5. чундасуттаван̣н̣ана̄

83. пуччха̄ми муним̣ пахӯтапан̃н̃анти чундасуттам̣. ка̄ уппатти? сан̇кхепато та̄ва аттаджджха̄сайапараджджха̄сайаат̣т̣хуппаттипуччха̄васикабхедато чатӯсу уппаттӣсу имасса суттасса пуччха̄васика̄ уппатти. виттха̄рато пана екам̣ самайам̣ бхагава̄ маллесу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ йена па̄ва̄ тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ па̄ва̄йам̣ вихарати чундасса камма̄рапуттасса амбаване. ито пабхути йа̄ва ‘‘атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа саддхим̣ бхиккхусан̇гхена йена чундасса камма̄рапуттасса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣдӣ’’ти (дӣ. ни. 2.189), та̄ва сутте а̄гатанайенева виттха̄ретаббам̣.

евам̣ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ нисинне бхагавати чундо камма̄рапутто буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ паривисанто бйан̃джанасӯпа̄дигахан̣аттхам̣ бхиккхӯнам̣ суван̣н̣абха̄джана̄ни упана̄меси. апан̃н̃атте сиккха̄паде кечи бхиккхӯ суван̣н̣абха̄джана̄ни пат̣иччхим̣су кечи на пат̣иччхим̣су. бхагавато пана екамева бха̄джанам̣ аттано селамайам̣ паттам̣, дутийабха̄джанам̣ буддха̄ на ган̣ханти. таттха ан̃н̃атаро па̄пабхиккху сахассаггханакам̣ суван̣н̣абха̄джанам̣ аттано бходжанаттха̄йа сампаттам̣ тхеййачиттена кун̃чикаттхавика̄йа паккхипи. чундо паривиситва̄ хаттхапа̄дам̣ дховитва̄ бхагавантам̣ намассама̄но бхиккхусан̇гхам̣ олокенто там̣ бхиккхум̣ аддаса, дисва̄ ча пана апассама̄но вийа хутва̄ на нам̣ кин̃чи абхан̣и бхагавати тхересу ча га̄равена, апича ‘‘миччха̄дит̣т̣хика̄нам̣ вачанапатхо ма̄ ахосӣ’’ти. со ‘‘ким̣ ну кхо сам̣варайутта̄йева саман̣а̄, уда̄ху бхиннасам̣вара̄ ӣдиса̄пи саман̣а̄’’ти н̃а̄тука̄мо са̄йанхасамайе бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ а̄ха ‘‘пуччха̄ми муни’’нти.

таттха пуччха̄мӣти идам̣ ‘‘тиссо пуччха̄ адит̣т̣хаджотана̄ пуччха̄’’тиа̄дина̄ (чӯл̣ани. пун̣н̣акама̄н̣авапуччха̄ниддеса 12) найена ниддесе вуттанайамева. мунинти етампи ‘‘монам̣ вуччати н̃а̄н̣ам̣. йа̄ пан̃н̃а̄ паджа̄нана̄…пе… самма̄дит̣т̣хи, тена н̃а̄н̣ена саманна̄гато муни, монаппаттоти, тӣн̣и монеййа̄ни ка̄йамонеййа’’нтиа̄дина̄ (маха̄ни. 14) найена таттхева вуттанайамева. айампанеттха сан̇кхепо. пуччха̄мӣти ока̄сам̣ ка̄ренто мунинти мунимуним̣ бхагавантам̣ а̄лапати. пахӯтапан̃н̃антиа̄дӣни тхутивачана̄ни, техи там̣ муним̣ тхуна̄ти. таттха пахӯтапан̃н̃анти випулапан̃н̃ам̣. н̃еййапарийантикатта̄ часса випулата̄ ведитабба̄. ити чундо камма̄рапуттоти идам̣ двайам̣ дханийасутте вуттанайамева. ито парам̣ пана еттакампи аватва̄ саббам̣ вуттанайам̣ чхад̣д̣етва̄ авуттанайамева ван̣н̣айисса̄ма.

буддханти тӣсу буддхесу татийабуддхам̣. дхаммасса̄минти маггадхаммасса джанакатта̄ путтассева питарам̣ аттана̄ уппа̄дитасиппа̄йатана̄дӣнам̣ вийа ча а̄чарийам̣ дхаммасса са̄мим̣, дхаммиссарам̣ дхаммара̄джам̣ дхаммавасаваттинти аттхо. вуттампи четам̣ –

‘‘со хи, бра̄хман̣а, бхагава̄ ануппаннасса маггасса уппа̄дета̄, асан̃джа̄тасса маггасса сан̃джанета̄, анаккха̄тасса маггасса аккха̄та̄, магган̃н̃ӯ, маггавидӯ, маггаковидо. магга̄нуга̄ ча пана етарахи са̄вака̄ вихаранти паччха̄ саманна̄гата̄’’ти (ма. ни. 3.79).

вӣтатан̣ханти вигатака̄мабхававибхаватан̣хам̣. двипадуттаманти двипада̄нам̣ уттамам̣. таттха кин̃ча̄пи бхагава̄ на кевалам̣ двипадуттамо ева, атха кхо йа̄вата̄ сатта̄ апада̄ ва̄ двипада̄ ва̄…пе… невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ино ва̄, тесам̣ саббесам̣ уттамо. атха кхо уккат̣т̣хапариччхедавасена двипадуттамотвева вуччати. двипада̄ хи саббасатта̄нам̣ уккат̣т̣ха̄ чаккаваттимаха̄са̄вакапаччекабуддха̄нам̣ таттха уппаттито, тесан̃ча уттамоти вутте саббасаттуттамоти вуттойева хоти. са̄ратхӣнам̣ паваранти са̄ретӣти са̄ратхи, хаттхидамака̄дӣнаметам̣ адхивачанам̣. тесан̃ча бхагава̄ паваро ануттарена даманена пурисадамме даметум̣ саматтхабха̄вато. йатха̄ха –

‘‘хаттхидамакена, бхиккхаве, хаттхидаммо са̄рито екам̣ ева дисам̣ дха̄вати пураттхимам̣ ва̄ паччхимам̣ ва̄ уттарам̣ ва̄ даккхин̣ам̣ ва̄. ассадамакена, бхиккхаве, ассадаммо…пе… годамакена, бхиккхаве, годаммо…пе… даккхин̣ам̣ ва̄. татха̄гатена хи, бхиккхаве, арахата̄ самма̄самбуддхена пурисадаммо са̄рито ат̣т̣ха диса̄ видха̄вати, рӯпӣ рӯпа̄ни пассати, айамека̄ диса̄…пе… сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, айам̣ ат̣т̣хамӣ диса̄’’ти (ма. ни. 3.312).

катӣти аттхаппабхедапуччха̄. локети сатталоке. саман̣а̄ти пуччхитаббааттханидассанам̣. ин̇гха̄ти йа̄чанаттхе нипа̄то. тадин̇гха̄ти те ин̇гха. брӯхӣти а̄чиккха катхайассӯти.

84. евам̣ вутте бхагава̄ чундам̣ камма̄рапуттам̣ ‘‘ким̣, бханте, кусалам̣, ким̣ акусала’’нтиа̄дина̄ (ма. ни. 3.296) найена гихипан̃хам̣ апуччхитва̄ саман̣апан̃хам̣ пуччхантам̣ дисва̄ а̄вадждженто ‘‘там̣ па̄пабхиккхум̣ сандха̄йа айам̣ пуччхатӣ’’ти н̃атва̄ тасса ан̃н̃атра воха̄раматта̄ ассаман̣абха̄вам̣ дӣпенто а̄ха ‘‘чатуро саман̣а̄’’ти. таттха чатуроти сан̇кхйа̄париччхедо. саман̣а̄ти када̄чи бхагава̄ титтхийе саман̣ава̄дена вадати; йатха̄ха – ‘‘йа̄ни та̄ни путхусаман̣абра̄хман̣а̄нам̣ ватакотӯхаламан̇гала̄нӣ’’ти (ма. ни. 1.407). када̄чи путхуджджане; йатха̄ха – ‘‘саман̣а̄ саман̣а̄ти кхо, бхиккхаве, джано сан̃джа̄на̄тӣ’’ти (ма. ни. 1.435). када̄чи секкхе; йатха̄ха – ‘‘идхева, бхиккхаве, саман̣о, идха дутийо саман̣о’’ти (ма. ни. 1.139; дӣ. ни. 2.214; а. ни. 4.241). када̄чи кхӣн̣а̄саве; йатха̄ха – ‘‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄ саман̣о хотӣ’’ти (ма. ни. 1.438). када̄чи атта̄нам̣йева; йатха̄ха – ‘‘саман̣оти кхо, бхиккхаве, татха̄гатассетам̣ адхивачана’’нти (а. ни. 8.85). идха пана тӣхи падехи саббепи арийе сӣлавантам̣ путхуджджанан̃ча, чатуттхена итарам̣ ассаман̣ампи бхан̣д̣ум̣ ка̄са̄вакан̣т̣хам̣ кевалам̣ воха̄раматтакена саман̣оти сан̇ган̣хитва̄ ‘‘чатуро саман̣а̄’’ти а̄ха. на пан̃чаматтхӣти имасмим̣ дхаммавинайе воха̄раматтакена пат̣ин̃н̃а̄маттакена̄пи пан̃чамо саман̣о на̄ма наттхи.

те те а̄викаромӣти те чатуро саман̣е тава па̄кат̣е кароми. саккхипут̣т̣хоти саммукха̄ пуччхито. маггаджиноти маггена саббакилесе виджита̄вӣти аттхо. маггадесакоти паресам̣ маггам̣ десета̄. магге джӣватӣти саттасу секкхесу йо кочи секкхо апарийоситамаггава̄сатта̄ локуттаре, сӣлавантапутхуджджано ча локийе магге джӣвати на̄ма, сӣлавантапутхуджджано ва̄ локуттарамагганимиттам̣ джӣванатопи магге джӣватӣти ведитаббо. йо ча маггадӯсӣти йо ча дуссӣло миччха̄дит̣т̣хи маггапат̣илома̄йа пат̣ипаттийа̄ маггадӯсакоти аттхо.

85. ‘‘име те чатуро саман̣а̄’’ти евам̣ бхагавата̄ сан̇кхепена уддит̣т̣хе чатуро саман̣е ‘‘айам̣ на̄меттха маггаджино, айам̣ маггадесако, айам̣ магге джӣвати, айам̣ маггадӯсӣ’’ти евам̣ пат̣ивиджджхитум̣ асакконто пуна пуччхитум̣ чундо а̄ха ‘‘кам̣ маггаджина’’нти. таттха магге джӣвати мети йо со магге джӣвати, там̣ ме брӯхи пут̣т̣хоти. сесам̣ па̄кат̣амева.

86. ида̄нисса бхагава̄ чатуропи саман̣е чатӯхи га̄тха̄хи ниддисанто а̄ха ‘‘йо тин̣н̣акатхам̣катхо висалло’’ти. таттха тин̣н̣акатхам̣катхо висаллоти етам̣ урагасутте вуттанайамева. айам̣ пана висесо. йасма̄ има̄йа га̄тха̄йа маггаджиноти буддхасаман̣о адхиппето, тасма̄ саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ена катхам̣катха̄патирӯпакасса саббадхаммесу ан̃н̃а̄н̣асса тин̣н̣атта̄пи ‘‘тин̣н̣акатхам̣катхо’’ти ведитаббо. пуббе вуттанайена хи тин̣н̣акатхам̣катха̄пи сота̄панна̄дайо паччекабуддхапарийоса̄на̄ сакада̄га̄мивисайа̄дӣсу буддхависайапарийоса̄несу пат̣ихатан̃а̄н̣аппабха̄ватта̄ парийа̄йена атин̣н̣акатхам̣катха̄ва хонти. бхагава̄ пана саббаппака̄рена тин̣н̣акатхам̣катхоти. нибба̄на̄бхиратоти нибба̄не абхирато, пхаласама̄паттивасена сада̄ нибба̄нанинначиттоти аттхо. та̄дисо ча бхагава̄. йатха̄ха –

‘‘со кхо ахам̣, аггивессана, тасса̄ ева катха̄йа парийоса̄не, тасмим̣йева пуримасмим̣ сама̄дхинимитте аджджхаттамева читтам̣ сан̣т̣хапеми, санниса̄деми, екодим̣ кароми, сама̄даха̄мӣ’’ти (ма. ни. 1.387).

ана̄нугиддхоти кан̃чи дхаммам̣ тан̣ха̄гедхена ананугиджджханто. локасса садевакасса нета̄ти а̄сайа̄нусайа̄нуломена дхаммам̣ десетва̄ па̄ра̄йанамаха̄самайа̄дӣсу анекесу суттантесу апарима̄н̣а̄нам̣ деваманусса̄нам̣ саччапат̣иведхасампа̄данена садевакасса локасса нета̄, гамайита̄, та̄рета̄, па̄рам̣ сампа̄пета̄ти аттхо. та̄динти та̄дисам̣ йатха̄вуттаппака̄ралокадхаммехи ниббика̄ранти аттхо. сесаметтха па̄кат̣амева.

87. евам̣ бхагава̄ има̄йа га̄тха̄йа ‘‘маггаджина’’нти буддхасаман̣ам̣ ниддиситва̄ ида̄ни кхӣн̣а̄савасаман̣ам̣ ниддисанто а̄ха ‘‘парамам̣ парамантӣ’’ти. таттха парамам̣ на̄ма нибба̄нам̣, саббадхамма̄нам̣ аггам̣ уттаманти аттхо. параманти йодха н̃атва̄ти там̣ парамам̣ парамамиччева йо идха са̄сане н̃атва̄ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ена. аккха̄ти вибхаджате идхева дхамманти нибба̄надхаммам̣ аккха̄ти, аттана̄ пат̣ивиддхатта̄ паресам̣ па̄кат̣ам̣ кароти ‘‘идам̣ нибба̄на’’нти, маггадхаммам̣ вибхаджати ‘‘име чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄…пе… арийо ат̣т̣хан̇гико магго’’ти. убхайампи ва̄ уггхат̣итан̃н̃ӯнам̣ сан̇кхепадесана̄йа а̄чиккхати, випан̃читан̃н̃ӯнам̣ виттха̄радесана̄йа вибхаджати. евам̣ а̄чиккханто вибхаджанто ча ‘‘идхева са̄сане айам̣ дхаммо, на ито бахиддха̄’’ти сӣхана̄дам̣ наданто аккха̄ти ча вибхаджати ча. тена вуттам̣ ‘‘аккха̄ти вибхаджате идхева дхамма’’нти. там̣ кан̇кхачхидам̣ муним̣ анеджанти там̣ еварӯпам̣ чатусаччапат̣иведхена аттано, десана̄йа ча паресам̣ кан̇кхаччхеданена кан̇кхаччхидам̣, монеййасаманна̄гамена муним̣, еджа̄сан̇кха̄та̄йа тан̣ха̄йа абха̄вато анеджам̣ дутийам̣ бхиккхунама̄ху маггадесинти.

88. евам̣ има̄йа га̄тха̄йа сайам̣ ануттарам̣ маггам̣ уппа̄детва̄ десана̄йа ануттаро маггадесӣ сама̄нопи дӯтамива лекхава̄чакамива ча ран̃н̃о аттано са̄санахарам̣ са̄санаджотакан̃ча ‘‘маггадеси’’нти кхӣн̣а̄савасаман̣ам̣ ниддиситва̄ ида̄ни секкхасаман̣ан̃ча сӣлавантапутхуджджанасаман̣ан̃ча ниддисанто а̄ха ‘‘йо дхаммападе’’ти. таттха падаван̣н̣ана̄ па̄кат̣а̄йева. айам̣ панеттха аттхаван̣н̣ана̄ – йо нибба̄надхаммасса падатта̄ дхаммападе, убхо анте анупагамма деситатта̄ а̄сайа̄нурӯпато ва̄ сатипат̣т̣ха̄на̄дина̄наппака̄рехи деситатта̄ судесите, маггасаман̇гӣпи анаваситамаггакиччатта̄ магге джӣвати, сӣласам̣йамена сан̃н̃ато, ка̄йа̄дӣсу сӯпат̣т̣хита̄йа чираката̄дисаран̣а̄йа ва̄ сатийа̄ сатима̄, ан̣уматтасса̄пи ваджджасса абха̄вато анаваджджатта̄, кот̣т̣ха̄сабха̄вена ча падатта̄ саттатим̣сабодхипаккхийадхаммасан̇кха̄та̄ни анаваджджапада̄ни бхан̇ган̃а̄н̣ато пабхути бха̄вана̄севана̄йа севама̄но, там̣ бхиккхунам̣ татийам̣ маггаджӣвинти а̄хӯти.

89. евам̣ бхагава̄ има̄йа га̄тха̄йа ‘‘маггаджӣви’’нти секкхасаман̣ам̣ сӣлавантапутхуджджанасаман̣ан̃ча ниддиситва̄ ида̄ни там̣ бхан̣д̣ум̣ ка̄са̄вакан̣т̣хам̣ кевалам̣ воха̄раматтасаман̣ам̣ ниддисанто а̄ха ‘‘чхаданам̣ катва̄на̄’’ти. таттха чхаданам̣ катва̄на̄ти патирӯпам̣ каритва̄, весам̣ гахетва̄, лин̇гам̣ дха̄ретва̄ти аттхо. суббата̄нанти буддхапаччекабуддхаса̄вака̄нам̣. тесан̃хи сундара̄ни вата̄ни, тасма̄ те суббата̄ти вуччанти. паккхандӣти паккхандако, анто пависакоти аттхо. дуссӣло хи гӯтхапат̣иччха̄данаттхам̣ тин̣апан̣н̣а̄диччхаданам̣ вийа аттано дуссӣлабха̄вам̣ пат̣иччха̄данаттхам̣ суббата̄нам̣ чхаданам̣ катва̄ ‘‘ахампи бхиккхӯ’’ти бхиккхумаджджхе паккхандати, ‘‘еттакавассена бхиккхуна̄ гахетаббам̣ ета’’нти ла̄бхе дӣйама̄не ‘‘ахам̣ еттакавассо’’ти ган̣хитум̣ паккхандати, тена вуччати ‘‘чхаданам̣ катва̄на суббата̄нам̣ паккхандӣ’’ти. чатуннампи кхаттийа̄дикула̄нам̣ уппаннам̣ паса̄дам̣ ананурӯпапат̣ипаттийа̄ дӯсетӣти куладӯсако. пагаббхоти ат̣т̣хат̣т̣ха̄нена ка̄йапа̄габбхийена, чатут̣т̣ха̄нена вачӣпа̄габбхийена, анекат̣т̣ха̄нена манопа̄габбхийена ча саманна̄гатоти аттхо. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄рам̣ пана меттасуттаван̣н̣ана̄йам̣ ваккха̄ма.

катапат̣иччха̄даналаккхан̣а̄йа ма̄йа̄йа саманна̄гататта̄ ма̄йа̄вӣ. сӣласам̣йама̄бха̄вена асан̃н̃ато. пала̄пасадисатта̄ пала̄по. йатха̄ хи пала̄по анто тан̣д̣уларахитопи бахи тхусена вӣхи вийа диссати, евамидхекаччо анто сӣла̄дигун̣аса̄равирахитопи бахи суббатаччхаданена саман̣авесена саман̣о вийа диссати. со евам̣ пала̄пасадисатта̄ ‘‘пала̄по’’ти вуччати. а̄на̄па̄нассатисутте пана ‘‘апала̄па̄йам̣, бхиккхаве, париса̄, ниппала̄па̄йам̣, бхиккхаве, париса̄, суддха̄ са̄ре патит̣т̣хита̄’’ти (ма. ни. 3.146) евам̣ путхуджджанакалйа̄н̣опи ‘‘пала̄по’’ти вутто. идха пана капиласутте ча ‘‘тато пала̄пе ва̄хетха, ассаман̣е саман̣ама̄нине’’ти (су. ни. 284) евам̣ пара̄джитако ‘‘пала̄по’’ти вутто. патирӯпена чарам̣ самаггадӯсӣти там̣ суббата̄нам̣ чхаданам̣ катва̄ йатха̄ чарантам̣ ‘‘а̄ран̃н̃ико айам̣ руккхамӯлико, пам̣сукӯлико, пин̣д̣апа̄тико, аппиччхо, сантут̣т̣хо’’ти джано джа̄на̄ти, евам̣ патирӯпена йуттарӯпена ба̄хирамат̣т̣хена а̄ча̄рена чаранто пуггало аттано локуттарамаггасса, паресам̣ сугатимаггасса ча дӯсанато ‘‘маггадӯсӣ’’ти ведитаббо.

90. евам̣ има̄йа га̄тха̄йа ‘‘маггадӯсӣ’’ти дуссӣлам̣ воха̄раматтакасаман̣ам̣ ниддиситва̄ ида̄ни тесам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ абйа̄миссӣбха̄вам̣ дӣпенто а̄ха ‘‘ете ча пат̣ивиджджхӣ’’ти. тассаттхо – ете чатуро саман̣е йатха̄вуттена лаккхан̣ена пат̣ивиджджхи ан̃н̃а̄си саччха̄ка̄си йо гахат̣т̣хо кхаттийо ва̄ бра̄хман̣о ва̄ ан̃н̃о ва̄ кочи, имесам̣ чатуннам̣ саман̣а̄нам̣ лаккхан̣ассаванаматтена сутава̄, тассева лаккхан̣асса арийа̄нам̣ сантике сутатта̄ арийаса̄вако, тейева саман̣е ‘‘айан̃ча айан̃ча евам̣лаккхан̣о’’ти паджа̄нанаматтена саппан̃н̃о, йа̄дисо айам̣ паччха̄ вутто маггадӯсӣ, итарепи саббе нета̄диса̄ти н̃атва̄ ити дисва̄ евам̣ па̄пам̣ каронтампи етам̣ па̄пабхиккхум̣ дисва̄. таттха̄йам̣ йоджана̄ – ете ча пат̣ивиджджхи йо гахат̣т̣хо сутава̄ арийаса̄вако саппан̃н̃о, тасса та̄йа пан̃н̃а̄йа саббе ‘‘нета̄диса̄’’ти н̃атва̄ вихарато ити дисва̄ на ха̄пети саддха̄, евам̣ па̄пакаммам̣ каронтам̣ па̄пабхиккхум̣ дисва̄пи на ха̄пети, на ха̄йати, на нассати саддха̄ти.

евам̣ има̄йа га̄тха̄йа тесам̣ абйа̄миссӣбха̄вам̣ дӣпетва̄ ида̄ни ити дисва̄пи ‘‘саббе нета̄диса̄’’ти джа̄нантам̣ арийаса̄вакам̣ пасам̣санто а̄ха ‘‘катхан̃хи дут̣т̣хена̄’’ти. тасса самбандхо – етадева ча йуттам̣ сутавато арийаса̄вакасса, йадидам̣ екаччам̣ па̄пам̣ каронтам̣ ити дисва̄пи саббе ‘‘нета̄диса̄’’ти джа̄нанам̣. ким̣ ка̄ран̣а̄? катхан̃хи дут̣т̣хена асампадут̣т̣хам̣, суддхам̣ асуддхена самам̣ кареййа̄ти? тассаттхо – катхан̃хи сутава̄ арийаса̄вако саппан̃н̃о, сӣлавипаттийа̄ дут̣т̣хена маггадӯсина̄ адут̣т̣хам̣ итарам̣ саман̣аттайам̣, суддхам̣ саман̣аттайамевам̣ апарисуддхака̄йасама̄ча̄рата̄дӣхи асуддхена паччхимена воха̄раматтакасаман̣ена самам̣ кареййа садисанти джа̄неййа̄ти. суттапарийоса̄не упа̄сакасса магго ва̄ пхалам̣ ва̄ на катхитам̣. кан̇кха̄маттамева хи тасса пахӣнанти.

параматтхаджотика̄йа кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа

суттанипа̄та-ат̣т̣хакатха̄йа чундасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.