11. суттапетаваттхуван̣н̣ана̄

ахам̣ пуре паббаджитасса бхиккхуноти идам̣ суттапетаваттху. тасса ка̄ уппатти? са̄ваттхийа̄ кира авидӯре ан̃н̃атарасмим̣ га̄маке амха̄кам̣ саттхари ануппаннейева саттаннам̣ вассасата̄нам̣ упари ан̃н̃атаро да̄рако екам̣ паччекабуддхам̣ упат̣т̣хахи. тасса ма̄та̄ тасмим̣ вайаппатте тассаттха̄йа сама̄накулато ан̃н̃атарам̣ куладхӣтарам̣ а̄неси. вива̄хадивасейева ча со кума̄ро саха̄йехи саддхим̣ нха̄йитум̣ гато ахина̄ дат̣т̣хо ка̄ламака̄си, ‘‘йаккхага̄хена̄’’типи ваданти. со паччекабуддхасса упат̣т̣ха̄нена бахум̣ кусалакаммам̣ катва̄ т̣хитопи тасса̄ да̄рика̄йа пат̣ибаддхачиттата̄йа вима̄напето хутва̄ ниббатти, махиддхико пана ахоси маха̄нубха̄во.

атха со там̣ да̄рикам̣ аттано вима̄нам̣ нетука̄мо ‘‘кена ну кхо упа̄йена еса̄ дит̣т̣хадхаммаведанӣйакаммам̣ катва̄ майа̄ саддхим̣ идха абхирамеййа̄’’ти тасса̄ диббабхогасампаттийа̄ анубхаванахетум̣ вӣмам̣санто паччекабуддхам̣ чӣваракаммам̣ каронтам̣ дисва̄ мануссарӯпена гантва̄ вандитва̄ ‘‘ким̣, бханте, суттакена аттхо аттхӣ’’ти а̄ха. ‘‘чӣваракаммам̣ кароми, упа̄сака̄’’ти. ‘‘тена хи, бханте, асукасмим̣ т̣ха̄не суттабхиккхам̣ чаратха̄’’ти тасса̄ да̄рика̄йа гехам̣ дассеси. паччекабуддхо таттха гантва̄ гхарадва̄ре ат̣т̣ха̄си. атха са̄ паччекабуддхам̣ таттха т̣хитам̣ дисва̄ пасаннама̄наса̄ ‘‘суттакена ме аййо аттхико’’ти н̃атва̄ екам̣ суттагул̣ам̣ ада̄си. атха со амануссо мануссарӯпена тасса да̄рика̄йа гхарам̣ гантва̄ тасса̄ ма̄тарам̣ йа̄читва̄ та̄йа саддхим̣ катипа̄хам̣ васитва̄ тасса̄ ма̄туйа̄ ануггахаттхам̣ тасмим̣ гехе саббабха̄джана̄ни хиран̃н̃асуван̣н̣асса пӯретва̄ саббаттха упари на̄мам̣ ликхи ‘‘идам̣ девадаттийам̣ дханам̣ на кеначи гахетабба’’нти, тан̃ча да̄рикам̣ гахетва̄ аттано вима̄нам̣ агама̄си. тасса̄ ма̄та̄ пахӯтам̣ дханам̣ лабхитва̄ аттано н̃а̄така̄нам̣ капан̣аддхика̄динан̃ча датва̄ аттана̄ ча парибхун̃джитва̄ ка̄лам̣ каронтӣ ‘‘мама дхӣта̄ а̄гаччхати че, идам̣ дханам̣ дассетха̄’’ти н̃а̄така̄нам̣ катхетва̄ ка̄ламака̄си.

тато саттаннам̣ вассасата̄нам̣ аччайена амха̄кам̣ бхагавати локе уппаджджитва̄ паваттитаварадхаммачакке ануккамена са̄ваттхийам̣ вихаранте тасса̄ иттхийа̄ тена амануссена саддхим̣ васантийа̄ уккан̣т̣ха̄ уппаджджи. са̄ там̣ ‘‘са̄дху, аййапутта, мам̣ сакан̃н̃ева гехам̣ пат̣инехӣ’’ти вадантӣ –

341. ‘‘ахам̣ пуре паббаджитасса бхиккхуно,

суттам̣ ада̄сим̣ упасан̇камма йа̄чита̄;

тасса випа̄ко випулапхалӯпалаббхати,

бахука̄ ча ме уппаджджаре ваттхакот̣ийо.

342. ‘‘пуппха̄бхикин̣н̣ам̣ рамитам̣ вима̄нам̣, анекачиттам̣ нарана̄рисевитам̣;

са̄хам̣ бхун̃джа̄ми ча па̄рупа̄ми ча, пахӯтавитта̄ на ча та̄ва кхӣйати.

343. ‘‘тассева каммасса випа̄каманвайа̄, сукхан̃ча са̄тан̃ча идхӯпалаббхати;

са̄хам̣ гантва̄ пунадева ма̄нусам̣, ка̄ха̄ми пун̃н̃а̄ни найаййапутта ма’’нти. –

има̄ га̄тха̄ абха̄си.

341. таттха ‘‘паббаджитасса бхиккхуно’’ти идам̣ паччекабуддхам̣ саддха̄йа вуттам̣. со хи ка̄ма̄димала̄нам̣ аттано санта̄нато анавасесато пабба̄джитатта̄ пахӣнатта̄ параматтхато ‘‘паббаджито’’ти, бхиннакилесатта̄ ‘‘бхиккхӯ’’ти ча ваттаббатам̣ арахати. суттанти каппа̄сийасуттам̣. упасан̇камма̄ти майхам̣ гехам̣ упасан̇камитва̄. йа̄чита̄ти ‘‘уддисса арийа̄ тит̣т̣ханти, еса̄ арийа̄на йа̄чана̄’’ти (джа̄. 1.7.59) евам̣ вутта̄йа ка̄йавин̃н̃аттипайогасан̇кха̄та̄йа бхиккха̄чарийа̄йа йа̄чита̄. тасса̄ти тасса суттада̄насса. випа̄ко випулапхалӯпалаббхатӣти випулапхало ул̣а̄раудайо маха̄удайо випа̄ко етарахи упалаббхати паччанубхавӣйати. бахука̄ти анека̄. ваттхакот̣ийоти ваттха̄нам̣ кот̣ийо, анекасатасахассапабхеда̄ни ваттха̄нӣти аттхо.

342. анекачиттанти на̄на̄видхачиттакаммам̣, анекехи ва̄ мутта̄ман̣иа̄дӣхи ратанехи вичиттарӯпам̣. нарана̄рисевитанти парича̄ракабхӯтехи нарехи на̄рӣхи ча упасевитам̣. са̄хам̣ бхун̃джа̄мӣти са̄ ахам̣ там̣ вима̄нам̣ парибхун̃джа̄ми. па̄рупа̄мӣти анека̄су ваттхакот̣ӣсу иччхитиччхитам̣ нива̄семи чева паридаха̄ми ча. пахӯтавитта̄ти пахӯтавиттӯпакаран̣а̄ махаддхана̄ маха̄бхога̄. на ча та̄ва кхӣйатӣти тан̃ча виттам̣ на кхӣйати, на париккхайам̣ парийа̄да̄нам̣ гаччхати.

343. тассева каммасса випа̄каманвайа̄ти тассева суттада̄намайапун̃н̃акаммасса анвайа̄ паччайа̄ хетубха̄вена випа̄кабхӯтам̣ сукхам̣, ит̣т̣хамадхурасан̇кха̄там̣ са̄тан̃ча идха имасмим̣ вима̄не упалаббхати. гантва̄ пунадева ма̄нусанти пуна ева мануссалокам̣ упагантва̄. ка̄ха̄ми пун̃н̃а̄нӣти майхам̣ сукхависесаниппха̄дака̄ни пун̃н̃а̄ни карисса̄ми, йесам̣ ва̄ майа̄ айам̣ сампатти ладдха̄ти адхиппа̄йо. найаййапутта манти, аййапутта, мам̣ мануссалокам̣ найа, нехӣти аттхо.

там̣ сутва̄ со амануссо тасса̄ пат̣ибаддхачиттата̄йа анукампа̄йа гаманам̣ аниччханто –

344. ‘‘сатта тувам̣ вассасата̄ идха̄гата̄,

джин̣н̣а̄ ча вуд̣д̣ха̄ ча тахим̣ бхависсаси;

саббева те ка̄лаката̄ ча н̃а̄така̄,

ким̣ таттха гантва̄на ито кариссасӣ’’ти. –

га̄тхама̄ха. таттха сатта̄ти вибхаттилопена ниддесо, ниссакке ва̄ етам̣ паччаттавачанам̣. вассасата̄ти вассасатато, саттахи вассасатехи уддхам̣ тувам̣ идха̄гата̄ имам̣ вима̄нам̣ а̄гата̄, идха̄гата̄йа туйхам̣ сатта вассасата̄ни хонтӣти аттхо. джин̣н̣а̄ ча вуд̣д̣ха̄ ча тахим̣ бхависсасӣти идха диббехи утуа̄ха̄рехи упатхамбхитаттабха̄ва̄ камма̄нубха̄вена еттакам̣ ка̄лам̣ дахара̄ка̄ренева т̣хита̄. ито пана гата̄ каммасса ча париккхӣн̣атта̄ манусса̄нан̃ча утуа̄ха̄равасена джара̄джин̣н̣а̄ вайовуд̣д̣ха̄ ча тахим̣ мануссалоке бхависсаси. кинти? саббева те ка̄лаката̄ ча н̃а̄така̄ти дӣгхасса аддхуно гататта̄ тава н̃а̄тайопи саббе ева мата̄, тасма̄ ито девалокато таттха мануссалокам̣ гантва̄ ким̣ кариссаси, авасесампи а̄йун̃ча идхева кхепехи, идха васа̄хӣти адхиппа̄йо.

евам̣ тена вутта̄ са̄ тасса вачанам̣ асаддахантӣ пунадева –

345. ‘‘саттева васса̄ни идха̄гата̄йа ме, диббан̃ча сукхан̃ча самаппита̄йа;

са̄хам̣ гантва̄ пунадева ма̄нусам̣, ка̄ха̄ми пун̃н̃а̄ни найаййапутта ма’’нти. –

га̄тхама̄ха. таттха саттева васса̄ни идха̄гата̄йа мети, аййапутта, майхам̣ идха̄гата̄йа саттева васса̄ни ман̃н̃е вӣтиватта̄ни. сатта вассасата̄ни диббасукхасамаппита̄йа бахумпи ка̄лам̣ гатам̣ асаллаккхентӣ евама̄ха.

евам̣ пана та̄йа вутто со вима̄напето на̄наппака̄рам̣ там̣ ануса̄ситва̄ ‘‘твам̣ ида̄ни сатта̄хато уттари таттха на джӣвиссаси, ма̄туйа̄ те никкхиттам̣ майа̄ диннам̣ дханам̣ аттхи, там̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ датва̄ идхева уппаттим̣ паттхехӣ’’ти ватва̄ там̣ ба̄ха̄йам̣ гахетва̄ га̄мамаджджхе т̣хапетва̄ ‘‘идха̄гате ан̃н̃епи джане ‘йатха̄балам̣ пун̃н̃а̄ни каротха̄’ти овадеййа̄сӣ’’ти ватва̄ гато. тена вуттам̣ –

346. ‘‘со там̣ гахетва̄на пасайха ба̄ха̄йам̣, пачча̄найитва̄на тхерим̣ судуббалам̣;

ваджджеси ‘ан̃н̃ампи джанам̣ идха̄гатам̣, каротха пун̃н̃а̄ни сукхӯпалаббхатӣ’’’ти.

таттха соти со вима̄напето. танти там̣ иттхим̣. гахетва̄на пасайха ба̄ха̄йанти пасайха нета̄ вийа ба̄ха̄йам̣ там̣ гахетва̄. пачча̄найитва̄на̄ти тасса̄ джа̄тасам̣вуд̣д̣хага̄мам̣ пунадева а̄найитва̄. тхеринти тха̄варим̣, джин̣н̣ам̣ вуд̣д̣ханти аттхо. судуббаланти джара̄джин̣н̣ата̄йа ева сут̣т̣ху дуббалам̣. са̄ кира тато вима̄нато апагаманасаманантарамева джин̣н̣а̄ вуд̣д̣ха̄ махаллика̄ аддхагата̄ вайоануппатта̄ ахоси. ваджджесӣти вадеййа̄си. ваттаббавачана̄ка̄ран̃ча дассетум̣ ‘‘ан̃н̃ампи джана’’нтиа̄ди вуттам̣. тассаттхо – бхадде, твампи пун̃н̃ам̣ кареййа̄си, ан̃н̃ампи джанам̣ идха тава дассанаттха̄йа а̄гатам̣ ‘‘бхадрамукха̄, а̄диттам̣ сӣсам̣ ва̄ челам̣ ва̄ аджджхупеккхитва̄пи да̄насӣла̄дӣни пун̃н̃а̄ни каротха̄ти, кате ча пун̃н̃е екам̣сенева тасса пхалабхӯтам̣ сукхам̣ упалаббхати, на еттха сам̣сайо ка̄таббо’’ти вадеййа̄си овадеййа̄сӣти.

еван̃ча ватва̄ тасмим̣ гате са̄ иттхӣ аттано н̃а̄така̄нам̣ васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ тесам̣ атта̄нам̣ джа̄на̄петва̄ техи ниййа̄дитадханам̣ гахетва̄ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ да̄нам̣ дентӣ аттано сантикам̣ а̄гата̄гата̄нам̣ –

347. ‘‘дит̣т̣ха̄ майа̄ акатена са̄дхуна̄, пета̄ вихан̃н̃анти татхева манусса̄;

камман̃ча катва̄ сукхаведанӣйам̣, дева̄ манусса̄ ча сукхе т̣хита̄ паджа̄’’ти. –

га̄тха̄йа ова̄дамада̄си.

таттха акатена̄ти аниббаттитена аттана̄ анупачитена. са̄дхуна̄ти кусалакаммена, иттхамбхӯталаккхан̣е каран̣авачанам̣. вихан̃н̃антӣти вигха̄там̣ а̄паджджанти. сукхаведанӣйанти сукхавипа̄кам̣ пун̃н̃акаммам̣. сукхе т̣хита̄ти сукхе патит̣т̣хита̄. ‘‘сукхедхита̄’’ти ва̄ па̄т̣хо, сукхена абхивуд̣д̣ха̄ пхӣта̄ти аттхо. айан̃хеттха адхиппа̄йо – йатха̄ пета̄ татхева манусса̄ акатена кусалена, катена ча акусалена вихан̃н̃ама̄на̄ кхуппипа̄са̄дина̄ вигха̄там̣ а̄паджджанта̄ маха̄дуккхам̣ анубхаванта̄ дит̣т̣ха̄ майа̄. сукхаведанӣйам̣ пана каммам̣ катва̄ тена катена кусалакаммена, акатена ча акусалакаммена девамануссапарийа̄панна̄ паджа̄ сукхе т̣хита̄ дит̣т̣ха̄ майа̄, аттапаччаккхаметам̣, тасма̄ па̄пам̣ дӯратова париваджджента̄ пун̃н̃акирийа̄йа йуттапайутта̄ хотха̄ти.

евам̣ пана ова̄дам̣ дентӣ саман̣абра̄хман̣а̄дӣнам̣ сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ паваттетва̄ саттаме дивасе ка̄лам̣ катва̄ та̄ватим̣сесу ниббатти. бхиккхӯ там̣ паваттим̣ бхагавато а̄рочесум̣. бхагава̄ таматтхам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа дхаммам̣ десеси, висесато ча паччекабуддхесу паваттитада̄насса махаппхалатам̣ маха̄нисам̣сатан̃ча пака̄сеси. там̣ сутва̄ маха̄джано вигатамаламаччхеро да̄на̄дипун̃н̃а̄бхирато ахосӣти.

суттапетаваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.