8. ваджджитаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
сам̣сарам̣ дӣгхамаддха̄нанти а̄йасмато ваджджитаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто ито пан̃часат̣т̣химе каппе екасмим̣ паччантага̄ме ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто ваначарако хутва̄ вичаранто екадивасам̣ упасантам̣ на̄ма паччекабуддхам̣ паббатагуха̄йам̣ вихарантам̣ аддаса. со тасса упасамам̣ дисва̄ пасаннама̄насо чампакапуппхена пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де косаларат̣т̣хе иббхакуле ниббатто джа̄тадивасато пат̣т̣ха̄йа ма̄туга̄махаттхам̣ гато родати. брахмалокато кира чавитва̄ идха̄гато йасма̄ ма̄туга̄масампхассам̣ на сахати, тасма̄ ма̄туга̄масампхассаваджджанато ваджджитотвева на̄мам̣ джа̄там̣. со вайаппатто саттху йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ дисва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ тадахева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.37.27-30) –
‘‘упасанто ча самбуддхо, васатӣ паббатантаре;
екачампакама̄да̄йа, упагаччхим̣ наруттамам̣.
‘‘пасанначитто сумано, паччекамунимуттамам̣;
убхо хаттхехи паггайха, пӯджайим̣ апара̄джитам̣.
‘‘пан̃часат̣т̣химхито каппе, йам̣ пуппхамабхипӯджайим̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддхапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ аттано пуббенива̄сам̣ ануссаритва̄ дхаммасам̣вегена –
215. ‘‘сам̣сарам̣ дӣгхамаддха̄нам̣, гатӣсу париваттисам̣;
апассам̣ арийасачча̄ни, андхабхӯто путхуджджано.
216. ‘‘тасса ме аппаматтасса, сам̣са̄ра̄ винал̣ӣката̄;
сабба̄ гатӣ самуччхинна̄, наттхи да̄ни пунаббхаво’’ти. – две га̄тха̄ абха̄си;
таттха сам̣саранти сам̣саранто, тасмим̣ тасмим̣ бхаве а̄да̄наниккхепавасена апара̄парам̣ сандха̄ванто. дӣгхамаддха̄нанти чирака̄лам̣ ана̄димати сам̣са̄ре апарима̄н̣ака̄лам̣. гатӣсӯти сукатадуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ васена сугатидуггатӣсу. париваттисанти гхат̣ӣйантам̣ вийа париббхаманто чаванупападжджанавасена апара̄парам̣ париваттим̣. тасса пана париваттанасса ка̄ран̣ама̄ха ‘‘апассам̣ арийасачча̄ни, андхабхӯто путхуджджано’’ти. дуккха̄дӣни чатта̄ри арийасачча̄ни н̃а̄н̣ачаккхуна̄ апассанто аппат̣ивиджджханто, тато ева авиджджандхата̄йа андхабхӯто путхӯнам̣ джанана̄дӣхи ка̄ран̣ехи путхуджджано хонто гатӣсу париваттисанти йоджана̄, тенева̄ха бхагава̄ –
‘‘чатуннам̣, бхиккхаве, арийасачча̄нам̣ ананубодха̄ аппат̣иведха̄ евамидам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ сандха̄витам̣ сам̣саритам̣ маман̃чева тумха̄кан̃ча̄’’ти (маха̄ва. 287; дӣ. ни. 2.155; сам̣. ни. 5.1091; нетти. 114).
тасса майхам̣ вуттанайена пуббе путхуджджанассева сато ида̄ни саттха̄ра̄ диннанайена аппаматтасса аппама̄дапат̣ипаттийа̄ саматхавипассана̄бха̄ванам̣ маттхакам̣ па̄петва̄ т̣хитасса. сам̣са̄ра̄ винал̣ӣката̄ти сам̣саранти сатта̄ етехӣти ‘‘сам̣са̄ра̄’’ти ладдхана̄ма̄ каммакилеса̄ аггамаггена самуччхиннатта̄ вигатанал̣а̄ ниммӯла̄ ката̄. сабба̄ гатӣ самуччхинна̄ти евам̣ каммакилесават̣т̣а̄нам̣ винал̣ӣкататта̄ нирайа̄дика̄ сабба̄пи гатийо саммадева уччхинна̄ виддхам̣сита̄, тато ева наттхи да̄ни а̄йатим̣ пунаббхавоти идамева ча тхерасса ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ам̣ ахосӣти.
ваджджитаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.