14. саббака̄миттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

двипа̄дакотиа̄дика̄ а̄йасмато саббака̄миттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айам̣ кира падумуттарасса бхагавато са̄сане уппаннам̣ аббудам̣ содхетва̄ пат̣ипа̄катикам̣ т̣хапентам̣ екам̣ тхерам̣ дисва̄, ‘‘ахампи ана̄гате екасса буддхасса са̄сане аббудам̣ содхетва̄ пат̣ипа̄катикам̣ т̣хапетум̣ саматтхо бхавеййа’’нти паттханам̣ пат̣т̣хапетва̄ таданурӯпа̄ни пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де апариниббуте ева бхагавати веса̄лийам̣ кхаттийакуле ниббаттитва̄ саббака̄моти ладдхана̄мо вайаппатто н̃а̄такехи да̄рапариггахам̣ ка̄рито ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа гхара̄ва̄сам̣ джигуччханто дхаммабхан̣д̣а̄га̄рикасса сантике паббаджитва̄ саман̣адхаммам̣ каронто упаджджха̄йена саддхим̣ веса̄лим̣ упагато н̃а̄тигхарам̣ агама̄си. таттха нам̣ пура̄н̣адутийика̄ пативийогадуккхита̄ киса̄ дуббан̣н̣а̄ аналан̇ката̄ килит̣т̣хаваттханивасана̄ вандитва̄ родама̄на̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. там̣ дисва̄ тхерасса карун̣а̄пурассарам̣ меттам̣ упат̣т̣ха̄пайато анубхӯта̄рамман̣е айонисоманасика̄равасена сахаса̄ килесо уппаджджи.

со тена каса̄хи та̄л̣ито а̄джа̄нӣйо вийа сан̃джа̄тасам̣вего та̄вадева суса̄нам̣ гантва̄, асубханимиттам̣ уггахетва̄, таттха пат̣иладдхаджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄, випассанам̣ вад̣д̣хетва̄, арахаттам̣ па̄пун̣и. атхасса сасуро алан̇катапат̣ийаттам̣ дхӣтарам̣ а̄да̄йа махата̄ парива̄рена нам̣ уппабба̄джетука̄мо виха̄рам̣ агама̄си. тхеро тасса̄ адхиппа̄йам̣ н̃атва̄ аттано ка̄месу вираттабха̄вам̣ саббаттха ча анупалиттатам̣ пака̄сенто –

453. ‘‘двипа̄дакойам̣ асучи, дуггандхо парихӣрати;

на̄на̄кун̣апапарипӯро, виссаванто тато тато.

454. ‘‘мигам̣ нилӣнам̣ кӯт̣ена, бал̣исенева амбуджам̣;

ва̄нарам̣ вийа лепена, ба̄дхайанти путхуджджанам̣.

455. ‘‘рӯпа̄ садда̄ раса̄ гандха̄, пхот̣т̣хабба̄ ча манорама̄;

пан̃ча ка̄магун̣а̄ ете, иттхирӯпасми диссаре.

456. ‘‘йе ета̄ упасеванти, раттачитта̄ путхуджджана̄;

вад̣д̣хенти кат̣асим̣ гхорам̣, а̄чинанти пунаббхавам̣.

457. ‘‘йо чета̄ париваджджети, саппассева пада̄ сиро;

сомам̣ висаттикам̣ локе, сато самативаттати.

458. ‘‘ка̄месва̄дӣнавам̣ дисва̄, неккхаммам̣ дат̣т̣ху кхемато;

ниссат̣о саббака̄мехи, патто ме а̄саваккхайо’’ти. –

има̄ га̄тха̄ абха̄си.

таттха двипа̄дакоти йадипи апа̄дака̄дайопи ка̄йа̄ асучӣйева, адхика̄равасена пана уккат̣т̣хапариччхедена ва̄ евам̣ вуттам̣. йасма̄ ва̄ ан̃н̃е асучибхӯта̄пи ка̄йа̄ лон̣амбила̄дӣхи абхисан̇кхаритва̄ манусса̄нам̣ бходжанепи упанӣйанти, на пана мануссака̄йо, тасма̄ асучитарасабха̄вамасса дассенто ‘‘двипа̄дако’’ти а̄ха. айанти тада̄ упат̣т̣хитам̣ иттхирӯпам̣ сандха̄йа̄ха. асучӣти асучи ева, на еттха кин̃чипи сучӣти аттхо. дуггандхо парихӣратӣти дуггандхо сама̄но пуппхагандха̄дӣхи сан̇кхаритва̄ парихарӣйати. на̄на̄кун̣апапарипӯроти кеса̄дианекаппака̄ракун̣апабхарито. виссаванто тато татоти пуппхагандха̄дӣхисса джегуччхабха̄вам̣ пат̣иччха̄детум̣ ва̄йаманта̄нампи там̣ ва̄йа̄мам̣ ниппхалам̣ катва̄ навахи два̄рехи кхел̣асин̇гха̄н̣ика̄дӣни ломакӯпехи ча седаджалликам̣ ‘виссавантойева парихӣратӣ’ти самбандхо.

евам̣ джегуччхопи сама̄но ча̄йам̣ ка̄йо кӯт̣а̄дӣхи вийа мига̄дике аттано рӯпа̄дӣхи андхапутхуджджане ван̃четийева̄ти дассенто ‘‘мига’’нтиа̄дима̄ха. таттха мигам̣ нилӣнам̣ кӯт̣ена̄ти па̄сава̄кара̄дина̄ кӯт̣ена нилӣнам̣, пат̣иччханнам̣ катва̄ мигам̣ вийа неса̄до. ваккхама̄но хи ива-саддо идха̄пи а̄нетва̄ йоджетаббо. бал̣исенева амбуджанти амбуджам̣ маччхам̣ а̄мисабаддхена бал̣исена вийа ба̄л̣исико. ва̄нарам̣ вийа лепена̄ти руккхасила̄дӣсу паккхиттена маккат̣алепена маккат̣ам̣ вийа мигалуддо андхапутхуджджанам̣ ван̃ченто ба̄дхентӣти.

ке пана ба̄дхентӣти а̄ха. ‘‘рӯпа̄ садда̄’’тиа̄ди. рӯпа̄дайо хи пан̃ча ка̄макот̣т̣ха̄са̄ висесато висабха̄гаваттхусанниссайа̄ випалла̄сӯпаниссайена айонисоманасика̄рена париккхитта̄нам̣ андхапутхуджджана̄нам̣ мано раменто килесаваттхута̄йа анаттха̄вахабха̄вато те ба̄дхенти на̄ма. тена вуттам̣ ‘‘рӯпа̄ садда̄…пе… иттхирӯпасми диссаре’’ти.

иттхиггахан̣ан̃четтха адхика̄равасена катанти ведитаббам̣. тенева̄ха ‘‘йе ета̄ упасевантӣ’’тиа̄ди. тассаттхо – йе путхуджджана̄ ета̄ иттхийо раттачитта̄ ра̄га̄бхибхӯтачитта̄ упабхогаваттхусан̃н̃а̄йа упасеванти. вад̣д̣хенти кат̣асим̣ гхоранти те джа̄тиа̄дӣхи нирайа̄дӣхи ча гхорам̣, бхайа̄накам̣, андхаба̄лехи абхирамитаббато кат̣асисан̇кха̄там̣ сам̣са̄рам̣ пунаппунам̣ уппаттимаран̣а̄дина̄ вад̣д̣хенти. тена̄ха ‘‘а̄чинанти пунаббхава’’нти.

йо чета̄ти йо пана пуггало ета̄ иттхийо таттха чхандара̄гасса виккхамбханена ва̄ самуччхинданена ва̄ аттано па̄дена саппасса сирам̣ вийа париваджджети, со саббам̣ локам̣ висаджитва̄ т̣хитатта̄ локе висаттика̄сан̇кха̄там̣ тан̣хам̣ сато хутва̄ самативаттати.

ка̄месва̄дӣнавам̣ дисва̄ти ‘‘ат̣т̣хикан̇калӯпама̄ ка̄ма̄ бахудуккха̄ бахупа̄йа̄са̄’’тиа̄дина̄ (па̄чи. 417; чӯл̣ава. 65; ма. ни. 1.234) ваттхука̄месу килесака̄месу анека̄ка̄равока̄рам̣ а̄дӣнавам̣, досам̣, дисва̄. неккхаммам̣ дат̣т̣ху кхематоти ка̄мехи бхавехи ча никкхантабха̄вато неккхаммам̣, паббаджджам̣, нибба̄нан̃ча, кхемато, анупаддавато, дат̣т̣ху, дисва̄. саббака̄мехипи тебхӯмакадхаммехи ниссат̣о висам̣йутто. саббепи тебхӯмака̄ дхамма̄ ка̄манӣйат̣т̣хена ка̄ма̄, техи ча тхеро висам̣йутто. тена̄ха ‘‘патто ме а̄саваккхайо’’ти.

евам̣ тхеро а̄дито пан̃чахи га̄тха̄хи дхаммам̣ катхетва̄ чхат̣т̣хага̄тха̄йа ан̃н̃ам̣ бйа̄ка̄си. там̣ сутва̄ сасуро ‘‘айам̣ саббаттха анупалитто, на сакка̄ имам̣ ка̄месу пата̄рету’’нти йатха̄гатамаггенева гато. тхеропи вассасатапариниббуте бхагавати упасампада̄йа вӣсавассасатико патхабйа̄ тхеро хутва̄, веса̄ликехи ваджджипуттехи уппа̄дитам̣ са̄санасса аббудам̣ содхетва̄, дутийам̣ дхаммасан̇гӣтим̣ сан̇га̄йитва̄ ‘‘ана̄гате дхамма̄сокака̄ле уппаджджанакам̣ аббудам̣ содхехӣ’’ти тиссамаха̄брахма̄нам̣ а̄н̣а̄петва̄ анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йи.

саббака̄миттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

чхакканипа̄таван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.