14. готаматтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
сам̣саранти а̄йасмато готаматтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айам̣ кира пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни каронто сикхимхи бхагавати париниббуте тасса читакам̣ девамануссесу пӯджентесу ат̣т̣хахи чампакапуппхехи читакам̣ пӯджеси. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де сакйара̄джакуле ниббаттитва̄ готамоти готтавасенева абхилаккхитана̄мо вайаппатто саттху н̃а̄тисама̄гаме пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.47.6-10) –
‘‘джха̄йама̄насса бхагавато, сикхино локабандхуно;
ат̣т̣ха чампакапуппха̄ни, читакам̣ абхиропайим̣.
‘‘екатим̣се ито каппе, йам̣ пуппхамабхиропайим̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, читапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ вимуттисукхена вихаранто екадивасам̣ н̃а̄такехи ‘‘касма̄, бханте, амхе паха̄йа паббаджито’’ти пут̣т̣хо сам̣са̄ре аттана̄ анубхӯтадуккхан̃чева ида̄ни адхигатам̣ нибба̄насукхан̃ча пака̄сенто –
258. ‘‘сам̣саран̃хи нирайам̣ агаччхиссам̣, петалокамагамам̣ пунаппунам̣;
дуккхамамхипи тираччха̄найонийам̣, некадха̄ хи вуситам̣ чирам̣ майа̄.
259. ‘‘ма̄нусопи ча бхавобхира̄дхито, саггака̄йамагамам̣ саким̣ саким̣;
рӯпадха̄тусу арӯпадха̄тусу, невасан̃н̃ису асан̃н̃исут̣т̣хитам̣.
260. ‘‘самбхава̄ сувидита̄ аса̄рака̄, сан̇кхата̄ пачалита̄ садерита̄;
там̣ видитва̄ махамахаттасамбхавам̣, сантимева сатима̄ самаджджхага’’нти. –
тӣхи га̄тха̄хи тесам̣ дхаммам̣ десеси.
таттха сам̣саранти ана̄димати сам̣са̄ре сам̣саранто каммакилесехи пан̃часу гатӣсу чаванупапа̄тавасена апара̄парам̣ сам̣сарантоти аттхо. хӣти нипа̄таматтам̣. нирайам̣ агаччхиссанти сан̃джӣва̄дикам̣ ат̣т̣хавидхам̣ маха̄нирайам̣, куккул̣а̄дикам̣ сол̣асавидхам̣ уссаданирайан̃ча пат̣исандхивасена упагаччхим̣. ‘‘пунаппуна’’нти идам̣ идха̄пи а̄нетаббам̣. петалоканти петтивисайам̣, кхуппипа̄са̄дибхедам̣ петаттабха̄ванти аттхо. агаманти пат̣исандхивасена упагаччхим̣ упападжджим̣. пунаппунанти апара̄парам̣. дуккхамамхипӣти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ тикхин̣акаса̄патода̄бхигха̄та̄дидуккхехи дуссаха̄йапи. лин̇гавипалла̄сена хетам̣ вуттам̣ ‘‘дуккхамамхипӣ’’ти. тираччха̄найонийанти мигапаккхиа̄дибхеда̄йа тираччха̄найонийам̣. некадха̄ хӣти от̣т̣хагон̣агадрабха̄дивасена чева ка̄кабала̄какулала̄дивасена ча анекаппака̄рам̣ анекава̄ран̃ча чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ майа̄ вуситам̣ ниччам̣ утрастама̄насата̄дивасена дуккхам̣ анубхӯтам̣. тираччха̄найонийам̣ ниббаттасатто маха̄мӯл̣хата̄йа чиратарам̣ таттхева апара̄парам̣ париваттатӣти дассанаттхам̣ идха ‘‘чира’’нти вуттам̣.
ма̄нусопи ча бхавобхира̄дхитоти мануссаттабха̄вопи майа̄ та̄дисена кусалакаммуна̄ самава̄йена абхира̄дхито са̄дхито адхигато. ка̄н̣акаччхапопамасуттаметтха (ма. ни. 3.252; сам̣. ни. 5.1117) уда̄харитаббам̣. саггака̄йамагамам̣ саким̣ сакинти саггагатисан̇кха̄там̣ ка̄ма̄вачарадевака̄йам̣ саким̣ саким̣ када̄чи када̄чи упападжджанавасена агаччхим̣. рӯпадха̄тусӯти путхуджджанабхаваггапарийоса̄несу рӯпабхавесу арӯпадха̄тусӯти арӯпабхавесу. невасан̃н̃ису асан̃н̃исут̣т̣хитанти рӯпа̄рӯпадха̄тӯсу ча на кевалам̣ сан̃н̃ӣсу ева, атха кхо невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣсу асан̃н̃ӣсу ча упападжджа т̣хитам̣ майа̄ти а̄нетва̄ йоджетаббам̣. невасан̃н̃иггахан̣ена хеттха невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣбхаво гахито. йадипиме две бхава̄ рӯпа̄рӯпадха̄туггахан̣енева гайханти, йе пана ито ба̄хирака̄ таттха ниччасан̃н̃ино бхававимоккхасан̃н̃ино ча, тесам̣ тасса̄ сан̃н̃а̄йа миччха̄бха̄вадассанаттхам̣ висум̣ гахита̄ти дат̣т̣хаббам̣.
евам̣ двӣхи га̄тха̄хи бхавамӯласса анупаччхиннатта̄ ана̄димати сам̣са̄ре аттано ват̣т̣адуккха̄нубхавам̣ дассетва̄ ида̄ни тадупаччхедена виват̣т̣асукха̄нубхавам̣ дассенто ‘‘самбхава̄’’тиа̄дина̄ татийам̣ га̄тхама̄ха. таттха самбхава̄ти бхава̄. ка̄мабхава̄дайо ева хи хетупаччайасамава̄йена бхавантӣти идха самбхава̄ти вутта̄. сувидита̄ти випассана̄пан̃н̃а̄сахита̄йа маггапан̃н̃а̄йа сут̣т̣ху видита̄. аса̄рака̄тиа̄ди тесам̣ видита̄ка̄радассанам̣. таттха аса̄рака̄ти ниччаса̄ра̄диса̄рарахита̄. сан̇кхата̄ти самечча самбхуййа паччайехи ката̄. пачалита̄ти сан̇кхататта̄ ева уппа̄даджара̄дӣхи пака̄рато чалита̄ анават̣т̣хита̄. садерита̄ти сада̄ саббака̄лам̣ бхан̇гена ерита̄, иттара̄ бхан̇гага̄мино пабхан̇гуноти аттхо. там̣ видитва̄ махаматтасамбхаванти там̣ йатха̄вуттам̣ сан̇кхатасабха̄вам̣ аттасамбхавам̣ аттани самбхӯтам̣ атта̄йаттам̣ иссара̄дивасена апара̄йаттам̣ парин̃н̃а̄бхисамайавасена ахам̣ видитва̄ таппат̣ипаккхабхӯтам̣ сантимева нибба̄намева маггапан̃н̃а̄сатийа̄ сатима̄ хутва̄ самаджджхагам̣ адхигаччхим̣ арийамаггабха̄вана̄йа ануппаттоти. евам̣ тхеро н̃а̄така̄нам̣ дхаммадесана̄мукхена ан̃н̃ам̣ бйа̄ка̄си.
готаматтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.