1. сон̣акол̣ивисаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

терасанипа̄те йа̄ху рат̣т̣хетиа̄дика̄ а̄йасмато сон̣асса кол̣ивисасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачини. айам̣ кира аномадассисса бхагавато ка̄ле маха̄вибхаво сет̣т̣хи хутва̄ упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пасаннама̄насо саттху чан̇каманат̣т̣ха̄не судха̄йа парикаммам̣ ка̄ретва̄ на̄на̄ван̣н̣ехи пуппхехи сантхаритва̄ упари на̄на̄вира̄гаваттхехи вита̄нам̣ бандха̄песи, татха̄ саттху бхиккхусан̇гхасса ча дӣгхаса̄лам̣ ка̄ретва̄ ниййа̄деси. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре сет̣т̣хикуле ниббатти, сиривад̣д̣хотисса на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто виха̄рам̣ гантва̄ саттху сантике дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ а̄раддхавӣрийа̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄, сайампи там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхенто сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ паваттетва̄ пан̣идха̄намака̄си. саттха̄пи тасса паттхана̄йа самиджджханабха̄вам̣ дисва̄ бйа̄каритва̄ пакка̄ми.

сопи йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саранто париниббуте кассападасабале ануппанне амха̄кам̣ бхагавати ба̄ра̄н̣асийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто ган̇га̄тӣре пан̣н̣аса̄лам̣ каритва̄ екам̣ паччекабуддхам̣ тема̄сам̣ чатӯхи паччайехи саккаччам̣ упат̣т̣хахи. паччекабуддхо вут̣т̣хавассо парипун̣н̣апариккха̄ро гандхама̄данамева гато. сопи кулапутто йа̄ваджӣвам̣ таттха пун̃н̃а̄ни катва̄ тато чавитва̄ девамануссесу сам̣саранто амха̄кам̣ бхагавато ка̄ле чампа̄нагаре усабхасет̣т̣хисса гехе пат̣исандхим̣ ган̣хи. тасса пат̣исандхиггахан̣ато пат̣т̣ха̄йа сет̣т̣хисса маха̄бхогаккхандхо абхивад̣д̣хи. тасса джа̄тадивасе сакаланагаре маха̄сакка̄расампанно ахоси, тасса пуббе паччекабуддхасса сатасахассаггханикараттакамбалапаричча̄гена суван̣н̣аван̣н̣о сукхума̄латаро ча аттабха̄во ахоси, тенасса сон̣оти на̄мам̣ акам̣су. махата̄ парива̄рена вад̣д̣хати, тасса хаттхапа̄датала̄ни бандхуджӣвакапуппхаван̣н̣а̄ни ахесум̣, сатавихатакаппа̄сасса вийа сампхассо па̄даталесу ман̣икун̣д̣ала̄ват̣т̣аван̣н̣а̄ни лома̄ни джа̄йим̣су. вайаппаттасса тасса тин̣н̣ам̣ утӯнам̣ ануччхавике тайо па̄са̄де ка̄ретва̄ на̄т̣ака̄ни упат̣т̣ха̄песум̣. со таттха махатим̣ сампаттим̣ анубхаванто девакума̄ро вийа пат̣ивасати.

атха амха̄кам̣ саттхари саббан̃н̃утам̣ патва̄ паваттитаварадхаммачакке ра̄джагахам̣ упанисса̄йа вихаранте бимбиса̄раран̃н̃а̄ паккоса̄пито асӣтийа̄ га̄микасахассехи саддхим̣ ра̄джагахам̣ а̄гато, саттху сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо ма̄та̄питаро ануджа̄на̄петва̄ са̄сане паббаджитва̄ ладдхӯпасампадо саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄, джанасам̣саггапарихаран̣аттхам̣ сӣтаване васанто ‘‘мама сарӣрам̣ сукхума̄лам̣, на ча сакка̄ сукхенева сукхам̣ адхигантум̣, ка̄йам̣ киламетва̄ саман̣адхаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти т̣ха̄начан̇камамева адхит̣т̣ха̄йа, падха̄намануйун̃джанто па̄даталесу пхот̣есу ут̣т̣хахитесупи веданам̣ аджджхупеккхитва̄ дал̣хам̣ вӣрийам̣ каронто ачча̄раддхавӣрийата̄йа висесам̣ ниббаттетум̣ асакконто, ‘‘евам̣ ва̄йамантопи ахам̣ маггам̣ ва̄ пхалам̣ ва̄ ниббаттетум̣ на саккоми, ким̣ ме паббаджджа̄йа, хӣна̄йа̄ваттитва̄ бхоге ча бхун̃джисса̄ми, пун̃н̃а̄ни ча карисса̄мӣ’’ти чинтеси. саттха̄ тасса читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ таттха гантва̄ вӣн̣ӯпамова̄дена овадитва̄ вӣрийасамата̄йоджанавидхим̣ дассенто каммат̣т̣ха̄нам̣ содхетва̄ гиджджхакӯт̣ам̣ гато. сон̣аттхеропи саттху саммукха̄ ова̄дам̣ лабхитва̄ вӣрийасаматам̣ йоджетва̄ випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахатте патит̣т̣ха̄си. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.5.25-53) –

‘‘аномадассисса мунино, локаджет̣т̣хасса та̄дино;

судха̄йа лепанам̣ катва̄, чан̇камам̣ ка̄райим̣ ахам̣.

‘‘на̄на̄ван̣н̣ехи пуппхехи, чан̇камам̣ сантхарим̣ ахам̣;

а̄ка̄се вита̄нам̣ катва̄, бходжайим̣ буддхамуттамам̣.

‘‘ан̃джалим̣ паггахетва̄на, абхива̄детва̄на суббатам̣;

дӣгхаса̄лам̣ бхагавато, ниййа̄десимахам̣ тада̄.

‘‘мама сан̇каппаман̃н̃а̄йа, саттха̄ локе ануттаро;

пат̣иггахеси бхагава̄, анукампа̄йа чаккхума̄.

‘‘пат̣иггахетва̄на самбуддхо, даккхин̣еййо садеваке;

бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.

‘‘йо со хат̣т̣хена читтена, дӣгхаса̄лам̣ ада̄си ме;

тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.

‘‘имасса маччука̄ламхи, пун̃н̃акаммасаман̇гино;

сахассайуттассаратхо, упат̣т̣хиссати та̄ваде.

‘‘тена йа̄ненайам̣ посо, девалокам̣ гамиссати;

анумодиссаре дева̄, сампатте куласамбхаве.

‘‘маха̄рахам̣ бйамхам̣ сет̣т̣хам̣, ратанаматтикалепанам̣;

кӯт̣а̄га̄раварӯпетам̣, бйамхам̣ аджджха̄васиссати.

‘‘тим̣сакаппасахасса̄ни, девалоке рамиссати;

пан̃чавӣсати каппа̄ни, девара̄джа̄ бхависсати.

‘‘саттасаттатиккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати;

йасодхарасана̄ма̄ те, саббепи екана̄мака̄.

‘‘две сампаттӣ анубхотва̄, вад̣д̣хетва̄ пун̃н̃асан̃чайам̣;

ат̣т̣хавӣсатикаппамхи, чаккаваттӣ бхависсати.

‘‘татра̄пи бйамхам̣ паварам̣, виссакаммена ма̄питам̣;

дасасадда̄вивиттам̣ там̣, пурамаджджха̄васиссати.

‘‘апаримеййе ито каппе, бхӯмипа̄ло махиддхико;

окка̄ко на̄ма на̄мена, ра̄джа̄ рат̣т̣хе бхависсати.

‘‘сол̣аситтхисахасса̄нам̣, сабба̄сам̣ павара̄ ча са̄;

абхиджа̄та̄ кхаттийа̄нӣ, нава путте джанессати.

‘‘нава путте джанетва̄на, кхаттийа̄нӣ мариссати;

тарун̣ӣ ча пийа̄ кан̃н̃а̄, махеситтам̣ кариссати.

‘‘окка̄кам̣ тосайитва̄на, варам̣ кан̃н̃а̄ лабхиссати;

варам̣ ладдха̄на са̄ кан̃н̃а̄, путте пабба̄джайиссати.

‘‘пабба̄джита̄ ча те саббе, гамиссанти нагуттамам̣;

джа̄тибхедабхайа̄ саббе, бхагинӣхи васиссаре.

‘‘ека̄ ча кан̃н̃а̄ бйа̄дхӣхи, бхависсати париккхата̄;

ма̄ но джа̄ти пабхиджджӣти, никхан̣иссанти кхаттийа̄.

‘‘кхаттийо нӣхаритва̄на, та̄йа саддхим̣ васиссати;

бхависсати тада̄ бхедо, окка̄какуласамбхаво.

‘‘тесам̣ паджа̄ бхависсанти, кол̣ийа̄ на̄ма джа̄тийа̄;

таттха ма̄нусакам̣ бхогам̣, анубхоссатинаппакам̣.

‘‘тамха̄ ка̄йа̄ чавитва̄на, девалокам̣ гамиссати;

татра̄пи паварам̣ бйамхам̣, лабхиссати манорамам̣.

‘‘девалока̄ чавитва̄на, суккамӯлена чодито;

а̄гантва̄на мануссаттам̣, сон̣о на̄ма бхависсати.

‘‘а̄раддхавӣрийо пахитатто, падахам̣ саттху са̄сане;

сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, нибба̄йиссатина̄саво.

‘‘анантадассӣ бхагава̄, готамо сакйапун̇гаво;

висесан̃н̃ӯ маха̄вӣро, аггат̣т̣ха̄не т̣хапессати.

‘‘вут̣т̣хамхи деве чатуран̇гуламхи, тин̣е анилеритаан̇ган̣амхи;

т̣хатва̄на йогасса пайуттата̄дино, татоттарим̣ па̄рамата̄ на виджджати.

‘‘уттаме даматхе данто, читтам̣ ме супан̣ӣхитам̣;

бха̄ро ме охито саббо, ниббутомхи ана̄саво.

‘‘ан̇гӣрасо маха̄на̄го, абхиджа̄това кесарӣ;

бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, етадагге т̣хапеси мам̣.

‘‘пат̣исамбхида̄ чатассо…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ уда̄навасена ан̃н̃а̄бйа̄каран̣авасена ча –

632. ‘‘йа̄ху рат̣т̣хе самуккат̣т̣хо, ран̃н̃о ан̇гасса паддхагӯ;

сва̄джджа дхаммесу уккат̣т̣хо, сон̣о дуккхасса па̄рагӯ.

633. ‘‘пан̃ча чхинде пан̃ча джахе, пан̃ча чуттари бха̄вайе;

пан̃часан̇га̄тиго бхиккху, огхатин̣н̣оти вуччати.

634. ‘‘уннал̣асса паматтасса, ба̄хира̄сасса бхиккхуно;

сӣлам̣ сама̄дхи пан̃н̃а̄ ча, па̄рипӯрим̣ на гаччхати.

635. ‘‘йан̃хи киччам̣ апавиддхам̣, акиччам̣ пана карӣйати;

уннал̣а̄нам̣ паматта̄нам̣, тесам̣ вад̣д̣ханти а̄сава̄.

636. ‘‘йесан̃ча сусама̄раддха̄, ниччам̣ ка̄йагата̄ сати;

акиччам̣ те на севанти, кичче са̄таччака̄рино;

сата̄нам̣ сампаджа̄на̄нам̣, аттхам̣ гаччханти а̄сава̄.

637. ‘‘уджумаггамхи аккха̄те, гаччхатха ма̄ ниваттатха;

аттана̄ чодайатта̄нам̣, нибба̄намабхиха̄райе.

638. ‘‘ачча̄раддхамхи вӣрийамхи, саттха̄ локе ануттаро;

вӣн̣опамам̣ каритва̄ ме, дхаммам̣ десети чаккхума̄;

тасса̄хам̣ вачанам̣ сутва̄, виха̄сим̣ са̄сане рато.

639. ‘‘саматхам̣ пат̣ипа̄десим̣, уттаматтхасса паттийа̄;

тиссо виджджа̄ ануппатта̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣.

640. ‘‘неккхамме адхимуттасса, павивекан̃ча четасо;

абйа̄баджджха̄дхимуттасса, упа̄да̄наккхайасса ча.

641. ‘‘тан̣хаккхайа̄дхимуттасса, асаммохан̃ча четасо;

дисва̄ а̄йатануппа̄дам̣, самма̄ читтам̣ вимуччати.

642. ‘‘тасса самма̄ вимуттасса, сантачиттасса бхиккхуно;

катасса патичайо наттхи, каран̣ӣйам̣ на виджджати.

643. ‘‘село йатха̄ екагхано, ва̄тена на самӣрати;

евам̣ рӯпа̄ раса̄ садда̄, гандха̄ пхасса̄ ча кевала̄.

644. ‘‘ит̣т̣ха̄ дхамма̄ анит̣т̣ха̄ ча, наппаведхенти та̄дино;

т̣хитам̣ читтам̣ висан̃н̃уттам̣, вайан̃часса̄нупассатӣ’’ти. – има̄ га̄тха̄ абха̄си;

таттха йа̄ху рат̣т̣хе самуккат̣т̣хоти йо аху ахоси ан̇гарат̣т̣хе асӣтийа̄ га̄микасахассехи бхогасампаттийа̄ иссарийасампаттийа̄ ча самма̄ ативийа уккат̣т̣хо сет̣т̣хо. ран̃н̃о ан̇гасса паддхагӯти чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи париса̄йа ран̃джанат̣т̣хена ран̃н̃о ан̇га̄дхипатино бимбиса̄расса парива̄рабхӯто гахапативисесо тасса рат̣т̣хе кут̣умбико ахӯти йоджетаббам̣. сва̄джджа дхаммесу уккат̣т̣хоти со сон̣о аджджетарахи локуттарадхаммесу уккат̣т̣хо джа̄то, гихика̄лепи кехичи уккат̣т̣хойева хутва̄ ида̄ни паббаджитака̄лепи уккат̣т̣хойева хотӣти атта̄намева парам̣ вийа дассети. дуккхасса па̄рагӯти сакаласса ват̣т̣адуккхасса па̄рам̣ парийантам̣ гато, етена дхаммесу уккат̣т̣хоти ависесена вуттам̣ уккат̣т̣хабха̄вам̣ висесети арахатта̄дхигамадӣпанато.

ида̄ни йа̄йа пат̣ипаттийа̄ дуккхапа̄рагӯ джа̄то, ан̃н̃а̄падесена там̣ дассенто ‘‘пан̃ча чхинде’’ти га̄тхама̄ха. тассаттхо – апа̄йака̄масугатисампа̄пака̄ни пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пурисо саттхена па̄де баддхараджджукам̣ вийа хет̣т̣химена маггаттайена чхиндеййа, рӯпа̄рӯпабхавасампа̄пака̄ни пан̃ча уддхамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пурисо гӣва̄йа баддхараджджукам̣ вийа аггамаггена джахеййа, чхиндеййа, тесам̣ пана уддхамбха̄гийасам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа пан̃ча саддха̄дӣни индрийа̄ни уттари бха̄вайе бха̄веййа. евам̣бхӯто пана бхиккху ра̄гасан̇го досамохама̄надит̣т̣хисан̇готи пан̃чаннам̣ сан̇га̄нам̣ атиккаманена пан̃часан̇га̄тиго хутва̄, ка̄могхо, бхавогхо, дит̣т̣хогхо, авиджджогхоти чатуннам̣ огха̄нам̣ тин̣н̣атта̄ огхатин̣н̣оти вуччати.

айан̃ча огхатаран̣апат̣ипаттисӣла̄дӣнам̣ па̄рипӯрийа̄ва хоти, сӣла̄дайо ча ма̄на̄диппаха̄нена па̄рипӯрим̣ гаччханти, на ан̃н̃атха̄ти дассенто ‘‘уннал̣асса̄’’ти га̄тхама̄ха. таттха уннал̣асса̄ти уггататуччхама̄насса. ма̄но хи уннамана̄ка̄равуттийа̄ туччхабха̄вена нал̣о вийа̄ти ‘‘нал̣о’’ти вуччати. паматтасса̄ти сативоссаггена пама̄дам̣ а̄паннасса. ба̄хира̄сасса̄ти ба̄хиресу а̄йатанесу а̄са̄вато, ка̄месу авӣтара̄гасса̄ти аттхо. сӣлам̣ сама̄дхи пан̃н̃а̄ ча, па̄рипӯрим̣ на гаччхатӣти тасса сӣла̄дӣнам̣ пат̣ипаккхасевино локийопи та̄ва сӣла̄дигун̣о па̄рипӯрим̣ на гаччхати, пагева локуттаро.

таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘йан̃хи кичча’’нтиа̄дина̄. бхиккхуно хи паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа апарима̄н̣асӣлаккхандхагопанам̣ аран̃н̃ава̄со дхутан̇гапарихаран̣ам̣ бха̄вана̄ра̄мата̄ти евама̄ди киччам̣ на̄ма. йехи пана идам̣ йатха̄вуттам̣ аттано киччам̣, там̣ апавиддхам̣ акаран̣ена чхад̣д̣итам̣. акиччанти паттаман̣д̣анам̣ чӣварака̄йабандханаам̣сабаддхачхаттупа̄ханата̄лаван̣т̣адхаммакаран̣аман̣д̣ананти евама̄ди париккха̄раман̣д̣анам̣ паччайаба̄хулийанти евама̄ди бхиккхуно акиччам̣ на̄ма, там̣ кайирати, тесам̣ ма̄нанал̣ам̣ уккхипитва̄ чаран̣ена уннал̣а̄нам̣ сативоссаггена паматта̄нам̣ чатта̄ропи а̄сава̄ вад̣д̣ханти.

йесам̣ пана пан̃н̃а̄дигун̣о вад̣д̣хати, те дассетум̣ ‘‘йеса’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха сусама̄раддха̄ти сут̣т̣ху паггахита̄. ка̄йагата̄ сатӣти, ка̄йа̄нупассана̄бха̄вана̄. акиччам̣ тети те етам̣ паттаман̣д̣ана̄диакиччам̣. на севантӣти на каронти. киччети, паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа каттаббе апарима̄н̣асӣлаккхандхагопана̄дике. са̄таччака̄риноти сататака̄рино тесам̣ сатийа̄ авиппава̄сена сата̄нам̣ са̄ттхакасампаджан̃н̃ам̣, саппа̄йасампаджан̃н̃ам̣, гочарасампаджан̃н̃ам̣, асаммохасампаджан̃н̃анти чатӯхи сампаджан̃н̃ехи сампаджа̄на̄нам̣, чатта̄ропи а̄сава̄ аттхам̣ гаччханти париккхайам̣ абха̄вам̣ гаччхантӣти аттхо.

ида̄ни аттано сантике т̣хитабхиккхӯнам̣ ова̄дам̣ денто ‘‘уджумаггамхӣ’’ти га̄тхама̄ха. таттха уджумаггамхи аккха̄тети антадвайапариваджджанена ка̄йаван̇ка̄диппаха̄нена ча уджуке маджджхимапат̣ипада̄бхӯте арийамагге саттха̄ра̄ бха̄сите. гаччхатха̄ти пат̣ипаджджатха. ма̄ ниваттатха̄ти антара̄ воса̄нам̣ ма̄паджджатха. аттана̄ чодайатта̄нанти идха аттхака̄мо кулапутто апа̄йабхайапаччавеккхан̣а̄дина̄ аттана̄ва атта̄нам̣ чоденто. нибба̄намабхиха̄райети, атта̄нам̣ нибба̄нам̣ абхихареййа упанеййа, йатха̄ нам̣ саччхикароти, татха̄ пат̣ипаджджеййа̄ти аттхо.

ида̄ни майа̄пи евамева пат̣ипаннанти, аттано пат̣ипаттим̣ дассетум̣ ‘‘ачча̄раддхамхӣ’’тиа̄ди вуттам̣. ачча̄раддхамхи вӣрийамхӣти випассанам̣ бха̄вентена майа̄ сама̄дхина̄ вӣрийам̣ самарасам̣ акатва̄ ативийа вӣрийе паггахите. ачча̄раддхавӣрийата̄ часса хет̣т̣ха̄ вутта̄йева. вӣн̣опамам̣ каритва̄ мети а̄йасмато сон̣асса ‘‘йе кхо кечи бхагавато са̄вака̄ а̄раддхавӣрийа̄ вихаранти. ахам̣ тесам̣ ан̃н̃атаро, атха ча пана ме на̄нупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуччати, тасма̄хам̣ виббхамисса̄мӣ’’ти читте уппанне саттха̄ иддхийа̄ тасса саммукхе атта̄нам̣ дассетва̄ ‘‘касма̄ твам̣, сон̣а, ‘виббхамисса̄мӣ’ти читтам̣ уппа̄деси, кусало твам̣ пуббе ага̄рийабхӯто вӣн̣а̄йа тантиссаре’’ти пуччхитва̄ тена ‘‘евам̣, бханте’’ти вутте ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сон̣а? йада̄ те вӣн̣а̄йа тантийо ачча̄йата̄ хонти, апи ну те вӣн̣а̄ тасмим̣ самайе сараватӣ ва̄ хоти камман̃н̃а̄ ва̄ти? но хетам̣, бханте! там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сон̣а, йада̄ те вӣн̣а̄йа тантийо атиситхила̄ хонти, апи ну те вӣн̣а̄ тасмим̣ самайе сараватӣ ва̄ хоти камман̃н̃а̄ ва̄ти? но хетам̣, бханте. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сон̣а, йада̄ пана те вӣн̣а̄йа тантийо нева ачча̄йата̄ хонти, на̄тиситхила̄ саме гун̣е патит̣т̣хита̄, апи ну те вӣн̣а̄ тасмим̣ самайе сараватӣ ва̄ хоти камман̃н̃а̄ ва̄ти? евам̣, бханте. евамева кхо, сон̣а, ачча̄раддхавӣрийам̣ уддхачча̄йа сам̣ваттати, атилӣнавӣрийам̣ косаджджа̄йа сам̣ваттати, тасма̄тиха твам̣, сон̣а, вӣрийасаматам̣ адхит̣т̣хаха, индрийа̄нан̃ча саматам̣ пат̣ивиджджха̄’’ти евам̣ вӣн̣ам̣ упамам̣ катва̄ паваттитена вӣн̣опамова̄дена майхам̣ дхаммам̣ десеси. тасса̄хам̣ вачанам̣ сутва̄ти тасса бхагавато вачанам̣ вӣн̣опамова̄дам̣ сутва̄ антара̄ уппаннам̣ виббхамитука̄матам̣ паха̄йа саттху са̄сане рато абхирато вихарим̣.

вихаранто ча саматхам̣ пат̣ипа̄десим̣ вӣрийасаматам̣ йодженто саддха̄пан̃н̃а̄нам̣ вийа сама̄дхивӣрийа̄нам̣ самарасатам̣ уппа̄денто джха̄на̄дхит̣т̣ха̄нам̣ випассана̄сама̄дхим̣ сампа̄десим̣ випассанам̣ уссукка̄песим̣. таттха пайоджанам̣ а̄ха ‘‘уттаматтхасса паттийа̄’’ти. уттаматтхасса паттийа̄ти арахатта̄дхигама̄йа̄ти аттхо.

ида̄ни йатха̄ пат̣ипаннасса саматхавипассана̄ сампаджджим̣су, там̣ ан̃н̃а̄падесена дассенто ‘‘неккхамме’’тиа̄дима̄ха. таттха неккхаммети паббаджджа̄дике ка̄маниссаран̣е. адхимуттасса̄ти таттха ниннапон̣апаббха̄рабха̄вена йуттаппайуттасса, пат̣хамам̣ та̄ва паббаджджа̄бхимукхо хутва̄ ка̄ме паха̄йа паббаджитва̄ ча сӣлависодханам̣ аран̃н̃ава̄со дхутан̇гапарихаран̣ам̣ бха̄вана̄бхийоготи евама̄дӣсу анаваджджадхаммесу йуттаппайуттасса̄ти аттхо. павивекан̃ча четасоти четасо павивекан̃ча адхимуттасса евам̣ неккхамма̄дхимуттасса сато чатуккапан̃чакаджджха̄на̄нам̣ ниббаттанена вивеке йуттасса пайуттасса. абйа̄баджджха̄дхимуттасса̄ти абйа̄баджджхе нидуккхата̄йа адхимуттасса джха̄насама̄паттийо ниббаттетва̄ саматхасукхе йуттаппайуттасса. упа̄да̄наккхайасса ча̄ти чатуннампи упа̄да̄на̄нам̣ кхайанте арахатте адхимуттасса. бхумматтхе хи етам̣ са̄мивачанам̣. там̣ йатха̄дхигатам̣ джха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ арахатта̄дхигама̄йа випассанам̣ ануйун̃джантасса̄ти аттхо.

тан̣хаккхайа̄дхимуттасса̄ти тан̣ха̄ кхӣйати еттха̄ти тан̣хаккхайо, нибба̄нам̣, тасмим̣ адхимуттасса упа̄дим̣ бхайато, анупа̄дин̃ча кхемато дассанена ниродхе ниннапон̣апаббха̄расса. асаммохан̃ча четасоти асаммохасампаджан̃н̃авасена читтасса асаммохапаваттим̣ саммохасамуччхинданена ва̄ читтасса асаммохабхӯтам̣ арийамаггам̣ адхимуттасса. дисва̄ а̄йатануппа̄данти чаккха̄дӣнам̣ а̄йатана̄нам̣ йатха̄сакапаччайехи кхан̣е кхан̣е уппа̄дам̣, таппат̣ипаккхато ниродхан̃ча випассана̄пан̃н̃а̄сахита̄йа маггапан̃н̃а̄йа дисва̄ дассанахету самма̄ читтам̣ вимуччатӣти самма̄ хетуна̄ н̃а̄йена маггапат̣ипа̄т̣ийа̄ сабба̄савато читтам̣ вимуччати.

‘‘тасса самма̄ вимуттасса̄’’тиа̄дӣсу айам̣ сан̇кхепаттхо – тасса вуттанайена саммадева саббасам̣килесато вимуттасса, тато ева аччантупасамена сантачиттасса кхӣн̣а̄савабхиккхуно катасса кусаласса акусаласса ва̄ упачайо наттхи маггенева самуггха̄титатта̄, парин̃н̃а̄дибхедам̣ каран̣ӣйам̣ на виджджати катакиччатта̄. евам̣ бхӯтасса йатха̄ екагхано село паббато пакатива̄тена на самӣрати на сам̣кампати, евам̣ ит̣т̣ха̄ ча анит̣т̣ха̄ ча рӯпа̄дайо а̄рамман̣адхамма̄ та̄дино та̄дибха̄ваппаттасса т̣хитам̣ анеджам̣ пахӣнасаббасоката̄йа висам̣йуттам̣ читтам̣ наппаведханти на ча̄ленти. асса ча а̄рамман̣адхаммасса ка̄лена ка̄лам̣ пхаласама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ випассанто вайам̣ ниродхам̣ кхан̣е кхан̣е бхиджджанасабха̄вам̣ анупассатӣти ан̃н̃ам̣ бйа̄ка̄си.

сон̣акол̣ивисаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

терасанипа̄таван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.