16. пин̇гийасуттаван̣н̣ана̄

1127. джин̣н̣охамасмӣти пин̇гийасуттам̣. таттха джин̣н̣охамасми абало вӣтаван̣н̣оти со кира бра̄хман̣о джара̄бхибхӯто вӣсавассасатико джа̄тийа̄, дуббало ча ‘‘идха падам̣ карисса̄мӣ’’ти ан̃н̃аттхева кароти, винат̣т̣хапуримаччхавиван̣н̣о ча. тена̄ха – ‘‘джин̣н̣охамасми абало вӣтаван̣н̣о’’ти. ма̄хам̣ нассам̣ момухо антара̄ва̄ти ма̄хам̣ туйхам̣ дхаммам̣ асаччхикатва̄ антара̄йева авидва̄ хутва̄ анассим̣. джа̄тиджара̄йа идха виппаха̄нанти идхева тава па̄дамӯле па̄са̄н̣аке ва̄ четийа джа̄тиджара̄йа виппаха̄нам̣ нибба̄надхаммам̣ йамахам̣ виджан̃н̃ам̣, там̣ ме а̄чиккха.

1128. ида̄ни йасма̄ пин̇гийо ка̄йе са̄пеккхата̄йа ‘‘джин̣н̣охамасмӣ’’ти га̄тхама̄ха тенасса бхагава̄ ка̄йе синехаппаха̄наттхам̣ ‘‘дисва̄на рӯпесу вихан̃н̃ама̄не’’ти га̄тхама̄ха. таттха рӯпесӯти рӯпахету рӯпапаччайа̄. вихан̃н̃ама̄нети каммака̄ран̣а̄дӣхи упахан̃н̃ама̄не. руппанти рӯпесӯти чаккхурога̄дӣхи ча рӯпахетуйева джана̄ руппанти ба̄дхӣйанти.

1129-30. евам̣ бхагавата̄ йа̄ва арахаттам̣ та̄ва катхитам̣ пат̣ипаттим̣ сутва̄пи пин̇гийо джара̄дуббалата̄йа висесам̣ анадхигантва̄ва пуна ‘‘диса̄ чатассо’’ти има̄йа га̄тха̄йа бхагавантам̣ тхоменто десанам̣ йа̄чати. атхасса бхагава̄ пунапи йа̄ва арахаттам̣, та̄ва пат̣ипадам̣ дассенто ‘‘тан̣ха̄дхипанне’’ти га̄тхама̄ха. сесам̣ саббаттха па̄кат̣амева.

имампи суттам̣ бхагава̄ арахаттаникӯт̣енева десеси. десана̄парийоса̄не ча пин̇гийо ана̄га̄мипхале патит̣т̣ха̄си. со кира антарантара̄ чинтеси – ‘‘евам̣ вичитрапат̣ибха̄нам̣ на̄ма десанам̣ на лабхи майхам̣ ма̄туло ба̄варӣ савана̄йа̄’’ти. тена синехавиккхепена арахаттам̣ па̄пун̣итум̣ на̄саккхи. антева̄сино панасса сахассаджат̣ила̄ арахаттам̣ па̄пун̣им̣су. саббева иддхимайапаттачӣварадхара̄ ехибхиккхаво ахесунти.

параматтхаджотика̄йа кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа

суттанипа̄та-ат̣т̣хакатха̄йа пин̇гийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

па̄ра̄йанаттхутига̄тха̄ван̣н̣ана̄

ито парам̣ сан̇гӣтика̄ра̄ десанам̣ тхомента̄ ‘‘идамавоча бхагава̄’’тиа̄дима̄хам̣су. таттха идамавоча̄ти идам̣ пара̄йанам̣ авоча. парича̄ракасол̣аса̄нанти ба̄варисса парича̄ракена пин̇гийена саха сол̣асаннам̣ буддхасса ва̄ бхагавато парича̄рака̄нам̣ сол̣асаннанти парича̄ракасол̣асаннам̣. те ева ча бра̄хман̣а̄. таттха сол̣асапариса̄ пана пурато ча паччхато ча ва̄мапассато ча даккхин̣апассато ча чха чха йоджана̄ни нисинна̄ уджукена два̄дасайоджаника̄ ахоси. аджджхит̣т̣хоти йа̄чито аттхаман̃н̃а̄йа̄ти па̄л̣иаттхаман̃н̃а̄йа. дхаммаман̃н̃а̄йа̄ти па̄л̣иман̃н̃а̄йа. па̄ра̄йананти евам̣ имасса дхаммапарийа̄йасса адхивачанам̣ а̄ропетва̄ тесам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ на̄ма̄ни киттайанта̄ ‘‘аджито тиссаметтеййо…пе… буддхасет̣т̣хам̣ упа̄гаму’’нти а̄хам̣су.

1131-7. таттха сампанначаран̣анти нибба̄нападат̣т̣ха̄набхӯтена па̄тимоккхасӣла̄дина̄ сампаннам̣. исинти махесим̣. сесам̣ па̄кат̣амева. тато парам̣ брахмачарийамачарим̣сӯти маггабрахмачарийам̣ ачарим̣су. тасма̄ па̄ра̄йананти тасса па̄рабхӯтасса нибба̄насса айананти вуттам̣ хоти.

па̄ра̄йана̄нугӣтига̄тха̄ван̣н̣ана̄

1138. па̄ра̄йанамануга̄йиссанти асса айам̣ самбандхо – бхагавата̄ хи па̄ра̄йане десите сол̣асасахасса̄ джат̣ила̄ арахаттам̣ па̄пун̣им̣су, авасеса̄нан̃ча чуддасакот̣исан̇кха̄нам̣ деваманусса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. вуттан̃хетам̣ пора̄н̣ехи –

‘‘тато па̄са̄н̣аке рамме, па̄ра̄йанасама̄гаме;

аматам̣ па̄пайӣ буддхо, чуддаса па̄н̣акот̣ийо’’ти.

нит̣т̣хита̄йа пана дхаммадесана̄йа тато тато а̄гата̄ манусса̄ бхагавато а̄нубха̄вена аттано аттано га̄манигама̄дӣсвева па̄турахесум̣. бхагава̄пи са̄ваттхимева агама̄си парича̄ракасол̣аса̄дӣхи анекехи бхиккхусахассехи паривуто. таттха пин̇гийо бхагавантам̣ вандитва̄ а̄ха – ‘‘гаччха̄махам̣, бханте, ба̄варисса буддхуппа̄дам̣ а̄рочетум̣, пат̣иссутан̃хи тасса майа̄’’ти. атха бхагавата̄ анун̃н̃а̄то н̃а̄н̣агаманенева годха̄варӣтӣрам̣ гантва̄ па̄дагаманена ассама̄бхимукхо агама̄си. таменам̣ ба̄варӣ бра̄хман̣о маггам̣ олокенто нисинно дӯратова кха̄риджат̣а̄дивирахитам̣ бхиккхувесена а̄гаччхантам̣ дисва̄ ‘‘буддхо локе уппанно’’ти нит̣т̣хам̣ агама̄си. сампаттан̃ча̄пи нам̣ пуччхи – ‘‘ким̣, пин̇гийа, буддхо локе уппанно’’ти. ‘‘а̄ма, бра̄хман̣а, уппанно, па̄са̄н̣аке четийе нисинно амха̄кам̣ дхаммам̣ десеси, тамахам̣ туйхам̣ десесса̄мӣ’’ти. тато ба̄варӣ махата̄ сакка̄рена сапарисо там̣ пӯджетва̄ а̄санам̣ пан̃н̃а̄песи. таттха нисӣдитва̄ пин̇гийо ‘‘па̄ра̄йанамануга̄йисса’’нтиа̄дима̄ха.

таттха ануга̄йиссанти бхагавата̄ гӣтам̣ ануга̄йиссам̣. йатха̄ддаккхӣти йатха̄ са̄мам̣ сачча̄бхисамбодхена аса̄дха̄ран̣ан̃а̄н̣ена ча аддаккхи. никка̄моти пахӣнака̄мо. ‘‘никкамо’’типи па̄т̣хо, вӣрийава̄ти аттхо никкханто ва̄ акусалапаккха̄. ниббаноти килесаванавирахито, тан̣ха̄вирахито ева ва̄. кисса хету муса̄ бхан̣ети йехи килесехи муса̄ бхан̣еййа, ете тасса пахӣна̄ти дассети. етена бра̄хман̣асса саване усса̄хам̣ джанети.

1139-41. ван̣н̣ӯпасан̃хитанти гун̣ӯпасан̃хитам̣. саччавхайоти ‘‘буддхо’’ти сачченева авха̄нена на̄мена йутто. брахмети там̣ бра̄хман̣ам̣ а̄лапати. куббанаканти париттаванам̣. бахуппхалам̣ ка̄нанама̄васеййа̄ти анекапхала̄дивикатибхаритам̣ ка̄нанам̣ а̄гамма васеййа. аппадассети ба̄варипабхутике париттапан̃н̃е. маходадхинти анотатта̄дим̣ махантам̣ удакара̄сим̣.

1142-4. йеме пуббети йе име пуббе. тамануда̄синоти тамонудо а̄сино. бхӯрипан̃н̃а̄н̣оти н̃а̄н̣адхаджо. бхӯримедхасоти випулапан̃н̃о. сандит̣т̣хикамака̄ликанти са̄мам̣ пасситаббапхалам̣, на ча ка̄лантаре паттаббапхалам̣. анӣтиканти килесаӣтивирахитам̣.

1145-50. атха нам̣ ба̄варӣ а̄ха ‘‘ким̣ ну тамха̄’’ти две га̄тха̄. тато пин̇гийо бхагавато сантика̄ авиппава̄самева дӣпенто ‘‘на̄хам̣ тамха̄’’тиа̄дима̄ха. пасса̄ми нам̣ манаса̄ чаккхуна̄ва̄ти там̣ буддхам̣ ахам̣ чаккхуна̄ вийа манаса̄ пасса̄ми. намассама̄но вивасеми раттинти намассама̄нова раттим̣ атина̄меми. тена тенева натоти йена диса̄бха̄гена буддхо, тена тенева̄хампи нато таннинно таппон̣оти дассети.

1151. дуббалатха̄макасса̄ти аппатха̄макасса, атха ва̄ дуббаласса дуттха̄макасса ча балавӣрийахӣнасса̄ти вуттам̣ хоти. тенева ка̄йо на палетӣти тенева дуббалатха̄макаттена ка̄йо на гаччхати, йена ва̄ буддхо, тена на гаччхати. ‘‘на паретӣ’’типи па̄т̣хо, со еваттхо. таттха̄ти буддхасса сантике. сан̇каппайанта̄йа̄ти сан̇каппагаманена. тена йуттоти йена буддхо, тена йутто пайутто ануйуттоти дассети.

1152. пан̇ке сайа̄ноти ка̄макаддаме сайама̄но. дӣпа̄ дӣпам̣ упаплавинти саттха̄ра̄дито саттха̄ра̄дим̣ абхигаччхим̣. атхаддаса̄сим̣ самбуддханти сохам̣ евам̣ дуддит̣т̣хим̣ гахетва̄ анва̄хин̣д̣анто атха па̄са̄н̣аке четийе буддхамаддаккхим̣.

1153. имисса̄ га̄тха̄йа аваса̄не пин̇гийасса ча ба̄варисса ча индрийапарипа̄кам̣ видитва̄ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ т̣хитойева суван̣н̣обха̄сам̣ мун̃чи. пин̇гийо ба̄варисса буддхагун̣е ван̣н̣айанто нисинно ева там̣ обха̄сам̣ дисва̄ ‘‘ким̣ ида’’нти вилокенто бхагавантам̣ аттано пурато т̣хитам̣ вийа дисва̄ ба̄варибра̄хман̣асса ‘‘буддхо а̄гато’’ти а̄рочеси, бра̄хман̣о ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ ан̃джалим̣ паггахетва̄ ат̣т̣ха̄си. бхагава̄пи обха̄сам̣ пхаритва̄ бра̄хман̣асса атта̄нам̣ дассенто убхиннампи саппа̄йам̣ видитва̄ пин̇гийамева а̄лапама̄но ‘‘йатха̄ ахӯ ваккалӣ’’ти имам̣ га̄тхамабха̄си.

тассаттхо – йатха̄ ваккалиттхеро саддха̄дхимутто ахоси, саддха̄дхурена ча арахаттам̣ па̄пун̣и. йатха̄ ча сол̣асаннам̣ еко бхадра̄вудхо на̄ма йатха̄ ча а̄л̣ави готамо, евамева твампи памун̃чассу саддхам̣. тато саддха̄йа адхимуччанто ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄’’тиа̄дина̄ найена випассанам̣ а̄рабхитва̄ маччудхеййасса па̄рам̣ нибба̄нам̣ гамиссасӣти арахаттаникӯт̣енева десанам̣ нит̣т̣ха̄песи. десана̄парийоса̄не пин̇гийо арахатте ба̄варӣ ана̄га̄мипхале патит̣т̣хахи. ба̄варибра̄хман̣асса сисса̄ пана пан̃часата̄ сота̄панна̄ ахесум̣.

1154-5. ида̄ни пин̇гийо аттано паса̄дам̣ паведенто ‘‘еса бхиййо’’тиа̄дима̄ха. таттха пат̣ибха̄нава̄ти пат̣ибха̄напат̣исамбхида̄йа упето. адхидеве абхин̃н̃а̄йа̄ти адхидевакаре дхамме н̃атва̄. пароваранти хӣнапан̣ӣтам̣, аттано ча парасса ча адхидеваттакарам̣ саббам̣ дхаммаджа̄там̣ ведӣти вуттам̣ хоти. кан̇кхӣнам̣ пат̣иджа̄натанти кан̇кхӣнам̣йева сатам̣ ‘‘никкан̇кхамха̄’’ти пат̣иджа̄нанта̄нам̣.

1156. асам̣хӣранти ра̄га̄дӣхи асам̣ха̄рийам̣. асам̣куппанти акуппам̣ авипарин̣а̄мадхаммам̣. двӣхипи падехи нибба̄нам̣ бхан̣ати. аддха̄ гамисса̄мӣти екам̣сенева там̣ анупа̄дисесам̣ нибба̄надха̄тум̣ гамисса̄ми. на меттха кан̇кха̄ти наттхи ме еттха нибба̄не кан̇кха̄. евам̣ мам̣ дха̄рехи адхимуттачиттанти пин̇гийо ‘‘евамева твампи памун̃чассу саддха’’нти. имина̄ бхагавато ова̄дена аттани саддхам̣ уппа̄детва̄ саддха̄дхуренева ча вимун̃читва̄ там̣ саддха̄дхимуттатам̣ пака̄сенто бхагавантам̣ а̄ха – ‘‘евам̣ мам̣ дха̄рехи адхимуттачитта’’нти. айаметтха адхиппа̄йо ‘‘йатха̄ мам̣ твам̣ авача, евамева адхимуттам̣ дха̄рехӣ’’ти.

ити параматтхаджотика̄йа кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа

суттанипа̄та-ат̣т̣хакатха̄йа сол̣асабра̄хман̣асуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

нит̣т̣хито ча пан̃чамо вагго аттхаван̣н̣ана̄найато, на̄мена

па̄ра̄йанавагготи.

нигаманакатха̄

етта̄вата̄ ча йам̣ вуттам̣ –

‘‘уттамам̣ ванданеййа̄нам̣, вандитва̄ ратанаттайам̣;

йо кхуддаканика̄йамхи, кхудда̄ча̄раппаха̄йина̄.

‘‘десито локана̄тхена, локаниттхаран̣есина̄;

тасса суттанипа̄тасса, карисса̄маттхаван̣н̣ана’’нти.

еттха урагавагга̄дипан̃чаваггасан̇гахитасса урагасутта̄дисаттатисуттаппабхедасса суттанипа̄тасса аттхаван̣н̣ана̄ ката̄ хоти. тенетам̣ вуччати –

‘‘имам̣ суттанипа̄тасса, каронтенаттхаван̣н̣анам̣;

саддхаммат̣т̣хитика̄мена, йам̣ паттам̣ кусалам̣ майа̄.

‘‘тасса̄нубха̄вато кхиппам̣, дхамме арийаппаведите;

вуд̣д̣хим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣, па̄пун̣а̄ту айам̣ джано’’ти.

(парийаттиппама̄н̣ато чатучатта̄лӣсаматта̄ бха̄н̣ава̄ра̄.)

парамависуддхасаддха̄буддхивӣрийаппат̣иман̣д̣итена сӣла̄ча̄раджджавамаддава̄дигун̣асамудайасамудитена сакасамайасамайантарагаханаджджхога̄хан̣асаматтхена пан̃н̃а̄веййаттийасаманна̄гатена типит̣акапарийаттиппабхеде са̄т̣т̣хакатхе саттхуса̄сане аппат̣ихатан̃а̄н̣аппабха̄вена маха̄веййа̄каран̣ена каран̣асампаттиджанитасукхавиниггатамадхурода̄равачанала̄ван̣н̣айуттена йуттамуттава̄дина̄ ва̄дӣварена маха̄кавина̄ чхал̣абхин̃н̃а̄пат̣исамбхида̄диппабхедагун̣апат̣иман̣д̣ите уттаримануссадхамме суппатит̣т̣хитабуддхӣнам̣ тхеравам̣саппадӣпа̄нам̣ тхера̄нам̣ маха̄виха̄рава̄сӣнам̣ вам̣са̄лан̇ка̄рабхӯтена випулависуддхабуддхина̄ буддхагхосоти гарӯхи гахитана̄мадхеййена тхерена ката̄ айам̣ параматтхаджотика̄ на̄ма суттанипа̄та-ат̣т̣хакатха̄ –

та̄ва тит̣т̣хату локасмим̣, локаниттхаран̣есинам̣;

дассентӣ кулапутта̄нам̣, найам̣ пан̃н̃а̄висуддхийа̄.

йа̄ва буддхоти на̄мампи, суддхачиттасса та̄дино;

локамхи локаджет̣т̣хасса, паваттати махесиноти.

суттанипа̄та-аттхаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.