4. могхара̄джаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
чхавипа̄пака читтабхаддака̄ти а̄йасмато могхара̄джаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро падумуттарасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ саттху сантике дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ лӯкхачӣварадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ а̄кан̇кханто пан̣идха̄нам̣ катва̄ таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни каронто аттхадассисса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ бра̄хман̣а̄нам̣ виджджа̄сиппесу ниппхаттим̣ гато бра̄хман̣ама̄н̣аве виджджа̄сиппа̄ни сиккха̄пенто екадивасам̣ аттхадассим̣ бхагавантам̣ бхиккхусан̇гхапаривутам̣ гаччхантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ сираси ан̃джалим̣ катва̄ ‘‘йа̄вата̄ рӯпино сатта̄’’тиа̄дина̄ чхахи га̄тха̄хи абхиттхавитва̄ бха̄джанам̣ пӯретва̄ мадхум̣ упана̄меси. саттха̄ мадхум̣ пат̣иггахетва̄ анумоданам̣ ака̄си.
со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто кассапасса бхагавато ка̄ле кат̣т̣хава̄ханасса на̄ма ран̃н̃о амаччо хутва̄ тена саттху а̄найанаттхам̣ пурисасахассена песито саттху сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ вӣсативассасахасса̄ни саман̣адхаммам̣ катва̄ тато чуто екам̣ буддхантарам̣ сугатӣсуйева париваттенто имасмим̣ буддхуппа̄де бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ могхара̄джа̄ти ладдхана̄мо ба̄варӣбра̄хман̣асса сантике уггахитасиппо сам̣вегаджа̄то та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ та̄пасасахассапарива̄ро аджита̄дӣхи саддхим̣ саттху сантикам̣ песито тесам̣ паннарасамо хутва̄ пан̃хе пуччхитва̄ пан̃хависсаджджанапарийоса̄не арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.4.64-83) –
‘‘аттхадассӣ ту бхагава̄, сайамбхӯ апара̄джито;
бхиккхусан̇гхапарибйӯл̣хо, ратхийам̣ пат̣ипаджджатха.
‘‘сиссехи сампаривуто, гхарамха̄ абхиниккхамим̣;
никкхамитва̄нахам̣ таттха, аддасам̣ локана̄йакам̣.
‘‘абхива̄дийа самбуддхам̣, сире катва̄на ан̃джалим̣;
сакам̣ читтам̣ паса̄детва̄, сантхавим̣ локана̄йакам̣.
‘‘йа̄вата̄ рӯпино сатта̄, арӯпӣ ва̄ асан̃н̃ино;
саббе те тава н̃а̄н̣амхи, анто хонти самогадха̄.
‘‘сукхумаччхикаджа̄лена, удакам̣ йо париккхипе;
йе кечи удаке па̄н̣а̄, антоджа̄ле бхаванти те.
‘‘йесан̃ча четана̄ аттхи, рӯпино ча арӯпино;
саббе те тава н̃а̄н̣амхи, анто хонти самогадха̄.
‘‘самуддхарасимам̣ локам̣, андхака̄расама̄кулам̣;
тава дхаммам̣ сун̣итва̄на, кан̇кха̄сотам̣ таранти те.
‘‘авиджджа̄нивуте локе, андхака̄рена оттхат̣е;
тава н̃а̄н̣амхи джотанте, андхака̄ра̄ падхам̣сита̄.
‘‘тувам̣ чаккхӯси саббесам̣, маха̄тамапанӯдано;
тава дхаммам̣ сун̣итва̄на, нибба̄йати бахуджджано.
‘‘пут̣акам̣ пӯрайитва̄на, мадхукхуддаманел̣акам̣;
убхо хаттхехи паггайха, упанесим̣ махесино.
‘‘пат̣игган̣хи маха̄вӣро, сахаттхена маха̄ иси;
бхун̃джитва̄ тан̃ча саббан̃н̃ӯ, веха̄сам̣ набхамуггами.
‘‘анталиккхе т̣хито саттха̄, аттхадассӣ нара̄сабхо;
мама читтам̣ паса̄денто, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.
‘‘йенидам̣ тхавитам̣ н̃а̄н̣ам̣, буддхасет̣т̣хо ча тхомито;
тена читтаппаса̄дена, дуггатим̣ со на гаччхати.
‘‘чатуддасан̃ча кхаттум̣ со, девараджджам̣ кариссати;
патхабйа̄ раджджам̣ ат̣т̣хасатам̣, васудхам̣ а̄васиссати.
‘‘пан̃чева сатаккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати;
падесараджджам̣ асан̇кхеййам̣, махийа̄ ка̄райиссати.
‘‘аджджха̄йако мантадхаро, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ;
готамасса бхагавато, са̄сане паббаджиссати.
‘‘гамбхӣрам̣ нипун̣ам̣ аттхам̣, н̃а̄н̣ена вичиниссати;
могхара̄джа̄ти на̄мена, хессати саттху са̄вако.
‘‘тӣхи виджджа̄хи сампаннам̣, катакиччамана̄савам̣;
готамо саттхава̄хагго, етадагге т̣хапессати.
‘‘хитва̄ ма̄нусакам̣ йогам̣, чхетва̄на бхавабандханам̣;
сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, вихара̄ми ана̄саво.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ саттхалӯкхам̣ сутталӯкхам̣ раджаналӯкханти висесена тивидхенапи лӯкхена саманна̄гатам̣ пам̣сукӯлам̣ дха̄реси. тена нам̣ саттха̄ лӯкхачӣварадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси. апарабха̄ге пуримакаммаппаччайа̄ париха̄расса акаран̣ато тхерасса сарӣре даддупӣл̣ака̄дӣни уппаджджитва̄ вад̣д̣хим̣су. со ‘‘сена̄санам̣ дуссатӣ’’ти хемантепи магадхаккхеттесу пала̄ласантха̄ра̄ни аттхаритва̄ сети. там̣ екадивасам̣ упат̣т̣ха̄нам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ екамантам̣ нисиннам̣ саттха̄ пат̣исантха̄равасена ‘‘чхавипа̄пака̄’’тиа̄дина̄ пат̣хамага̄тха̄йа пуччхи.
207. таттха чхавипа̄пака̄ти даддукаччхупӣл̣ака̄хи бхинначчхавибха̄вато хӣначчхавика дут̣т̣хаччхавика. читтабхаддака̄ти анавасесакилесаппаха̄нена брахмавиха̄расевана̄йа ча бхаддачитта сундарачитта. могхара̄джа̄ти тасса а̄лапанам̣. сататам̣ сама̄хитоти аггапхаласама̄дхина̄ ниччака̄лам̣ абхин̣хам̣ сама̄хитама̄насо. хемантикасӣтака̄лараттийоти хемантасамайе сӣтака̄лараттийо. аччантасам̣йоге четам̣ упайогавачанам̣. ‘‘хемантика̄ сӣтака̄лараттийо’’типи па̄л̣и. таттха хемантика̄ти хемантогадха̄ хемантапарийа̄панна̄ти аттхо. бхиккху твам̣ сӣти бхиккху ко твам̣ аси, евам̣бхӯто паресу тава сена̄санам̣ катва̄ адентесу сан̇гхикан̃ча сена̄санам̣ апависанто. катхам̣ кариссасӣти йатха̄вутте сӣтака̄ле катхам̣ аттабха̄вам̣ паваттесӣти саттха̄ пуччхи. евам̣ пана пут̣т̣хо тхеро саттху таматтхам̣ катхенто –
208. ‘‘сампаннасасса̄ магадха̄, кевала̄ ити ме сутам̣;
пала̄лаччханнако сеййам̣, йатхан̃н̃е сукхаджӣвино’’ти. – га̄тхама̄ха;
таттха сампаннасасса̄ти ниппханнасасса̄. магадха̄ти магадхарат̣т̣хам̣ вадати. магадха̄ на̄ма джа̄нападино ра̄джакума̄ра̄, тесам̣ нива̄со екопи джанападо рул̣хӣвасена ‘‘магадха̄’’твева бахувачанена вуччати. кевала̄ти анавасеса̄. ити ме сутанти евам̣ майа̄ сутам̣. таттха йо адит̣т̣хо падесо, тасса васена сутанти вуттам̣. тена едисе ка̄ле магадхесу йаттха каттхачи майа̄ васитум̣ сакка̄ти дассети. пала̄лаччханнако сеййам̣, йатхан̃н̃е сукхаджӣвиноти йатха̄ ан̃н̃е сукхаджӣвино бхиккхӯ сена̄санасаппа̄йам̣ ладдха̄ сундарехи аттхаран̣апа̄вуран̣ехи сукхена сайанти, евам̣ ахампи пала̄ласантха̄рамева хет̣т̣ха̄ сантхаритва̄ упари тирийан̃ча пала̄лаччхаданенева чха̄дитасарӣрата̄йа пала̄лаччханнако сеййам̣ сайим̣, сеййам̣ каппесинти аттано йатха̄ла̄бхасантосам̣ вибха̄вети.
могхара̄джаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.