2. текиччхака̄риттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

атихита̄ вӣхӣтиа̄дика̄ а̄йасмато текиччхака̄риттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто ито еканавуте каппе випассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ веджджасаттхе ниппхаттим̣ гато. випассисса бхагавато упат̣т̣ха̄кам̣ асокам̣ на̄ма тхерам̣ бйа̄дхитам̣ арогамака̄си, ан̃н̃есан̃ча сатта̄нам̣ рога̄бхибхӯта̄нам̣ анукампа̄йа бхесаджджам̣ сам̣видахи.

со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де субуддхасса на̄ма бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти. тасса тикиччхакехи габбхака̄ле париссайам̣ апахаритва̄ парипа̄литата̄йа текиччхака̄рӣти на̄мам̣ акам̣су. со аттано кула̄нурӯпа̄ни виджджа̄т̣т̣ха̄на̄ни сиппа̄ни ча сиккханто вад̣д̣хати. тада̄ ча̄н̣акко субуддхасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣ кирийа̄су упа̄йакосаллан̃ча дисва̄, ‘‘айам̣ имасмим̣ ра̄джакуле патит̣т̣хам̣ лабханто мам̣ абхибхавеййа̄’’ти исса̄пакато ран̃н̃а̄ чандагуттена там̣ бандхана̄га̄ре кхипа̄песи. текиччхака̄рӣ питу бандхана̄га̄раппавесанам̣ сутва̄ бхӣто пала̄йитва̄ са̄н̣ава̄ситтхерасса сантикам̣ гантва̄ аттано сам̣вегака̄ран̣ам̣ тхерасса катхетва̄ паббаджитва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ аббхока̄сико несаджджико ча хутва̄ вихарати, сӣтун̣хам̣ аган̣енто саман̣адхаммамева кароти, висесато брахмавиха̄рабха̄ванамануйун̃джати. там̣ дисва̄ ма̄ро па̄пима̄ ‘‘на имасса мама висайам̣ атиккамитум̣ дасса̄мӣ’’ти виккхепам̣ ка̄тука̄мо сасса̄нам̣ ниппхаттика̄ле кхеттагопакаван̣н̣ена тхерасса сантикам̣ гантва̄ там̣ ниппан̣д̣енто –

381. ‘‘атихита̄ вӣхи, кхалагата̄ са̄лӣ;

на ча лабхе пин̣д̣ам̣, катхамахам̣ касса’’нти. – а̄ха; там̣ сутва̄ тхеро –

382. ‘‘буддхамаппамеййам̣ ануссара пасанно, пӣтийа̄ пхут̣асарӣро хохиси сататамудагго.

383. ‘‘дхаммамаппамеййам̣ …пе… сататамудагго.

384. ‘‘сан̇гхамаппамеййам̣…пе… сататамудагго’’ти. – а̄ха; там̣ сутва̄ ма̄ро –

385. ‘‘аббхока̄се вихараси, сӣта̄ хемантика̄ има̄ ратйо;

ма̄ сӣтена парето вихан̃н̃иттхо, пависа твам̣ виха̄рам̣ пхуситаггал̣а’’нти. –

а̄ха. атха тхеро –

386. ‘‘пхусиссам̣ чатассо аппаман̃н̃а̄йо, та̄хи ча сукхито вихариссам̣;

на̄хам̣ сӣтена вихан̃н̃иссам̣, анин̃джито вихаранто’’ти. – а̄ха;

таттха атихита̄ вӣхӣти вӣхайо кот̣т̣ха̄га̄рам̣ атинетва̄ т̣хапита̄, таттха пат̣иса̄мита̄ кхалато ва̄ гхарам̣ упанӣта̄ти аттхо. вӣхиггахан̣ена четтха итарампи дхан̃н̃ам̣ сан̇ган̣ха̄ти. са̄лӣ пана йебхуййена вӣхито паччха̄ паччантӣти а̄ха. кхалагата̄ са̄лӣти кхалам̣ дхан̃н̃акаран̣ат̣т̣ха̄нам̣ гата̄, таттха ра̄сивасена мадданача̄вана̄дивасена т̣хита̄ти аттхо. падха̄надхан̃н̃абха̄вадассанаттхан̃четтха са̄лӣнам̣ висум̣ гахан̣ам̣, убхайенапи га̄ме, га̄мато бахи ча дхан̃н̃ам̣ парипун̣н̣ам̣ т̣хитанти дассети. на ча лабхе пин̣д̣анти евам̣ сулабхадхан̃н̃е субхиккхака̄ле ахам̣ пин̣д̣аматтампи на лабха̄ми. ида̄ни катхамахам̣ кассанти ахам̣ катхам̣ карисса̄ми, катхам̣ джӣвисса̄мӣти париха̄сакел̣им̣ ака̄си.

там̣ сутва̄ тхеро ‘‘айам̣ вара̄ко аттана̄ аттано паваттим̣ майхам̣ пака̄сеси, майа̄ пана аттана̄ва атта̄ овадитаббо, на майа̄ кин̃чи катхетабба’’нти ваттхуттайа̄нуссатийам̣ атта̄нам̣ нийодженто ‘‘буддхамаппамеййа’’нтиа̄дина̄ тиссо га̄тха̄ абха̄си. таттха буддхамаппамеййам̣ ануссара пасанноти сава̄сана̄йа авиджджа̄нидда̄йа аччантавигамена, буддхийа̄ ча викаситабха̄вена буддхам̣ бхагавантам̣ пама̄н̣акара̄нам̣ ра̄га̄дикилеса̄нам̣ абха̄ва̄ апарима̄н̣агун̣асаман̇гита̄йа аппамеййапун̃н̃аккхеттата̄йа ча аппамеййам̣. окаппаналаккхан̣ена абхиппаса̄дена пасанно, пасаннама̄насо ‘‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.74; сам̣. ни. 5.997) ануссара ану ану буддха̄рамман̣ам̣ сатим̣ паваттехи, пӣтийа̄ пхут̣асарӣро хохиси. сататамудагготи ануссарантова пхаран̣алаккхан̣а̄йа пӣтийа̄ сататам̣ саббада̄ пхут̣асарӣро пӣтисамут̣т̣ха̄напан̣ӣтарӯпехи аджджхоттхат̣асарӣро уббегапӣтийа̄ удагго ка̄йам̣ удаггам̣ катва̄ а̄ка̄сам̣ лан̇гхитум̣ саматтхо ча бхавеййа̄си, буддха̄нуссатийа̄ буддха̄рамман̣ам̣ ул̣а̄рам̣ пӣтисоманассам̣ пат̣исам̣ведеййа̄си. йато сӣтун̣хехи вийа джигхаччха̄пипа̄са̄хипи анабхибхӯто хохисӣти аттхо.

дхамманти арийам̣ локуттарадхаммам̣. сан̇гханти арийам̣ параматтхасан̇гхам̣. сесам̣ вуттанайамева. ануссара̄ти панеттха ‘‘сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо’’тиа̄дина̄ дхаммам̣, ‘‘суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо’’тиа̄дина̄ сан̇гхам̣ ануссара̄ти йоджетаббам̣.

евам̣ тхерена ратанаттайагун̣а̄нуссаран̣е нийоджанавасена аттани овадите пуна ма̄ро вивекава̄сато нам̣ вивечетука̄мо хитесӣбха̄вам̣ вийа дассенто ‘‘аббхока̄се вихарасӣ’’ти пан̃чамам̣ га̄тхама̄ха. тассаттхо – твам̣, бхиккху, аббхока̄се кеначи апат̣иччханне виват̣ан̇ган̣е вихараси ирийа̄патхе каппеси. хемантика̄ химапа̄тасамайе парийа̄панна̄ има̄ сӣта̄ раттийо ваттанти. тасма̄ сӣтена парето абхибхӯто хутва̄ ма̄ вихан̃н̃иттхо вигха̄там̣ ма̄ а̄паджджи ма̄ килами. пхуситаггал̣ам̣ пихитакава̄т̣ам̣ сена̄санам̣ пависа, евам̣ те сукхавиха̄ро бхависсатӣти.

там̣ сутва̄ тхеро ‘‘на майхам̣ сена̄санапарийесана̄йа пайоджанам̣, еттхева̄хам̣ сукхавиха̄рӣ’’ти дассенто ‘‘пхусисса’’нтиа̄дина̄ чхат̣т̣хам̣ га̄тхама̄ха. таттха пхусиссам̣ чатассо аппаман̃н̃а̄йоти аппама̄н̣агочарата̄йа ‘‘аппаман̃н̃а̄’’ти ладдхавоха̄ре чатта̄ро брахмавиха̄ре пхусиссам̣ пхусисса̄ми, ка̄лена ка̄лам̣ сама̄паджджисса̄ми. та̄хи ча сукхито вихариссанти та̄хи аппаман̃н̃а̄хи сукхито сан̃джа̄тасукхо хутва̄ вихариссам̣ чатта̄ропи ирийа̄патхе каппесса̄мӣти. тена майхам̣ саббака̄ле сукхамева, на дуккхам̣. йато на̄хам̣ сӣтена вихан̃н̃иссам̣ антарат̣т̣хакепи химапа̄тасамайе ахам̣ сӣтена на киламисса̄ми, тасма̄ анин̃джито вихаранто читтасса ин̃джитака̄ран̣а̄нам̣ бйа̄па̄да̄дӣнам̣ суппахӣнатта̄ паччайуппаннин̃джана̄йа ча абха̄вато сама̄паттисукхенева сукхито вихарисса̄мӣти. евам̣ тхеро имам̣ га̄тхам̣ вадантойева випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ саччха̄ка̄си. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.18.39-44) –

‘‘нагаре бандхуматийа̄, веджджо а̄сим̣ сусиккхито;

а̄тура̄нам̣ садуккха̄нам̣, маха̄джанасукха̄вахо.

‘‘бйа̄дхитам̣ саман̣ам̣ дисва̄, сӣлавантам̣ маха̄джутим̣;

пасанначитто сумано, бхесаджджамададим̣ тада̄.

‘‘арого а̄си тенева, саман̣о сам̣вутиндрийо;

асоко на̄ма на̄мена, упат̣т̣ха̄ко випассино.

‘‘еканавутито каппе, йам̣ осадхамада̄сахам̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, бхесаджджасса идам̣ пхалам̣.

‘‘ито ча ат̣т̣хаме каппе, саббосадхасана̄мако;

саттаратанасампанно, чаккаваттӣ махаппхало.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

еттха ча биндуса̄раран̃н̃о ка̄ле имасса тхерасса уппаннатта̄ татийасан̇гӣтийам̣ има̄ га̄тха̄ сан̇гӣта̄ти ведитабба̄.

текиччхака̄риттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.