхапан̃чакам̣ сандха̄йа вадати. на̄ддасам̣ пуббети саттху ова̄дапат̣ила̄бхато пуббе на аддаккхим̣. сойам̣ рого дит̣т̣хо, вачанакарена̄тидевасса̄ти саммутидева̄ упапаттидева̄ висуддхидева̄ти саббепи деве аттано сӣла̄дигун̣ехи атиккамитва̄ т̣хитатта̄ атидевасса самма̄самбуддхасса ова̄дапат̣икарена сарабхан̇гена со айам̣ кхандхапан̃чакасан̇кха̄то рого випассана̄пан̃н̃а̄сахита̄йа маггапан̃н̃а̄йа пан̃чаккхандхато дит̣т̣хо, парин̃н̃а̄тоти аттхо. етена евам̣ аттабха̄вакут̣ика̄йампи анапеккхо ба̄хирам̣ тин̣акут̣икам̣ катхам̣ пат̣исан̇кхариссатӣти дассети.

ида̄ни йам̣ маггам̣ пат̣ипаджджантена майа̄ айам̣ аттабха̄варого йа̄тха̄вато дит̣т̣хо, сва̄йам̣ магго саббабуддхаса̄дха̄ран̣о. йена несам̣ ова̄дадхаммопи маджджхе бхиннасуван̣н̣асадисо йаттха̄хам̣ патит̣т̣ха̄йа дуккхаккхайам̣ паттоти евам̣ аттано арахаттапат̣ипаттим̣ бйа̄каронто –

490. ‘‘йенева маггена гато випассӣ, йенева маггена сикхӣ ча вессабхӯ;

какусандхакон̣а̄гамано ча кассапо, тенан̃джасена агама̄си готамо.

491. ‘‘вӣтатан̣ха̄ ана̄да̄на̄, сатта буддха̄ кхайогадха̄;

йеха̄йам̣ десито дхаммо, дхаммабхӯтехи та̄дибхи.

492. ‘‘чатта̄ри арийасачча̄ни, анукампа̄йа па̄н̣инам̣;

дуккхам̣ самудайо магго, ниродхо дуккхасан̇кхайо.

493. ‘‘йасмим̣ ниваттате дуккхам̣, сам̣са̄расмим̣ анантакам̣;

бхеда̄ имасса ка̄йасса, джӣвитасса ча сан̇кхайа̄;

ан̃н̃о пунаббхаво наттхи, сувимуттомхи саббадхӣ’’ти. –

има̄ га̄тха̄ абха̄си –

таттха йенева маггена̄ти йенева сапуббабха̄гена арийена ат̣т̣хан̇гикена маггена. гатоти пат̣ипанно нибба̄нам̣ адхигато. випассӣти випассӣ самма̄самбуддхо. какусандха̄ти авибхаттико ниддесо. ‘‘какусандхакон̣а̄гамана̄’’типи па̄т̣хо. тенан̃джасена̄ти тенева ан̃джасена арийамаггена.

ана̄да̄на̄ти анупа̄да̄на̄ аппат̣исандхика̄ ва̄. кхайогадха̄ти нибба̄ногадха̄ нибба̄напатит̣т̣ха̄. йеха̄йам̣ десито дхаммоти йехи саттахи самма̄самбуддхехи айам̣ са̄санадхаммо десито паведито. дхаммабхӯтехӣти дхаммака̄йата̄йа дхаммасабха̄вехи, навалокуттарадхаммато ва̄ бхӯтехи джа̄техи, дхаммам̣ ва̄ паттехи. та̄дибхӣти, ит̣т̣ха̄дӣсу та̄дибха̄ваппаттехи.

‘‘чатта̄ри арийасачча̄нӣ’’тиа̄дина̄ техи деситам̣ дхаммам̣ дассети. таттха чатта̄рӣти ган̣анапариччхедо. арийасачча̄нӣти париччхиннадхаммадассанам̣. вачанаттхато пана арийа̄ни ча авитатхат̣т̣хена сачча̄ни ча̄ти арийасачча̄ни, арийасса ва̄ бхагавато сачча̄ни тена деситатта̄, арийабха̄вакара̄ни ва̄ сачча̄нӣти арийасачча̄ни. куччхитабха̄вато туччхабха̄вато ча дуккхам̣, упа̄да̄наккхандхапан̃чакам̣. там̣ дуккхам̣ самудети етасма̄ти самудайо, тан̣ха̄. килесе ма̄ренто гаччхати, нибба̄наттхикехи маггӣйатӣти ва̄ магго, самма̄дит̣т̣хиа̄дайо ат̣т̣ха дхамма̄. сам̣са̄рача̄ракасан̇кха̄то наттхи еттха родхо, етасмим̣ ва̄ адхигате пуггаласса родха̄бха̄во хоти, нируджджхати дуккхаметтха̄ти ва̄ ниродхо, нибба̄нам̣. тена̄ха ‘‘дуккхасан̇кхайо’’ти. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана висуддхимагге вуттанайенева ведитаббо.

йасминти йасмим̣ ниродхе нибба̄не адхигате. ниваттатети арийамаггабха̄вана̄йа сати анантакам̣ апарийантам̣ имасмим̣ сам̣са̄ре джа̄тиа̄дидуккхам̣ на паваттати уччхиджджати, со ниродхоти айам̣ дхаммабхӯтехи самма̄самбуддхехи десито дхаммоти йоджана̄. ‘‘бхеда̄’’тиа̄дина̄ ‘‘рого дит̣т̣хо’’ти дуккхапарин̃н̃а̄йа сӯчитам̣ аттано арахаттаппаттим̣ сарӯпато дассети. ‘‘йасмим̣ ниббаттате дуккха’’нти пана па̄т̣хе сакалага̄тха̄йа таттха̄йам̣ йоджана̄ – йасмим̣ кхандха̄дипат̣ипа̄т̣исан̃н̃ите сам̣са̄ре идам̣ анантакам̣ джа̄тиа̄дидуккхам̣ ниббаттам̣, со ито дуккхаппаттито ан̃н̃о пунаппунам̣ бхаванабха̄вато пунаббхаво. имасса джӣвитиндрийасса сан̇кхайа̄ ка̄йасан̇кха̄тасса кхандхапан̃чакасса бхеда̄ вина̄са̄ уддхам̣ наттхи, тасма̄ саббадхи саббехи килесехи саббехи бхавехи сут̣т̣ху вимутто висам̣йутто амхӣти.

сарабхан̇гаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

саттаканипа̄таван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.