3. нандакапетаваттхуван̣н̣ана̄

ра̄джа̄ пин̇галако на̄ма̄ти идам̣ нандакапетаваттху. тасса ка̄ уппатти? саттху паринибба̄нато вассасатадвайасса аччайена сурат̣т̣хависайе пин̇гало на̄ма ра̄джа̄ ахоси. тасса сена̄пати нандако на̄ма миччха̄дит̣т̣хӣ випарӣтадассано ‘‘наттхи динна’’нтиа̄дина̄ миччха̄га̄хам̣ паггайха вичари. тасса дхӣта̄ уттара̄ на̄ма упа̄сика̄ патирӯпе куле динна̄ ахоси. нандако пана ка̄лам̣ катва̄ вин̃джха̄т̣авийам̣ махати нигродхаруккхе вема̄никапето хутва̄ ниббатти. тасмим̣ ка̄лакате уттара̄ сучисӣталагандходакапӯритам̣ па̄нӣйагхат̣ам̣ кумма̄са̄бхисан̇кхатехи ван̣н̣агандхарасасампаннехи пӯвехи парипун̣н̣асара̄вакан̃ча ан̃н̃атарасса кхӣн̣а̄саваттхерасса датва̄ ‘‘айам̣ даккхин̣а̄ майхам̣ питу упакаппатӯ’’ти уддиси, тасса тена да̄нена диббапа̄нӣйам̣ апаримита̄ ча пӯва̄ па̄тубхавим̣су. там̣ дисва̄ со евам̣ чинтеси – ‘‘па̄пакам̣ вата майа̄ катам̣, йам̣ маха̄джано ‘наттхи динна’нтиа̄дина̄ миччха̄га̄хам̣ га̄хито. ида̄ни пана пин̇гало ра̄джа̄ дхамма̄сокасса ран̃н̃о ова̄дам̣ да̄тум̣ гато, со там̣ тасса датва̄ а̄гамиссати, ханда̄хам̣ наттхикадит̣т̣хим̣ винодесса̄мӣ’’ти. на чиренева ча пин̇гало ра̄джа̄ дхамма̄сокасса ран̃н̃о ова̄дам̣ датва̄ пат̣иниваттанто маггам̣ пат̣ипаджджи.

атха со пето аттано васанат̣т̣ха̄на̄бхимукхам̣ там̣ маггам̣ ниммини. ра̄джа̄ т̣хитамаджджханхике самайе тена маггена гаччхати. тасса гачхантасса пурато магго диссати, пит̣т̣хито панасса антарадха̄йати. саббапаччхато гаччханто пурисо маггам̣ антарахитам̣ дисва̄ бхӣто виссарам̣ вираванто дха̄витва̄ ран̃н̃о а̄рочеси, там̣ сутва̄ ра̄джа̄ бхӣто сам̣виггама̄насо хаттхиккхандхе т̣хатва̄ чатассо диса̄ олокенто петасса васананигродхаруккхам̣ дисва̄ тадабхимукхо агама̄си саддхим̣ чатуран̇гинийа̄ сена̄йа. атха̄нуккамена ран̃н̃е там̣ т̣ха̄нам̣ патте пето сабба̄бхаран̣авибхӯсито ра̄джа̄нам̣ упасан̇камитва̄ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ пӯве ча па̄нӣйан̃ча да̄песи. ра̄джа̄ сапариджано нхатва̄ пӯве кха̄дитва̄ па̄нӣйам̣ пивитва̄ пат̣иппассаддхамаггакиламатхо ‘‘девата̄ нуси гандхаббо’’тиа̄дина̄ петам̣ пуччхи. пето а̄дито пат̣т̣ха̄йа аттано паваттим̣ а̄чиккхитва̄ ра̄джа̄нам̣ миччха̄дассанато вимочетва̄ саран̣есу сӣлесу ча патит̣т̣ха̄песи. таматтхам̣ дассетум̣ сан̇гӣтика̄ра̄ –

658. ‘‘ра̄джа̄ пин̇галако на̄ма, сурат̣т̣ха̄нам̣ адхипати аху;

морийа̄нам̣ упат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄, сурат̣т̣хам̣ пунара̄гама̄.

659. ‘‘ун̣хе маджджханхике ка̄ле, ра̄джа̄ пан̇кам̣ упа̄гами;

аддаса маггам̣ раман̣ӣйам̣, пета̄нам̣ там̣ ван̣н̣упатхам̣.

660. са̄ратхим̣ а̄мантайӣ ра̄джа̄ –

‘‘‘айам̣ магго раман̣ӣйо, кхемо соваттхико сиво;

имина̄ са̄ратхи йа̄ма, сурат̣т̣ха̄нам̣ сантике ито’.

661. ‘‘тена па̄йа̄си сорат̣т̣хо, сена̄йа чатуран̇гинийа̄;

уббиггарӯпо пурисо, сорат̣т̣хам̣ етадабрави.

662. ‘‘‘куммаггам̣ пат̣ипаннамха̄, бхим̣санам̣ ломахам̣санам̣;

пурато диссати магго, паччхато ча на диссати.

663. ‘‘‘куммаггам̣ пат̣ипаннамха̄, йамапуриса̄на сантике;

ама̄нусо ва̄йати гандхо, гхосо суййати да̄рун̣о’.

664. ‘‘сам̣вигго ра̄джа̄ сорат̣т̣хо, са̄ратхим̣ етадабрави;

‘куммаггам̣ пат̣ипаннамха̄, бхим̣санам̣ ломахам̣санам̣;

пурато диссати магго, паччхато ча на диссати.

665. ‘‘‘куммаггам̣ пат̣ипаннамха̄, йамапуриса̄на сантике;

ама̄нусо ва̄йати гандхо, гхосо суййати да̄рун̣о’.

666. ‘‘хаттхиккхандхам̣ сама̄руйха, олокенто чатуддиса̄;

аддаса нигродхам̣ раман̣ӣйам̣, па̄дапам̣ чха̄йа̄сампаннам̣;

нӣлаббхаван̣н̣асадисам̣, мегхаван̣н̣асирӣнибхам̣.

667. ‘‘са̄ратхим̣ а̄мантайӣ ра̄джа̄, ‘ким̣ есо диссати браха̄;

нӣлаббхаван̣н̣асадисо, мегхаван̣н̣асирӣнибхо’.

668. ‘‘нигродхо со маха̄ра̄джа, па̄дапо чха̄йа̄сампанно;

нӣлаббхаван̣н̣асадисо, мегхаван̣н̣асирӣнибхо.

669. ‘‘тена па̄йа̄си сорат̣т̣хо, йена со диссате браха̄;

нӣлаббхаван̣н̣асадисо, мегхаван̣н̣асирӣнибхо.

670. ‘‘хаттхиккхандхато оруйха, ра̄джа̄ руккхам̣ упа̄гами;

нисӣди руккхамӯласмим̣, са̄маччо сапариджджано;

пӯрам̣ па̄нӣйасаракам̣, пӯве витте ча аддаса.

671. ‘‘пурисо ча деваван̣н̣ӣ, сабба̄бхаран̣абхӯсито;

упасан̇камитва̄ ра̄джа̄нам̣, сорат̣т̣хам̣ етадабрави.

672. ‘‘‘сва̄гатам̣ те маха̄ра̄джа, атхо те адура̄гатам̣;

пивату дево па̄нӣйам̣, пӯве кха̄да ариндама’.

673. ‘‘пивитва̄ ра̄джа̄ па̄нӣйам̣, са̄маччо сапариджджано;

пӯве кха̄дитва̄ питва̄ ча, сорат̣т̣хо етадабрави.

674. ‘‘девата̄ нуси гандхаббо, аду сакко пуриндадо;

аджа̄нанта̄ там̣ пуччха̄ма, катхам̣ джа̄нему там̣ майанти.

675. ‘‘на̄мхи дево на гандхаббо, на̄пи сакко пуриндадо;

пето ахам̣ маха̄ра̄джа, сурат̣т̣ха̄ идха ма̄гатоти.

676. ‘‘ким̣сӣло ким̣сама̄ча̄ро, сурат̣т̣хасмим̣ пуре тувам̣;

кена те брахмачарийена, а̄нубха̄во айам̣ тава̄ти.

677. ‘‘там̣ сун̣охи маха̄ра̄джа, ариндама рат̣т̣хавад̣д̣хана;

амачча̄ па̄рисаджджа̄ ча, бра̄хман̣о ча пурохито.

678. ‘‘сурат̣т̣хасмим̣ ахам̣ дева, пурисо па̄пачетасо;

миччха̄дит̣т̣хи ча дуссӣло, кадарийо парибха̄сако.

679. ‘‘даданта̄нам̣ каронта̄нам̣, ва̄райиссам̣ бахуджджанам̣;

ан̃н̃есам̣ дадама̄на̄нам̣, антара̄йакаро ахам̣.

680. ‘‘випа̄ко наттхи да̄насса, сам̣йамасса куто пхалам̣;

наттхи а̄чарийо на̄ма, адантам̣ ко дамессати.

681. ‘‘саматулйа̄ни бхӯта̄ни, куто джет̣т̣ха̄пача̄йико;

наттхи балам̣ вӣрийам̣ ва̄, куто ут̣т̣ха̄напорисам̣.

682. ‘‘наттхи да̄напхалам̣ на̄ма, на висодхети веринам̣;

ладдхеййам̣ лабхате маччо, нийатипарин̣а̄маджам̣.

683. ‘‘наттхи ма̄та̄ пита̄ бха̄та̄, локо наттхи ито парам̣;

наттхи диннам̣ наттхи хутам̣, сунихитам̣ на виджджати.

684. ‘‘йопи ханеййа пурисам̣, парасса чхиндате сирам̣;

на кочи кан̃чи ханати, саттаннам̣ виварамантаре.

685. ‘‘аччхеджджа̄бхеджджо хи джӣво, ат̣т̣хам̣со гул̣апариман̣д̣ало;

йоджана̄нам̣ сатам̣ пан̃ча, ко джӣвам̣ чхеттумарахати.

686. ‘‘йатха̄ суттагул̣е кхитте, ниббет̣хентам̣ пала̄йати;

евамева ча со джӣво, ниббет̣хенто пала̄йати.

687. ‘‘йатха̄ га̄мато никкхамма, ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ пависати;

евамева ча со джӣво, ан̃н̃ам̣ бондим̣ пависати.

688. ‘‘йатха̄ гехато никкхамма, ан̃н̃ам̣ гехам̣ пависати;

евамева ча со джӣво, ан̃н̃ам̣ бондим̣ пависати.

689. ‘‘чулла̄сӣти маха̄каппино, сатасахасса̄ни хи;

йе ба̄ла̄ йе ча пан̣д̣ита̄, сам̣са̄рам̣ кхепайитва̄на;

дуккхассантам̣ кариссаре.

690. ‘‘мита̄ни сукхадуккха̄ни, дон̣ехи пит̣акехи ча;

джино саббам̣ паджа̄на̄ти, саммӯл̣ха̄ итара̄ паджа̄.

691. ‘‘евам̣дит̣т̣хи пуре а̄сим̣, саммӯл̣хо мохапа̄руто;

миччха̄дит̣т̣хи ча дуссӣло, кадарийо парибха̄сако.

692. ‘‘орам̣ ме чхахи ма̄сехи, ка̄лакирийа̄ бхависсати;

екантакат̣укам̣ гхорам̣, нирайам̣ папатиссахам̣.

693. ‘‘чатуккан̣н̣ам̣ чатудва̄рам̣, вибхаттам̣ бха̄гасо митам̣;

айопа̄ка̄рапарийантам̣, айаса̄ пат̣икуджджитам̣.

694. ‘‘тасса айомайа̄ бхӯми, джалита̄ теджаса̄ йута̄;

саманта̄ йоджанасатам̣, пхаритва̄ тит̣т̣хати саббада̄.

695. ‘‘васса̄ни сатасахасса̄ни, гхосо суййати та̄ваде;

лаккхо есо маха̄ра̄джа, сатабха̄гавассакот̣ийо.

696. ‘‘кот̣исатасахасса̄ни, нирайе паччаре джана̄;

миччха̄дит̣т̣хӣ ча дуссӣла̄, йе ча арийӯпава̄дино.

697. ‘‘таттха̄хам̣ дӣгхамаддха̄нам̣, дуккхам̣ ведисса веданам̣;

пхалам̣ па̄пасса каммасса, тасма̄ соча̄махам̣ бхусам̣.

698. ‘‘там̣ сун̣охи маха̄ра̄джа, ариндама рат̣т̣хавад̣д̣хана;

дхӣта̄ майхам̣ маха̄ра̄джа, уттара̄ бхаддаматтху те.

699. ‘‘кароти бхаддакам̣ каммам̣, сӣлесупосатхе рата̄;

сан̃н̃ата̄ сам̣вибха̄гӣ ча, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхара̄.

700. ‘‘акхан̣д̣ака̄рӣ сиккха̄йа, сун̣ха̄ паракулесу ча;

упа̄сика̄ сакйамунино, самбуддхасса сирӣмато.

701. ‘‘бхиккху ча сӣласампанно, га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси;

оккхиттачаккху сатима̄, гуттадва̄ро сусам̣вуто.

702. ‘‘сапада̄нам̣ чарама̄но, агама̄ там̣ нивесанам̣;

тамаддаса маха̄ра̄джа, уттара̄ бхаддаматтху те.

703. ‘‘пӯрам̣ па̄нӣйасаракам̣, пӯве витте ча са̄ ада̄;

пита̄ ме ка̄лакато бханте, тассетам̣ упакаппату.

704. ‘‘саманантара̄нуддит̣т̣хе, випа̄ко удападжджатха;

бхун̃джа̄ми ка̄мака̄мӣхам̣, ра̄джа̄ вессаван̣о йатха̄.

705. ‘‘там̣ сун̣охи маха̄ра̄джа, ариндама рат̣т̣хавад̣д̣хана;

садевакасса локасса, буддхо агго павуччати;

там̣ буддхам̣ саран̣ам̣ гаччха, сапуттада̄ро ариндама.

706. ‘‘ат̣т̣хан̇гикена маггена, пхусанти аматам̣ падам̣;

там̣ дхаммам̣ саран̣ам̣ гаччха, сапуттада̄ро ариндама.

707. ‘‘чатта̄ро ча пат̣ипанна̄, чатта̄ро ча пхале т̣хита̄;

еса сан̇гхо уджубхӯто, пан̃н̃а̄сӣласама̄хито;

там̣ сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гаччха, сапуттада̄ро ариндама.

708. ‘‘па̄н̣а̄типа̄та̄ вирамассу кхиппам̣, локе адиннам̣ париваджджайассу;

амаджджапо ма̄ ча муса̄ абха̄н̣и, сакена да̄рена ча хохи тут̣т̣хоти.

709. ‘‘аттхака̄моси ме йаккха, хитака̄моси девате;

кароми туйхам̣ вачанам̣, твам̣си а̄чарийо мама.

710. ‘‘упеми саран̣ам̣ буддхам̣, дхамман̃ча̄пи ануттарам̣;

сан̇гхан̃ча нарадевасса, гаччха̄ми саран̣ам̣ ахам̣.

711. ‘‘па̄н̣а̄типа̄та̄ вирама̄ми кхиппам̣, локе адиннам̣ париваджджайа̄ми;

амаджджапо но ча муса̄ бхан̣а̄ми, сакена да̄рена ча хоми тут̣т̣хо.

712. ‘‘опхун̣а̄ми маха̄ва̄те, надийа̄ сӣгхага̄мийа̄;

вама̄ми па̄пикам̣ дит̣т̣хим̣, буддха̄нам̣ са̄сане рато.

713. ‘‘идам̣ ватва̄на сорат̣т̣хо, вирамитва̄ па̄падассана̄;

намо бхагавато катва̄, па̄моккхо ратхама̄рухӣ’’ти. – га̄тха̄йо авочум̣;

658-9. таттха ра̄джа̄ пин̇галако на̄ма, сурат̣т̣ха̄нам̣ адхипати ахӯти пин̇галачаккхута̄йа ‘‘пин̇гало’’ти па̄кат̣ана̄мо сурат̣т̣хадесасса иссаро ра̄джа̄ ахоси. морийа̄нанти морийара̄джӯнам̣, дхамма̄сокам̣ сандха̄йа вадати. сурат̣т̣хам̣ пунара̄гама̄ти сурат̣т̣хасса висайам̣ уддисса сурат̣т̣хага̄мимаггам̣ пачча̄ган̃чхи. пан̇канти мудубхӯмим̣. ван̣н̣упатханти петена ниммитам̣ марӯбхӯмимаггам̣.

660. кхемоти ниббхайо. соваттхикоти соттхибха̄ва̄вахо. сивоти анупаддаво. сурат̣т̣ха̄нам̣ сантике итоти имина̄ маггена гаччханта̄ майам̣ сурат̣т̣хависайасса самӣпейева.

661-2. сорат̣т̣хоти сурат̣т̣ха̄дхипати. уббиггарӯпоти утрастасабха̄во. бхим̣сананти бхайаджананам̣. ломахам̣сананти бхим̣санакабха̄вена лома̄нам̣ хам̣са̄панам̣.

663. йамапуриса̄на сантикети пета̄нам̣ самӣпе ватта̄ма. ама̄нусо ва̄йати гандхоти пета̄нам̣ сарӣрагандхо ва̄йати. гхосо суййати да̄рун̣оти паччеканирайесу ка̄ран̣ам̣ ка̄рийама̄на̄нам̣ сатта̄нам̣ гхоратаро саддо суййати.

666. па̄дапанти па̄дасадисехи мӯла̄вайавехи удакасса пиванато ‘‘па̄дапо’’ти ладдхана̄мам̣ тарум̣. чха̄йа̄сампаннанти сампанначчха̄йам̣. нӣлаббхаван̣н̣асадисанти ван̣н̣ена нӣламегхасадисам̣. мегхаван̣н̣асирӣнибханти мегхаван̣н̣асан̣т̣ха̄нам̣ хутва̄ кха̄йама̄нам̣.

670. пӯрам̣ па̄нӣйасараканти па̄нӣйена пун̣н̣ам̣ па̄нӣйабха̄джанам̣. пӯвети кхаджджаке. виттети виттиджанане мадхуре манун̃н̃е тахим̣ тахим̣ сара̄ве пӯретва̄ т̣хапитапӯве аддаса.

672. атхо те адура̄гатанти еттха атхоти нипа̄таматтам̣, авадха̄ран̣аттхе ва̄, маха̄ра̄джа, те а̄гатам̣ дура̄гатам̣ на хоти, атха кхо сва̄гатамева̄ти майам̣ сампат̣иччха̄ма̄ти аттхо. ариндама̄ти арӣнам̣ даманасӣла.

677. амачча̄ па̄рисаджджа̄ти амачча̄ па̄рисаджджа̄ ча вачанам̣ сун̣анту, бра̄хман̣о ча туйхам̣ пурохито там̣ сун̣а̄тӯти йоджана̄.

678. сурат̣т̣хасмим̣ аханти сурат̣т̣хадесе ахам̣. дева̄ти ра̄джа̄нам̣ а̄лапати. миччха̄дит̣т̣хӣти наттхикадит̣т̣хийа̄ випарӣтадассано. дуссӣлоти ниссӣло. кадарийоти тхаддхамаччхарӣ. парибха̄сакоти саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ аккосако.

679. ва̄райиссанти ва̄ресим̣. антара̄йакаро аханти да̄нам̣ даданта̄нам̣ упака̄рам̣ каронта̄нам̣ антара̄йакаро хутва̄ ан̃н̃есан̃ча паресам̣ да̄нам̣ дадама̄на̄нам̣ да̄намайапун̃н̃ато ахам̣ бахуджанам̣ ва̄райиссам̣ ва̄ресинти йоджана̄.

680. випа̄ко наттхи да̄насса̄тиа̄ди ва̄рита̄ка̄радассанам̣. таттха випа̄ко наттхи да̄насса̄ти да̄нам̣ дадато тасса випа̄ко а̄йатим̣ паттаббапхалам̣ наттхӣти випа̄кам̣ пат̣иба̄хати. сам̣йамасса куто пхаланти сӣласса пана куто на̄ма пхалам̣, саббена саббам̣ там̣ наттхӣти адхиппа̄йо. наттхи а̄чарийо на̄ма̄ти а̄ча̄расама̄ча̄расиккха̄пако а̄чарийо на̄ма кочи наттхи. сабха̄вато ева хи сатта̄ данта̄ ва̄ аданта̄ ва̄ хонтӣти адхиппа̄йо. тена̄ха ‘‘адантам̣ ко дамессатӣ’’ти.

681. саматулйа̄ни бхӯта̄нӣти име сатта̄ саббепи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ самасама̄, тасма̄ джет̣т̣хо ева наттхи, куто джет̣т̣ха̄пача̄йико, джет̣т̣ха̄пача̄йанапун̃н̃ам̣ на̄ма наттхӣти аттхо. наттхи баланти йамхи аттано бале патит̣т̣хита̄ сатта̄ вӣрийам̣ катва̄ мануссасобхагйатам̣ а̄дим̣ катва̄ йа̄ваарахаттам̣ сампаттийо па̄пун̣анти, там̣ вӣрийабалам̣ пат̣иккхипати. вӣрийам̣ ва̄ наттхи куто ут̣т̣ха̄напорисанти идам̣ но пурисавӣрийена пурисака̄рена паваттанти евам̣ паваттава̄дапат̣иккхепавасена вуттам̣.

682. наттхи да̄напхалам̣ на̄ма̄ти да̄насса пхалам̣ на̄ма кин̃чи наттхи, деййадхаммапаричча̄го бхасманихитам̣ вийа ниппхало ева̄ти аттхо. на висодхети веринанти еттха веринанти веравантам̣ вера̄нам̣ васена па̄н̣а̄типа̄та̄дӣнам̣ васена ча катапа̄пам̣ пуггалам̣ да̄насӣла̄диватато на висодхети, када̄чипи суддхам̣ на кароти. пуббе ‘‘випа̄ко наттхи да̄насса̄’’тиа̄ди да̄на̄дито аттано паресам̣ нива̄рита̄ка̄радассанам̣, ‘‘наттхи да̄напхалам̣ на̄ма̄’’тиа̄ди пана аттхано миччха̄бхинивесадассананти дат̣т̣хаббам̣. ладдхеййанти ладдхаббам̣. катхам̣ пана ладдхаббанти а̄ха ‘‘нийатипарин̣а̄маджа’’нти. айам̣ сатто сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ лабханто нийативипарин̣а̄мавасенева лабхати, на каммасса кататта̄, на иссара̄дина̄ ча̄ти адхиппа̄йо.

683. наттхи ма̄та̄ пита̄ бха̄та̄ти ма̄та̄дӣсу самма̄пат̣ипаттимиччха̄пат̣ипаттӣнам̣ пхала̄бха̄вам̣ сандха̄йа вадати. локо наттхи ито паранти ито идхалокато паралоко на̄ма кочи наттхи, таттха таттхева сатта̄ уччхиджджантӣти адхиппа̄йо. диннанти маха̄да̄нам̣. хутанти пахенакасакка̄ро, тадубхайампи пхала̄бха̄вам̣ сандха̄йа ‘‘наттхӣ’’ти пат̣иккхипати. сунихитанти сут̣т̣ху нихитам̣. на виджджатӣти йам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ да̄нам̣ на̄ма ‘‘ануга̄миканидхӣ’’ти ваданти, там̣ на виджджати. тесам̣ там̣ ва̄ча̄ваттхуматтамева̄ти адхиппа̄йо.

684. на кочи кан̃чи ханатӣти йо пурисо парам̣ пурисам̣ ханеййа, парасса пурисасса сӣсам̣ чхиндеййа, таттха параматтхато на кочи кан̃чи ханати, саттаннам̣ ка̄йа̄нам̣ чхиддабха̄вато хананто вийа хоти. катхам̣ саттхапаха̄роти а̄ха ‘‘саттаннам̣ виварамантаре’’ти. патхавӣа̄дӣнам̣ саттаннам̣ ка̄йа̄нам̣ виварабхӯте антаре чхидде саттхам̣ пависати, тена сатта̄ асиа̄дӣхи пахата̄ вийа хонти, джӣво вийа пана сесака̄йа̄пи ниччасабха̄ватта̄ на чхиджджантӣти адхиппа̄йо.

685. аччхеджджа̄бхеджджо хи джӣвоти айам̣ сатта̄нам̣ джӣво саттха̄дӣхи на чхиндитаббо на бхиндитаббо ниччасабха̄ватта̄. ат̣т̣хам̣со гул̣апариман̣д̣алоти со пана джӣво када̄чи ат̣т̣хам̣со хоти када̄чи гул̣апариман̣д̣ало. йоджана̄нам̣ сатам̣ пан̃ча̄ти кевалӣбха̄вам̣ патто пан̃чайоджанасатуббедхо хоти. ко джӣвам̣ чхеттумарахатӣти ниччам̣ ниббика̄рам̣ джӣвам̣ ко на̄ма саттха̄дӣхи чхиндитум̣ арахати, на со кеначи викопанеййоти вадати.

686. суттагул̣ети вет̣хетва̄ катасуттагул̣е. кхиттети ниббет̣ханавасена кхитте. ниббет̣хентам̣ пала̄йатӣти паббате ва̄ руккхагге ва̄ т̣хатва̄ ниббет̣хийама̄нам̣ кхиттам̣ суттагул̣ам̣ ниббет̣хентамева гаччхати, сутте кхӣн̣е на гаччхати. евамеванти йатха̄ там̣ суттагул̣ам̣ ниббет̣хийама̄нам̣ гаччхати, сутте кхӣн̣е на гаччхати, евамева со джӣво ‘‘чулла̄сӣти маха̄каппино сатасахасса̄нӣ’’ти вуттака̄ламева аттабха̄вагул̣ам̣ ниббет̣хенто пала̄йати паваттати, тато уддхам̣ на паваттати.

687. евамева ча со джӣвоти йатха̄ кочи пурисо аттано нива̄сага̄мато никкхамитва̄ тато ан̃н̃ам̣ га̄мам̣ пависати кеначидева каран̣ӣйена, евамева со джӣво ито сарӣрато никкхамитва̄ ан̃н̃ам̣ апарам̣ сарӣрам̣ нийатавасена пависатӣти адхиппа̄йо. бондинти ка̄йам̣.

689. чулла̄сӣтӣти чатура̄сӣти. маха̄каппиноти маха̄каппа̄нам̣. таттха ‘‘екамха̄ маха̄сара̄ анотатта̄дито вассасате вассасате кусаггена екекам̣ удакабиндум̣ нӣхаранте имина̄ упаккамена саттаккхаттум̣ тамхи саре нирудаке джа̄те еко маха̄каппо на̄ма хотӣ’’ти ватва̄ ‘‘еварӯпа̄нам̣ маха̄каппа̄нам̣ чатура̄сӣтисатасахасса̄ни сам̣са̄расса парима̄н̣а’’нти ваданти. йе ба̄ла̄ йе ча пан̣д̣ита̄ти йе андхаба̄ла̄, йе ча саппан̃н̃а̄, саббепи те. сам̣са̄рам̣ кхепайитва̄на̄ти йатха̄вуттака̄лапариччхедам̣ сам̣са̄рам̣ апара̄паруппаттивасена кхепетва̄. дуккхассантам̣ кариссарети ват̣т̣адуккхасса парийантам̣ парийоса̄нам̣ кариссанти. пан̣д̣ита̄пи антара̄ суджджхитум̣ на сакконти, ба̄ла̄пи тато уддхам̣ наппаваттантӣти тасса ладдхи.

690. мита̄ни сукхадуккха̄ни, дон̣ехи пит̣акехи ча̄ти сатта̄нам̣ сукхадуккха̄ни на̄ма дон̣ехи пит̣акехи ма̄набха̄джанехи мита̄ни вийа йатха̄вуттака̄лапариччхеденева паримитатта̄ паччекан̃ча тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ та̄ни нийатипарин̣а̄маджа̄ни паримита̄ни. тайидам̣ джино саббам̣ паджа̄на̄ти джинабхӯмийам̣ т̣хито кевалам̣ паджа̄на̄ти сам̣са̄расса саматиккантатта̄. сам̣са̄ре пана париббхамати саммӯл̣ха̄йам̣ итара̄ паджа̄.

691. евам̣дит̣т̣хи пуре а̄синти йатха̄вуттанаттхикадит̣т̣хико пуббева ахам̣ ахосим̣. саммӯл̣хо мохапа̄рутоти йатха̄вутта̄йа дит̣т̣хийа̄ хетубхӯтена саммохена саммӯл̣хо, там̣сахаджа̄тена пана мохена па̄руто, пат̣иччха̄дитакусалабӣджоти адхиппа̄йо.

692. евам̣ пуббе йа̄ аттано уппанна̄ па̄падит̣т̣хи, тасса̄ васена катам̣ па̄пакаммам̣ дассетва̄ ида̄ни аттана̄ а̄йатим̣ анубхавитаббам̣ тасса пхалам̣ дассенто ‘‘орам̣ ме чхахи ма̄сехӣ’’тиа̄дима̄ха.

695-7. таттха васса̄ни сатасахасса̄нӣти васса̄нам̣ сатасахасса̄ни, атиккамитва̄ти вачанасесо. бхумматтхе ва̄ етам̣ паччаттавачанам̣, вассесу сатасахассесу вӣтиваттесӯти аттхо. гхосо суййати та̄вадети йада̄ еттако ка̄ло атикканто хоти, та̄вадева тасмим̣ ка̄ле ‘‘идха паччанта̄нам̣ во ма̄риса̄ вассасатасахассапарима̄н̣о ка̄ло атӣто’’ти евам̣ тасмим̣ нирайе саддо суййати. лаккхо есо, маха̄ра̄джа, сатабха̄гавассакот̣ийоти сатабха̄га̄ сатакот̣т̣ха̄са̄ вассакот̣ийо, маха̄ра̄джа, нирайе паччанта̄нам̣ сатта̄нам̣ а̄йуно есо лаккхо есо париччхедоти аттхо. идам̣ вуттам̣ хоти – дасадасакам̣ сатам̣ на̄ма, даса сата̄ни сахассам̣ на̄ма, дасадасасахасса̄ни сатасахассам̣ на̄ма, сатасатасахасса̄ни кот̣и на̄ма, та̄сам̣ кот̣ӣнам̣ васена сатасахассавассакот̣ийо сатабха̄га̄ вассакот̣ийо. са̄ ча кхо нерайика̄нам̣йева вассаган̣ана̄васена ведитабба̄, на манусса̄нам̣, дева̄нам̣ ва̄. ӣдиса̄ни анека̄ни вассакот̣исатасахасса̄ни нерайика̄нам̣ а̄йу. тена̄ха ‘‘кот̣исатасахасса̄ни, нирайе паччаре джана̄’’ти. йа̄дисена пана па̄пена сатта̄ евам̣ нирайесу паччанти, там̣ нигаманавасена дассетум̣ ‘‘миччха̄дит̣т̣хӣ ча дуссӣла̄, йе ча арийӯпава̄дино’’ти вуттам̣. ведиссанти анубхависсам̣.

698-706. евам̣ а̄йатим̣ аттана̄ анубхавитаббам̣ па̄папхалам̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘кена те брахмачарийена, а̄нубха̄во айам̣ тава̄’’ти ран̃н̃а̄ пуччхитаматтхам̣ а̄чиккхитва̄ там̣ саран̣есу чева сӣлесу ча патит̣т̣ха̄петука̄мо ‘‘там̣ сун̣охи маха̄ра̄джа̄’’тиа̄дима̄ха. таттха сӣлесупосатхе рата̄ти ниччасӣлесу ча упосатхасӣлесу ча абхирата̄. ада̄ти ада̄си. там̣ дхамманти там̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ аматападан̃ча.

709-12. евам̣ петена саран̣есу сӣлесу ча сама̄дапито ра̄джа̄ пасаннама̄насо тена аттано катам̣ упака̄рам̣ та̄ва киттетва̄ саран̣а̄дӣсу патит̣т̣хаханто ‘‘аттхака̄мо’’тиа̄дика̄ тиссо га̄тха̄ ватва̄ пуббе аттана̄ гахита̄йа па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ пат̣иниссат̣т̣хабха̄вам̣ пака̄сенто ‘‘опхун̣а̄мӣ’’ти га̄тхама̄ха.

таттха опхун̣а̄ми маха̄ва̄тети маханте ва̄те ва̄йанте бхусам̣ вийа там̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хим̣, йаккха, тава дхаммадесана̄ва̄те опхун̣а̄ми ниддхуна̄ми. надийа̄ ва̄ сӣгхага̄мийа̄ти сӣгхасота̄йа маха̄надийа̄ ва̄ тин̣акат̣т̣хапан̣н̣акасат̣ам̣ вийа па̄пикам̣ дит̣т̣хим̣ пава̄хемӣти адхиппа̄йо. вама̄ми па̄пикам̣ дит̣т̣хинти мама маномукхагатам̣ па̄пикам̣ дит̣т̣хим̣ уччхад̣д̣айа̄ми. таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘буддха̄нам̣ са̄сане рато’’ти. йасма̄ екам̣сена амата̄вахе буддха̄нам̣ бхагаванта̄нам̣ са̄сане рато абхирато, тасма̄ там̣ дит̣т̣хисан̇кха̄там̣ висам̣ вама̄мӣти йоджана̄.

713. ти оса̄нага̄тха̄ сан̇гӣтика̄рехи т̣хапита̄. таттха па̄моккхотипа̄чӣнадиса̄бхимукхо хутва̄. ратхама̄рухӣти ра̄джа̄ гаманасаджджам̣ аттано ра̄джаратхам̣ абхирухи, а̄руйха йаккха̄нубха̄вена там̣ дивасамева аттано нагарам̣ патва̄ ра̄джабхаванам̣ па̄виси. со апарена самайена имам̣ паваттим̣ бхиккхӯнам̣ а̄рочеси, бхиккхӯ там̣ тхера̄нам̣ а̄рочесум̣, тхера̄ татийасан̇гӣтийам̣ сан̇гахам̣ а̄ропесум̣.

нандакапетаваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.