11. упа̄литтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

саддха̄йа абхиниккхамма̄ти а̄йасмато упа̄литтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре кулагхаре ниббатто екадивасам̣ саттху дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ винайадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. со йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де каппакагехе пат̣исандхим̣ ган̣хи, упа̄лӣтисса на̄мам̣ акам̣су. со вайаппатто ануруддха̄дӣнам̣ чханнам̣ кхаттийа̄нам̣ паса̄дако хутва̄ татха̄гате анупийамбаване вихаранте паббаджанаттха̄йа никкхамантехи чхахи кхаттийехи саддхим̣ никкхамитва̄ паббаджи. тасса паббаджджа̄видха̄нам̣ па̄л̣ийам̣ а̄гатамева (чӯл̣ава. 330).

со паббаджитва̄ упасампанно саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ ‘‘майхам̣, бханте, аран̃н̃ава̄сам̣ ануджа̄на̄тха̄’’ти а̄ха. бхиккху тава аран̃н̃е васантасса екамева дхурам̣ вад̣д̣хиссати, амха̄кам̣ пана сантике васантасса гантхадхуран̃ча випассана̄дхуран̃ча парипӯрессатӣти. тхеро саттху вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ випассана̄йа каммам̣ каронто начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.1.441-595) –

‘‘нагаре хам̣саватийа̄, суджа̄то на̄ма бра̄хман̣о;

асӣтикот̣иничайо, пахӯтадханадхан̃н̃ава̄.

‘‘аджджха̄йако мантадхаро, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ;

лаккхан̣е итиха̄се ча, садхамме па̄рамим̣ гато.

‘‘парибба̄джа̄ екасикха̄, готама̄ буддхаса̄вака̄;

чарака̄ та̄паса̄ чева, чаранти махийа̄ тада̄.

‘‘тепи мам̣ парива̄ренти, бра̄хман̣о виссуто ити;

бахуджджано мам̣ пӯджети, на̄хам̣ пӯджеми кин̃чанам̣.

‘‘пӯджа̄рахам̣ на пасса̄ми, ма̄наттхаддхо ахам̣ тада̄;

буддхоти вачанам̣ наттхи, та̄ва нуппаджджате джино.

‘‘аччайена ахораттам̣, падумуттарана̄мако;

саббам̣ тамам̣ винодетва̄, локе уппаджджи чаккхума̄.

‘‘виттха̄рике ба̄худжан̃н̃е, путхубхӯте ча са̄сане;

упа̄гами тада̄ буддхо, нагарам̣ хам̣сасавхайам̣.

‘‘питу аттха̄йа со буддхо, дхаммам̣ десеси чаккхума̄;

тена ка̄лена париса̄, саманта̄ йоджанам̣ тада̄.

‘‘саммато мануджа̄нам̣ со, сунандо на̄ма та̄пасо;

йа̄вата̄ буддхапариса̄, пуппхехаччха̄дайӣ тада̄.

‘‘чатусаччам̣ пака̄сенте, сет̣т̣хе ча пуппхаман̣д̣апе;

кот̣исатасахасса̄нам̣, дхамма̄бхисамайо аху.

‘‘саттараттиндивам̣ буддхо, вассетва̄ дхаммавут̣т̣хийо;

ат̣т̣хаме дивасе патте, сунандам̣ киттайӣ джино.

‘‘девалоке мануссе ва̄, сам̣саранто айам̣ бхаве;

саббесам̣ паваро хутва̄, бхавесу сам̣сариссати.

‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;

готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.

‘‘тасса дхаммесу да̄йа̄до, орасо дхамманиммито;

манта̄н̣ипутто пун̣н̣оти, хессати саттху са̄вако.

‘‘евам̣ киттайи самбуддхо, сунандам̣ та̄пасам̣ тада̄;

ха̄сайанто джанам̣ саббам̣, дассайанто сакам̣ балам̣.

‘‘катан̃джалӣ намассанти, сунандам̣ та̄пасам̣ джана̄;

буддхе ка̄рам̣ каритва̄на, содхеси гатиматтано.

‘‘таттха ме аху сан̇каппо, сутва̄на мунино вачам̣;

ахампи ка̄рам̣ касса̄ми, йатха̄ пасса̄ми готамам̣.

‘‘ева̄хам̣ чинтайитва̄на, кирийам̣ чинтайим̣ мама;

кйа̄хам̣ каммам̣ а̄чара̄ми, пун̃н̃аккхетте ануттаре.

‘‘айан̃ча па̄т̣хико бхиккху, саббапа̄т̣хисса са̄сане;

винайе агганиккхитто, там̣ т̣ха̄нам̣ паттхайе ахам̣.

‘‘идам̣ ме амитам̣ бхогам̣, аккхобхам̣ са̄гарӯпамам̣;

тена бхогена буддхасса, а̄ра̄мам̣ ма̄пайе ахам̣.

‘‘собханам̣ на̄ма а̄ра̄мам̣, нагарасса пураттхато;

кин̣итва̄ сатасахассена, сан̇гха̄ра̄мам̣ ама̄пайим̣.

‘‘кӯт̣а̄га̄ре ча па̄са̄де, ман̣д̣апе хаммийе гуха̄;

чан̇каме сукате катва̄, сан̇гха̄ра̄мам̣ ама̄пайим̣.

‘‘джанта̄гхарам̣ аггиса̄лам̣, атхо удакама̄л̣акам̣;

нха̄нагхарам̣ ма̄пайитва̄, бхиккхусан̇гхассада̄сахам̣.

‘‘а̄сандийо пӣт̣хаке ча, парибхоге ча бха̄джане;

а̄ра̄микан̃ча бхесаджджам̣, саббаметам̣ ада̄сахам̣.

‘‘а̄раккхам̣ пат̣т̣хапетва̄на, па̄ка̄рам̣ ка̄райим̣ дал̣хам̣;

ма̄ нам̣ кочи вихет̣хеси, сантачитта̄на та̄динам̣.

‘‘сатасахассена̄ва̄сам̣, сан̇гха̄ра̄ме ама̄пайим̣;

вепуллам̣ там̣ ма̄пайитва̄, самбуддхам̣ упана̄майим̣.

‘‘нит̣т̣ха̄пито майа̄ра̄мо, сампат̣иччха тувам̣ муни;

ниййа̄десса̄ми там̣ вӣра, адхива̄сехи чаккхума.

‘‘падумуттаро локавидӯ, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;

мама сан̇каппаман̃н̃а̄йа, адхива̄сеси на̄йако.

‘‘адхива̄санаман̃н̃а̄йа, саббан̃н̃усса махесино;

бходжанам̣ пат̣ийа̄детва̄, ка̄лама̄рочайим̣ ахам̣.

‘‘а̄рочитамхи ка̄ламхи, падумуттарана̄йако;

кхӣн̣а̄савасахассехи, а̄ра̄мам̣ ме упа̄гами.

‘‘нисиннам̣ ка̄ламан̃н̃а̄йа, аннапа̄нена таппайим̣;

бхутта̄вим̣ ка̄ламан̃н̃а̄йа, идам̣ вачанамабравим̣.

‘‘кӣто сатасахассена, таттакенева ка̄рито;

собхано на̄ма а̄ра̄мо, сампат̣иччха тувам̣ муни.

‘‘имина̄ра̄мада̄нена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

бхаве ниббаттама̄нохам̣, лабха̄ми мама паттхитам̣.

‘‘пат̣иггахетва̄ самбуддхо, сан̇гха̄ра̄мам̣ сума̄питам̣;

бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, идам̣ вачанамабрави.

‘‘йо со буддхасса па̄да̄си, сан̇гха̄ра̄мам̣ сума̄питам̣;

тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.

‘‘хаттхӣ асса̄ ратха̄ паттӣ, сена̄ ча чатуран̇гинӣ;

парива̄рессантимам̣ ниччам̣, сан̇гха̄ра̄массидам̣ пхалам̣.

‘‘сат̣т̣хи тӯрасахасса̄ни, бхерийо самалан̇ката̄;

парива̄рессантимам̣ ниччам̣, сан̇гха̄ра̄массидам̣ пхалам̣.

‘‘чхал̣асӣтисахасса̄ни, на̄рийо самалан̇ката̄;

вичиттаваттха̄бхаран̣а̄, а̄муттаман̣икун̣д̣ала̄.

‘‘ал̣а̄рапамха̄ хасула̄, сусан̃н̃а̄ танумаджджхима̄;

парива̄рессантимам̣ ниччам̣, сан̇гха̄ра̄массидам̣ пхалам̣.

‘‘тим̣сакаппасахасса̄ни, девалоке рамиссати;

сахассаккхаттум̣ девиндо, девараджджам̣ кариссати.

‘‘девара̄джена паттаббам̣, саббам̣ пат̣илабхиссати;

анӯнабхого хутва̄на, девараджджам̣ кариссати.

‘‘сахассаккхаттум̣ чаккаваттӣ, ра̄джа̄ рат̣т̣хе бхависсати.

патхабйа̄ раджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣.

‘‘каппасатасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;

готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.

‘‘тасса дхаммесу да̄йа̄до, орасо дхамманиммито;

упа̄ли на̄ма на̄мена, хессати саттху са̄вако.

‘‘винайе па̄рамим̣ патва̄, т̣ха̄на̄т̣ха̄не ча ковидо;

джинаса̄санам̣ дха̄ренто, вихариссатина̄саво.

‘‘саббаметам̣ абхин̃н̃а̄йа, готамо сакйапун̇гаво;

бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, етадагге т̣хапессати.

‘‘апаримеййупа̄да̄йа, паттхеми тава са̄санам̣;

со ме аттхо ануппатто, саббасам̣йоджанаккхайо.

‘‘йатха̄ сӯла̄вуто посо, ра̄джадан̣д̣ена таджджито;

сӯле са̄там̣ авинданто, паримуттим̣ва иччхати.

‘‘татхева̄хам̣ маха̄вӣра, бхавадан̣д̣ена таджджито;

каммасӯла̄вуто санто, пипа̄са̄веданат̣т̣ито.

‘‘бхаве са̄там̣ на винда̄ми, д̣айханто тӣхи аггибхи;

паримуттим̣ гавеса̄ми, йатха̄пи ра̄джадан̣д̣ито.

‘‘йатха̄ виса̄до пурисо, висена парипӣл̣ито;

агадам̣ со гавесеййа, висагха̄та̄йупа̄ланам̣.

‘‘гавесама̄но пассеййа, агадам̣ висагха̄такам̣;

там̣ пивитва̄ сукхӣ асса, висамха̄ паримуттийа̄.

‘‘татхева̄хам̣ маха̄вӣра, йатха̄ висахато наро;

сампӣл̣ито авиджджа̄йа, саддхамма̄гадамесахам̣.

‘‘дхамма̄гадам̣ гавесанто, аддаккхим̣ сакйаса̄санам̣;

аггам̣ саббосадха̄нам̣ там̣, саббасаллавиноданам̣.

‘‘дхаммосадхам̣ пивитва̄на, висам̣ саббам̣ самӯханим̣;

аджара̄марам̣ сӣтибха̄вам̣, нибба̄нам̣ пхассайим̣ ахам̣.

‘‘йатха̄ бхӯтат̣т̣ито посо, бхӯтагга̄хена пӣл̣ито;

бхӯтаведжджам̣ гавесеййа, бхӯтасма̄ паримуттийа̄.

‘‘гавесама̄но пассеййа, бхӯтавиджджа̄су ковидам̣;

тасса со вихане бхӯтам̣, самӯлан̃ча вина̄сайе.

‘‘татхева̄хам̣ маха̄вӣра, тамагга̄хена пӣл̣ито;

н̃а̄н̣а̄локам̣ гавеса̄ми, тамато паримуттийа̄.

‘‘атхаддасам̣ сакйамуним̣, килесатамасодханам̣;

со ме тамам̣ винодеси, бхӯтаведжджова бхӯтакам̣.

‘‘сам̣са̄расотам̣ сан̃чхиндим̣, тан̣ха̄сотам̣ нива̄райим̣;

бхавам̣ уггха̄т̣айим̣ саббам̣, бхӯтаведжджова мӯлато.

‘‘гарул̣о йатха̄ опатати, паннагам̣ бхаккхаматтано;

саманта̄ йоджанасатам̣, виккхобхети маха̄сарам̣.

‘‘паннагам̣ со гахетва̄на, адхосӣсам̣ вихет̣хайам̣;

а̄да̄йа со паккамати, йенака̄мам̣ вихан̇гамо.

‘‘татхева̄хам̣ маха̄вӣра, йатха̄пи гарул̣о балӣ;

асан̇кхатам̣ гавесанто, досе виккха̄лайим̣ ахам̣.

‘‘дит̣т̣хо ахам̣ дхаммаварам̣, сантипадамануттарам̣;

а̄да̄йа вихара̄метам̣, гарул̣о паннагам̣ йатха̄.

‘‘а̄са̄ватӣ на̄ма лата̄, джа̄та̄ читталата̄ване;

тасса̄ вассасахассена, екам̣ ниббаттате пхалам̣.

‘‘там̣ дева̄ пайирупа̄санти, та̄вадӯрапхале сати;

дева̄нам̣ са̄ пийа̄ евам̣, а̄са̄ватӣ латуттама̄.

‘‘сатасахассупа̄да̄йа, та̄хам̣ паричаре муни;

са̄йам̣ па̄там̣ намасса̄ми, дева̄ а̄са̄ватим̣ йатха̄.

‘‘аван̃джха̄ па̄ричарийа̄, амогха̄ ча намассана̄;

дӯра̄гатампи мам̣ сантам̣, кхан̣ойам̣ на вира̄дхайи.

‘‘пат̣исандхим̣ на пасса̄ми, вичинанто бхаве ахам̣;

нирӯпадхи виппамутто, упасанто чара̄махам̣.

‘‘йатха̄пи падумам̣ на̄ма, сӯрийарам̣сена пуппхати;

татхева̄хам̣ маха̄вӣра, буддхарам̣сена пуппхито.

‘‘йатха̄ бала̄кайонимхи, на виджджати пумо сада̄;

мегхесу гаджджама̄несу, габбхам̣ ган̣ханти та̄ сада̄.

‘‘чирампи габбхам̣ дха̄ренти, йа̄ва мегхо на гаджджати;

бха̄рато паримуччанти, йада̄ мегхо павассати.

‘‘падумуттарабуддхасса, дхаммамегхена гаджджато;

саддена дхаммамегхасса, дхаммагаббхам̣ аган̣хахам̣.

‘‘сатасахассупа̄да̄йа, пун̃н̃агаббхам̣ дхаремахам̣;