2. пин̣д̣олабха̄радва̄джаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
найидам̣ анайена̄тиа̄дика̄ а̄йасмато пин̣д̣олабха̄радва̄джаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айам̣ кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле сӣхайонийам̣ ниббаттитва̄ паббатагуха̄йам̣ вихарати. бхагава̄ тасса ануггахам̣ ка̄тум̣ гочара̄йа паккантака̄ле сайанагухам̣ пависитва̄ ниродхам̣ сама̄паджджитва̄ нисӣди. сӣхо гочарам̣ гахетва̄ ниватто гуха̄два̄ре бхагавантам̣ дисва̄ хат̣т̣хатут̣т̣хо джаладжатхаладжапуппхехи пӯджам̣ катва̄ читтам̣ паса̄денто бхагавато а̄раккхаттха̄йа аран̃н̃е ва̄л̣амиге апанетум̣ тӣсу вела̄су сӣхана̄дам̣ наданто буддхагата̄йа сатийа̄ ат̣т̣ха̄си. йатха̄ пат̣хамадивасам̣, евам̣ сатта̄хам̣ пӯджеси. бхагава̄ сатта̄хаччайена ниродха̄ вут̣т̣хахитва̄ ‘‘ваттиссати имасса еттако упаниссайо’’ти тасса пассантассева а̄ка̄сам̣ паккхандитва̄ виха̄рамева гато. сӣхо па̄лилеййакахаттхӣ вийа буддхавийогадуккхам̣ адхива̄сетум̣ асакконто ка̄лам̣ катва̄ хам̣саватӣнагаре маха̄бхогакуле ниббаттитва̄ вайаппатто нагарава̄сӣхи саддхим̣ виха̄рам̣ гато дхаммадесанам̣ сутва̄ сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ паваттетва̄ йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ апара̄парам̣ девамануссесу сам̣саранто амха̄кам̣ бхагавато ка̄ле косамбийам̣ ран̃н̃о утенасса пурохитапутто хутва̄ ниббатти бха̄радва̄джо на̄ма на̄мена. со вайаппатто тайо веде уггахетва̄ пан̃ча ма̄н̣авакасата̄ни манте ва̄ченто махаггхасабха̄вена ананурӯпа̄ча̄ратта̄ техи париччаджджанто ра̄джагахам̣ гантва̄ бхагавато бхиккхусан̇гхасса ча ла̄бхасакка̄рам̣ дисва̄ са̄сане паббаджитва̄ бходжане аматтан̃н̃ӯ хутва̄ вичаранто саттха̄ра̄ упа̄йена маттан̃н̃ута̄йа патит̣т̣ха̄пито випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃о ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.50.104-109) –
‘‘мигалуддо пуре а̄сим̣, випине вичарам̣ тада̄;
аддасам̣ вираджам̣ буддхам̣, саббадхамма̄на па̄рагум̣.
‘‘пийа̄лапхалама̄да̄йа, буддхасет̣т̣хассада̄сахам̣;
пун̃н̃аккхеттасса вӣрасса, пасанно сехи па̄н̣ибхи.
‘‘екатим̣се ито каппе, йам̣ пхалам̣ ададим̣ тада̄;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пхалада̄нассидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
чхал̣абхин̃н̃о пана хутва̄ ‘‘бхагавато саммукха̄ йам̣ са̄вакехи паттаббам̣, там̣ майа̄ патта’’нти, бхиккхусан̇гхе ча ‘‘йасса магге ва̄ пхале ва̄ кан̇кха̄ аттхи, со мам̣ пуччхатӯ’’ти сӣхана̄дам̣ нади. тена там̣ бхагава̄, ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ сӣхана̄дика̄нам̣ йадидам̣ пин̣д̣олабха̄радва̄джо’’ти (а. ни. 1.188, 195) етадагге т̣хапеси. со екадивасам̣ аттано сантикам̣ упагатам̣ гихика̄ле саха̄йабхӯтам̣ маччхарим̣ миччха̄дит̣т̣хибра̄хман̣ам̣ анукампама̄но тасса да̄накатхам̣ катхетва̄ тена ча ‘‘айам̣ мама дханам̣ вина̄сетука̄мо’’ти бхакут̣им̣ катва̄пи ‘‘туйхам̣ екабхаттам̣ демӣ’’ти вутте, ‘‘там̣ сан̇гхасса дехи ма̄ майха’’нти сан̇гхасса парин̣а̄меси. пуна бра̄хман̣ена ‘‘айам̣ мам̣ бахӯнам̣ да̄петука̄мо’’ти аппаччайе пака̄сите дутийадивасам̣ дхаммасена̄патина̄ сан̇гхагата̄йа даккхин̣а̄йа махаппхалабха̄ваппака̄санена там̣ паса̄детва̄, ‘‘айам̣ бра̄хман̣о ‘а̄ха̄рагедхена мам̣ да̄не нӣйоджесӣ’ти ман̃н̃ати, а̄ха̄расса пана майа̄ саббасо парин̃н̃а̄табха̄вам̣ на джа̄на̄ти, ханда нам̣ джа̄на̄пемӣ’’ти –
123. ‘‘найидам̣ анайена джӣвитам̣, на̄ха̄ро хадайасса сантико;
а̄ха̄рат̣т̣хитико самуссайо, ити дисва̄на чара̄ми есанам̣.
124. ‘‘пан̇коти хи нам̣ аведайум̣, йа̄йам̣ ванданапӯджана̄ кулесу;
сукхумам̣ саллам̣ дуруббахам̣, сакка̄ро ка̄пурисена дуджджахо’’ти. –
га̄тха̄двайам̣ абха̄си.
таттха найидам̣ анайена джӣвитанти идам̣ мама джӣвитам̣ анайена ан̃а̄йена вел̣уда̄напуппхада̄на̄дианесана̄йа на хоти джӣвитаникантийа̄ абха̄вато. на̄ха̄ро хадайасса сантикоти а̄ха̄ро ча а̄харийама̄но маггапхалан̃а̄н̣ам̣ вийа хадайасса читтасса сантикаро на хоти, кевалам̣ пана саджджукам̣ кхуда̄пат̣игха̄таматтам̣ каротӣти адхиппа̄йо. атха ва̄ на̄ха̄ро хадайасса сантикоти а̄ха̄ро расатан̣ха̄ваттху ме хадайасса сантико а̄сатто на хоти расатан̣ха̄йа ева абха̄вато. ‘‘сантике’’типи пат̣ханти. йо хи а̄ха̄рагиддхо ла̄бхасакка̄раппасуто вичарати, тасса а̄ха̄ро хадайасса сантике на̄ма абхин̣хам̣ манасика̄таббато. йо пана парин̃н̃а̄та̄ха̄ро, со таттха пахӣначчхандара̄го, на тасса̄ха̄ро хадайасса сантике на̄ма – ‘‘катхам̣ ну кхо лабхеййа’’нтиа̄диманасикаран̣ассева абха̄вато. йади хи джӣвитаниканти а̄ха̄рарасатан̣ха̄ ча наттхи, атха касма̄ пин̣д̣а̄йа чарасӣти ануйогам̣ манаси катва̄ а̄ха ‘‘а̄ха̄рат̣т̣хитико самуссайо, ити дисва̄на чара̄ми есана’’нти. а̄ха̄ро бходжанам̣ т̣хити т̣ха̄нам̣ паччайо етасса̄ти а̄ха̄рат̣т̣хитико. ‘‘а̄ха̄рапат̣ибаддхавуттико самуссайо ка̄йо’’ити дисва̄на евам̣ н̃атва̄ имаматтхам̣ буддхийам̣ т̣хапетва̄ чара̄ми есанам̣, бхиккха̄парийесанам̣ каромӣти аттхо.
паччайанимиттам̣ кула̄ни упасан̇каманто таттха ванданапӯджана̄хи ла̄бхасакка̄рехи ча баджджхатӣти евам̣ ма̄дисесу на чинтетаббанти дассенто ‘‘пан̇ко’’тига̄тхам̣ абха̄си. тассаттхо – йа̄ айам̣ паччайанимиттам̣ упагата̄нам̣ паббаджита̄нам̣ кулесу гехава̄сӣсу паваттиссати гун̣асамбха̄вана̄ пӯджана̄ ча, йасма̄ там̣ абха̄витатта̄нам̣ осӣда̄панат̣т̣хена малӣнабха̄вакаран̣ена ча пан̇ко каддамоти буддха̄дайо аведайум̣ аббхан̃н̃а̄сум̣ паведесум̣ ва̄, тасма̄ са̄ саппуриса̄нам̣ бандха̄йа на хоти сакка̄ра̄са̄йа пагева пахӣнатта̄. асаппурисасса пана сакка̄ра̄са̄ дувин̃н̃еййасабха̄вата̄йа пӣл̣а̄джананато анто туданато уддхаритум̣ асаккун̣еййато ча сукхумам̣ саллам̣ дуруббахам̣. тато ева тена сакка̄ро ка̄пурисена дуджджахо дуруббахеййо тасса паха̄напат̣ипаттийа̄ аппат̣ипаджджанато, сакка̄ра̄са̄паха̄нена пахӣно хотӣти. там̣ сутва̄ бра̄хман̣о тхере абхиппасанно ахоси.
пин̣д̣олабха̄радва̄джаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.