8. мигаджа̄латтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

судеситотиа̄дика̄ а̄йасмато мигаджа̄латтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ виса̄кха̄йа маха̄упа̄сика̄йа путто хутва̄ ниббатти, мигаджа̄лотисса на̄мам̣ ахоси. со виха̄рам̣ гантва̄ абхин̣хасо дхаммассаванена пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ патва̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

417. ‘‘судесито чаккхумата̄, буддхена̄диччабандхуна̄;

саббасам̣йоджана̄тӣто, саббават̣т̣авина̄сано.

418. ‘‘ниййа̄нико уттаран̣о, тан̣ха̄мӯлависосано;

висамӯлам̣ а̄гха̄танам̣, чхетва̄ па̄пети ниббутим̣.

419. ‘‘ан̃н̃а̄н̣амӯлабхеда̄йа, каммайантавигха̄т̣ано;

вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ париггахе, н̃а̄н̣аваджиранипа̄тано.

420.

‘‘ведана̄нам̣ вин̃н̃а̄пано, упа̄да̄наппамочано;

бхавам̣ ан̇га̄рака̄сум̣ва, н̃а̄н̣ена анупассано.

421. ‘‘маха̄расо сугамбхӣро, джара̄маччунива̄ран̣о;

арийо ат̣т̣хан̇гико магго, дуккхӯпасамано сиво.

422. ‘‘каммам̣ камманти н̃атва̄на, випа̄кан̃ча випа̄като;

пат̣иччуппаннадхамма̄нам̣, йатха̄ва̄локадассано;

маха̄кхеман̇гамо санто, парийоса̄набхаддако’’ти. – има̄ га̄тха̄ абха̄си;

таттха судеситоти сут̣т̣ху десито, венеййаджджха̄сайа̄нурӯпам̣ дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтха̄нам̣ йа̄тха̄вато вибха̄ванавасена деситоти аттхо. атха ва̄ судеситоти самма̄ десито, паваттиниваттӣнам̣ тадубхайахетӯнан̃ча авипарӣтато пака̄санавасена бха̄сито сва̄кхйа̄тоти аттхо. чаккхумата̄ти мам̣сачаккху, диббачаккху, пан̃н̃а̄чаккху, буддхачаккху, самантачаккхӯти имехи пан̃чахи чаккхӯхи чаккхумата̄. буддхена̄ти саббан̃н̃убуддхена. а̄диччабандхуна̄ти а̄диччаготтена. дувидхо хи локе кхаттийавам̣со – а̄диччавам̣со, сомавам̣соти. таттха а̄диччавам̣со, окка̄кара̄джавам̣соти джа̄нитаббам̣. тато сан̃джа̄тата̄йа са̄кийа̄ а̄диччаготта̄ти бхагава̄ ‘‘а̄диччабандхӯ’’ти вуччати. атха ва̄ а̄диччасса бандхӯтипи бхагава̄ а̄диччабандху, сва̄йаматтхо хет̣т̣ха̄ вуттойева. ка̄мара̄гасам̣йоджана̄дӣнам̣ саббесам̣ сам̣йоджана̄нам̣ саматиккаманабха̄вато саббасам̣йоджана̄тӣто тато ева килесакаммавипа̄кават̣т̣а̄нам̣ вина̄санато виддхам̣санато саббават̣т̣авина̄сано, сам̣са̄рача̄ракато ниййа̄нато ниййа̄нико, сам̣са̄рамахогхато самуттаран̣ат̣т̣хена уттаран̣о, ка̄матан̣ха̄дӣнам̣ саббатан̣ха̄нам̣ мӯлам̣ авиджджам̣ айонисо манасика̄ран̃ча висосети суккха̄петӣти тан̣ха̄мӯлависосано, тин̣н̣ампи веда̄нам̣ сампат̣иведхасса виддхам̣санато висасса дуккхасса ка̄ран̣атта̄ висамӯлам̣, сатта̄нам̣ бйасануппаттит̣т̣ха̄ната̄йа а̄гха̄танам̣ каммам̣ килесам̣ ва̄ чхетва̄ самуччхиндитва̄ ниббутим̣ нибба̄нам̣ па̄пети.

ан̃н̃а̄н̣асса мӯлам̣ айонисо манасика̄ро а̄сава̄ ча ‘‘а̄савасамудайа̄ авиджджа̄самудайо’’ти (ма. ни. 1.103) хи вуттам̣, тасса бхеда̄йа ваджирӯпаман̃а̄н̣ена бхинданаттха̄йа. атха ва̄ ‘‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’тиа̄дивачанато (вибха. 225-226; сам̣. ни. 2.1) ан̃н̃а̄н̣ам̣ мӯлам̣ етасса̄ти ан̃н̃а̄н̣амӯлам̣, бхавачаккам̣, тасса магган̃а̄н̣аваджирена пада̄ланаттхам̣ деситоти самбандхо. каммайантавигха̄т̣аноти каммагхат̣итасса аттабха̄вайантасса виддхам̣сано. вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ париггахети ка̄мабхава̄дӣсу йатха̄сакакаммуна̄ вин̃н̃а̄н̣аггахан̣е упат̣т̣хитети вачанасесо. таттха таттха хи бхаве пат̣исандхийа̄ гахита̄йа там̣там̣бхаванисситавин̃н̃а̄н̣а̄нипи гахита̄нева хонти. н̃а̄н̣аваджиранипа̄таноти н̃а̄н̣аваджирасса нипа̄то, н̃а̄н̣аваджирам̣ нипа̄тетва̄ тесам̣ пада̄лета̄. локуттарадхаммо хи уппаджджама̄но саттамабхава̄дӣсу уппаджджана̄раха̄ни вин̃н̃а̄н̣а̄ни бхиндаттамева уппаджджатӣти.

ведана̄нам̣ вин̃н̃а̄паноти сукха̄дӣнам̣ тиссаннам̣ ведана̄нам̣ йатха̄ккамам̣ дуккхасалла̄ниччавасена йа̄тха̄вато паведако. упа̄да̄наппамочаноти ка̄мупа̄да̄на̄дӣхи чатӯхипи упа̄да̄нехи читтасанта̄насса вимочако. бхавам̣ ан̇га̄рака̄сум̣ва, н̃а̄н̣ена анупассаноти ка̄мабхава̄динававидхампи бхавам̣ ека̄дасахи аггӣхи а̄диттабха̄вато са̄дхикапорисам̣ ан̇га̄рака̄сум̣ вийа магган̃а̄н̣ена анупаччаккхато дассета̄.

сантапан̣ӣтабха̄вато атиттикарат̣т̣хена маха̄расо парин̃н̃а̄дивасена ва̄ маха̄киччата̄йа са̄ман̃н̃апхалавасена маха̄сампаттита̄йа ча маха̄расо, анупачитасамбха̄рехи дуравага̄хата̄йа алаббханеййапатит̣т̣хата̄йа ча сут̣т̣ху гамбхӣро джара̄маччунива̄ран̣о, а̄йатим̣ бхава̄бхиниппхаттийа̄ ниваттанена джара̄йа маччуно ча пат̣иседхако. ида̄ни йатха̄вуттагун̣ависесайуттам̣ дхаммам̣ сарӯпато дассенто ‘‘арийо ат̣т̣хан̇гико’’ти ватва̄ пунапи тасса катипайе гун̣е вибха̄ветум̣ ‘‘дуккхӯпасамано сиво’’тиа̄дима̄ха. тассаттхо – парисуддхат̣т̣хена арийо, самма̄дит̣т̣хиа̄диат̣т̣хадхаммасамодха̄ната̄йа ат̣т̣хан̇гико, нибба̄нагавесанат̣т̣хена магго сакалават̣т̣адуккхавӯпасаманат̣т̣хена дуккхавӯпасамано, кхемат̣т̣хена сиво.

йатха̄ ито ба̄хиракасамайе асамма̄самбуддхапаведитатта̄ каммавипа̄ко випалла̄со сийа̄ти евам̣ авипалла̄сетва̄ пат̣иччуппаннадхамма̄нам̣ пат̣иччасамуппаннесу дхаммесу каммам̣ камманти випа̄кан̃ча випа̄като н̃атва̄на пуббабха̄ган̃а̄н̣ена джа̄нанахету сассатуччхедагга̄ха̄нам̣ видхаманена йа̄тха̄вато а̄локадассано таккарасса локуттаран̃а̄н̣а̄локасса дассано. кеначи кан̃чи када̄чипи анупаддутатта̄ маха̄кхемам̣ нибба̄нам̣ гаччхати сатте гамети ча̄ти маха̄кхеман̇гамо, саббакилесадаратхапарил̣а̄хавӯпасаманато санто, акуппа̄йа четовимуттийа̄ анупа̄дисеса̄йа ча нибба̄надха̄туйа̄ па̄панена парийоса̄набхаддако судесито чаккхумата̄ти йоджана̄.

евам̣ тхеро на̄на̄найехи арийадхаммам̣ пасам̣санто тасса дхаммасса аттана̄ адхигатабха̄вам̣ ан̃н̃а̄падесена пака̄сеси.

мигаджа̄латтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.