8. ра̄хулаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

убхайена̄тиа̄дика̄ а̄йасмато ра̄хулаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ сиккха̄ка̄ма̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ сайампи там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхетва̄ сена̄санависодханавиджджотана̄дикам̣ ул̣а̄рам̣ пун̃н̃ам̣ катва̄ пан̣идха̄намака̄си. со тато чавитва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де амха̄кам̣ бодхисаттам̣ пат̣ичча йасодхара̄йа девийа̄ куччхимхи ниббаттитва̄ ра̄хулоти ладдхана̄мо махата̄ кхаттийапарива̄рена вад̣д̣хи, тасса паббаджджа̄видха̄нам̣ кхандхаке (маха̄ва. 105) а̄гатамева. со паббаджитва̄ саттху сантике анекехи суттападехи суладдхова̄до парипаккан̃а̄н̣о випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.2.68-85) –

‘‘падумуттарасса бхагавато, локаджет̣т̣хасса та̄дино;

саттабхӯмамхи па̄са̄де, а̄да̄сам̣ сантхарим̣ ахам̣.

‘‘кхӣн̣а̄савасахассехи, парикин̣н̣о маха̄муни;

упа̄гами гандхакут̣им̣, двипадиндо нара̄сабхо.

‘‘вироченто гандхакут̣им̣, девадево нара̄сабхо;

бхиккхусан̇гхе т̣хито саттха̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.

‘‘йена̄йам̣ джотита̄ сеййа̄, а̄да̄сова сусантхато;

тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.

‘‘сон̣н̣амайа̄ рӯпимайа̄, атхо вел̣урийа̄майа̄;

ниббаттиссанти па̄са̄да̄, йе кечи манасо пийа̄.

‘‘чатусат̣т̣хиккхаттум̣ девиндо, девараджджам̣ кариссати;

сахассаккхаттум̣ чаккаваттӣ, бхависсати анантара̄.

‘‘екавӣсатикаппамхи, вимало на̄ма кхаттийо;

ча̄туранто виджита̄вӣ, чаккаваттӣ бхависсати.

‘‘нагарам̣ рен̣уватӣ на̄ма, ит̣т̣хака̄хи сума̄питам̣;

а̄йа̄мато тӣн̣и сатам̣, чатурассасама̄йутам̣.

‘‘судассано на̄ма па̄са̄до, виссакаммена ма̄пито;

кӯт̣а̄га̄раварӯпето, саттаратанабхӯсито.

‘‘дасасадда̄вивиттам̣ там̣, виджджа̄дхарасама̄кулам̣;

судассанам̣ва нагарам̣, девата̄нам̣ бхависсати.

‘‘пабха̄ ниггаччхате тасса, уггаччхантева сӯрийе;

вирочессати там̣ ниччам̣, саманта̄ ат̣т̣хайоджанам̣.

‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;

готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.

‘‘тусита̄ со чавитва̄на, суккамӯлена чодито;

готамасса бхагавато, атраджо со бхависсати.

‘‘сачевасеййа ага̄рам̣, чаккаваттӣ бхавеййа со;

ат̣т̣ха̄наметам̣ йам̣ та̄дӣ, ага̄ре ратимаджджхага̄.

‘‘никкхамитва̄ ага̄рамха̄, паббаджиссати суббато;

ра̄хуло на̄ма на̄мена, араха̄ со бхависсати.

‘‘кикӣва ан̣д̣ам̣ раккхеййа, ча̄марӣ вийа ва̄ладхим̣;

нипако сӣласампанно, мамам̣ раккхи маха̄муни.

‘‘тасса̄хам̣ дхаммаман̃н̃а̄йа, виха̄сим̣ са̄сане рато;

сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, вихара̄ми ана̄саво.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

295. ‘‘убхайенева сампанно, ра̄хулабхаддоти мам̣ видӯ;

йан̃чамхи путто буддхасса, йан̃ча дхаммесу чаккхума̄.

296. ‘‘йан̃ча ме а̄сава̄ кхӣн̣а̄, йан̃ча наттхи пунаббхаво;

араха̄ даккхин̣еййомхи, тевиджджо аматаддасо.

297. ‘‘ка̄мандха̄ джа̄лапаччханна̄, тан̣ха̄чхаданачха̄дита̄;

паматтабандхуна̄ баддха̄, маччха̄ва кумина̄мукхе.

298. ‘‘там̣ ка̄мам̣ ахамуджджхитва̄, чхетва̄ ма̄расса бандханам̣;

самӯлам̣ тан̣хамаббуйха, сӣтибхӯтосми ниббуто’’ти. –

чатассо га̄тха̄ абха̄си.

таттха убхайенева сампанноти джа̄тисампада̄, пат̣ипаттисампада̄ти убхайасампаттийа̄пи сампанно саманна̄гато. ра̄хулабхаддоти мам̣ видӯти ‘‘ра̄хулабхаддо’’ти мам̣ сабрахмача̄рино сан̃джа̄нанти. тасса хи джа̄таса̄санам̣ сутва̄ бодхисаттена ‘‘ра̄ху джа̄то, бандханам̣ джа̄та’’нти вуттавачанам̣ упа̄да̄йа суддходанамаха̄ра̄джа̄ ‘‘ра̄хуло’’ти на̄мам̣ ган̣хи. таттха а̄дито питара̄ вуттапарийа̄йамева гахетва̄ а̄ха – ‘‘ра̄хулабхаддоти мам̣ видӯ’’ти. бхаддоти ча пасам̣са̄вачанаметам̣.

ида̄ни там̣ убхайасампаттим̣ дассетум̣ ‘‘йан̃чамхӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йанти йасма̄. ча-саддо самуччайаттхо. амхи путто буддхасса̄ти самма̄самбуддхасса орасапутто амхи. дхаммесӯти локийесу локуттаресу ча дхаммесу, чатусаччадхаммесӯти аттхо. чаккхума̄ти маггапан̃н̃а̄чаккхуна̄ чаккхума̄ ча амхӣти йоджетаббам̣.

пуна апара̄парехипи парийа̄йехи аттани убхайасампаттим̣ дассетум̣ – ‘‘йан̃ча ме а̄сава̄ кхӣн̣а̄’’ти га̄тхама̄ха. таттха даккхин̣еййоти даккхин̣а̄рахо. аматаддасоти нибба̄насса дасса̄вӣ. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

ида̄ни йа̄йа виджджа̄сампаттийа̄ ча вимуттисампаттийа̄ ча абха̄вена саттака̄йо кумине бандхамаччха̄ вийа сам̣са̄ре париваттати, там̣ убхайасампаттим̣ аттани дассетум̣ ‘‘ка̄мандха̄’’ти га̄тха̄двайама̄ха. таттха ка̄мехи ка̄месу ва̄ андха̄ти ка̄мандха̄. ‘‘чхандо ра̄го’’тиа̄дивибха̄гехи (чӯл̣ани. аджитама̄н̣авапуччха̄ниддеса 8) килесака̄мехи рӯпа̄дӣсу ваттхука̄месу ана̄дӣнавадассита̄йа андхӣката̄. джа̄лапаччханна̄ти сакалам̣ бхаваттайам̣ аджджхоттхаритва̄ т̣хитена висаттика̄джа̄лена пака̄рато чханна̄ палигун̣т̣хита̄. тан̣ха̄чхаданачха̄дита̄ти тато ева тан̣ха̄сан̇кха̄тена чхаданена чха̄дита̄ нивута̄ саббасо пат̣икуджджита̄. паматтабандхуна̄ баддха̄, маччха̄ва кумина̄мукхети кумина̄мукхе маччхабандха̄нам̣ маччхапасиббакамукхе баддха̄ маччха̄ вийа паматтабандхуна̄ ма̄рена йена ка̄мабандханена баддха̄ име сатта̄ тато на нигаччханти антобандханагата̄ва хонти.

там̣ татха̄рӯпам̣ ка̄мам̣ бандханабхӯтам̣ уджджхитва̄ пуббабха̄гапат̣ипаттийа̄ паха̄йа килесама̄расса бандханам̣ чхетва̄, пуна арийамаггасаттхена анавасесато самуччхиндитва̄ тато ева авиджджа̄сан̇кха̄тена мӯлена самӯлам̣, ка̄матан̣ха̄дикам̣ тан̣хам̣ аббуйха уддхаритва̄ саббакилесадаратхапарил̣а̄ха̄бха̄вато, сӣтибхӯто саупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ ниббуто, ахам̣ асми хомӣти аттхо.

ра̄хулаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.